I SA/Sz 165/17
PostanowienieWSA w Szczecinie2017-03-21
Skład orzekający: Iwona Golec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego, spełnia przesłankę wykazania, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym zasługuje na uwzględnienie, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Analiza sytuacji finansowej, majątkowej i rodzinnej strony, w tym wysokości dochodów, wydatków, braku majątku i oszczędności, pozwala na stwierdzenie, że strona nie posiada środków ani możliwości ich pozyskania na pokrycie kosztów sądowych i wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika.Stan faktyczny
Skarżący J. D. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. dotyczącą umorzenia zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych. Wraz ze skargą złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Skarżący wykazał niskie dochody z pracy, ponosi koszty utrzymania małoletniego syna i mieszkania, a także nie posiada znaczącego majątku ani oszczędności. Wskazał również, że jest prezesem zarządu spółki z o.o., która nie generuje zysków.Rozstrzygnięcie
1) zwolniono Skarżącego od kosztów sądowych, 2) ustanowiono radcę prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - Iwona Golec po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie z jego skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. (obecnie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w S.) z dnia [...] r. znak: [...] w przedmiocie umorzenia zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2013 rok z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości p o s t a n a w i a: 1) zwolnić Skarżącego od kosztów sądowych, 2) ustanowić radcę prawnego.
Skarżący J. D. wraz ze skargą na opisaną wyżej decyzję, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego, wnosząc jednocześnie
o wyznaczenie radcy prawnego w osobie A. D.
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z dnia 15 lutego 2017 r. ustalono wpis od skargi w sprawie w wysokości [...] zł.
W uzasadnieniu wniosku Skarżący wyjaśnił, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania oraz ustanowienia pełnomocnika, ponieważ kwota miesięcznych zobowiązań przewyższa wysokość dochodów. Z oświadczenia Skarżącego wynika, że gospodarstwo odmowe prowadzi samodzielnie, partycypuje w kosztach utrzymania małoletniego syna. Źródłem utrzymania Skarżącego jest wynagrodzenie za pracę w niepełnym wymiarze, w wysokości [...] zł miesięcznie.
Z przedłożonego zaświadczenia pracodawcy Skarżącego z dnia 28 lutego 2017 r. wynika, że Skarżący jest zatrudniony przez [...] w S. od dnia 2 stycznia 2014 r. na stanowisku sprzedawca w wymiarze [...] etatu, z wynagrodzeniem w wysokości średnio [...] zł netto miesięcznie (dane z okresu sierpień 2016 r. – styczeń 2017 r.). Z przedłożonego zeznania podatkowego PIT-37 za 2015 rok wynika, że Skarżący nie deklarował przychodów z innych źródeł.
Odnośnie do stanu majątkowego podał, że jest właścicielem mieszkania
w S. przy ul. [...] o powierzchni [...] m². Innych nieruchomości, wartościowych rzeczy ruchomych, ani oszczędności, nie wykazał. Podał dodatkowo, że miesięczne wydatki stanowią alimenty na małoletniego syna w wysokości [...] zł i koszt utrzymania mieszkania ([...] zł), w których ponoszeniu wspierają go rodzice.
W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego wyjaśnił dodatkowo, że nie posiada prywatnych rachunków bankowych i lokat. [...] Spółkę z o.o. założył w celu "uporania się" z trudną sytuacją życiową i problemami finansowymi.
W spółce, w związku z kosztami nie występuje zysk ani kwoty do wypłaty dywidend. Skarżący pełni funkcję prezesa zarządu honorowo, nie pobierając z tego tytułu wynagrodzenia. Wskazał dalej Skarżący, że czyni starania aby doprowadzić do osiągnięcia przez spółkę dochodu pozwalającego na wypłatę dywidend oraz wynagrodzenia za pełnienie funkcji prezesa. Jako udziałowiec posiada [...] udziałów o łącznej wartości [...] zł. W załączeniu przedłożył Informację Krajowego Rejestru Sądowego Spółki na dzień 1 marca 2017 r.
Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje.
Wniosek zasługiwał na uwzględnienie.
Skarżący ubiega się w sprawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Rozstrzygnięcie wniosku sprowadzało się więc do zbadania, czy spełniona została przesłanka wynikająca z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718) zwanej dalej "p.p.s.a.". Zgodnie z jego treścią przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Przy czym prawo pomocy w zakresie całkowym przyznawane powinno być jedynie osobom rzeczywiście ubogim, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są lub mają ograniczone środki do życia (por. postanowienie NSA z dnia 18 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 162/11 - Lex nr 786724).
Przechodząc na grunt niniejszej sprawy, w ocenie referendarza sądowego, stwierdzić należy, że strona skarżąca nie będzie w stanie ponieść żadnych kosztów niniejszego postępowania.
Na powyższej ocenie zaważyła przede wszystkim sytuacja finansowa, majątkowa i rodzinną strony, tj. wysokość uzyskiwanego dochodu, wysokość wydatków związanych z bieżącym utrzymaniem oraz brak majątku i oszczędności. Analiza powyższych elementów wskazuje, że strona skarżąca nie ma środków ani możliwości ich pozyskania na wymagane koszty sądowe. W takiej sytuacji niepodobna oczekiwać, że będzie w stanie ponieść wydatki związane z kosztami sądowymi oraz samodzielnie opłacić usługi profesjonalnego pełnomocnika.
Odnośnie do wniosku Skarżącego dotyczącego ustanowienia radcy prawnego w osobie A. D., to należy wskazać, że stosownie do treści art. 244 § 3 p.p.s.a, uprawnienie do wyznaczenia wskazanego imiennie przez Skarżącego pełnomocnika do reprezentowania go w sprawie niniejszej w ramach przyznanego prawa pomocy przysługuje w miarę możliwości i w porozumieniu ze wskazanym radcą prawnym właściwej miejscowo radzie okręgowej izby radców prawnych. Sąd poinformuje wzmiankowany wyżej organ samorządu zawodowego o pełnym zakresie wniosku Skarżącego.
Jednocześnie podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć.
Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a..
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło