I SA/Sz 166/07
WyrokWSA w Szczecinie2007-10-17
Skład orzekający: Kazimiera Sobocińska, Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, Kazimierz Maczewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy polskie przepisy dotyczące podatku akcyzowego od nabycia wewnątrzwspólnotowego używanych samochodów osobowych, w szczególności stawki podatku dla pojazdów starszych niż dwa lata, są zgodne z art. 90 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, zakazującym dyskryminacji podatkowej?Ratio decidendi
Polskie przepisy dotyczące podatku akcyzowego od nabycia wewnątrzwspólnotowego używanych samochodów osobowych, w szczególności stawki podatku dla pojazdów starszych niż dwa lata, naruszają art. 90 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, jeśli kwota podatku nakładana na te pojazdy przewyższa rezydualną kwotę podatku zawartą w wartości rynkowej podobnych pojazdów już zarejestrowanych w kraju. W takim przypadku należy zastosować prawo wspólnotowe z pominięciem sprzecznych przepisów krajowych.Stan faktyczny
Skarżący R. T. domagał się stwierdzenia nadpłaty podatku akcyzowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego, argumentując, że obowiązek zapłaty podatku narusza art. 90 Traktatu WE. Organy celne odmówiły stwierdzenia nadpłaty, uznając, że polskie przepisy dotyczące akcyzy nie dyskryminują samochodów pochodzących z innych państw członkowskich. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów, stwierdzając naruszenie prawa wspólnotowego.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Zasądzono od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego zwrot kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Sz w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Kazimiera Sobocińska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka,, Sędzia WSA Kazimierz Maczewski, Protokolant Anna Kalisiak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 17 października 2007r. sprawy ze skargi R. T. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym 1. uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ja decyzję Naczelnika nr [...] z dnia [...] 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego kwotę [...] [...] tytułem zwrotu kosztów sądowych.
Decyzją z dnia {...] Dyrektor Izby Celnej po rozpatrzeniu odwołania R. T., utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego [...] z dnia [...], odmawiającą stwierdzenia nadpłaty podatku akcyzowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki [...[ oraz określającą R. T. zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego w kwocie 263,00 zł.
Z treści decyzji organu odwoławczego wynika, że R. T. pismem z dnia [...] zwrócił się do Naczelnika Urzędu Celnego o stwierdzenie nadpłaty podatku akcyzowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego wyżej opisanego samochodu osobowego składając w załączeniu korektę deklaracji uproszczonej nabycia wewnątrzwspólnotowego AKC-U.
Uzasadniając wniosek o stwierdzenie nadpłaty R. T. podał, że nadpłata podatku akcyzowego nastąpiła w związku z uregulowaniem podatku na żądanie władz celnych, wbrew postanowieniom art. 90 traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską.
Naczelnik Urzędu Celnego decyzją z dnia [...], odmówił stwierdzenia nadpłaty podatku akcyzowego oraz określił R. T. zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego w wysokości 263,00 zł.
W odwołaniu z dnia [...] R. T. wskazał, że w myśl art. 91 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej umowa międzynarodowa ratyfikowana za uprzednią zgodą, wyrażoną w ustawie, ma pierwszeństwo przed ustawą, jeżeli ustawy nie da się pogodzić z umową. Oznacza to, że w razie sprzeczności prawa krajowego ze wspólnotowym należy wprost stosować prawo wspólnotowe. Strona uważa, że w przedmiotowej sprawie taka sprzeczność zachodzi. Strona stoi na stanowisku, że obowiązek zapłaty podatku akcyzowego w związku z nabyciem wewnątrzwspólnotowym samochodu osobowego narusza art. 90 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską. Dodatkowo R. T. wskazał, że obowiązek ten został poddany krytyce w opinii rzecznika generalnego Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z 21 września 2006 roku w sprawie C313/05 M. Brzeziński przeciwko Dyrektorowi Izby Celnej w Warszawie.
Organ odwoławczy rozpatrując sprawę w ramach swych kompetencji uznał, że rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji jest prawidłowe, zarówno z punktu widzenia zgodności z prawem, jak również i pod względem celowości. Wystąpienie określonych faktów prawnych powoduje automatyczne powstanie zobowiązania podatkowego. Organ powołał się na przepisy regulujące system akcyzy, zgodnie z którymi za wyrób akcyzowy należy rozumieć wszystkie wyroby, które ustawodawca wymienił w załączniku nr 1 do ustawy. W pozycji 59 "Wykazu wyrobów akcyzowych" ustawodawca wymienił pojazdy samochodowe i inne pojazdy mechaniczne przeznaczone zasadniczo do przewozu osób (inne niż te objęte pozycją 8702), włącznie z samochodami osobowo-towarowymi (kombi) oraz samochodami wyścigowymi. Przy czym, aby określone pojazdy można było traktować jako wyroby akcyzowe wymienione w pozycji 59 załącznika nr 1 do ustawy, winny one być klasyfikowane do pozycji 8703 Scalonej Nomenklatury. Obowiązek stosowania dla potrzeb poboru akcyzy z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego klasyfikacji w układzie odpowiadającym Scalonej Nomenklaturze (CN) wynika z dyspozycji art. 3 ust. 2 ustawy.
Dyrektor Izby Celnej powołał następnie przepisy określające moment powstania zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym tj. art. 21 pkt1 ustawy Ordynacja podatkowa oraz art. 80 ust. 3 pkt 3 ustawy o podatku akcyzowym, a nadto określił stronę podmiotową oraz przedmiot obowiązku podatkowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego i powołał się na art. 11 ust. 1, art. 80 ust. 2 pkt 2, art. 81 ust. 1 oraz art. 82 ustawy o podatku akcyzowym oraz podstawę opodatkowania i sposób wyliczenia stawki akcyzy.
Analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego doprowadziła organ II instancji do następujących wniosków: R. T. dokonał nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki [...], który jest klasyfikowany do pozycji 8703 Scalonej Nomenklatury (CN) i tym samym zdaniem organu odwoławczego, dokonał czynności podlegającej opodatkowaniu, której przedmiotem był wyrób akcyzowy, stając się z mocy prawa podatnikiem akcyzy. R. T. dokonał zakupu przedmiotowego pojazdu w dniu [...], dlatego też w dniu tym powstał obowiązek podatkowy w podatku akcyzowym.
Skoro R. T. zobowiązany był zapłacić z tytułu zawarcia umowy kupna - sprzedaży, której przedmiotem był wyżej wskazany samochód kwotę 100,00 euro, to po przeliczeniu na złote podstawę opodatkowania na podstawie przepisów obowiązujących w dacie powstania zobowiązania podatkowego w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego - wynosiła 406 zł.
Stawkę akcyzy dla wszystkich wyrobów akcyzowych niezharmonizowanych w wysokości 65 % określa art. 75 ust. 1 ustawy. Przy czym, Minister Finansów w § 7 ust. 2 rozporządzenia, dla potrzeb określenia stawki akcyzy niezbędnej do określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodów osobowych po upływie 2 lat kalendarzowych od ich produkcji, wliczając rok produkcji jako pierwszy rok kalendarzowy. W rozpatrywanym przypadku winna zostać zastosowana została stawka akcyzy stawka akcyzy, Należny podatek akcyzowy został obliczony przez organ na kwotę 264,00 zł.
Na podstawie dyspozycji § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego, Minister Finansów obniżył między innymi, stawkę akcyzy określoną w art. 75 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym do wysokości określonej w załączniku numer 2 do rozporządzenia. Określone w tym rozporządzeniu w pozycji 21 stawki akcyzy w wysokości 13,6 % i 3,1 % dotyczą samochodów osobowych będących przedmiotem nabycia wewnątrzwspólnotowego, a więc w dużej mierze pochodzących z terytorium państw członkowskich. Przy czym, organ zwrócił uwagę, że Minister Finansów do podobnego poziomu obniżył również stawki akcyzy na samochody osobowe będące przedmiotem sprzedaży na terytorium kraju, a więc w znacznej mierze pochodzące z Polski. Wynika to z dyspozycji § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia. W konsekwencji organ twierdzi, że zarówno samochody osobowe pochodzące z terytorium państw członkowskich, jak i z terytorium kraju obciążone są akcyzą w identycznej wysokości. Stąd też, zdaniem organu trudno jest mówić o dyskryminacji samochodów osobowych pochodzących z terytorium państw członkowskich.
Odnosząc się z kolei do zarzutu dotyczącego niezgodności przepisów prawa krajowego z zapisami art. 90 Traktatu Ustanawiającego Wspólnoty Europejskie, Dyrektor Izby Celnej wskazał, że w zakresie w jakim zostały zastosowane w sprawie przepisy dotyczące podatku akcyzowego nie wskazują w żadnym zakresie, że są one niezgodne bądź też naruszają normy prawne przepisu prawa wspólnotowego wskazanego przez stronę. Sprzedaż wyrobów akcyzowych na terytorium kraju jest czynnością podlegającą opodatkowaniu, i podatek ten nie dotyczy tylko samochodów osobowych pochodzących z terytorium państwa członkowskiego, ale również sprzedaż pojazdu samochodowego pochodzącego z terytorium kraju. Z treści tych przepisów nie wynika, że wprowadzają obciążenia fiskalne, bądź też ograniczenia ilościowe w handlu wewnętrzwspólnotowym, które uderzałyby jedynie w wyroby pochodzące z państw członkowskich, nie obejmując jednocześnie swym zakresem wyrobów pochodzących z Polski.
Przepisy ustawy o podatku akcyzowym nie rozróżniają samochodów osobowych podlegających akcyzą ze względu na ich pochodzenie. Opodatkowaniu podlegają zarówno samochody wyprodukowane w kraju, jak i wyprodukowane w krajach członkowskich Unii. Zdaniem organu istotną kwestią jest to, czy samochód zarejestrowany będzie na terenie Polski, czy też nie. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że przepis art. 80 ust. 2 pkt 1 wymienia jako podatników akcyzy podmioty dokonujące każdej sprzedaży samochodu osobowego przed pierwszą jego rejestracją na terytorium kraju. Organ wskazał także, że przepis art. 80 ust. 2 pkt 1 ustawy, wymienia również jako podatników akcyzy podmioty dokonujące każdej sprzedaży samochodu osobowego przed pierwszą jego rejestracją na terytorium kraju. Zatem podatnikami akcyzy są zarówno podmioty dokonujące nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodów osobowych pochodzących z innych państw członkowskich Unii, jak i podmioty dokonujące każdej sprzedaży samochodów osobowych pochodzących z innych państw członkowskich, jak i pochodzących z Polski. Zatem również i ten przepis nie rozróżnia opodatkowania samochodów osobowych z punktu widzenia kraju ich pochodzenia. Obowiązek podatkowy powstaje w istocie z chwilą przeniesienia własności pojazdu. W konsekwencji zarówno samochody osobowe pochodzące z terytorium RP jak i z innych państw członkowskich obciążone są w identycznej wysokości i nie stoi to w sprzeczności z § 7 ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego.
W ocenie organu odwoławczego przepisy krajowe regulujące problematykę opodatkowania podatkiem akcyzowym są tak skonstruowane, że w jednakowy sposób traktują wszystkie samochody osobowe, bez względu na to, czy są to samochody używane, czy nowe, niezależnie od tego, czy są kupowane w Polsce, czy na terenie Wspólnoty. Podatek akcyzowy jest w Polsce wymagany od każdego pojazdu przed jego pierwszą rejestracją, czyli zarówno od samochodów polskich, jak też pochodzenia zagranicznego. Kryterium to ma, więc zastosowanie do wszystkich pojazdów znajdujących się na terenie Polski.
Nieuzasadnionym w tym kontekście byłoby, więc twierdzenie, że kryterium rejestracji na terenie kraju tworzy nieusprawiedliwione zróżnicowanie traktowania towarów, ponieważ właśnie to kryterium umożliwia wyodrębnienie towarów w celu jednokrotnego, równego ich opodatkowania.
Uznanie tego kryterium za naruszające zakaz dyskryminacji wynikający z art. 90 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską oznaczałoby - zdaniem organu - odrzucenie obiektywnego kryterium nakładania podatku na wyroby akcyzowe.
Zdaniem Dyrektora Izby Celnej nie można mówić w przedmiotowej sprawie o naruszeniu zasady niedyskryminacji, która dotyczy zakazu nakładania na produkty innych państw członkowskich podatków wewnętrznych jakiegokolwiek rodzaju wyższych od tych, które nakłada bezpośrednio lub pośrednio na podobne produkty krajowe, jeżeli zasadą jest, że sporny podatek jest podatkiem jednorazowym i podlegają mu określone grupy towarów (w tym wypadku samochody) - niezależnie - nowe czy używane. Nałożenie podatku akcyzowego na wszystkie samochody, w tym używane, nie jest wyrazem dyskryminacji podatkowej, lecz wyrazem realizacji zasady powszechności opodatkowania. Produkty krajowe nie są traktowane w sposób uprzywilejowany, ponieważ także one były poddane, na pewnym etapie obrotu podatkowi akcyzowemu. Zatem podatek ten został uiszczony także od samochodów, które nie były sprowadzane zza granicy, lecz nabywane w kraju.
Powyższa decyzja Dyrektora Izby Celnej została zaskarżona przez R. T. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz stwierdzenie nadpłaty podatku akcyzowego w kwocie 263, 00 zł wraz z odsetkami lub uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie art. 91 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w związku z postanowieniami art. 90 akapit 1 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską. Uzasadniając złożoną skargę R. T. stwierdził, że Dyrektor Izby Celnej nie odniósł się merytorycznie do zarzutów postawionych w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, a odnoszących się do podwójnego opodatkowania samochodów sprowadzonych z państw członkowskich Unii Europejskiej. Strona powtórzyła swoje zarzuty zawarte we wniosku z dnia [...]. Ponownie skarżący podniósł, że dokonanie zapłaty podatku akcyzowego było niezbędnym elementem procedury rejestracji pojazdu w Polsce. Strona zauważyła, że obowiązek zapłaty podatku akcyzowego w związku z nabyciem wewnątrzwspólnotowym samochodu osobowego jest niezgodny z art. 90 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską, zgodnie z którym żadne państwo członkowskie nie nakłada bezpośrednio lub pośrednio na produkty innych państw członkowskich podatków wewnętrznych jakiegokolwiek rodzaju wyższych od tych, które nakłada bezpośrednio lub pośrednio na produkty krajowe. Zdaniem R. T. państwa członkowskie nie mogą nakładać na towary sprowadzone z obszaru Unii Europejskiej pośrednich lub bezpośrednich podatków, które byłyby wyższe niż te, które są nakładane na towary krajowe. Na poparcie prezentowanego stanowiska skarżący przytoczył wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 18 stycznia 2007 roku w sprawie C-313/05.
W odpowiedzi na skargę R. T. Dyrektor Izby Celnej pismem z dnia [...] stosownie do art. 54 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniósł o uchylenie decyzji własnej z dnia [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...].
Powodem zajęcia powyższego stanowiska jest treść wyroku Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 18 stycznia 2007 roku. Trybunał stanął na stanowisku, że art. 90 akapit 1 Traktatu należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się on podatkowi akcyzowemu w zakresie, w jakim kwota podatku nakładana na pojazdy używane starsze niż dwa lata, nabyte w państwie członkowskim innym niż to, które wprowadziło taki podatek, przewyższa rezydualną kwotę tego podatku zawartą w wartości rynkowej podobnych pojazdów, które zostały zarejestrowane wcześniej w państwie członkowskim, które nałożyło podatek.
Przechodząc na grunt niniejszej sprawy, organ uznał, że mając na uwadze treść cytowanego wyżej wyroku Trybunału, stwierdzić należy, że art. 90 Traktatu został naruszony przez wydanie zaskarżonej decyzji tylko wówczas, gdy pobrany od skarżącego podatek akcyzowy z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego będzie przekraczał kwotę podatku akcyzowego zawartą w wartości rynkowej podobnych pojazdów, które zostały zarejestrowane wcześniej na terytorium kraju. W przypadku natomiast, gdy kwota pobranego podatku nie będzie przekraczać kwoty podatku akcyzowego zawartej w wartości rynkowej podobnych pojazdów, z naruszeniem normy art. 90 Traktatu nie będziemy mieli do czynienia. Organ zajął stanowisko, że samochodami podobnymi do samochodu osobowego będącego przedmiotem nabycia wewnątrzwspólnotowego dokonanego przez R. T. będą wszystkie samochody osobowe odpowiadające pod względem klasy samochodowi osobowemu [...], wyposażone w silnik [...], zarejestrowane na terytorium kraju. Kolejnym krokiem jest ustalenie obciążenia tych samochodów podatkiem akcyzowym w stanie prawnym obowiązującym w dniu powstania obowiązku podatkowego. Otóż, samochody te obciążone były podatkiem akcyzowym według stawki stanowiącej procent kwoty sprzedaży. Stawka ta kształtowała się w dniu powstania obowiązku podatkowego od 3,1% do 65 %. Zatem w ramach systemu opodatkowania akcyzą samochody osobowe podobne do samochodu osobowego [...] opodatkowane były różnymi kwotami podatku akcyzowego stanowiącego ułamek ceny sprzedaży pojazdu.
Kierując się treścią tego wyroku Dyrektor Izby Celnej wnioskuje, że stwierdzenie nadpłaty podatku akcyzowego następuje jedynie w kwocie stanowiącej różnicę pomiędzy kwotą zapłaconą przez stronę skarżącą a kwotą akcyzy zawartą w wartości rynkowej podobnych pojazdów, które zostały zarejestrowane wcześniej w kraju.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Ocena zaskarżonej decyzji doprowadziła Sąd do stwierdzenia, że decyzja ta nie odpowiada przepisom prawa.
W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że organy administracji publicznej w swej działalności orzeczniczej mają możliwość bezpośredniego zastosowania prawa wspólnotowego z pominięciem prawa krajowego, przypadku ewentualnej sprzeczności między tymi normami. Źródeł zastosowania prawa wspólnotowego należy szukać w art. 87 Konstytucji RP. Zgodnie z tym przepisem źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej są: Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia. Przystąpienie Polski do Unii Europejskiej w dniu 1 maja 2004r. wywołuje takie oto skutki, że z dniem tym cały dorobek prawny Wspólnot, który obejmuje prawo pierwotne, w tym między innymi podstawowe zasady prawne sformułowane przez Trybunał Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich, jak również prawo pochodne został inkorporowany do wewnętrznego porządku prawnego RP i stał się prawem obowiązującym na terytorium Polski. Powyższa zasada ma fundamentalne znaczenie dla zachowania wspólnego porządku prawnego.
Do jednej z podstawowych zasad prawa wspólnotowego należy zasada pierwszeństwa, która znajduje zastosowanie w przypadku sprzeczności norm krajowych i wspólnotowych poprzez obowiązek zastosowania normy wspólnotowej pominięciem normy krajowej. Zatem na każdym organie państwa członkowskiego Unii, w tym również organach administracyjnych i podatkowych spoczywa obowiązek stosowania przepisu wspólnotowego z pominięciem sprzecznego z nią przepisu krajowego.
Powyższa zasada ugruntowana jest również w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, który stoi na stanowisku, że zasada pierwszeństwa ma charakter bezwarunkowy i nieograniczony, co oznacza, że normy prawa wspólnotowego pierwotnego i pochodnego mają zawsze pierwszeństwo i jednocześnie nie istnieje możliwość wystąpienia sytuacji, w której pierwszeństwo będzie miała norma prawa krajowego przed prawem wspólnotowym.
Problematyka powyższa stanowiła przedmiot wyroku Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich z dnia 18 stycznia 2007r. sygn. C-313/05, który w trybie prejudycjalnym wydał orzeczenie dotyczące między innymi wykładni art. 90 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską, pytanie powyższe dotyczyło zastosowania normy prawnej na przykładzie sporu w sprawie obywatela polskiego M. Brzezińskiego przeciwko Dyrektorowi Izby Celnej w Warszawie. Przedmiotowy spór dotyczył kwestii nałożenie podatku akcyzowego w związku z nabyciem przez M. Brzezińskiego na terytorium Niemiec używanego samochodu osobowego celem przywiezienia tego pojazdu na terytorium RP. W orzeczeniu Trybunał stanął na stanowisku, że art. 90 akapit 1 Traktatu należy interpretować w taki sposób, że sprzeciwia się on podatkowi akcyzowemu w zakresie, w jakim kwota podatku nakładana na pojazdy używane starsze niż dwa lata, nabyte w państwie członkowskim innym niż to, które wprowadziło taki podatek, przewyższa rezydualną kwotę zawartą w wartości rynkowej podobnych pojazdów, które zarejestrowane zostały wcześniej w państwie członkowskim, które nałożyło podatek. Do sądu krajowego należy zbadanie, czy uregulowanie sporne w postępowaniu przed sądem krajowym, a w szczególności stosowanie § 7 rozporządzenia z dnia 22 kwietnia 2004r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego ma takie skutki.
Reasumując podatek akcyzowy nie może obciążać przywożonych używanych samochodów osobowych w stopniu przewyższającym obciążenie rezydualnym podatkiem zawartym w cenie porównywanego samochodu zarejestrowanego wcześniej po raz pierwszy w tym samym państwie członkowskim. W praktyce powyższe oznacza, że jeżeli podatek akcyzowy od pojazdu nowego jest równy pewnemu procentowi jego ceny, to rezydualny podatek zawarty w cenie późniejszej odsprzedaży, uwzględniając deprecjację wartości pojazdu na przestrzeni czasu od momentu jego wyprodukowania do czasu tej odsprzedaży, odpowiada temu samemu procentowi wartości pojazdu.
Zgodnie z art. 234 Traktatu Wspólnoty Europejskiej wykładnia postanowień Traktatu, dokonana przez ETS w drodze orzeczenia prejudycjalnego, jest wiążąca dla sądu krajowego właściwego w sprawie, w związku z którą orzeczenie to zostało wydane, ale dotyczy również innych podobnych spraw, które toczą się lub będą się toczyć przed sądami państw członkowskich Wspólnoty.
Ponieważ wykładnia przyjęta przez ETS zgodnie z brzemieniem wskazanego wyżej art. 234 TWE odbywa się ze skutkiem do wszystkich (erga omnes) orzeczenie to ma również istotne znaczenie dla rozpatrzenia niniejszej sprawy.
Analiza przepisów ustawy o podatku akcyzowym, jak również rozporządzenia wykonawczego do tej ustawy z dnia 22 kwietnia 2004r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego prowadzi do wniosku, że różne jest opodatkowanie dla samochodów osobowych, których rok produkcji w chwili nabycia przekraczał dwa lata (dotyczy to zarówno aut które były sprzedawane w Polsce, a także nabywane w innych krajach unii). W gorszej sytuacji znajdowała się druga nabywców, osoby które nabywały auta w Polsce płaciły podatek akcyzowy tylko raz tj. przed ich pierwszą rejestracją. W przypadku samochodów używanych starszych niż dwuletnie, nabywanych na terenie innych państw członkowskich, które wcześniej nie były rejestrowane na terytorium RP, cena nabycia była powiększana o podatek akcyzowy. Kwota podatku była tym większa, im starszy był sprowadzony samochód. Wynikało to z unormowania zawartego w przepisie § 7 ust. 2 rozporządzenia akcyzowego, który kształtował stawkę podatku w przedziale od 3,1 % do 65 %. Skutkiem tego wzrost akcyzy dotyczył wyłącznie aut nabytych i sprowadzonych z innych krajów Unii, niż Polska. Stawka ta pozostała natomiast niezmienna w przypadku aut nabytych Polsce i co powodowało dyskryminację osób, które nabyły samochody w innych krajach Unii.
Mając na uwadze wszystkie wyżej przytoczone okoliczności Sąd uznał, iż organy podatkowe zarówno pierwszej jak i drugiej instancji podejmując rozstrzygnięcia w sprawie wniosku R.T. zastosowały przepisy rozporządzenia akcyzowego z naruszeniem przepisu art. 90 TWE, zatem twierdzenia skarżącego zawarte w skardze z dnia [...] okazały się zasadne.
Sąd podziela stanowisko Dyrektora Izby Celnej wyrażone w piśmie z dnia [...] stanowiące odpowiedź na skargę R. T., iż wartość podatku pobranego przez organ podatkowy, nie może przekroczyć wartości podatku akcyzowego, zawartego w wartości samochodów osobowych już zarejestrowanych. Konieczne jest przyjęcie, iż wartość podatku pobranego przez organ podatkowy nie może przekroczyć 3,1 %. Przyjęcie wyższej stawki akcyzy prowadziłoby do sytuacji, że istniałaby określona liczba podobnych samochodów osobowych zarejestrowanych w wartości rynkowej, których kwota akcyzy byłaby niższa od kwoty akcyzy pobranej przez organ podatkowy. Z tych względów podatek akcyzowy pobrany w niniejszej sprawie ponad wartość 3,1 % zobowiązania kupującego względem sprzedającego narusza postanowienia art. 90 TWE.
Wprawdzie organ odwoławczy podzielił pogląd skarżącego o zasadności jego skargi, jednakże nie mógł uwzględnić skargi w trybie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), ponieważ R. T. składając wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku akcyzowym złożył deklarację uproszczoną AKC-U, w której zadeklarowana kwota podatku akcyzowego wynosi 0,00 zł. Uwzględnienie przez organ podatkowy skargi w całości prowadziłoby do uznania za nadpłatę kwoty w wysokości 263,00 zł.
Z tych względów decyzje obu instancji, jako naruszające wskazane wyżej przepisy prawa materialnego, podlegają uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
O wstrzymaniu wykonania decyzji orzeczono na podstawie art. 152, a kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło