I SA/Sz 171/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Sędzia NSA – Zofia Przegalińska po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. i Z. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z ich skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2005 r. p o s t a n a w i a: przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych M. i Z. R. wnosząc do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2005 r., wystąpili z wnioskiem o zwolnienie z kosztów sądowych. W oświadczeniu o stanie majątkowym, rodzinnym i dochodach wykazali, że prowadzą czteroosobowe gospodarstwo domowe z kontynuującymi naukę dziećmi: uczącym się w liceum synem S.R. ([...] klasa LO w N.) oraz studiującą córką A.R. (V rok studiów stacjonarnych na [...]). Majątek ich stanowi mieszkanie własnościowe spółdzielcze w N. o pow. 60,50 m kw. (obciążone hipoteką wpisaną na rzecz w Banku [...] w N. tytułem zabezpieczenia kredytu), a także nieruchomość zabudowana w M. o pow. 300 m kw. (obiekt letni, nieogrzewany, obciążony hipoteką w związku z zaciągniętym kredytem hipotecznym w banku [...] w O., z którego do spłaty pozostało [...]). Skarżący nie wykazali posiadania wartościowych rzeczy ruchomych, ani zgromadzonych zasobów pieniężnych (oszczędności, papierów wartościowych, itp.). Jako źródło dochodów wykazali wynagrodzenie ze stosunku pracy M.R. w kwocie [...] netto (praca na ½ etatu), rentę Z.R. w kwocie [...] netto oraz dochody z wynajmu pokoi w sezonie letnim, tj. w lipcu i sierpniu w wysokości [...]. Skarżący oświadczyli, że cały dochód z wynajmu pokoi przeznaczają na spłatę kredytu, zaciągniętego w Banku [...] w O. i Banku [...] w N., których miesięczne raty wynoszą odpowiednio [...] (kredyt inwestycyjny) i [...] (kredyt konsumpcyjny). Dochody z renty Z.R. przeznaczane są na leki i rehabilitację. W prowadzeniu gospodarstwa domowego pomagają skarżącym brat i matka Z.R., mieszkający pod innymi adresami. Wydatki skarżących związane z koniecznym utrzymaniem to: czynsz w kwocie [...], gaz w kwocie [...], energia elektryczna w kwocie [...], telefon w kwocie [...], co daję łącznie kwotę [...] miesięcznie oraz wydatki na leczenie Z.R. w łącznej wysokości [...] za okres od lutego do października 2009 r. (średnio [...] miesięcznie). Postanowieniem z dnia 21 kwietnia 2010 r. referendarz sądowy odmówił wnioskodawcom przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. Od powyższego postanowienia M. i Z. R. wnieśli w terminie sprzeciw. W jego uzasadnieniu nie zgodzili się ze stanowiskiem referendarza, podnosząc, że ich sytuacja uległa dalszemu pogorszeniu w stosunku do sytuacji opisanej we wniosku. Do sprzeciwu dołączyli dokumenty wskazujące na zajęcie rachunku bankowego, wyjaśnili też kwestię konta bankowego w Banku [...] które jest kontem technicznym banku na które skarżący przy pomocy rodziny wpłacili pieniądze celem spłaty zadłużeń. Wnioskodawcy dodali, że nie są w stanie wygospodarować środków pieniężnych na wpis od skargi, tym bardziej, że zaskarżone zostały pozostałe decyzje za poszczególne lata podatkowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie ustalił, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270, ze zm., dalej w skrócie p.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 w/w ustawy). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 tej ustawy). Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest zależne od wykazania przez stronę będącą osobą fizyczną, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ww. ustawy). Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o którym mowa w przywołanym przepisie, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Wnioskodawcy wykazali, że spełniają wyżej wymienione przesłanki przyznania prawa pomocy. Opisana przez nich we wniosku sytuacja materialna przekonuje o trudnościach finansowych wnioskodawców. Z nadesłanych dokumentów wynika, że ich miesięczne stałe dochody kształtują się na niskim poziomie. M. i Z. R. uzyskują miesięczne dochody z tytułu wynagrodzenia za pracę w kwocie [...] (po potrąceniu kwoty [...] tytułem udokumentowanej pożyczki zaciągniętej w zakładzie pracy) oraz z tytułu renty w kwocie [...], co daje łącznie kwotę [...] na utrzymanie czteroosobowej rodziny (dwójka uczących się dzieci). Ich miesięczne wydatki na czynsz, energię, telefon oraz na zakup leków dla chorego na cukrzycę Z.R. kształtują się na poziomie ok. [...] co oznacza, że całość ww. dochodów przeznaczają na wskazane wydatki. Dlatego wnioskodawcy korzystają z pomocy finansowej rodziny. W tym stanie sprawy uznając, że wnioskodawcy wykazali niemożności poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ww. ustawy), należało przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnić od kosztów sądowych.