I SA/Sz 174/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Patrycja Joanna Suwaj po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym na skutek wniesienia sprzeciwu wniosku K. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010 r. z tytułu sprzedaży nieruchomości p o s t a n a w i a: odmówić Skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych Odpowiadając na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie [...] zł, K. C. nadesłał urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek Skarżący wskazał, że nie stać go na poniesienie kosztów sądowych, spłaca kredyt hipoteczny, zadłużenie, ma na utrzymaniu dwie córki w wieku [...], które wymagają wydatków. W oświadczeniu o stanie rodzinnym Skarżący wskazał, że prowadzi czteroosobowe gospodarstwo domowe z żoną G. C. i córkami – A. C. i M. C. Odnośnie dochodów Skarżący wskazał, iż uzyskuje wynagrodzenie za pracę w wysokości [...] zł brutto oraz wynagrodzenie G. C. w wysokości [...] zł brutto. Skarżący nie wypełnił rubryki dotyczącej majątku. Do wniosku Skarżący dołączył kopie aneksu nr 1 do umowy kredytu [...] z 25.11.2009 r., zestawienia rat i odsetek od kredytu obowiązujących od 13 stycznia 2014 r. (rata kapitałowa plus odsetki [...] zł), kopię aneksu do umowy o pracę z 1 kwietnia 2014 r. G. C. przyznające wynagrodzenie zasadnicze w kwocie [...] zł plus premie uznaniowe, zaświadczenie [...] z 15 stycznia 2015 r. poświadczające zatrudnienie K. C. na stanowisku [...], kopię decyzji z dnia [...] r. w sprawie podatku od nieruchomości na 2015 r. z której wynika, że Skarżący i jego żona są właścicielami nieruchomości [...] o pow. [...] m kw., gruntów pozostałych o pow. [...] m kw. i pow. [...] m kw., opłacają podatek od nieruchomości w kwocie [...] zł, w ratach po [...] zł, kopię decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. w sprawie odmowy umorzenia odsetek za zwłokę od zaległości w podatku dochodowym z tytułu odpłatnego zbycia papierów wartościowych w 2010 r. w kwocie [...] zł i w podatku VAT za VIII i IX 2009 r. w kwocie [...] zł i rozłożenia na raty tych zaległości podatkowych wraz z odsetkami i opłatą prolongacyjną w łącznej kwocie [...] zł, kopie legitymacji studenckiej córki A. C. a także kopie legitymacji szkolnej M. C., pismo wspólnoty mieszkaniowej z 4 listopada 2014 r. w sprawie opłat za lokal mieszkalny w wysokości [...] zł oraz kopie faktury VAT za energię elektryczną za okres od 14 listopada 2014 r. do 15 stycznia 2015 r. na kwotę [...] zł. Uznając złożone oświadczenie za niewystarczające do oceny możliwości płatniczych Skarżącego, wezwaniem z dnia 24 marca 2015 r., referendarz sądowy zobowiązał Skarżącego do nadesłania dodatkowych dokumentów mających obrazować jego pełną sytuację materialno-finansową m.in. wyciągów z posiadanych przez Skarżącego i jego małżonkę rachunków bankowych, kopii rocznych zeznań podatkowych Skarżącego i małżonki za 2013 r. i za 2014 r., dodatkowego oświadczenia o stanie majątkowym Skarżącego i osób prowadzących wspólne gospodarstwo domowe wyjaśniającego, czy Skarżący i pozostali członkowie rodziny posiadają inne nieruchomości (poza nieruchomościami określonymi w decyzji z [...] r. w sprawie podatku od nieruchomości za 2015 r.), w tym grunty. Skarżący w zakreślonym terminie dziesięciodniowym dokumentów nie przedłożył, nie udzielił także żadnych wyjaśnień odnośnie przyczyn niewykonania ww. wezwania. Postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2015 r., referendarz sądowy odmówił K. C. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym uznając, iż skoro Skarżący nie wykonał nałożonego na niego zobowiązania nadesłania dodatkowych dokumentów ani też w żaden sposób nie ustosunkował się do niego, a pełnej informacji o możliwościach płatniczych Skarżącego nie sposób ustalić na podstawie akt sprawy I SA/Sz 173/15, to nie jest możliwe pozytywne załatwienie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Pismem z dnia 4 maja 2015 r. zatytułowanym "Prośba", Skarżący wniósł o ponowne rozpatrzenie jego prośby w sprawie zwolnienia od kosztów sądowych wskazując, iż nie stać go na opłacenie sprawy sądowej gdyż doszły mu jeszcze raty z Urzędu Skarbowego w kwocie [...] zł. Nadto wyjaśnił, iż nie przedstawił kont osobistych z banku, bo ich nie posiada. Do pisma Skarżący dołączył kopię umowy o pracę z dnia 15 kwietnia 2015 r. z której wynika, iż Skarżący otrzymuje wynagrodzenie w kwocie [...] zł brutto, kopię druku RP-7 z którego wynika, iż Skarżący za okres 15 stycznia 2015 r. do 31 marca 2015 r. otrzymał uposażenie w wysokości [...] zł oraz kopię decyzji z Urzędu Skarbowego z której wynika, iż Naczelnik US w B. umorzył odsetki za zwłokę powstałe od zaległości podatkowej w podatku dochodowym z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości w dniu 29 września 2010 r. w wysokości [...] zł oraz rozłożył na [...] raty zapłatę ww. zaległości podatkowej w wysokości [...] zł. Pismo Skarżącego, z uwagi na złożenie go w terminie 7 dniowym zostało potraktowane przez Sąd, jako sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego z dnia 24 kwietnia 2015 r. odmawiającego Skarżącemu przyznania prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż ył, co następuje: Stosownie do art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 -powoływanej dalej jako p.p.s.a.) wniesienie sprzeciwu na postanowienie referendarza w przedmiocie prawa pomocy ma ten skutek, że postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Sprzeciw w niniejszej sprawie został wniesiony skutecznie, tym samym należało rozpoznać wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że zgodnie z zasadą obowiązującą w postępowaniu przed sądem administracyjnym – wyrażoną w art. 199 p.p.s.a., Strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Zwolnienie od kosztów sądowych, stanowiące prawo pomocy w zakresie częściowym jest wyjątkiem od powyższej zasady i może zostać przyznane osobie fizycznej, o ile wykaże ona brak możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Z treści tego przepisu wynika, że ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie ubiegającej się o przyznanie tego prawa. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Natomiast rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004). Powyższy pogląd znajduje również oparcie w orzecznictwie sądowym. Jeżeli fakty, które strona podaje we wniosku, nie znajdują pokrycia w aktach sprawy lub pozostają w sprzeczności z zawartymi tam informacjami o stanie majątkowym strony, istnieją podstawy do odmowy przyznania prawa pomocy (postanowienie NSA z dnia 9 września 2004 r., sygn. akt FZ 360/04). Do oceny Sądu należy uznanie, czy strona ubiegająca się o takie zwolnienie wykazała, że spełnia wskazane przesłanki. Podstawę do przyznania prawa pomocy stanowią informacje wynikające z oświadczenia zawartego na wniosku składanym przez strony na urzędowym formularzu (art. 252 § 1 p.p.s.a.). Należy zauważyć, że postępowanie w przedmiocie udzielenia prawa pomocy, stanowiącego rodzaj dotacji z budżetu państwa, powinno charakteryzować się współdziałaniem strony i Sądu. Dane wykazane przez stronę w formularzu powinny być na tyle szczegółowe, wiarygodne i rzetelne, aby umożliwiały dokonanie oceny rzeczywistej sytuacji finansowej strony. W razie pojawienia się wątpliwości, co do przedstawionych informacji, bądź jeśli okażą się one niewystarczające dla oceny, strona wezwana na podstawie art. 255 p.p.s.a. o nadesłanie dodatkowych dokumentów i oświadczeń jest zobowiązana do ich dostarczenia, a w sytuacji gdy nie jest to możliwe lub utrudnione – do jakiegokolwiek ustosunkowania się do wezwania. W ocenie Sądu, wniosek Skarżącego nie może zostać uwzględniony gdyż Skarżący nie wykazał w sposób przekonujący, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w rozpoznawanej sprawie. Koszty te na obecnym etapie sprowadzają się do wpisu od skargi w kwocie [...] zł. Skarżący nie przedstawił pełnej i wyczerpującej informacji o swoich możliwościach finansowych. Wezwany do przedłożenia stosownych dokumentów, nie wywiązał się w całości z nałożonego na niego zobowiązania, co sprawia, że jego oświadczenia nie poddają się weryfikacji, a to – z kolei uniemożliwia przyjęcie, że spełnia on przesłanki przyznania prawa pomocy określone w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Z wniosku złożonego przez Skarżącego wynika, iż jego czteroosobowa rodzina utrzymuje się ze stałych dochodów, tj: z wynagrodzenia za pracę Skarżącego i jego żony w łącznej kwocie [...] zł brutto. Skarżący i jego żona posiadają mieszkanie o pow. ok. [...] m kw. Skarżący spłaca w ratach: kredyt [...] po ok. [...] zł miesięcznie, zaległości podatkowe po [...] zł miesięcznie ( teraz powiększone jeszcze o kwotę [...] zł). Wykazane wydatki to opłaty za czynsz i energię elektryczną, raty podatku od nieruchomości. Skarżący oświadczył, że ponosi także wydatki związane z utrzymaniem uczących się dzieci, nie wskazując kwoty tego obciążenia. Przede wszystkim należy wskazać, że Skarżący nie przedłożył odpisu rocznego zeznania podatkowego za rok 2013 r. i 2014 r., co istotnie uniemożliwia zweryfikowanie informacji o osiąganym przez Skarżącego dochodzie. Zadziwiające jest również to, że Skarżący nie posiada rachunków bankowych zważywszy na fakt, iż do niedawna Skarżący był (bądź jeszcze jest) przedsiębiorcą- brakuje także oświadczenia Skarżącego w tym przedmiocie. Skarżący nie uzupełnił także swojego oświadczenia o stanie majątkowym w zakresie innych nieruchomości posiadanych przez rodzinę (poza nieruchomościami określonymi w decyzji z [...] r. w sprawie podatku od nieruchomości za 2015 r.), w tym gruntów, oszczędności, papierów wartościowych, wartościowych przedmiotów o wartości powyżej 3000 euro (np. samochodu). W ocenie Sądu, Skarżący uniemożliwił weryfikację oświadczenia w zakresie braku środków pieniężnych pozwalających na poniesienie wpisu od skargi. Powyższe okoliczności, brak pełnej dokumentacji w zakresie wysokości uzyskiwanych dochodów świadczą, że Skarżący nie przedstawia pełnej informacji o swojej sytuacji i możliwościach płatniczych ale podaje tylko takie dane, które mają świadczyć o złej kondycji finansowej. Bierna postawa i uchylenie się od przedłożenia wszystkich dokumentów potwierdzających twierdzenia Skarżącego, a także posiadanie stałych źródeł utrzymania skutkują zatem tym, że wniosek nie może zostać rozpoznany pozytywnie. W świetle powyższego należało uznać, iż Skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, dlatego na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.