I SA/Sz 177/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Maczewski, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska,, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.), Protokolant Gabriela Porzezińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 20 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi M. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 16 lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia na 5 lat z podatku rolnego oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia [...] r. nr [...] odmawiającą zwolnienia od podatku rolnego gruntów nabytych w drodze umowy dzierżawy nr [...] z dnia [...] r. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że M D w dniu [...]r. złożyła wniosek o zwolnienie z podatku rolnego gruntów rolnych objętych w dzierżawę na podstawie umowy dzierżawy. Do pisma załączyła umowę zawartą ze Skarbem Państwa – Państwowym Gospodarstwem Leśnym Lasy Państwowe - Nadleśnictwem z dnia [...]2011 r. Z treści umowy wynikało, że M D wzięła w dzierżawę użytki rolne o łącznej powierzchni 33,069 ha na czas nieoznaczony. Dalej wskazano, że Wójt Gminy odmówił stronie zwolnienia z podatku rolnego z uwagi na to, że wydzierżawione grunty nie należały do Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa, ponadto umowę zawarto na czas nieoznaczony. Wobec tego, organ pierwszej instancji uznał, że nie zaistniały ustawowe przesłanki uzasadniające przyznanie zwolnienia od podatku gruntów wchodzących w skład Zasobu. Nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organu, podatniczka wniosła odwołanie, żądając cofnięcia decyzji. Strona podniosła, że na mocy ustawy została zwolniona od podatku od gruntów rolnych, nabytych na powiększenie lub utworzenie nowego gospodarstwa w gminie. Odwołująca się podkreśliła, że Lasy Państwowe także należą do Skarbu Państwa w związku z tym wnosi o cofnięcie decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji, wskazało, że w art. 12 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym ustawodawca określił przesłanki udzielenia zwolnienia na lat 5 z podatku rolnego gruntów przeznaczonych na utworzenie nowego gospodarstwa rolnego. Z treści tego przepisu wynika, że warunkiem uzyskania przez stronę zwolnienia od podatku jest to, aby grunty utworzyły nowe gospodarstwo rolne lub powiększyły już istniejące, przy czym chodzi o całe gospodarstwo posiadane przez podatnika bez względu na jego położenie; podatnik nie może naruszyć normy obszarowej, co oznacza, że nowoutworzone lub powiększone gospodarstwo nie mogło przekraczać 100 ha. Grunty wnioskujący powinien nabyć na podstawie umowy sprzedaży lub objąć w trwałe użytkowanie. Organ dodał, że instytucja trwałego zagospodarowania ma zastosowanie tylko do gruntów wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa, a jego definicję ustawodawca zawarł w art. 12 ust. 8 ustawy o podatku rolnym. Następnie organ odwoławczy wyjaśnił, że umowa dzierżawy zawarta przez M D ze Skarbem Państwa – Państwowym Gospodarstwem Leśnym Lasy Państwowe - Nadleśnictwem nie stanowiła podstawy objęcia przez nią wydzierżawionych gruntów w trwałe zagospodarowanie, albowiem umowa ta nie została zawarta na okres co najmniej 10 lat, ponadto grunty będące przedmiotem umowy nie wchodziły w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa. Dalej, organ, powołując się na instytucję Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa, która została uregulowana w art. 1 ust. 1 oraz art. 12 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, uznał, że Wójt Gminy prawidłowo odmówił udzielenia zwolnienia z podatku rolnego na 5 lat gruntów objętych przez skarżącą w dzierżawę na podstawie umowy z Nadleśnictwem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie u z n a ł, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy skarżąca była uprawniona do skorzystania ze zwolnienia podatkowego określonego w art. 12 ust. 1 pkt 4 lit. c ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2006 roku Nr 136, poz. 969). Zdaniem skarżącej, dzierżawione przez nią grunty od Skarbu Państwa – Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe korzystają ze zwolnienia, albowiem stosownie do tego przepisu, zostały przeznaczone na utworzenie nowego gospodarstwa rolnego lub powiększenie już istniejącego. W ocenie organu, grunty te nie mogą korzystać z ww. zwolnienia, ponieważ strona objęła grunty w dzierżawę w drodze umowy, która nie została zawarta na co najmniej 10 lat, nadto, wspomniane grunty nie wchodzą w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa. W rozpoznawanej sprawie decydujące znaczenie ma treść art. 12 ust. 1 pkt 4 lit. c ustawy o podatku rolnym. Zgodnie z tym przepisem, zwalnia się od podatku rolnego grunty przeznaczone na utworzenie nowego gospodarstwa rolnego lub powiększenie już istniejącego do powierzchni nieprzekraczającej 100 ha, wchodzące w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa, objęte w trwałe zagospodarowanie. Stosownie zaś do art. 12 ust. 8 tej ustawy za trwałe zagospodarowanie, o którym mowa w art. 12 ust. 1 pkt 4 uważa się objęcie gruntów w dzierżawę lub użytkowanie na okres nie krótszy niż 10 lat. Zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz. U. z 2007 r., Nr 231, poz. 1700), mienie Skarbu Państwa, o którym mowa w art. 1 przejęte w trybie ustawy tworzy Zasób Własności Rolnej Skarbu Państwa, zwany dalej "Zasobem". Z kolei art. 1 ust. 1 tejże ustawy stanowi, iż reguluje ona zasady gospodarowania mieniem Skarbu Państwa w odniesieniu do nieruchomości rolnych w rozumieniu Kodeksu cywilnego położonych na obszarach przeznaczonych w planach zagospodarowania przestrzennego na cele gospodarki rolnej, z wyłączeniem gruntów znajdujących się w zarządzie Lasów Państwowych i parków narodowych. Istotą zwolnienia określonego w przepisie art. 12 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku rolnym jest objęcie w drodze umowy w dzierżawę gruntów rolnych przeznaczonych na utworzenie nowego lub powiększenie istniejącego gospodarstwa rolnego. Pojęcie gospodarstwa rolnego zostało wyjaśnione w art. 2 ust. 1 omawianej ustawy. Zgodnie z tym przepisem, za gospodarstwo rolne uważa się obszar gruntów, o których mowa w art. 1, o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy, stanowiących własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej, w tym spółki nieposiadającej osobowości prawnej. Zatem, gospodarstwo rolne tworzą zarówno grunty, które stanowią własność, jak i te, które znajdują się w posiadaniu osoby prawnej lub fizycznej, bez rozróżniania jakiego rodzaju ma być to posiadanie (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 4 stycznia 2006 r., sygn. akt. I SA/Sz 526/05, LEX 858288). Pojęcie posiadania wyjaśnia art. 336 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93) stanowiąc, że posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). Ustawodawca uzyskanie zwolnienia od podatku rolnego uzależnił, m.in. od tego, aby grunty rolne należały do Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa. Zasób ten tworzy mienie Skarbu Państwa odnośnie do nieruchomości rolnych w wyżej przytoczonym rozumieniu Kodeksu cywilnego, przy czym z woli ustawodawcy zasób ten nie obejmuje gruntów, nad którymi zarząd sprawuje Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe (Lasy Państwowe) oraz nie obejmuje parków narodowych. Dodać należy, że w ramach sprawowanego zarządu Lasy Państwowe prowadzą gospodarkę leśną, co zostało szczegółowo uregulowane w odrębnym akcie normatywnym, tj. ustawie z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. z 2001 r., Nr 12, poz. 59). Sąd podzielił stanowisko organu podatkowego, który w sposób uprawniony odmówił zwolnienia od podatku rolnego gruntów objętych w dzierżawę od Lasów Państwowych z uwagi na okoliczność, iż grunty te nie wchodziły w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa. Jak już wcześniej Sąd wyjaśnił, grunty będące w zarządzie Lasów Państwowych na mocy art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz. U. z 2007 Nr 231 poz. 1700) zostały wyłączone ze zwolnienia od podatku rolnego. Podkreślić należy, że omawiane zwolnienie od podatku rolnego obejmuje jedynie grunty rolne należące do Zasobów Własności Rolnej Skarbu Państwa. Kolejną przesłanką uprawniającą do skorzystania z dobrodziejstwa zwolnienia jest objęcie gruntów w trwałe zagospodarowanie, co w omawianym przypadku oznacza objęcie w dzierżawę gruntów rolnych na okres co najmniej 10 lat. Przedmiotowej umowa została zawarta na czas nieoznaczony. Wobec czego, została spełniona ustawowa przesłanka "objęcia gruntów w dzierżawę na czas dłuższy niż 10 lat", bowiem strony nie podały terminu zakończenia obowiązywania umowy W przypadku wcześniejszego rozwiązania umowy, tj. przed upływem 10 lat, wnioskodawca utraciłby prawo do korzystania ze zwolnienia podatkowego, a decyzja przyznająca ww. zwolnienie podatkowe podlegałaby wygaszeniu przez organ na podstawie art. 258 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.) ze skutkiem od dnia doręczenia decyzji, której wygaśnięcie organ stwierdzi (por. wyrok NSA z 28.10.2004 r., sygn. akt FSK 1178/04,Lex 160499). W tym zakresie Sąd nie zgodził się z organem podatkowym, że umowa zawarta na czas nieoznaczony, nie jest umową zawartą na okres nie krótszy niż 10 lat zgodnie z art. 12 ust. 8 ustawy o podatku rolnym. Nie miało to jednak, w niniejszej sprawie, wpływu na wynik sprawy. Ponadto, Sąd zauważył, że organ podatkowy pierwszej instancji prawidłowo uznał się za niewłaściwy do rozpoznania wniosku w zakresie gruntów położonych w obrębie ewidencyjnym S. Stosownie bowiem do art. 15 Ordynacji podatkowej organ podatkowy z urzędu jest zobowiązany do badania swojej właściwości miejscowej i rzeczowej. Jeżeli organ podatkowy nie jest właściwy we wszystkich sprawach objętych wnioskiem strony, wówczas jest zobowiązany do rozpoznania sprawy tylko w zakresie swojej właściwości, a w pozostałych sprawach powinien poinformować wnioskodawcę o możliwości złożenia podania do właściwego organu (art. 171 § 1 Ordynacji podatkowej). Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.