I SA/Sz 18/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Sędzia WSA – Marzena Kowalewska po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy. Pismem z dnia 5 grudnia 2011 r. E. K. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, wyrokiem z dnia 29 marca 2012 r. sygnatura akt I SA/Sz 18/12 skargę oddalił. Wyrok ten nie jest prawomocny. W dniu 23 kwietnia 2012 r. E. K. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Przedmiotowy wniosek skarżąca złożyła na urzędowym formularzu PPF. Z uzasadnienia złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżąca prowadzi działalność gospodarczą która nie przynosi dochodu. Pomaga Jej przyjaciel który ze skarżącą nie mieszka. Gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z córką K., która osiąga dochód z tytułu umowy zlecenia w wysokości [...] zł miesięcznie ( brutto) wraz z dodatkiem z tytułu samotnego wychowywania dziecka w wysokości [...] zł oraz zasiłkiem rodzinnym w kwocie [...] zł miesięcznie. Odnośnie stanu majątkowego skarżąca wskazała, ze posiada dom [...] m2, działkę rolną [...] h, blaszak " B." oraz dzierżawę gruntu ([...] m2). Nadto, skarżąca posiada książeczkę mieszkaniową z wkładem [...] zł. Skarżąca ponosi opłaty za: gaz [...] zł miesięcznie, telefon wraz z internetem [...] zł, zajęcie pasa drogowego [...] zł miesięcznie, ochrona [...] zł miesięcznie, ZUS [...] zł, podatek od nieruchomości - dom [...] zł ( kwartalnie), bar [...] zł ( kwartalnie),światło- dom [...] zł orazbar [...] zł. Wezwaniem Sądu z dnia 26 kwietnia 2012 r., skarżąca została zobowiązana do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów dotyczących jej sytuacji majątkowej. W odpowiedzi na powyższe wezwanie, skarżąca przedłożyła PIT 36 oraz PIT B za rok 2011 z których wynika strata z pozarolniczej działalności gospodarczej w kwocie [...] zł, deklaracje VAT za okres od stycznia do marca 2012 r. z których wynika kwota do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w wysokości [...] zł, fakturę VAT za marzec i luty 2012 r. wystawioną na rzecz S. Sp. z o.o. w kwocie[...] , [...] zł (za miesiąc), polecenie przelewu na ZUS w wysokości [...] zł, polecenie przelewu kwoty [...] zł tytułem zajęcia pasa drogowego, fakturę VAT na kwotę [...] zł (czynsz za zbiornik 2700l),fakturę VAT za usługi telekomunikacyjne za marzec w kwocie [...] zł oraz za kwiecień 2012 r. w kwocie [...] zł, polecenie przelewu na rzecz T. SA w kwocie [...] zł, polecenie przelewu z dnia 29 marca 2012 r. tytułem raty za gaz w kwocie [...] zł, opłata z dnia 12 kwietnia 2012r. oraz 15 marca 2012 r. za cyfrowy P. w wysokości [...] zł ( za miesiąc), pokwitowanie wpłaty podatku od nieruchomości w wysokości [...] zł. Nadto, skarżąca przedłożyła wyciąg z rachunku bankowego z okresu 2 ostatnich miesięcy, prowadzonego przez W. S .A. z którego wynika saldo w kwocie –[...] zł, książeczkę mieszkaniową z wkładem [...] zł oraz opłacone faktury VAT z E. opiewające na kwoty [...] zł ( z dn.10.02.2012 r.) oraz [...] zł ( z dn. 27.02.2012 r.), dowód wpłaty [...] zł na rzecz E. operator Sp. z o.o. z dn.4 maja 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż ył, co następuje: Zgodnie z zasadą obowiązującą w postępowaniu przed sądem administracyjnym – wyrażoną w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 dalej: p.p.s.a.) – strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym ( art. 245 § 1 p.p.s.a). W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. W myśl art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zawarte w omawianym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z tego prawa. Podnieść należy, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie. Natomiast istotą instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji tym podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej, uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych, a do podmiotów tych zalicza się przede wszystkim bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby, które pozbawione są środków do życia, bądź których środki są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko potrzeby egzystencjalne niezbędne (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2005 r., I GZ 107/05, niepubl.). Przepis art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., w którym mowa o braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania, nie może więc mieć zastosowania do osób, które osiągają dochody lub posiadają majątek, nawet jeśli koszty te stanowią poważną kwotę w miesięcznym budżecie rodziny. Zasadność wniosku Sąd rozpatruje w dwóch aspektach – z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej strony wysokości środków, którymi ona dysponuje lub powinna dysponować. W ocenie Sądu, wniosek skarżącej nie może zostać uwzględniony, nie wykazała ona bowiem w sposób przekonujący, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Koszty te na obecnym etapie sprowadzają się do wpisu od skargi kasacyjnej [...] zł. Ze złożonych oświadczeń i nadesłanych dokumentów wynika, że E. K. prowadzi działalność gospodarczą. Jednocześnie skarżąca zadeklarowała, że z działalności gospodarczej nie uzyskuje dochodu. Skarżąca szczegółowo udokumentowała ponoszone miesięcznie wydatki, natomiast nie podała co stanowi obecnie Jej źródło utrzymania, czy i jakimi środkami finansowymi dysponuje, lakonicznie informując, że pomaga Jej przyjaciel który ze skarżącą nie mieszka. Skoro z zeznania PIT 36 oraz PIT B za rok 2011 wynika strata z pozarolniczej działalności gospodarczej w kwocie [...] zł a jednocześnie skarżąca na bieżąco reguluje miesięczne wydatki związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego oraz z działalnością gospodarczą w kwocie około [...] zł oraz jak sama wskazała, ma na utrzymaniu córkę i wnuka, istotną okolicznością do oceny możliwości finansowych skarżącej jest jednoznaczne wskazanie źródła utrzymania rodziny. Dlatego też za zbyt ogólnikowe i niewystarczające należy uznać stwierdzenie skarżącej, że pomaga Jej przyjaciel który ze skarżącą nie mieszka. Dokonując weryfikacji oświadczeń złożonych przez skarżącą uwzględnić należy zasady logicznego rozumowania oraz doświadczenia życiowego, informacje znane Sądowi z urzędu, a także wnioski płynące z analizy materiału dowodowego zebranego w sprawie. Dodatkowo podkreślić należy, że skarżąca nie przedłożyła wyciągu z rachunku bankowego z okresu trzech ostatnich miesięcy, do czego była zobowiązana a jedynie z okresu od 3 marca 2012 r. do 4 maja 2012 r. Należy też wskazać, że to w interesie skarżącej jest podanie wszystkich istotnych okoliczności rzutujących na jej sytuację finansową, jak i ich uprawdopodobnienie. Powyższe okoliczności, brak pełnej dokumentacji w zakresie wysokości dochodów i braku środków pieniężnych na rachunkach bankowych, świadczą, że skarżąca nie przedstawia pełnej informacji o swojej sytuacji I możliwościach płatniczych ale podaje tylko takie dane, które mają świadczyć o złej kondycji finansowej. Sąd zauważa, iż każdy obywatel zamierzający wytoczyć sprawę sądową musi się liczyć z koniecznością poniesienia kosztów sądowych. Strona winna poczynić starania celem zabezpieczenia środków finansowych z dochodów uzyskiwanych w dłuższym okresie, niezbędnych do pokrycia choćby części kosztów sądowych. Nie można pominąć także i tego, że wyłożenie kosztów przez stronę skarżącą jest tylko czasowe, bowiem w przypadku uwzględnienia jej skargi, zgodnie z art. 200, art. 203 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - będzie jej przysługiwało prawo domagania się zwrotu kosztów postępowania. Wobec powyższego, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 245 § 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.