I SA/Sz 181/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka (spr.), , , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 lutego 2008 r. wniosku Biura L. T. S.A. w Sz o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od uiszczenia opłaty sądowej od skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi Biura L. T. S.A. w Sz na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 26 stycznia 2006 r. Nr PP-1.10-4407-109/05 w przedmiocie podatku od towarów i usług za lipiec 2001 r. p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy Wyrokiem z dnia 28 listopada 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę B. L. T. S.A. w S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za lipiec 2001 r. Na wniosek strony skarżącej zostało sporządzone uzasadnienie powyższego wyroku. Pismem z dnia 22 stycznia 2008 r. pełnomocnik strony skarżącej złożył skargę kasacyjną od powyższego orzeczenia, jednocześnie składając wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od opłaty sądowej - wpisu od skargi kasacyjnej. We wniosku złożonym na urzędowym formularzu PPPr Spółka zadeklarowała kapitał zakładowy w wysokości [...] zł, środki trwałe o wartości [...] zł jednocześnie dodając, że bilans nie odzwierciedla stanu faktycznego oraz stratę netto za ostatni rok obrotowy w kwocie [...] zł. Ponadto skarżąca podała stan konta w banku Millenium S.A. na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku na kwotę 0,00 zł. We wniosku Spółka dodała również, że w chwili obecnej nie prowadzi żadnej działalności, który to stan trwa od 5 lat, nie zatrudnia żadnych pracowników oprócz członków zarządu, którzy nie pobierają wypłat, nie posiada żadnych środków finansowych na rachunkach bankowych, ani nie posiada żadnego majątku ruchomego ani nieruchomego, nie posiada nadto majątku wniesionego na pokrycie kapitału zakładowego, a do jej majątku skierowana jest egzekucja komornicza, która nie może być zrealizowana na skutek braku dochodu. Wnioskodawczyni zaznaczyła, że przychody jakie wykazuje w zeznaniach podatkowych nie pochodzą z jej działalności ale są wynikiem refakturowania przez skarżącą rachunków telefonicznych, bowiem jak wyjaśniła jest stroną umowy z T.P. S.A. na świadczenie usług, z których korzystają inne firmy, natomiast Spółka nie osiąga z tego tytułu zysków. Natomiast bilans sporządzony na dzień 30 listopada 2007 r. nie odzwierciedla rzeczywistego stanu majątku spółki, gdyż został sporządzony na podstawie dokumentacji księgowej, która nie uwzględnia egzekucji komorniczych. Ponadto skarżąca podała, że nie posiada wskazanych w niej aktywów, które zostały odebrane w procesie windykacji przez komorników działających na rzecz wierzycieli skarżącej, jednakże mimo jej wniosków ani komornik ani wierzyciele nie przedstawili Spółce rozliczenia stanu egzekucji. Na koniec wnioskodawczyni oświadczyła, że wszelkie środki jakie posiadała na poczet ewentualnych spraw sądowych zostały przeznaczone na prowadzenie spraw cywilnych, jak zaznaczyła windykacji należności, z których jeszcze żadna sprawa nie została zakończona. Do wniosku złożonego na urzędowym formularzu Spółka dołączyła zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu za 2006 rok, bilans sporządzony na dzień 30 listopada 2007 r., rachunek zysków i strat na dzień 30 listopada 2007 r.; deklaracje dla podatku od towaru i usług za miesiące od wrześnie do listopada 2007 r., a także wyciągi wygenerowane elektronicznie (nie opatrywane podpisem ani stemplem) z rachunku bankowego Spółki z banku Millennium S.A. za miesiące: sierpień, wrzesień, listopad 2007 r. ze stanem salda 0,00 zł. Ponadto Spółka dołączyła deklarację rozliczeniową z ZUS-em z miesiąca maja, czerwca i lipca 2007 r., z których wynikał brak przekazywania środków przez płatnika składek (pracodawcę) na rzecz dwóch pracowników. Uznając złożone oświadczenie za niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącej Spółki zarządzeniem z dnia 6 lutego 2008 r. Sąd zobowiązał skarżącą do przedłożenia dodatkowych dokumentów tj. sprawozdania finansowego za 2006 rok oraz odpisów deklaracji miesięcznych w podatku dochodowym za miesiące od grudnia 2007 r. do stycznia 2008 r. W wykonaniu powyższego zarządzenia wnioskodawczyni przedłożyła bilans na dzień 31 grudnia 2006 r.; rachunek zysków i strat na dzień 31 grudnia 2006 r., a także informację dodatkową do bilansu i rachunku zysków i strat za rok 2006 oraz zestawienie sald i obrotów za rok obrotowy 2007. Ponadto zostały załączone kserokopie deklaracji dla podatku od towarów i usług za grudzień 2007 oraz zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu przez skarżącą w roku 2006. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 zez m.) zwana dalej p.p.s.a. osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym obejmującym opłaty sądowe (art. 245 § 3), gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Należy przy tym zaznaczyć, że cytowany przepis stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 ustawy p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Ubiegający się o taką pomoc winien zatem wykazać, że nie ma środków na poniesienie kosztów sądowych, a Sąd na podstawie przedstawionych danych ocenia, czy udzielenie takiej pomocy jest zasadne. Wobec tego przytoczone we wniosku okoliczności, jak również przedstawione dokumenty, powinny zatem uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w przywołanym przepisie. Analiza przedstawionych przez Spółkę dokumentów i złożonych oświadczeń prowadzi do stwierdzenia, że jej wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. We wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonym na urzędowym formularzu PPPr strona skarżąca zadeklarowała kapitał zakładowy w wysokości [...] zł, środki trwałe o wartości [...] zł dodając przy tym, że bilans nie odzwierciedla stanu faktycznego, a także stratę netto w kwocie [...] zł za ostatni rok obrotowy według bilansu. Ponadto oświadczyła, że jej majątek został zajęty w postępowaniu komorniczym, lecz ani komornik ani wierzyciele do dnia dzisiejszego nie przedstawili stanu egzekucji. Z przedłożonej kopii zeznania o wysokości osiągniętego dochodu za rok 2006 wynika, że nie osiągnęła w tym roku zysku. Natomiast z przedłożonego bilansu sporządzonego na dzień 30 listopada 2007 r. wynika, iż wartość rzeczowych aktywów trwałych Spółki stanowiła kwota [...] zł, w tym aktywa obrotowe o wartości [...] zł. Z powyższego bilansu wynika też, że Spółka posiada należności krótkoterminowe od jednostek pozostałych o wartości [...] zł w tym z tytułu dostaw i usług o okresie spłaty do 12 miesięcy w kwocie [...] zł, z tytułu podatków, dotacji, ceł, ubezpieczeń społecznych, zdrowotnych i innych w kwocie [...] zł, a także inne należności od pozostałych jednostek w kwocie [...] zł. Z dokumentów finansowych wynika nadto, że wnioskodawczyni posiada zarówno zobowiązania długoterminowe w kwocie [...] zł, a także krótkoterminowe w kwocie [...] zł w tym z tytułu dostaw i usług o okresie wymagalności do 12 miesięcy w kwocie [...] zł. Z przedłożonego rachunku zysku i strat wystawionego na dzień 30 listopada 2007 r. wynika, że Spółka osiągnęła zysk netto w kwocie [...] zł. Z kolei z wyciągów rachunków bankowych wynika, że saldo w miesiącach sierpień, wrzesień i listopad wynosiło 0,00 zł. Wnioskodawczyni przedłożyła też deklaracje składane do ZUS w Szczecinie, wskazujące na brak przekazywania składek na ubezpieczenie pracowników Spółki. Ponadto w odpowiedzi na wezwanie Sądu (stosownie do art. 255 ustawy p.p.s.a.) do uzupełnienia danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy, poprzez nadesłanie dodatkowych dokumentów księgowych Spółka przedłożyła sprawozdanie finansowe za 2006 rok, składające się stosownie do art. 45 ust. 2 ustawy o rachunkowości z dnia 29 września 1994 r. (Dz. U. Nr 121, poz. 591 ze zm.) z: bilansu na dzień 31 grudnia 2006, rachunku zysków i strat na dzień 31 grudnia 2006 r., a także informacji dodatkowej do bilansu i rachunku zysków i strat za rok 2006. Z przedłożonych dokumentów wynikało, że w 2006 roku Spółka osiągnęła stratę w wysokości [...] zł., a źródło przychodu w kwocie [...] stanowiła sprzedaż usług, natomiast koszty nie stanowiące kosztów uzyskania przychodów w kwocie [...] stanowiły koszty płac i narzutów na wynagrodzenia od niewypłaconych płac. Ponadto wskazano, że Spółka nie zaciągnęła żadnych kredytów, lecz posiadała zobowiązania długoterminowe. Należy wskazać, że w bilansie zostały wykazane rzeczowe aktywa trwałe w kwocie [...] zł, w tym aktywa obrotowe na koniec roku 2006 w kwocie [...] zł. Jak wynika z pozostałych dokumentów sprawozdania Spółka na koniec 2006 roku wykazała stratę w kwocie [...] zł. Z kolei z dodatkowo nadesłanego zestawienia sald i obrotów za rok obrotowy 2007 wynika, że na koniec roku Spółka osiągnęła zysk w kwocie [...] zł. Należy podnieść, że skarżąca Spółka nie wykazała, braku dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania w zakresie częściowym, które na obecnym etapie sprowadzają się do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie 3 850 zł. Skarżąca spółka prowadzi działalność w formie Spółki Akcyjnej, której kapitał zakładowy wynosi [...] zł, natomiast wartość środków trwałych [...] zł, co wynika zarówno z oświadczenia samej strony jak i z przedłożonych dokumentów finansowych, chociaż skarżąca dodaje, że w tym zakresie bilans nie odzwierciedla rzeczywistego stanu faktycznego. Wnioskodawczyni podaje, że jej majątek został zajęty w postępowaniu komorniczym, zaznaczając jednocześnie, brak możliwości przedłożenia jakichkolwiek dokumentów w tym zakresie. Natomiast środki jakie zgromadziła na poczet ewentualnych spraw sądowych zostały przeznaczone na prowadzenie spraw cywilnych, jak sama podnosi, windykacji należności, z których to spraw żadna nie została zakończona. W tej sytuacji należy sądzić, że skarżąca składa tylko takie wyjaśnienia, które wykazywałyby na brak możliwości poniesienia przez nią opłat sądowych. Tymczasem zgodnie z poglądem wyrażonym w orzecznictwie dostępność do sądu wymaga posiadania środków finansowych, a posiadanie tych środków staję się istotnym składnikiem działalności gospodarczej. Oznacza to, że strona, która realizuje swoje zobowiązania w taki sposób, że wyzbywa się zdolności do zapłaty kosztów sądowych, preferencyjnie traktując inne zobowiązania, nie może skutecznie podnieść zarzutu, iż odmowa zwolnienia jej od kosztów sądowych jest ograniczeniem dostępności do realizacji jej praw przed sądem. Ponadto niezależnie od powyższego należy podkreślić, że: "strona jako podmiot prowadzący działalność winna w procedurze planowania wydatków uwzględnić również potrzebę gromadzenia środków na prowadzenie ewentualnego postępowania i liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów sądowych" /por. post. SN z dnia 9 lipca 2002 r. I Acz 392/92 oraz postanowienie NSA z dnia 30 sierpnia 2004 r. sygn. FZ 303/04/. W tej sytuacji należało orzec jak w postanowieniu na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.