I SA/Sz 182/08

PostanowienieWSA w Szczecinie2008-06-06

Skład orzekający: Aleksandra Jawoszek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania, może zostać przyznana pomoc prawna w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Osobie fizycznej należy przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania. Ciężar dowodu spoczywa na stronie ubiegającej się o pomoc, a sąd ocenia, czy przedstawione okoliczności uzasadniają wyjątkowe traktowanie.
Stan faktyczny
Skarżąca U.M. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, w związku z wniesieniem skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej odmawiającą umorzenia zaległości podatkowych. Skarżąca przedstawiła swoje miesięczne wydatki oraz dochody z renty rodzinnej, wskazując na trudną sytuację materialną i zdrowotną. Sąd analizował przedłożone dokumenty, w tym wyciągi bankowe, rachunki za leki i zaświadczenia z ośrodków pomocy społecznej.
Rozstrzygnięcie
Przyznano U.M. prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - - Aleksandra Jawoszek po rozpoznaniu w dniu [...] na posiedzeniu niejawnym wniosku U. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie z jej skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego p o s t a n a w i a: przyznać U. M. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych Skarżąca U.M. w odpowiedzi na wezwanie Sądu do uiszczenia opłaty sądowej w kwocie 500 zł od wniesionej skargi na wyżej powołaną decyzję złożyła na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym tj. o zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podała, że jej miesięczne wydatki obejmują: - ratę w PKO BP w kwocie 200 zł, - leki w kwocie 200 zł, - koszty mieszkania w kwocie 600 zł, - środki czystości w kwocie 200 zł, - pobyt w Domu Pomocy Społecznej Nr 2 w kwocie 180 zł, - żywność w kwocie 200 zł. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że wnioskodawczyni prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, nie wykazuje żadnego majątku nieruchomego, wartościowych rzeczy ruchomych, ani też zgromadzonych zasobów pieniężnych (oszczędności, papierów wartościowych, itp.), utrzymuje się z renty rodzinnej po mężu w wysokości 1450 zł. Wykonując wezwanie Sądu z dnia 20 maja 2008 r. U. M. nadesłała dodatkowe oświadczenie, z którego wynika, że skarżąca ma 84 lata, obecnie tymczasowo mieszka u swojej córki do chwili otrzymania mieszkania z TBS-u, ale nie prowadzi wspólnego gospodarstwa z innymi członkami rodziny, jedynie opłaca swój pobyt miesięczną kwotą 600 zł przelewem na konto bankowe córki i jej męża, co wykazuje wyciąg bankowy (k.-31). Termin podpisania umowy najmu z TBS przewidziany pierwotnie na kwiecień 2008 r. został przesunięty aneksem do umowy na listopad 2008 r. (aneks do umowy zawartej pomiędzy TBS a Partycypantem H. i J. W. z dnia 21.03.2008 r. k. 29). Ponadto strona przedłożyła: - zaświadczenie z Dziennego Domu Pomocy Społecznej Nr 2 w S. z dnia 20.05.2008 r. potwierdzające, że U. M. w związku z chorobami wieku, ogólnie słabym stanem zdrowia i obniżeniem sprawności fizycznej miesięcznie uiszcza opłatę za: wyżywienie w wysokości 132 zł oraz usługę terapeutyczną w wysokości 22 zł (k. 25), - odpis rocznego rozliczenia podatku przez organ rentowy za 2007 r., z którego wynika przychód skarżącej z renty w wysokości 16.010,88 zł, zaliczka na podatek pobrana przez płatnika w wysokości 1224 zł (k. 30), - wyciągi z posiadanego przez skarżącą rachunku bankowego w A za okres od lutego do maja 2008 r. , z saldem końcowym na dzień 19 maja 2008 r. w kwocie 459,07 zł (k. 31, 32), - odpis decyzji organu rentowego o waloryzacji renty policyjnej z dnia 28.02.2008 r., wynoszącej z dodatkami od dnia 1.03.2008 r. kwotę 1508,38 zł (k. 33), - rachunki za leki z roku 2006, 2007 oraz z 21.05.2008 r. na kwotę 168,12 zł (k.26-28) Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., dalej w skrócie p.p.s.a) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o którym mowa w przywołanym przepisie, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Ciężar dowodu powyższych okoliczności spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Świadczy o tym użycie w przepisie art. 246 p.p.s.a. zwrotu "gdy wykaże". Do Sądu kierującego się wskazaniami logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego i dostępnej wiedzy należy natomiast ocena, czy takie okoliczności zachodzą. Należy przy tym podkreślić, że cytowany przepis stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania, związane ze swym udziałem w sprawie. Przytoczone we wniosku okoliczności, jak również przedstawione dokumenty, powinny zatem uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie. Wniosek skarżącej zasługuje na uwzględnienie. Wnioskodawczyni ma 84 lata, ponosi wysokie wydatki (ok. 1.500 zł) w stosunku do uzyskiwanego z tytułu renty po zmarłym mężu dochodu (1.580 zł), ze względu na stan zdrowia wymaga znacznych środków finansowych na leki, nie posiada majątku, co oznacza ogólnie złą sytuację materialną. Sąd, mając na względzie przedstawione okoliczności, znajdujące potwierdzenie w złożonych dokumentach, stwierdził, że skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania w postaci wpisu od skargi bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło