I SA/Sz 183/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - Aleksandra Jawoszek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 lipca 2008 r. wniosku H. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie z jego skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] ., Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji p o s t a n a w i a: przyznać H. W. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata Skarżący, H. W., odpowiadając na wezwanie Sądu do uiszczenia opłaty sądowej od wniesionej skargi w kwocie 200 zł, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Z uzasadnienia wniosku, oświadczenia majątkowego, o stanie rodzinnym i dochodach oraz dodatkowych dokumentów i oświadczeń dotyczących sytuacji majątkowej i osobistej, przedłożonych przez skarżącego na wezwanie Sądu z dnia 4 czerwca 2008 r. wynika co następuje. H. W. od wielu lat jest osobą bezrobotną, niepełnosprawną, wymagającą stałego leczenia i rehabilitacji. Jedynym dochodem wnioskodawcy jest świadczenie rentowe w kwocie ok. 450 zł płatne do 31.10.2008 r. Z kwoty tej musi opłacić zakup lekarstw oraz rachunki eksploatacyjne dochód ten nie wystarcza nawet w części na rehabilitację i leczenie. W tym stanie rzeczy nie jest w stanie opłacić kwoty 200 zł tytułem wpisu sądowego bez uszczerbku utrzymania siebie oraz zapewnić sobie ochrony prawnej. Wnioskodawca prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, ma orzeczony rozwód. W oświadczeniu majątkowym strona podała, iż posiada udział w ½ nieruchomości – działkę zabudowaną budynkiem mieszkalnym w zabudowie bliźniaczej o pow. 98 m kw, obciążoną hipoteką na rzecz ZUS, innych nieruchomości, wartościowych ruchomości, zasobów pieniężnych (oszczędności, papierów wartościowych, itp.) nie posiada. W zeznaniu podatkowym za 2007 r. strona deklarowała przychody ze stosunku pracy w kwocie 3.669,46 zł, z renty w kwocie 9.282,99 zł, z działalności wykonywanej osobiście w kwocie 250 zł, łączny dochód w wysokości 12.779,32 zł, zaliczki pobrane na podatek w kwocie 762 zł, dochód w wysokości 2.168,10 zł. Ponadto wnioskodawca przedłożył świadectwo pracy z dnia 31.01.2007 r., z którego wynika, że w okresie od 20.01.2006 r. do 31.01.2007 r. wykonywał pracę na stanowisku pracownika ochrony fizycznej stałej. Na posiadanym rachunku bankowym, skarżący nie posiadał na dzień 7 lipca 2008 r. środków pieniężnych (stan konta wynosi 00,00 zł). H. W. oświadczył także, że nie korzysta z pomocy społecznej, nie ma środków finansowych na zakup lekarstw, wobec czego ich nie wykupuje. Wyjaśnił, że nie płaci już alimentów ze względu na pełnoletniość córki. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 w/w ustawy). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 w/w ustawy). Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (art. 245 § 4 w/w ustawy). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 w/w ustawy), w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 w/w ustawy). Ciężar dowodu wystąpienia powyższych przesłanek przyznania prawa pomocy spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Świadczy o tym użycie w przepisie art. 246 p.p.s.a. zwrotu "gdy wykaże". Do Sądu kierującego się wskazaniami logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego i dostępnej wiedzy należy natomiast ocena, czy takie okoliczności zachodzą. Należy przy tym podkreślić, że cytowany przepis stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przytoczone we wniosku okoliczności, jak również przedstawione dokumenty, powinny zatem uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie. Mając na względzie przedstawione we wniosku okoliczności, znajdujące potwierdzenie w złożonych dokumentach, należy stwierdzić, iż skarżący wykazał, iż znajduje się w wyżej opisanej sytuacji i w związku z tym nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a ponadto, że nie będzie w stanie samodzielnie prowadzić sprawy w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Rozpoznając niniejszą sprawę i oceniając obecną sytuację wnioskodawcy zostało wzięte pod uwagę również to, że skarżący korzystał już z prawa pomocy w postępowaniu sądowoadmnistracyjnym. Z zestawienia wcześniejszych danych będących w posiadaniu Sądu z informacjami wynikającymi z rozpoznawanego aktualnie wniosku wynika, że sytuacja materialna skarżącego nie uległa poprawie, a nawet pogorszyła się, zatem brak było podstaw do dokonania odmiennej jej oceny. Skarżący jest osobą niepełnosprawną, w chwili obecnej utrzymuje się wyłącznie z renty w wysokości ok. 450 zł, nie uzyskuje od 1 lutego 2007 r. już dochodów z tytułu pracy na stanowisku pracownika ochrony (600 zł), nie zwiększył się również jego stan majątkowy, posiada ½ nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym o pow. 98 m kw (po zniesieniu majątku wspólnego w związku z rozwodem), w chwili obecnej obciążonym hipoteką na rzecz ZUS. Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.