I SA/Sz 184/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marian Jaździński, Sędziowie Asesor WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka (spr.), Sędzia WSA Alicja Polańska, Protokolant Karolina Borowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Dyrektora Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na 2004 r. o d d a l a skargę Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. decyzją z dnia [...] r. o nr [...], wydaną na podstawie art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych (Dz. U. z 2004 r. Nr 6, poz. 40 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku R. K. o przyznanie płatności na [...] r., przyznał wnioskodawcy płatność bezpośrednią do gruntów rolnych w pomniejszonej wysokości, tj.: - jednolitą płatność obszarową w wysokości [...] zł, - uzupełniająca płatność obszarową w wysokości [...] zł. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, organ pierwszej instancji wskazał, że w wyniku kontroli gospodarstwa R. K. stwierdzono różnicę między zadeklarowanym gatunkiem rośliny uprawnej, a stwierdzonym oraz różnicę między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku, a stwierdzoną w wyniku kontroli o [...] ha, co stanowi 24,97% powierzchni stwierdzonej. Z tego też względu, jeżeli chodzi o jednolitą płatność obszarową, powierzchnia, co do której wniosek został rozpatrzony pozytywnie, wyniosła [...]ha, a kwota przyznanej płatności, po uwzględnieniu sankcji – [...] zł. Jednocześnie, Kierownik Biura Powiatowego wskazał, że podstawą zastosowania sankcji był art. 5 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 2199/2003 z 16 grudnia 2003 r. ustanawiającego środki przejściowe dla stosowania w odniesieniu do 2004 r. Rozporządzenia Rady (WE) nr 1259/1999 w zakresie systemu Jednolitej Płatności Obszarowej dla Republiki Czeskiej, Estonii, Cypru, Łotwy, Litwy, Węgier, Malty, Polski, Słowenii i Słowacji. W dalszym ciągu uzasadnienia swojej decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że jeżeli chodzi o płatność uzupełniającą, powierzchnia, co do której wniosek został rozpatrzony pozytywnie wyniosła [...] ha, wobec czego kwota przyznanej płatności, po uwzględnieniu sankcji, także wyniosła [...] zł. Podstawę do zastosowania sankcji w tym przypadku stanowił przepis art. 32 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli niektórych wspólnotowych systemów pomocy ustanowionych rozporządzeniem Rady (EWG) nr 3508/92 Nie zgadzając się z powyższym, R. K. wniósł odwołanie do Dyrektora Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Sz., podnosząc, że inspektorzy przeprowadzając kontrolę w dniu [...]r. nie mieli możliwości skontrolować upraw z [...]r. Nadto, w ocenie odwołującego się, przeprowadzona w jego gospodarstwie kontrola, naruszała przepis art. 15 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 2419/2001, ponieważ nie dokonano obmiaru łąk, wręczono mu do podpisu niewypełniony formularz protokołu kontroli, a inspektorzy postępowali wbrew obowiązującym przepisom prawa. Reasumując, R K wskazał, że działki do dopłat wskazał zgodnie z ich wymiarami i swoją najlepszą wiedzą bowiem jest ich posiadaczem i płaci podatki. Ponadto, w ocenie odwołującego się, wszystkie zabiegi rolne wykonywał on zgodnie ze zwykłą, dobrą praktyką rolniczą, o której mowa w Rozporządzeniu Rady (WE) 1257/1997 i Rozporządzeniu RM nr 657 z 14 kwietnia 2004 r., co przemawia za tym, że dopłaty mu się należą. R. K. podkreślił także, że jego wniosek o dopłaty został zagubiony i odtworzono go błędnie, pomijając jedną działkę, na którą to okoliczność zwracał uwagę w toku prowadzonego postępowania. W wyniku rozpoznania odwołania R K, Dyrektor Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Sz. decyzją z dnia [...]r. o nr[...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, organ odwoławczy wskazał, że w wyniku przeprowadzonej kontroli stwierdzono, że zadeklarowana przez R. K. powierzchnia całkowita działki rolnej jest niezgodna z powierzchnią całkowitą stwierdzoną w czasie kontroli, a także stwierdzono inny niż deklarowany rodzaj użytkowania. I tak, niezgodność powierzchni deklarowanej ze stwierdzoną wyniosła [...]ha. Z kolei, na działkach A i B kontrolerzy stwierdzili, że zamiast deklarowanej łąki znajdują się nieużytki, a zatem nie są to działki utrzymywane w dobrej kulturze rolnej. Mając na uwadze powyższe, po przytoczeniu stosownych przepisów, organ odwoławczy wskazał, że skoro działki rolne o łącznej powierzchni [...]ha, tj. działka A (o powierzchni [...]ha) oraz działka B (o powierzchni [...]ha), deklarowano do dopłat jako łąki, podczas gdy kontrola stwierdziła, iż nie są to łąki lecz nieużytki zasadne było wykluczenie ich z dopłat. W związku z tym płatność ze względu na różnicę między obszarem zadeklarowanym do dopłat, a wyznaczonym do dopłat została naliczona prawidłowo, przyjmując, jeżeli chodzi o Jednolitą Płatność Obszarową: - obszar deklarowany do dopłat – [...]ha; - obszar niespełniający wymagań - nieużytki – [...]ha; - różnica między powierzchnią deklarowaną a stwierdzoną na działce [...] – [...]ha; - łącznie obszar wyznaczony do dopłat ([...]ha – [...]ha + [...]ha) – [...]ha; - różnica między obszarem deklarowanym a wyznaczonym ([...]ha –[...]ha) – [...]ha, co stanowi 24,97% obszaru wyznaczonego do dopłat. W dalszym ciągu uzasadnienie swojej decyzji organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 5 Rozporządzenia Komisji (WE) 2199/2003 jeśli w wyniku kontroli administracyjnej lub kontroli na miejscu stwierdza się, że różnica między zadeklarowanym obszarem a obszarem wyznaczonym jest większa niż 3% ale nie większa niż 30% wyznaczonego obszaru, kwota , jaka ma zostać przyznana na podstawie systemu JPO jest zmniejszona za dany rok o dwukrotność kwoty ustalonych funduszy dla tej różnicy. Następnie organ wskazał na następujące wyliczenia: [...]ha x [...]=[...]ha [...]ha – [...]ha = [...]ha, na tej podstawie wskazując, że obszar, do którego po potrąceniu sankcji naliczona jest JPO wyniósł [...]ha. Z tego względu kwota naliczonej płatności JPO ([...]ha x [...]zł) wyniosła [...]zł. Jeżeli chodzi natomiast o Uzupełniającą Płatność Obszarową, organ odwoławczy wskazał, że: - obszar deklarowany do dopłat - [...]ha; - obszar nie spełniający wymagań (nieużytki) – [...]ha; - różnica między powierzchnią deklarowaną a stwierdzoną na działce [...] – [...]ha; - łącznie obszar wyznaczony do dopłat ([...]ha – [...]ha + [...]ha) - [...]ha; - różnica między obszarem deklarowanym a wyznaczonym ([...]ha –[...]ha) – [...]ha. Różnica między obszarem deklarowanym a wyznaczonym wyniosła więc [...]ha, co stanowi 24,97% obszaru wyznaczonego do dopłat. Mając na uwadze, iż zgodnie z art. 32 Rozporządzenia Komisji (WE) 2419/2001 jeśli w odniesieniu do grupy upraw obszar zadeklarowany przekracza obszar ustalony o więcej niż 20% ustalonego obszaru pomoc obszarowa nie jest przyznawana dla danej grupy upraw, zasadne było, w ocenie Dyrektora Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, nieprzyznanie płatności uzupełniającej. Nadto, organ odwoławczy wskazał też, że kontrola została przeprowadzona prawidłowo i zgodnie z procedurami, a inspektorzy terenowi są osobami posiadającymi odpowiednie kwalifikacje do samodzielnego zidentyfikowania działek ewidencyjnych i rolnych w terenie oraz do określenia występujących nieprawidłowości. Ponieważ w wyniku przeprowadzonych czynności stwierdzono nieprawidłowości, kopię protokołu kontroli skierowano do skarżącego pocztą. Odnośnie zarzutu, dotyczącego błędnego odtworzenia wniosku R. K. oraz błędnego dokonania obmiaru działek, organ odwoławczy wskazał, że wnioskodawca nie wskazywał, że wykreślona w brudnopisie działka G o powierzchni [...]ha była deklarowana do dopłat, natomiast działkę 54 w obrębie D. obmierzono, jako kompleks działek, a następnie, w ocenie organu odwoławczego, prawidłowo rozliczono powierzchnie każdej z działek wskazanych we wniosku. W związku z powyższym organ odwoławczy stanął na stanowisku, że wydana przez organ pierwszej instancji decyzja jest prawidłowa merytorycznie i zgodna z obowiązującymi przepisami prawa. Powyższą decyzję R. K. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie zarzucając, że wyłączone z dopłat działki A i B były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej. Zdaniem skarżącego, wieloletnie rośliny są bardziej wartościowe dla zwierząt, a nowe programy Agencji i Restrukturyzacji Rolnictwa mają na celu doprowadzenie do ochrony zasobów dzikiej przyrody przez powrót do stanu naturalnego. Nadto, R. K. podkreślił, że pieniądze z dopłat uwzględnił w swoim budżecie i nieprzyznanie ich we wnioskowanej kwocie pozbawiło go środków na obsianie posiadanej ziemi. Jeżeli chodzi o zawarte w zaskarżonej decyzji stwierdzenie, że pozostałości po płocie na działce i teren wokół niego świadczą o braku używania tej działki i jej złej kulturze, skarżący podkreślił, że pozostałości płotu są elementem krajobrazu. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) Sąd dokonuje kontroli zgodności ostatecznych decyzji administracyjnych z prawem. Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji ostatecznej dokonana według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego doprowadziła do stwierdzenia, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego ani procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. R K zadeklarował do dopłat obszar o powierzchni [...]ha. W wyniku przeprowadzonej kontroli gruntów zadeklarowanych przez skarżącego stwierdzono, że działka rolna F posiada powierzchnię [...]ha, a nie jak wskazano we wniosku [...] ha. Powyższy błąd, jak podkreślił organ odwoławczy, nie skutkował zastosowaniem sankcji. Jednocześnie jednak, w wyniku przeprowadzonej kontroli, stwierdzono, że działki A i B o łącznej powierzchni [...] ha nie są użytkowane we właściwy sposób i stanowią nieużytki, a nie łąki, jak podał skarżący we wniosku o przyznanie dopłat, co uzasadniało, w ocenie Dyrektora Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, przyznanie skarżącemu jednolitej płatności obszarowej w obniżonej wysokości i pozbawienie uzupełniającej płatności obszarowej. Stanowisko to należy uznać za prawidłowe. Zasady przyznawania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych reguluje ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych (Dz. U. z 2004 r. N4 6, poz. 40 ze zm.).Zgodnie z art. 2 ww. ustawy "osobie fizycznej, osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, będącej posiadaczem gospodarstwa rolnego, zwanej dalej "producentem rolnym", przysługują płatności na będące w jej posiadaniu grunty rolne utrzymywane w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska, zwane dalej gruntami rolnymi. - (ust. 1). Warunkiem uzyskania płatności jest posiadanie przez producenta rolnego działek rolnych o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1 ha, które kwalifikują się do objęcia płatnościami, przy czym za działkę rolną uważa się zwarty obszar gruntu rolnego, na którym jest prowadzona jedna uprawa, o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha, wchodzący w skład gospodarstwa rolnego. - (ust. 2). Płatności obejmują: 1) jednolitą płatność obszarową; 2) płatności uzupełniające do powierzchni uprawy (...) - (ust. 3). Tak więc, jednym z warunków otrzymania ww. płatności jest utrzymywanie gruntów w dobrej kulturze rolnej. Wymagania utrzymywania gruntów w dobrej kulturze rolnej przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska, a także mając na względzie uwarunkowania glebowe i klimatyczne, rodzaje upraw oraz terminy agrotechniczne określił Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w rozporządzeniu z dnia 7 kwietnia 2004 r. w sprawie minimalnych wymagań utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej (Dz. U z 2004 r. Nr 65, poz. 600 ze zm.), wydanym na podstawie ustawowej delegacji zawartej w art. 2 ust. 6 ustawy o płatnościach bezpośrednich, wskazując, że utrzymywaniem gruntów rolnych w dobrej kulturze przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska, w przypadku łąk, jest koszenie okrywy roślinnej i jej usunięcie co najmniej raz w roku w terminie do 31 lipca. Jak wynika z czynności kontrolnych udokumentowanych zdjęciami załączonymi do akt sprawy, działki A i B, wskazane przez skarżącego jako łąki, nie były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej albowiem, wbrew twierdzeniom skarżącego, nie były wykaszane, o czym świadczą kępy zbitych starych traw, zaschnięte kwiatostany wieloletnich roślin, kępy sitowia i łóz, zdewastowany płot. Bez wątpienia, jak trafnie wskazał organ odwoławczy, wykaszanie powyższych łąk sprawiłoby, że ruń ww. terenów wyglądałaby inaczej. Mając na uwadze powyższe, za prawidłowe należy uznać stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji, że na podstawie art. 5 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 2199/2003 z dnia 16 grudnia 2003 r. ustanawiającego środki przejściowe dla stosowania w odniesieniu do 2004 r. Rozporządzenia Rady (WE) nr 1259/1999 w zakresie systemu Jednolitej Płatności Obszarowej dla Republiki Czeskiej, Estonii, Cypru, Łotwy, Litwy, Węgier, Malty, Polski, Słowenii i Słowacji (Dz.U.UE.L.03.328.21) oraz art. 32 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli niektórych wspólnotowych systemów pomocy ustanowionych rozporządzeniem Rady (EWG) nr 3508/92 (Dz.U.UE.L.01.327.11) należało, jak to wskazano w zaskarżonej decyzji, obniżyć należną skarżącemu płatność obszarową oraz przyznać płatność uzupełniającą w wysokości 0,00 zł przy uwzględnieniu różnicy między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku, a stwierdzoną, jako podlegającą dopłatom w wyniku kontroli. Wskazanego w decyzji sposobu wyliczenia, skutkującego obniżeniem i odmową przyznania płatności, skarżący w skardze nie kwestionował. Mając na uwadze podniesione wyżej okoliczności, wobec tego, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, należało – na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – orzec jak w sentencji.