I SA/Sz 198/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - Aleksandra Jawoszek po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. K. N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie z jej skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za [...] r. p o s t a n a w i a: przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych Skarżąca J. K. N., w odpowiedzi na wezwanie Sądu do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie [...] zł, zwróciła się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów opłaty sądowej bez poniesienia istotnego uszczerbku dla swojego utrzymania. Skarżąca podała, że powadzi samodzielne gospodarstwo domowe, nie posiada żadnego majątku nieruchomego, wartościowych rzeczy ruchomych, zasobów pieniężnych (papierów wartościowych, oszczędności itp.). Dochody skarżącej z emerytury wynoszą [...] zł brutto, z której po potrąceniu przez urząd skarbowy kwoty [...] zł otrzymuje ok. [...] zł. Wydatki skarżącej to opłaty za media w kwocie [...] zł, za telefon [...] zł, a także zakup leków i dojazdy do [...] do lekarza w kwocie ok. [...] zł. Z urzędu jest wiadome (dokumenty i oświadczenia złożone w sprawie o sygn. akt I SA/Sz 198/13), że skarżąca zajmuje lokal mieszkalny na podstawie umowy o dożywocie, w którym mieszka również jej mąż z i syn, którzy prowadza oddzielne gospodarstwa domowe, z mężem skarżąca ma rozdzielność majątkową. Mieszkanie jest obciążone z tytułu zaległych opłat za gaz i za wywóz śmieci (łączna kwota zadłużenia wynosi [...] zł). Zadłużenie za gaz zostało rozłożone na raty wynoszące [...] zł miesięcznie i będzie spłacane od [...] r. do [...] r. Ponadto, od [...] r. skarżąca spłaca zaległość podatkową w ratach po [...] zł miesięcznie. Skarżąca posiada rachunek bankowy w [...], którego saldo końcowe na dzień [...] r. wynosiło: - [...] zł (debet). Ponadto wnioskodawczyni w roku [...] r. i [...] r. nie uzyskała innych dochodów poza emeryturą, a rocznych rozliczeń za nią dokonywał organ rentowy. Do wniosku w sprawie I SA/Sz 197/13 skarżąca nadesłała także: dokumentację medyczną o stanie zdrowia, kopie faktur za gaz, energię elektryczną, telefon, kopię aktu notarialnego o wyłączeniu wspólności ustawowej z dnia [...] r. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje. Zgodnie z zasadą obowiązującą w postępowaniu przed sądem administracyjnym - wyrażoną w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.), dalej zwana "P.p.s.a." - strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Zwolnienie od kosztów sądowych, stanowiące prawo pomocy w zakresie częściowym, o które ubiega się w rozpoznawanej sprawie skarżący, jest wyjątkiem od powyższej zasady i może zostać przyznane osobie fizycznej, o ile wykaże ona brak możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia, obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza rozpoznającego wniosek należy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Rozpoznając wniosek skarżącej należało mieć na względzie przede wszystkim fakt, że prawo pomocy jest instytucją, której zasadniczym celem jest umożliwienie realizacji prawa do sądu osobom ubogim, nie dysponującym wystarczającymi środkami na prowadzenie sporów przed sądem. Zauważyć także należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Prawo pomocy zapewnia bowiem osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Biorąc pod uwagę powyższe należało stwierdzić, że z wniosku skarżącej oraz załączonych dokumentów źródłowych wynika, iż zasadnym jest zwolnienie jej od kosztów sądowych, gdyż wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W ocenie referendarza sądowego, skarżąca dowiodła, że kwota należnego wpisu od skargi wynosząca [...] zł przekracza jej możliwości finansowe. Wnioskodawczyni nie będzie także w stanie pokryć przewidywanych dalszych kosztów sądowych zwłaszcza, że jest stroną jeszcze jednego postępowania toczącego się przed tut Sądem (sygn. akt I SA/Sz 197/13). Wpis w tej drugiej sprawie wynosi [...] zł. Skarżąca ma [...] lat, utrzymuje się samodzielnie z emerytury otrzymywanej w kwocie ok. [...] zł, gdyż realizowane jest z niej potrącenie zadłużenia wobec urzędu skarbowego. Strona od [...] r. spłaca także rozłożoną na raty zaległość podatkową po [...] zł miesięcznie. Wykazane wydatki miesięczne wynoszą ok. [...] zł i stanowią je dopłaty do opłat mieszkaniowych – energii elektrycznej, gazu, wywozu śmieci, usług telekomunikacyjnych. Ponadto skarżąca jest osobą schorowaną i ponosi związane z tym wydatki na leczenie w kwocie [...] zł miesięcznie. Skarżąca nie posiada majątku ani oszczędności. Reasumując powyższe, uznano, że skarżąca nie jest w stanie wygospodarować środków finansowych na pokrycie kosztów sądowych w niniejszej sprawie z uwagi na niskie dochody, brak oszczędności i majątku, zadłużenie, stan zdrowia i wiek, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z tych względów oraz na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak na wstępie.