I SA/Sz 2/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA – Patrycja Joanna Suwaj po rozpoznaniu w Wydziale I w dniu 28 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o uzupełnienie postanowienia o orzeczenie co do kosztów oraz zasądzenie od Organu kosztów postępowania w sprawie ze skargi I. T. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia zażalenia bez rozpoznania p o s t a n a w i a: oddalić wniosek o zasądzenie kosztów postępowania sadowego. W toku postępowania podatkowego I. T. wniosła zażalenie na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] r. znak [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania. Ze względu na nieuzupełnienie braku formalnego zażalenia (brak podpisu pełnomocnika strony), Dyrektor Izby Celnej w S. pozostawił to zażalenie bez rozpatrzenia postanowieniem z dnia [...] r. znak [...] (które stało się ostateczne). W związku z przekazaniem przez Naczelnika Urzędu Celnego w S. podpisanego zażalenia, Organ II instancji postanowieniem z dnia 1 grudnia 2016 r. znak [...] wznowił z urzędu postępowanie w sprawie zakończonej postanowieniem z dnia 9 listopada 2016 r. Następnie, na mocy postanowienia z dnia 20 grudnia 2016 r. Organ II instancji uchylił postanowienie ostateczne Dyrektora Izby Celnej w S. z dnia 9 listopada 2016 r. w przedmiocie pozostawienia zażalenia bez rozpatrzenia w całości i w tym zakresie orzekł co do istoty sprawy, uchylając postanowienie Organu I instancji z dnia 31 sierpnia 2016 r. w przedmiocie zawieszenia postępowania w całości i zwracając organowi I instancji akta sprawy celem jej dalszego prowadzenia oraz wydania rozstrzygnięcia. W dniu 5 grudnia 2016 r. Skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę (pismo procesowe z dnia 30 listopada 2016 r.) na postanowienie z dnia 9 listopada 2016 r. W piśmie z dnia 30 grudnia 2016 r. Organ II instancji wniósł o umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego. Zdaniem Organu - okoliczność faktyczna w postaci uchylenia przez Dyrektora Izby Celnej w S. własnego postanowienia z dnia 9 listopada 2016 r., co nastąpiło mocą postanowienia z dnia 20 grudnia 2016 r., skutkowało usunięciem z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia, co czyni skargę bezprzedmiotową i uzasadniało wniosek organu o umorzenie postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Postanowieniem z dnia 31 stycznia 2017 r. Sąd umorzył postępowanie sądowoadministracyjne jako bezprzedmiotowe z uwagi na wyeliminowanie przez Organ z obiegu prawnego orzeczenia, na które Strona złożyła skargę. W dniu 21 lutego 2017 r. Pełnomocnik Strony skarżącej złożył wniosek o uzupełnienie postanowienia Sądu z dnia 31 stycznia 2017 r. o orzeczenie co do zwrotu kosztów postępowania oraz zasądzenie od Organu kosztów postępowania w łącznej wysokości [...] zł na zasadzie art. 201 § 1 p.p.s.a., ewentualnie na zasadzie art. 208 p.p.s.a. Uzasadniając wniosek Strona wskazała, że stosownie do art. 201 § 1 p.p.s.a. zwrot kosztów przysługuje skarżącemu od organu także w razie umorzenia postępowania z przyczyny określonej w art. 54 § 3. Na mocy art. 54 § 3 p.p.s.a.organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Jak wynika z uzasadnienia postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 31 stycznia 2017 r. Dyrektora Izby Celnej w S. wniósł o umorzenie postępowania przyznając, iż pozostawienie zażalenia bez rozpoznania nastąpiło z naruszeniem prawa (organ uwzględnił tym samym skargę). Podkreślił, że wniesienie skargi w dniu 5 grudnia 2016 r. zainicjowało postępowanie sądowoadministracyjne. W chwili wnoszenia skarga była zasadna (co przyznał później Dyrektor Izby Celnej w S. uchylając — postanowieniem z dnia 20 grudnia 2016 r. — postanowienie ostateczne Dyrektora Izby Celnej w S. z dnia 9 listopada 2016 r. o pozostawieniu zażalenia bez rozpoznania). W świetle tych okoliczności, postępowanie sądowoadministracyjne pomiędzy 5 grudnia 2016 r. a 20 grudnia 2016 r. było "przedmiotowe", z przyczyn leżących po stronie Dyrektora Izby Celnej w S. Uwzględnienie skargi przez Dyrektora Izby Celnej w S. powinno skłonić Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie do rozstrzygnięcia wniosku co do kosztów postępowania, stąd niniejszy wniosek jest uzasadniony. Skarżącej należy się zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia jej praw, na zasadach ogólnych. Niezależnie, Skarżącej należy się zwrot kosztów na zasadzie art. 208 p.p.s.a., zgodnie z którym niezależnie od wyników spraw, o których mowa w art. 200, art. 203, art. 204 i art. 207, sąd może włożyć na stronę obowiązek zwrotu kosztów - w całości lub w części - wywołanych jej niesumiennym lub oczywiście niewłaściwym postępowaniem. Pozostawienie zażalenia Skarżącej bez rozpoznania z uwagi na rzekome nieuzupełnienie braku formalnego w postaci niepodpisania zażalenia, podczas gdy brak ten był uzupełniony (organ go jednak "nie dostrzegł") jest oczywiście niewłaściwym postępowaniem Dyrektora Izby Celnej w S. Skarżąca nie może być obarczona oczywisty błędem organu podatkowego i pozbawiona zwrotu kosztów postępowania w sytuacji gdy podjęcie działań na rzecz ochrony jej praw i złożenie skargi było uzasadnione i konieczne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) zwanej dalej: "p.p.s.a.", sąd umarza postępowanie sądowoadministracyjne, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Wobec wydania przez Organ odwoławczy postanowienia z dnia 1 grudnia 2016 r. znak [...] zostało wznowione z urzędu postępowanie w sprawie zakończonej postanowieniem z dnia 9 listopada 2016 r. o pozostawieniu bez rozpatrzenia zażalenia, wyeliminowana została przeszkoda do kontynuowania i zakończenia tego postępowania. Tym samym Strona skarżąca, choć w sposób zastępczy, uzyskała oczekiwany przez siebie cel, tj. prowadzenie postępowania, a jednocześnie postępowanie sądowoadministracyjne stało się bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W tym stanie rzeczy Sąd, działając n a podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., umorzył postępowanie. Odnosząc się do wniosku o zwrot kosztów postępowania, Sąd zauważa, że kwestia ta została uregulowana w art. 200 i 201 p.p.s.a. Pierwszy z nich przewiduje zwrot kosztów postępowania w przypadku uwzględnienia skargi przez sąd, drugi zaś – uwzględnienia skargi przez organ w trybie autokontroli na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a. Tymczasem w niniejszej sprawie nie doszło do merytorycznego badania skargi, tak by móc mówić o jej uwzględnieniu, a wznowienie postępowania przez organ nie było efektem uwzględnienia podniesionych w skardze zarzutów, lecz procesową konsekwencją ustania przyczyny, która w ocenie organu uniemożliwiła prowadzenie postępowania (brak podpisanego zażalenia). Brak zatem podstaw do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania na rzecz Skarżącej od organu. Sąd nie znalazł również podstaw do zwrotu całego uiszczonego przez Skarżącego wpisu od skargi. Zgodnie z art. 232 p.p.s.a. sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego. Żadna z wymienionych sytuacji nie występuje w niniejszej sprawie. Odnosząc się do zagadnień poruszonych we wniosku z dnia 21 lutego 2017 r., Sąd zwraca uwagę, że z uzasadnienia postanowienia Sądu nie wynika, że Organ wniósł o umorzenie postępowania, przyznając, iż pozostawienie zażalenia bez rozpoznania nastąpiło z naruszeniem prawa (Sąd tej kwestii w ogóle nie badał). Nie jest również zgodne z prawdą to, że Organ uwzględnił tym samym skargę. Wręcz przeciwnie stanowisko Organu, który wniósł o umorzenie postępowania z uwagi na wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego do Sądu postanowienia, uzyskało akceptację Sądu, w związku z czym Sąd przychylił się do wniosku Organu i umorzył postępowanie z przyczyn wskazanych przez Organ. Z całą mocą należy podkreślić, że w rozpoznawanej sprawie Organ nie uwzględnił skargi w ramach autokontroli, o której mowa w art. 54 § 3 p.p.s.a. Ponownie należy wskazać, że Organ postanowieniem z dnia 1 grudnia 2016 r. (po przekazaniu mu podpisanego przez pełnomocnika zażalenia) wznowił z urzędu postępowanie. Czynność tę Organ podjął niezależnie od wniesionej skargi, bo Strona skarżąca skargę wniosła w piśmie z dnia 30 listopada 2016 r., które złożyła w Izbie Celnej w S. dopiero w dniu 5 grudnia 2016 r. Ponadto zauważyć należy, że Pełnomocnik starannie wykonując wezwanie Organu, mając także na uwadze nadanie pismu prawidłowego biegu, powinien przesłać podpisane zażalenie za pismem przewodnim, w którym winien wskazać, że uzupełniając braki formalne pisma, w załączeniu przesyła podpisane zażalenie. Przekazanie tejże informacji w sposób niesumienny (poprzez naniesienie adnotacji na zażaleniu), skutkowało przeoczeniem jej przez Organ, w wyniku czego skierowano je do Organu I instancji. Jednakże należy podkreślić, że Organ II instancji niezwłocznie po nadesłaniu podpisanego zażalenia przez Organ niższej instancji, podjął właściwe czynności w sprawie, tj. wznowił postępowanie. Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.