I SA/Sz 201/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Wojtysiak, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska (spr.),, Sędzia WSA Anna Sokołowska, Protokolant Michał Iwanowski, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi M. T. na niewykonanie prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 4 listopada 2011 r. sygn. akt I SA/Sz 577/11 przez Starostę [...] I. oddala skargę, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rzecz adwokat [...] kwotę [...] złotych powiększoną o kwotę należnego podatku od towarów i usług z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej. W skardze z dnia [...] r. M. T. wniosła o ukaranie Starosty i dyrektorki Urzędu Pracy. grzywną w wysokości po [...] zł. Wskazała, że w grudniu 2011 r. i styczniu 2012 r. poinformowała Starostę i dyrektorkę Powiatowego Urzędu Pracy o niekorzystnym dla nich rozstrzygnięciu w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 4 listopada 2011 r. sygn. akt I SA/Sz 577/11 w przedmiocie stanowiska wierzyciela w postępowaniu egzekucyjnym. Po uprawomocnieniu się wyroku Sądu 23 stycznia 2012 r. wystąpiła do Starosty i Zarządu Powiatu, któremu podlega Powiatowy Urząd Pracy o wykonanie wyroku i usunięcie szkód postępowania. Podniosła, że 8 lutego 2012 r. otrzymała szydercze pismo nie dostrzegające dostrzeżonych przez Sąd nieprawidłowości w trakcie postępowania egzekucyjnego. Pismem z dnia 14 lutego 2012 r. M. T. wezwała Starostę do wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 4 listopada 2011 r. sygn. akt I SA/Sz 577/11, w odpowiedzi otrzymała pismo Starosty Powiatowego Urzędu Pracy z dnia [...] r. tj. postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela w postępowaniu egzekucyjnym. Dalej Skarżąca podaje, że przez wykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 4 listopada 2011 r. rozumie: - okazanie tytułu wykonawczego, - przedstawienie kiedy ten tytuł został doręczony, - wyjaśnienie dlaczego organ nie posiadał tytułu, którego wydania żądała Skarżąca przez około 2 miesiące, - ewentualnie przyznanie, że nie został doręczony prawidłowo, nie został wystawiony. Zarzuca powielanie kłamstw i nie wyjaśnienie okoliczności wskazanych w wyroku. Samo wydanie postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela, w którym podważa się ustalenia sądowe, zdaniem Skarżącej, nie może zostać uznane za wykonanie wyroku. Wskazuje też na naruszenie art. 6 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności traktując przeprowadzoną egzekucję jako formy kary finansowej, nadużycia prawa (art. 17) czy dyskryminacji w kontaktach z Urzędem Pracy (art. 14). Pismem z dnia 31 marca 2012 r. M. T. wskazała i załączyła nowe dowody świadczące o postępowaniu Starosty i podległych pracowników tj. pismo z 8 i 9 marca 2012 r. stanowiące odpowiedź Starosty i Powiatowego Urzędu Pracy co do kwestii przedawnienia oraz co do trybu postępowania w sprawie świadczeń Urzędu Pracy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze przekazało do Sądu skargę M. T. z dnia 2 kwietnia 2012 r. w sprawie niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 4 listopada 2011 r. gdzie M. T. zarzuca nie wyjaśnienie niczego co nakazał wyjaśnić w wyroku I SA/Sz 577/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny. Podniosła, że Sąd stwierdził, że sprawa jest na etapie zarzutów, ale jednocześnie stwierdził szereg nieprawidłowości i dosłownie nakazał wyjaśnienie ich i zbadanie sprawy przedawnienia. Pismem z dnia 25 kwietnia 2012 r. Skarżąca zarzucając Samorządowemu Kolegium Odwoławczego przekazanie sprawy w przedmiocie stanowiska wierzyciela do ponownego rozpoznania Staroście po rozpoznaniu zażalenia M. T. i przekazaniu akt postępowania do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wskazuje, że jest to dla niej niezrozumiałe, jej zdaniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze powinno załatwić sprawę. Pyta również czy takie postępowanie Kolegium jest prawidłowe i zgodne z prawem. W odpowiedzi na skargę Starosta przedstawił stan faktyczny sprawy, przebieg postępowania administracyjnego i egzekucyjnego, wniósł o oddalenie skargi z uwagi na to, że organ podejmował czynności. Załączył rozstrzygnięcie z dnia [...] w sprawie stanowiska wierzyciela i pisma kierowane do urzędu skarbowego. Pismem z dnia 24 lipca 2012 r. pełnomocnik M. T., w uzupełnieniu skargi, wskazując na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 4 listopada 2011 r. podtrzymując zarzut niewykonania wyroku w rozumieniu art. 154 § 1 p.p.s.a., do wykonania którego M. T. wezwała 14 lutego 2012 r., zarzuciła zaniechanie ustaleń wskazanych w wyroku z dnia 4 listopada 2011r. Zarzuca, że postanowienie wierzyciela z dnia [...] r. zostało wydane w oparciu o te same ustalenia, które były podstawą postanowienia z dnia [...] r. uchylonego wyrokiem. Podnosząc zarzut przedawnienia, wskazała na przepis art. 76 ust. 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz nie rozważenia przez organ umorzenia postępowania. W odpowiedzi na stanowisko strony, Starosta wskazał na brak spełnienia przesłanek z art. 154 § 1 p.p.s.a. albowiem wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 4 listopada 2011r. wpłynął do SKO ., został przekazany do Starostwa., Powiatowy Urząd Pracy przesłał wyrok urzędowi skarbowemu, urząd skarbowy wystąpił do Starosty Powiatowego Urzędu Pracy o zajęcie stanowiska wierzyciela, które nastąpiło[...] . Pismem z dnia 22 listopada 2012r. M. T. odniosła się do stanowiska zawartego w odpowiedzi Starosty Powiatowego. Pełnomocnik Skarżącej pismem z dnia[...] . podniósł, że nie przeczy, że postanowienie Starosty z dnia [...] . jest wydane z zachowaniem terminu ale, że Starosta wydał ponowne postanowienie pomimo, że nie posiadał informacji o których wyjaśnienie wskazał Sąd. Zdaniem pełnomocnika nie chodzi tu o niestosowanie oceny prawnej zawartej w wyroku, ale o brak czynności po stronie Starosty co do wskazanej przez Sąd potrzeby ustaleń i wyjaśnień. Pismem z dnia 3 stycznia 2013r. M. T. wskazując na trwającą prawie 3 letnią procedurę odwoławczą w której urzędy: Skarbowy i Powiatowy wykonały z całą bezwzględnością egzekucję podniosła, że naruszono jej godność obywatela i szereg przepisów które wskazała wcześniej. Postępowanie urzędników ocenia jako szykanę swojej osoby i celowo daleko posuniętą złośliwość urzędniczą w łamaniu praw strony. Poinformowała o postanowieniu Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. oraz zwraca uwagę na kserokopię tytułu wykonawczego. Wniosła o wezwanie urzędu: Skarbowego i Powiatowego Urzędu Pracy do nadesłania oryginału tytułu egzekucyjnego oraz okazania dowodów doręczeń. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Na wstępie wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270) dalej: "p.p.s.a", w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania oraz w razie bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. W odniesieniu do art. 154 p.p.s.a., ugruntowane jest stanowisko orzecznictwa i doktryny, iż przez niewykonanie wyroku należy rozumieć pozostawanie w bezczynności w podjęciu lub kontynuacji postępowania administracyjnego mającego na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną lub w innej formie przewidzianej prawem (por. wyrok NSA z dnia 30 maja 2001 r., II SA 2015/00, LEX nr 57180). Z treści art. 154 § 3 p.p.s.a. wynika, że obecnie omawiana grzywna stanowi w istocie karę za ignorowanie przez organy administracji publicznej wyroków sądowych (por. J. Drachal (w:) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zagadnienia wybrane., s. 95). Niewykonanie wyroku ma więc miejsce zarówno wtedy, gdy organ nie wykonał orzeczenia w ogóle, jak i wtedy, gdy wykonał orzeczenie, ale z przekroczeniem wyznaczonego terminu. W pojęciu tym mieści się działanie organu polegające na uchylaniu się od zastosowania orzeczenia, nie mieści się natomiast w tym pojęciu nieprawidłowe wykonanie orzeczenia. Niezastosowanie się do oceny prawnej, wskazań co do dalszego prowadzenia postępowania, nie stanowi uchylenia się od zastosowania się do orzeczenia sądowego lecz polega na nieprawidłowym, wadliwym wykonaniu tego orzeczenia. O niewykonaniu wyroku, polegającego na podjęciu działań czy aktu przez organ, ale w sytuacji gdy treść tych działań pozostaje w sprzeczności z oceną prawną czy wskazaniami co do dalszego postępowania zawartymi w wyroku sądu, mowa jest natomiast w art. 154 § 4 p.p.s.a. W takiej sytuacji jednak, a nie w sytuacji opisanej w art. 154 § 1 p.p.s.a strona, jak przyjmuje doktryna, może wystąpić o odszkodowanie dochodzone przed sądem powszechnym za doznaną szkodę. W postępowaniu wywołanym skargą unormowaną w art. 154 § 1 p.p.s.a., sąd administracyjny powinien przede wszystkim ustalić, jak przebiegało postępowanie organu, i dokonać jego oceny pod kątem, czy ustalone fakty wskazują na bezczynność organu, czy też ta bezczynność jest wynikiem innych okoliczności niezależnych od organu prowadzącego postępowanie. Ustalenia te powinny zostać dokonane w oparciu o nadesłane akta administracyjne z uwzględnieniem stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wniesienia skargi o wymierzenie grzywny. Wobec powyższego należy wskazać, iż z dokumentów zgromadzonych w aktach sądowych niniejszej sprawy oraz aktach sądowych sprawy sygn. akt I SA/Sz 577/11 wynika, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 4 listopada 2011r. uchylił postanowienie z dnia[...] . Samorządowego Kolegium Samorządowego i poprzedzające je postanowienie z dnia [...] Starosty w przedmiocie stanowiska wierzyciela w postępowaniu egzekucyjnym. Starosta w ponownym postępowaniu postanowieniem z dnia [...] r. zajął stanowisko jako wierzyciel w postępowaniu egzekucyjnym. Od tego postanowienia Skarżąca złożyła zażalenie, które Samorządowe Kolegium Odwoławczego dnia [...] r. uwzględniło, uchyliło zaskarżone postanowienie i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. W ponownym postanowieniu z dnia [...] . Starosta zajął stanowisko jako wierzyciel, które po raz kolejny zostało po rozpoznaniu zażalenia Skarżącej uchylone dnia [...] . przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Mając na uwadze przedstawione okoliczności sprawy prowadzonej z udziałem Skarżącej, do której odnosi się także wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 4 listopada 2011r., Sąd stwierdza, iż Starosta w ustawowym terminie określonym w przepisach, rozstrzygnął sprawę zainicjowaną zarzutami Skarżącej – czego w istocie Skarżąca nie kwestionuje, podnosząc w istocie zarzut nie podjęcia czynności procesowych nakazanych wyrokiem z dnia 4 listopada 2011r., celem wyjaśnienia sprawy będącej przedmiotem rozstrzygnięcia. Oznacza to, iż nie został spełniony jeden z ustawowych warunków wymierzenia organowi grzywny. Nie mamy bowiem w tym przypadku do czynienia z niewykonaniem wyroku uwzględniającego skargę uchylającym zaskarżony akt. Niewykonanie wyroku ma miejsce jedynie wówczas, gdy organ nie wykonuje obowiązku wydania w określonym ustawowo terminie aktu prowadzącego do zakończenia sprawy. Nie jest przy tym istotne czy rozstrzygając sprawę organ uwzględnił w całości lub w części żądanie zawarte we wniosku/zażaleniu, gdyż obowiązkiem organu wynikającym z wyroku uwzględniającego skargę na postanowienie, jest wyłącznie ponowne rozpoznanie sprawy. Natomiast kontrola merytoryczna wydanego postanowienie może nastąpić w administracyjnym postępowaniu odwoławczym. Oczywiście możliwe będzie także, po wyczerpaniu trybu administracyjnego, wniesienie skargi podlegającej rozpoznaniu w postępowaniu sądowym. Sąd podziela pogląd zawarty w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 listopada 2005 r., sygn. I OSK 426/05: "skoro organ I instancji wydał decyzję, której rozstrzygnięcie nie uwzględnia stanowiska sądu, wyrażonego w wyroku uchylającym poprzednią decyzję, to nie może to skutkować ukarania go grzywną na podstawie art. 154 § 1 p.p.s.a. Nierespektowanie oceny prawnej i wskazań co do dalszego prowadzenia sprawy zawartej w wyroku sądu może być zwalczane w drodze postępowania instancyjnego i stanowić podstawę uchylenia tego rodzaju decyzji." (opubl. Lex nr 198147). Skarżąca, żądając wymierzenia organowi grzywny, uzasadnia skargę wadliwością wydanego postanowienia. Taki zarzut, co zostało powyżej wyjaśnione, nie może stanowić podstawy wymierzenia organowi grzywny na podstawie art. 154 § 1 p.p.s.a. może natomiast stanowić zarzut dotyczący prawidłowości podjętego postanowienia ale w toku kontroli instancyjnej. Zarzut ten zatem nie może odnieść zamierzonego skutku na etapie postępowania w sprawie ze skargi na niewykonanie wyroku, nie został bowiem spełniony jeden z warunków wymierzenia grzywny. Ponadto wskazać należy, że Skarżąca czyniąc zadość wymogom formalnym skargi, co do wezwania właściwego organu do wykonania wyroku tj. Starosty., Powiatowego Urzędu Pracy skargę jednak do Sądu skierowała za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, co również prowadzi do stwierdzenia braku spełnienia kolejnego ustawowego warunku. Zauważyć też należy, że ponoszone zarzuty Skarżącej kierowane przeciwko pracownikom aparatu administracyjnego mogą być przedmiotem np. skargi na działalność organu czy jego pracownika w trybie Działu VIII K.p.a., czy jako naruszające dobre imię Skarżącej w postępowaniu przed sądem powszechnym (art. 24 Kodeksu cywilnego) czy też w sytuacji poniesienia szkody przez Skarżącą również w powództwie cywilnym o stosowne odszkodowanie (art. 154 § 4 p.p.s.a).