I SA/Sz 203/08
WyrokWSA w Szczecinie2008-12-16
Skład orzekający: Sędzia NSA Kazimiera Sobocińska, Sędzia WSA Kazimierz Maczewski, Sędzia WSA Alicja Polańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uzasadnienie decyzji organu odwoławczego, dotyczące przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, było wystarczająco jasne i precyzyjne, aby można było ocenić jego legalność?Ratio decidendi
Sąd uznał, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji było niejasne i skomplikowane, co uniemożliwiło rzetelną ocenę jej legalności. W szczególności brakowało jasnego oddzielenia ustaleń organu odwoławczego od opisu dotychczasowego przebiegu postępowania, a także nie wyjaśniono podstaw faktycznych i prawnych dla stwierdzenia rażącego naruszenia prawa przez organ I instancji. Ponadto, wyliczenia powierzchni i procentowych różnic były niejasne i zawierały potencjalne błędy. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżoną decyzję.Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Po kontroli stwierdzono nieprawidłowości w użytkowaniu części działek. Postępowanie zostało wznowione, a następnie wydano decyzję pomniejszającą przyznane płatności. Organ odwoławczy uchylił decyzję organu I instancji i wydał własną decyzję, przyznając płatności w niższej wysokości. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając m.in. niejasne uzasadnienie decyzji organu odwoławczego.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Kazimiera Sobocińska, Sędziowie Sędzia WSA Kazimierz Maczewski (spr.),, Sędzia WSA Alicja Polańska, Protokolant Joanna Marska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi "O" Spółki z o.o. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w pomniejszonej wysokości 1. uchylono zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącej spółki kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Pismem z dnia 29 czerwca 2004 r. Przedsiębiorstwo Rolno-Przemysłowe spółka z o.o. w S. wniosła o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych.
Dnia 23 lipca 2004 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w N. wezwał wnioskującą do złożenia wyjaśnień w sprawie, w związku z nieścisłościami dotyczącymi wskazywanej we wniosku powierzchni poszczególnych działek gruntu, uprawniającej do ubiegania się o przyznanie płatności, a nadto w związku z podaniem błędnych danych identyfikacyjnych działek. Łączna kwota zadeklarowanych działek, po dokonanych zmianach do uzyskania jednolitej płatności rolnej obszarowej wyniosła 1.573,10 ha, natomiast do uzyskania uzupełniającej płatności obszarowej 1.126,67 ha.
Decyzją z dnia [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w N. przyznał spółce płatność na rok 2004 w łącznej wysokości [...] zł, z czego kwota [...] zł stanowiła Jednolitą Płatność Obszarową (JPO), natomiast kwota [...] zł Uzupełniającą Płatność Obszarową (UPO).
W dniach 16 i 17 stycznia 2006 r. została przeprowadzona w gospodarstwie wnioskodawcy kontrola, w wyniku której stwierdzono nieprawidłowości w odniesieniu do części spośród znajdujących się w posiadaniu spółki działek. W protokole kontroli zaznaczono, że działki C i D, na których deklarowano uprawę trawy na gruntach ornych, w rzeczywistości nie są uprawiane, a dodatkowo niemożliwe jest ustalenie ich granic. Jednocześnie na działce ewidencyjnej nr [...] - na której znajdować się miały trzy działki rolne (E, F, G) o łącznej powierzchni 125,3 ha – stwierdzono, że uprawa dotyczy jedynie powierzchni 30,91 ha, podczas gdy na pozostałej jej części w obrębie działek E i F znajdowały się wieloletnie siewki drzew i krzewów, natomiast działka G w ogóle nie była użytkowana rolniczo. Podobnie oceniono uprawy na działkach P i S, gdzie wbrew deklaracjom wnioskującej nie stwierdzono odpowiednich upraw, a nadto niemożliwe było jednoznaczne ustalenie ich granic. Część działki nr [...] (działka T) również w części nie była użytkowana rolniczo.
Z uwagi na ujawnienie powyższych okoliczności, istotnych z punktu widzenia przedmiotu sprawy, co do których organ pierwszej instancji nie miał wiedzy w chwili wydawania decyzji, postanowieniem z dnia 16 maja 2007 r., na podstawie art. 149 § 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 5, art. 147 i 150 k.p.a., wznowiono postępowanie w sprawie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych.
W jego wyniku, dnia 28 listopada 2007 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w N. wydał decyzję [...], którą uchylił dotychczasową decyzję przyznającą płatności bezpośrednie, przyznając jednocześnie wnioskującej spółce płatność na rok 2004 w łącznej wysokości [...] zł (z czego kwota [...] zł stanowiła JPO, a kwota [...] zł - UPO). W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, powołując się na ustalenia dokonane w toku kontroli na miejscu, że część spośród zgłoszonych do przyznania płatności działek nie była utrzymywana w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r., a zatem w odniesieniu do wynikającej stąd powierzchni gruntu należało uznać, iż nie uprawniają one do przyznania płatności. Dlatego organ uznał, iż wskazana we wniosku powierzchnie działek gruntu, uprawniające do przyznania płatności – zarówno JPO, jak i UPO – zostały zawyżone, a zatem należało uchylić dotychczasową ostateczną decyzję organu i pomniejszyć kwotę, przyznanej pierwotnie, płatności.
Przedsiębiorstwo Rolno-Przemysłowe sp. z o.o. złożyła odwołanie od tej decyzji wskazując, iż jest ona niezgodna z ogólnymi zasadami prawa, a nadto że zawiera liczne błędy. W związku z tym spółka wniosła o jej uchylenie i umorzenie postępowania w sprawie.
Po rozpoznaniu sprawy na skutek wniesionego odwołania, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją z dnia [...] uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji oraz decyzję organu I instancji z dnia [...] i przyznał spółce po potrąceniu kwoty płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, płatność na rok 2004 w łącznej wysokości [...] zł, w tym kwotę [...] zł tytułem JPO oraz kwotę [...] zł tytułem UPO.
Z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego wynika, że w decyzji organu I instancji nieprawidłowo wyliczono powierzchnię gruntu deklarowaną przez wnioskodawcę oraz powierzchnię kwalifikowaną do płatności, a przez to również procentową różnicę między deklarowaną, a stwierdzoną rzeczywiście powierzchnią. Z tego powodu nieprawidłowo ustalono również wysokość sankcji. Powyższe błędy stanowiły naruszenie przepisów art. 5 Rozporządzenia Komisji WE nr 2199/2003 z dnia 16 grudnia 2003 r. oraz art. 32 Rozporządzenia Komisji WE nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r. Jednocześnie organ II instancji, korzystając z przysługujących mu uprawnień do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy w sytuacji gdy sprawa nie wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, przyznał wnioskującej spółce płatność na rok 2004 w wysokości mniejszej niż w decyzji organu I instancji. Organ wyjaśnił przy tym, iż zgodnie z art. 139 k.p.a. wydanie decyzji na niekorzyść strony odwołującej się możliwe jest jedynie w sytuacji, gdy zaskarżona decyzja w sposób rażący narusza prawo. Ponieważ stwierdzono, że wydana przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w N. decyzja narusza przepisy rozporządzenia Komisji WE nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Komisji WE nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców oraz art. 51 ust. 2 rozporządzenia Komisji WE nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli przewidzianych schematów w rozporządzeniu Rady WE nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników - co zdaniem organu II instancji stanowi rażące naruszenia prawa - możliwe stało się rozstrzygnięcie sprawy na niekorzyść skarżącej spółki.
Przedsiębiorstwo Rolno-Przemysłowe sp. z o.o. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. skargę na powyższą decyzję, zaskarżając ją w całości. Spółka zarzuciła organowi naruszenie prawa polegające na braku podstawy prawnej i faktycznej dokonanego rozstrzygnięcia, błąd w ustaleniach faktycznych, naruszenie zasady trwałości ostatecznych decyzji w postępowaniu administracyjnym oraz obrazę przepisu art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez niewskazanie podstawy prawnej, uzasadnienia faktycznego i prawnego rozstrzygnięcia, niejasne i mało precyzyjne przytoczenie faktów, które organ uznał za udowodnione i przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, a nadto błędne uzasadnienie prawne decyzji wskutek niewskazania, które okoliczności ustalonego stanu faktycznego odpowiadają określonym fragmentom cytowanej przez organ normy prawnej. Na tej podstawie skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa.
Uzasadniając skargę, wskazano w szczególności, że zaskarżoną decyzją uchylono decyzję organu I instancji a także ostateczną decyzję tego organu z dnia
16 grudnia 2004 r., która została już uprzednio uchylona przez organ I instancji. W ten sposób dokonano "podwójnego" uchylenia decyzji ostatecznej, nie uzasadniając w sposób przekonujący takiego – w ocenie skarżącej, nieprawidłowego – rozstrzygnięcia. Ponadto skarżąca spółka podniosła, iż niezrozumiałe jest najważniejsze ustalenie organów - przyjęte zarówno za podstawę wznowienia postępowania, uchylenia decyzji ostatecznej, jak i dokonania nowego wymiaru płatności – iż przeprowadzona w dniach 16 i 17 stycznia 2006 r. kontrola ustaliła, że niektóre z działek, co do których złożono wniosek o przyznanie płatności na rok 2004, "według stanu na dzień 30 czerwca 2003 r. nie były utrzymane w dobrej kulturze rolnej". Zdaniem skarżącej, w aktach sprawy nie ma ani jednego dowodu, w jaki sposób, po upływie 2,5 roku, kontrola przeprowadzona metodą inspekcji terenowej ustaliła, że przedmiotowe grunty rolne nie były rolniczo użytkowane. Ponadto dopłata z tytułu JPO uzależniona była jedynie od stanu posiadania gruntów rolnych, utrzymywanych w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska, a nie od użytkowania rolniczego.
Ponadto w skardze zarzucono, iż uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest w wysokim stopniu niejasne i skomplikowane, tak co do formy, jak i treści. W swej istocie, zdaniem skarżącej, uzasadnienie to stanowi opis przebiegu postępowania, a w najmniejszym stopniu nie stanowi uzasadnienia decyzji administracyjnej, czy też wymiarowej – co nie odpowiada wymogom określonym w art. 107 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału ARiMR wniósł o jej odrzucenie w całości, w uzasadnieniu przytaczając argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie przedstawiciel Spółki podniósł, że w zaskarżonej decyzji wyłączono z płatności działkę ewidencyjną [...] (oznaczoną jako E, F, G) o łącznej powierzchni 125,30 ha – jako niefigurującą w ewidencji gruntów i budynków, a równocześnie na podstawie protokołu kontroli ponownie wyłączono z płatności 13,83 ha z tejże działki, co oznacza iż przy obliczaniu procentu nieprawidłowości, powierzchnia 13,83 ha została podwójnie uwzględniona i miało to istotny wpływ na treść decyzji, bowiem przy wyeliminowaniu tego błędu, procent nieprawidłowości byłby niższy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny u z n a ł, co następuje:
Skarga okazała się uzasadnioną, bowiem zaskarżona decyzja ostateczna nie odpowiada przepisom prawa.
Na wstępie należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja wydana została w trybie nadzwyczajnym, tj. w wyniku wznowienia postępowania administracyjnego. Wznowienie takiego postępowania może nastąpić tylko w sytuacjach wyraźnie wskazanych w przepisach prawa, w szczególności w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego, regulującego także postępowanie w sprawach przyznawania płatności do gruntów rolnych. Podstawy do wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną określone zostały w art. 145 § 1 k.p.a. Zgodnie z pkt. 5 tego artykułu, wznawia się takie postępowanie, jeżeli "wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję". Właśnie ten przepis został wskazany przez organ I instancji, jako podstawa prawna postanowienia o wznowieniu postępowania w przedmiotowej sprawie, uzasadniając je lakonicznie, iż "w sprawie stwierdzono występowanie istotnych dla sprawy nowych okoliczności i dowodów nieznanych organowi w dniu wydawania decyzji" ostatecznej z dnia 16 grudnia 2004 r. Z akt sprawy wynika natomiast, że materialną podstawą wznowienia postępowania były ustalenia zawarte w protokole "kontroli na miejscu", przeprowadzonej w dniach 16-17 stycznia 2006 r., nieznane organowi w chwili wydawania ww. decyzji o przyznaniu płatności do gruntów rolnych na rok 2004. W protokole tym stwierdzono bowiem, że niektóre z działek rolnych zgłoszonych przez Spółkę we wniosku o przyznanie płatności, co do których przedmiotową decyzją ostateczną przyznano płatności obszarowe, nie były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej, na dzień 30 czerwca 2003 r. – okoliczność taka stanowi natomiast jeden z warunków przyznania takich płatności.
Uznać należy, że uzasadnienie postanowienia o wznowieniu zawiera uchybienia formalne, bowiem nieprawidłowo powołuje się także na nowe "dowody nieznane organowi w dniu wydawania decyzji", tymczasem – zgodnie z powołanym przepisem k.p.a. – mają to być "nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję". Sąd nie stwierdził, by w aktach sprawy znajdowały się takie dowody – w szczególności dowodem takim nie może być ww. protokół kontroli przeprowadzonej w styczniu 2006 r. Uchybieniem procesowym jest także niewskazanie w uzasadnieniu postanowienia faktycznych (materialnych) podstaw wznowienia – uzasadnienie nie może bowiem zawierać jedynie przytoczenia przepisów prawa.
Mimo tych wad postanowienia, Sąd uznał, iż nie miały one istotnego wpływu na wynik sprawy, bowiem organ I instancji ujawnił istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję, tj. okoliczności opisane w ww. protokole kontroli, dotyczące stanu upraw na zgłoszonych do płatności działek rolnych. W dniu wydania postanowienia o wznowieniu postępowania (16 maja 2007 r.) istniały więc podstawy prawne i faktyczne do wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia 16 grudnia 2004 r. Nie ma przy tym znaczenia fakt, iż ujawnienie tych okoliczności faktycznych nastąpiło w trakcie kontroli na miejscu, przeprowadzonej w związku z rozpatrywaniem wniosku o płatności na rok 2005, skoro w protokole kontroli odnotowano stan istniejący – zdaniem kontrolujących – w dniu 30 czerwca 2003 r., a więc istniejący także w dniu wydawania przedmiotowej decyzji ostatecznej. Zasadność takich ustaleń oceniania jest natomiast już w trakcie wznowionego postępowania administracyjnego. Nie budzi też wątpliwości, że okoliczności wykazywane w protokole kontroli są "istotne dla sprawy", bowiem dotyczą przedmiotu sprawy oraz mają znaczenie prawne, a w konsekwencji mogą mieć wpływ na zmianę treści decyzji w kwestiach zasadniczych.
Odnosząc się do kwestii legalności wydanej po wznowieniu postępowania zaskarżonej decyzji, wskazać należy, że Sąd podzielił zasadność zarzutu skargi, iż uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest w wysokim stopniu niejasne i skomplikowane, tak co do formy, jak i treści. W istocie w uzasadnieniu tym dwukrotnie opisuje się przebieg postępowania poprzedzającego postępowanie przed organem II instancji, a zarazem brak w nim jasnego oddzielenia ustaleń dokonanych przez organ odwoławczy, od przytoczonego przez ten organ opisu dotychczasowego przebiegu postępowania, w tym od ustaleń dokonanych przez organ I instancji (zarówno w postępowaniu zwykłym, jak i w postępowaniu wznowionym).
Uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera też inne wady. Na str. 6 i 7 uzasadnienia wskazano np., że łączna powierzchnia zadeklarowanych we wniosku działek wynosiła: "1 577,58" ha (JPO) i "1 130,96" ha (UPO), następnie stwierdzono, że łączna powierzchnia zadeklarowanych działek po dokonanych przez wnioskodawcę zmian wynosiła odpowiednio: "1 5743,10" [?] ha (JPO) i "1 126,67" ha (UPO), po czym opisano dokonane w trakcie postępowania przed organem I instancji zmiany. Jedynie z porównania treści uzasadnień decyzji organów obu instancji wynika, że organ I instancji za podstawę wyliczeń płatności przyjął wielkości powierzchni po zmianach dokonanych przez wnioskodawcę, natomiast organ II instancji – wielkości podane we wniosku.
Organ II instancji nie wyjaśnił jednak, dlaczego stanowisko organu I instancji było nieprawidłowe. Kwestia ta ma tym większe znaczenie, iż z powodu rozbieżności tych powierzchni organ odwoławczy uchylił decyzję organu I instancji, po czym -uznając, że w sposób rażący naruszyła ona prawo - dokonał własnych ustaleń. Opisując podstawy zmiany rozstrzygnięcia organu I instancji (na niekorzyść odwołującej się Spółki), organ odwoławczy przytoczył jedynie formalną podstawę do odstąpienia od zakazu refomatio in peius, nie wskazując (nie wyjaśniając) przesłanek faktycznych i nie uzasadniając własnej oceny, iż decyzja organu I instancji w tym zakresie rażąco naruszyła prawo.
Nadto, z dokonanych na str. 6-7 zestawień i wyliczeń wynika, że w tabeli przedstawiającej działki rolne, "których dotyczyło stwierdzenie nieprawidłowości" w pozycji "razem" wpisano: powierzchnia stwierdzona 2,87 ha, powierzchnia do której przyznano płatności 2,77 ha – mimo, iż z "powierzchni stwierdzonej" wyeliminowano z płatności dwie działki o powierzchni 0,02 i 0,03 ha, zatem powierzchnia do której przyznano płatności powinna wynosić 2,82 ha. Nie jest jednak jasne, czy jest to oczywista omyłka pisarska lub błąd rachunkowy, czy też z innych powodów przyjęto mniejszą powierzchnię - bowiem w dalszych wyliczeniach nie przedstawiono działania matematycznego, pozwalającego w sposób jednoznaczny rozstrzygnąć taką wątpliwość.
Przedstawiając następnie wyliczenie JPO organ odwoławczy stwierdził, że powierzchnia zgłoszona we wniosku wynosiła "1577,58" ha, a powierzchnia, co do której wniosek został rozpatrzony pozytywnie: "1 365,05" ha – nie wskazano więc jaka powierzchnia została nieuwzględniona. Różnica pomiędzy 1.577,58 a 1.365,05 wynosi 212,53 ha, lecz taka liczba nie jest wymieniana w decyzji, zatem nie wyjaśniono, jak wyliczono powierzchnię do której przyznano płatności JPO. Również przedstawione dalej działanie matematyczne - dla obliczenia różnicy powierzchni działek zgłoszonych we wniosku i "stwierdzonych podczas postępowania administracyjnego" – nie daje wskazanego w decyzji wyniku: "16,34%". W dalszej części uzasadnienia wskazano wprawdzie, że różnica "pomiędzy obszarem zadeklarowanym we wniosku przez Pana R.B. w wyznaczonym przez organ pierwszej instancji wynosi 221,53 ha" – jednak zapis ten nie jest zrozumiały. Nie wiadomo, czy jest to różnica przyjęta przez organ I instancji, zakwestionowana następnie przez organ II instancji, czy też powierzchnia zaakceptowana przez ten organ. Ponadto liczba ta nie wynika wprost z przytaczanych w zaskarżonej decyzji danych dotyczących działek zgłoszonych i działek "stwierdzonych". Z kolei podana liczba 221,53 ha sugeruje, że w danych przytoczonych we wcześniejszych fragmentach uzasadnienia wskazano omyłkowo liczbę 1.365,05 ha, zamiast 1.356,05 ha. Wszystkie te wątpliwości powodują jednak, iż ten zasadniczy fragment ustaleń organu II instancji jest niejasny.
W części dotyczącej płatności UPO organ odwoławczy wskazał, że powierzchnia zgłoszona we wniosku wynosiła "1130,67" ha, natomiast na wstępie uzasadnienia określono tę powierzchnię jako: "1 130,96" ha i tej rozbieżności również nie wyjaśniono w decyzji. Decyzja nie zawiera też zestawienia powierzchni, do której nie przyznano płatności UPO (łącznie 57,01 ha), co także utrudnia kontrolę tego ustalenia.
W następnej części uzasadnienia organ odwoławczy wskazał, że "w związku z powyższym" (nie precyzując tego stwierdzenia) organ II instancji - zgodnie z postanowieniami art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. – uchylił decyzję organu I instancji i przyznał płatności bezpośrednie do gruntów rolnych w pomniejszonej wysokości.
Takie stwierdzenie rodzi wątpliwości, czy podawane uprzednio wyliczenia były wyliczeniami organu odwoławczego, czy przytoczeniem błędnych – w ocenie tego organu - wyliczeń organu I instancji. W dalszej części uzasadnienia nie wskazano jednak innych ustaleń organu odwoławczego (co wskazuje, iż ww. wyliczenia były dokonane przez ten organ), zawarto natomiast stwierdzenie, że "zgodnie z art. 139 k.p.a. organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba, że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo(..)". Organ odwoławczy uznał, że zaskarżona decyzja organu I instancji rażąco naruszyła art. 138 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców oraz art. 51 ust. 2 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli przewidzianych schematów w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników – jednak w uzasadnieniu decyzji nie wskazano jasno podstaw faktycznych takiego stwierdzenia i nie uzasadniono dlaczego takie uchybienia należało uznać za rażące naruszenie prawa przez organ I instancji – co ma istotne znaczenie dla rozważenia prawidłowości oceny dokonanej przez organ odwoławczy.
W myśl art. 107 § 1 k.p.a. decyzja administracyjna powinna zawierać m. in. powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie oraz uzasadnienie faktyczne i prawne. Zgodnie z § 3 tego artykułu: "Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa". Wprawdzie przepis ten nie określa szczegółowo treści i formy uzasadnienia faktycznego decyzji, jednak nie powinno ulegać wątpliwości, że uzasadnienie takie powinno w sposób przejrzysty ("czytelny") przedstawiać ustalone (udowodnione) fakty oraz motywy, którymi kierował się organ przy podejmowaniu rozstrzygnięcia. Ten stopień przejrzystości powinien być przynajmniej taki, aby osoba czytająca decyzję (w szczególności jej adresat) mogła bez trudu zrozumieć jej treść oraz sprawdzić poprawność ustaleń organu. W decyzjach, w których dokonywane są matematyczne wyliczenia (jak w przedmiotowej sprawie) ta przejrzystość decyzji jest szczególnie wymagana, aby sprawdzenie prawidłowości takich wyliczeń nie sprawiała kłopotu adresatowi decyzji. Istotnego znaczenia w takich wypadkach nabiera też sposób zapisywania danych liczbowych. W zaskarżonej decyzji dane te podawane były w następujący sposób: "1 577,58" lub "1577,58", co utrudnia czytanie decyzji, jak też stwarza dodatkową możliwość omyłek pisarskich, o czym świadczy podany wyżej przykład: "1 5743,10". W znacznym stopniu eliminuje te problemy wyraźne oddzielanie kropką cyfr przedstawiających tysiące lub miliony, np. 12.234.123,24. Zawarte w zaskarżonej decyzji zapisy utrudniają zrozumienie jej treści, tym bardziej, iż trudno ustalić, czy dany zapis jest prawidłowy, czy też jest wynikiem oczywistej omyłki pisarskiej lub błędu w wyliczeniach. Mało przejrzysty sposób przedstawienia tych wyliczeń powoduje też, że w istocie osoba czytająca decyzję zmuszona jest "ustalać" jej treść.
Powyższe wady uzasadnienia zaskarżonej decyzji powodują, iż nie jest możliwe dokonanie rzetelnej oceny jej legalności. W ponownym rozpoznaniu sprawy niezbędne jest więc wyeliminowanie tych wad, w tym dokonanie prawidłowych wyliczeń powierzchni działek, a w konsekwencji procentu różnicy powierzchni zgłoszonej i stwierdzonej - przy czym w przytaczanych działaniach matematycznych (niezależnie od jasnych zapisów danych liczbowych) należy też wyjaśniać, co oznaczają poszczególne składniki działania.
Ponadto w uzasadnieniu decyzji organ powinien także odnieść się do zarzutów podnoszonych w skardze, tj. do zarzutu "podwójnego" uchylenia decyzji ostatecznej, a także do kwestii ustalenia stanu działek rolnych na dzień 30 czerwca 2003 r. na podstawie wyników kontroli przeprowadzonej w styczniu 2006 r., w tym rozróżnienia pojęć "utrzymywania gruntów w dobrej kulturze rolnej" i "braku użytkowania rolniczego". Należy też wyjaśnić podniesiony na rozprawie przez przedstawiciela Spółki zarzut "podwójnego" uwzględnienia powierzchni 13,83 ha (z działki ewidencyjnej [...], oznaczonej literami E, F, G) przy wyliczaniu procentu nieprawidłowości.
Mając powyższe na względzie, należało uznać, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów prawa procesowego (art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a.), w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W związku z tym orzeczono jak w pkt. I sentencji - stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 wymienionej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło