I SA/Sz 209/18

WyrokWSA w Szczecinie2018-04-25

Skład orzekający: Marzena Kowalewska, Anna Sokołowska, Bolesław Stachura

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarzut nieistnienia obowiązku uiszczania opłat abonamentowych z tytułu posiadania zarejestrowanego odbiornika RTV jest uzasadniony, jeśli strona skarżąca przedstawiła dowód wyrejestrowania odbiornika pod innym adresem niż ten, z którego dochodzone są zaległości?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając zarzuty strony za nieuzasadnione. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, że przedstawiony przez skarżącą dowód wyrejestrowania odbiornika RTV dotyczył innego adresu niż ten, z którego dochodzone były zaległości abonamentowe. Brak wykazania skutecznego wyrejestrowania odbiornika pod właściwym adresem skutkował utrzymaniem obowiązku uiszczania opłat abonamentowych.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi H. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w przedmiocie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym zaległości z tytułu opłaty abonamentowej RTV. Skarżąca podnosiła zarzuty nieistnienia obowiązku z uwagi na wyrejestrowanie odbiornika oraz niedoręczenie upomnienia. Organy egzekucyjne i odwoławcze uznały zarzuty za nieuzasadnione, wskazując na istnienie zarejestrowanego odbiornika i uiszczanie opłat po 2005 r., a także na skuteczne doręczenie upomnienia.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Kowalewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Anna Sokołowska,, Sędzia WSA Bolesław Stachura, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi H. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 1 lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej postanowieniem z dnia 1 lutego 2018 r. znak [...], [...] utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S. z dnia 9 listopada 2017 r., znak: [...] [...] w przedmiocie zarzutów dotyczących postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec H. K. na podstawie tytułów wykonawczych od numeru [...] do numeru [...] z dnia 2 września 2013 r. wystawionego przez P. [...] S.A., Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienie wynika, że Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w S. (organ egzekucyjny) prowadził postępowanie egzekucyjne wobec H. K. (Zobowiązanej) na podstawie tytułów wykonawczych od numeru [...] do numeru [...] z dnia 2 września 2013 r. obejmujących zaległości z tytułu opłaty abonamentowej RTV za okres od stycznia 2009 r. do sierpnia 2013 r. Odpis ww. tytułów wykonawczych doręczono Zobowiązanej w dniu 9 października 2013 r. Zobowiązana w piśmie z dnia 11 października 2013 r. wniosła zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego, powołując się na nieistnienie obowiązku w uiszczania opłat abonamentowych z uwagi na wyrejestrowanie w 2004 r. odbiornika telewizyjnego oraz jego nieposiadania i nieużywanie do chwili obecnej oraz niedoręczenie upomnienia, o którym mowa w art. 15 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2017 r. poz. 1201 ze zm.), zwanej dalej: "u.p.e.a.". Postanowieniem z dnia 5 grudnia 2014 r. znak [...] [...] Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej P. Oddział w B. uznał zgłoszone zarzuty za nieuzasadnione. Następnie Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Oddział w K. postanowieniem z dnia 29 czerwca 2015 r. znak: [...] [...] utrzymał w mocy ww. postanowienie. Postanowieniem z dnia 4 października 2016 r., sygn. akt. I SA/Gl [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę Zobowiązanej wniesioną na ww. postanowienie. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 18 stycznia 2017 r., sygn. akt. II GZ 1322/16 odrzucił zażalenie na ww. postanowienie sądu pierwszej instancji. Organ egzekucyjny uznając ostateczne stanowisko wierzyciela za wiążące, postanowieniem z dnia 9 listopada 2017 r., znak: [...] uznał oba zarzuty wniesione w piśmie z dnia 11 października 2013 r. za nieuzasadnione. Zobowiązana w zażaleniu z dnia 24 listopada 2017 r. w głównej mierze powtórzyła dotychczasową argumentację. Do zażalenia dołączyła kserokopię dowodu wyrejestrowania odbiornika z dnia 1 czerwca 2005 r. spod adresu przy ul. [...] w S.. W odpowiedzi na pismo organu odwoławczego z dnia 29 grudnia 2017 r. wierzyciel w piśmie z dnia 23 stycznia 2018 r. wyjaśnił, że dowód na okoliczność wyrejestrowania odbiornika z dnia 1 czerwca 2005 r. na adresie przy ul. [...] w S. nie odnosi się do niniejszego postępowania. Dodatkowo wierzyciel wyjaśnił, że do dnia 3 stycznia 2008 r. na książeczce radiofonicznej dokonano opłat abonamentowych, na potwierdzenie czego w załączeniu przesłał dowód wpłaty z dnia 3 stycznia 2008 r. na kwotę [...]zł, w którym jako adres posiadacza odbiornika wskazano ul. [...] w S.. Organ odwoławczy postanowieniem z dnia 1 lutego 2018 r. utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego. Powołując się m.in. na brzmienie art. 33 § 1 i art. 34 u.p.e.a., wskazał, że w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy stwierdza, że zasadnicza dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie kwestia dotycząca nieistnienia obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.) została jedynie zasygnalizowana przez wierzyciela w ostatecznym postanowieniu z dnia 29 czerwca 2015 r. Wierzyciel wskazał bowiem, że w dniu 1 maja 1994 r. zgłoszona została rejestracja odbiorników RTV na imię i nazwisko Zobowiązanej. W piśmie z dnia 23 stycznia 2018 r. odniósł się do załączonego do zażalenia dowodu wyrejestrowania odbiornika, wyjaśniając, że ustalono dokonaną rejestrację odbiorników RTV zgłoszoną na imię i nazwisko Zobowiązanej po zgłoszeniu której wydana została książeczka opłat RTV o numerze [...], stanowiąca dowód zarejestrowania używanych odbiorników, następnie wydano książeczkę o numerze [...] Nadto wierzyciel stwierdził, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynikało, iż Zobowiązana została powiadomiona o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych, bowiem zawiadomienie zostało przesłane Zobowiązanej w dniu 24.07.2008 r., na jej adres zamieszkania, tj. ul. [...], [...]. Ustalono również, iż przesyłka zawierająca zawiadomienie o nadaniu numeru identyfikacyjnego [...] nigdy nie została przekazana jako zwrotna do P. a tym samym zasadnie przyjęto, iż zawiadomienie zostało skutecznie przesłane zobowiązanej. W odniesieniu do załączonego odcinka "W" nr [...] z dnia 1 czerwca 2005 r. wskazał, że nie dotyczy on rejestracji, na adresie ul. [...]/5, [...], na podstawie której wydana została książeczka opłat RTV o numerze [...] (aktualnie [...]. Wierzyciel wyjaśnił, że w toczącym się postępowaniu podstawową kwestią jest brak opłat z tytułu abonamentu RTV za okres objęty tytułem wykonawczym nr [...] z dnia 2.09.2013 r., natomiast kwestie dotyczące zgłoszeń poszczególnych adresów zamieszkania zobowiązanej nie stanowią przesłanki do nieistnienie obowiązku uiszczania opłat abonamentowych w ww. okresie. Organ egzekucyjny wskazał, że wierzyciel wyjaśnił, iż od dnia 3 stycznia 2008 r. na książeczce radiofonicznej [...] dokonano opłat abonamentowych za odbiorniki RTV. Na potwierdzenie powyższego załączył dowód wpłaty z książeczki opłat [...] z tytułu abonamentu za 2008 r. na kwotę [...]zł uiszczonej w Urzędzie Pocztowym S. [...]. Zdaniem wierzyciela powyższe stanowiło wystarczający dowód na potwierdzenie faktu dokonywania wpłat z tytułu abonamentu RTV po 2005 r., a także potwierdzenie zgłoszenia zmiany miejsca zamieszkania, a sama zmiana miejsca zamieszkania pozostaje bez związku z istniejącym zobowiązaniem. Mając powyższe na uwadze przedstawione argumenty, oraz fakt wnoszenia przez Zobowiązaną po 2005 r. opłat abonamentowych za odbiorniki RTV, Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej podtrzymał swoje stanowisko zawarte w ostatecznym postanowieniu z dnia 29 czerwca 2015 r., a załączoną do zażalenia kserokopię odcinka "W" nr [...] z dnia 1 czerwca 2005 r. uznał za nieistotną dla prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Wobec powyższego, organ odwoławczy uznał sprawę za dostatecznie wyjaśnioną, zaś zgłoszony zarzut nieistnienia obowiązku za bezzasadny. Odnosząc się do zarzutu braku uprzedniego doręczenia upomnienia, zauważył, że ww. kwestię wyjaśnił wierzyciel, wskazując, iż w dniu 25 lutego 2013 r. skierował do Zobowiązanej (za potwierdzeniem odbioru) upomnienie UP Z [...] wzywające do zapłaty należności. Z adnotacji zawartych na potwierdzeniu odbioru przesyłki wynikało, że przesyłka została odebrana przez pełnoletniego domownika ([...] - matkę Zobowiązanej), który podjął się oddania przesyłki. Tym samym zarzut braku uprzedniego doręczenia zobowiązanej upomnienie okazał się nieuzasadniony. H. K. nie zgodziła się z rozstrzygnięciem organu odwoławczego i w skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie zwróciła się o uchylenie postanowienia w całości, gdyż prowadzona egzekucja z tytułu abonamentu jest pozbawiona jakichkolwiek podstaw. Dodała, że nie rozumie przytoczonych w postanowieniu artykułów i paragrafów. Ustanowiony z urzędu pełnomocnik w uzupełnieniu skargi, wskazał, że zaskarża postanowienie organu II instancji w całości na korzyść Skarżącej. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie: 1) art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. poprzez bezzasadne przyjęcie za wierzycielem, iż istnieje obowiązek zapłaty objęty tytułami wykonawczymi, 2) art. 34 § 4 u.p.e.a. poprzez zaniechanie weryfikacji prawidłowości stanowiska wierzyciela i uznanie zgłoszonych przez dłużnika zarzutów za nieuzasadnione, 3) art. 7 w związku z art. 77 K.p.a. poprzez dokonanie błędnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego i bezpodstawne przyjęcie, że fakt wyrejestrowania odbiornika przez Skarżącą nie ma znaczenia dla istnienia obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej, 4) naruszenie art. 86 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji konieczności przesłuchania Skarżącej dla wyjaśnienia faktów, które mają istotne znaczenie w niniejszym postępowaniu, a mianowicie okoliczność wyrejestrowania odbiornika, 5) art. 15 § 1 i 27 § 3 u.p.e.a. oraz § 13 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu w administracji, poprzez pominięcie przez organy I i II instancji faktu niedoręczenia upomnienia, 6) art. 2 ust. 3 u.o.a. poprzez przyjęcie, że powstał po stronie Skarżącej obowiązek zapłaty opłat z tytułu abonamentu RTV, pomimo wyrejestrowania odbiornika RTV w dniu 1 czerwca 2005 r. i braku posiadania odbiornika radiofonicznego i telewizyjnego w gospodarstwie domowym Skarżącej, 7) art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia organu egzekucyjnego z dnia 9 listopada 2017 r. o uznaniu zgłoszonych przez dłużnika zarzutów za niezasadne w sytuacji, gdy istniały podstawy do uchylenia zaskarżonego postanowienia. Podnosząc powyższe zarzuty, wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu egzekucyjnego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Stosownie do art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.); zwanej dalej: "p.p.s.a", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, którym utrzymano w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S. z dnia 9 listopada 2017 r., w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zarzutów wniesionych przez Skarżącą pismem z dnia 11 października 2013 r. w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] do [...] Zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są podstawowym środkiem służącym ochronie interesów zobowiązanego w fazie wszczęcia tego postępowania. W uzasadnieniu Skarżąca zakwestionowała istnienie obowiązku uiszczania opłat abonamentowych z uwagi na wyrejestrowanie w 2004 r. odbiornika telewizyjnego oraz jego nieposiadania i nieużywania do chwili obecnej oraz nie doręczenie Skarżącej upomnienia przed wszczęciem egzekucji. Wskazać należy, że zgodnie z przepisem art. 33 u.p.e.a. zobowiązany może wnieść zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, przy czym podstawą zarzutu mogą być wyłącznie okoliczności (przesłanki) wymienione w tym przepisie (w punktach 1 – 10). Zarzuty mogą być wniesione do organu egzekucyjnego w terminie 7 dni od otrzymania tytułu wykonawczego – o czym poucza się zobowiązanego w treści tytułu wykonawczego (art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a.), co oznacza, że nie mogą być one składane lub uzupełniane w terminie późniejszym, np. w zażaleniu na postanowienie organu egzekucyjnego lub w skardze do sądu, bowiem to organ egzekucyjny musi je rozpoznać (po ewentualnym uzyskaniu stanowiska wierzyciela – jeżeli organ egzekucyjny nie jest równocześnie wierzycielem – co miało miejsce w niniejszej sprawie). Z mocy art. 34 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca (§ 1). Organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione – o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego (§ 4). W rozpatrywanej sprawie organ egzekucyjny nie był wierzycielem, a więc stosownie do treści wyżej wskazanych przepisów był zobowiązany do uzyskania stanowiska wierzyciela w przedmiocie zgłoszonych zarzutów i był tym stanowiskiem związany. Wierzyciel uznał zgłoszone przez Skarżącą zarzuty za niezasadne. Zatem dokonana przez wierzyciela ocena, jako wiążąca, stała się podstawą do wydania przez organ egzekucyjny postanowienia o niezasadności zarzutów, a następnie postanowienia organu odwoławczego, utrzymującego w mocy postanowienie organu I instancji. W tym miejscu należy wskazać, że o ile stanowisko wierzyciela determinowało treść rozstrzygnięcia organu egzekucyjnego oraz organu drugiej instancji, to Sąd, rozpoznając skargę na postanowienie tego organu, musi dokonać samodzielnej oceny stanowiska wierzyciela, zgłoszonych przez Skarżącą zarzutów, a więc zbadać, czy wierzyciel prawidłowo uznał, że będące przedmiotem postępowania egzekucyjnego zobowiązanie istniało, czy podawało się egzekucji administracyjnej, a następnie przejść do oceny prawidłowości rozstrzygnięć organów egzekucyjnych. Takie stanowisko znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok NSA z dnia 18 stycznia 2012 r., II GSK 1490/10, Lex nr 1113723; wyrok NSA z dnia 11 marca 2011 r., II FSK 1904/09, Lex nr 992243; wyrok NSA z dnia 28 października 2008 r., II FSK 1006/07, Lex nr 515958; wyrok NSA z dnia 4 lutego 2011 r., II GSK 216/10, Lex nr 992340; postanowienie NSA z dnia 26 stycznia 2011 r., Lex nr 952777; wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2009 r., II FSK 466/08, Lex nr 549018), co zostało wyrażone w uzasadnieniu wyroku NSA z dnia 17 września 2014r., II GSK 1140/13; wyrok WSA w Gliwicach z dnia 19 stycznia 2015 r., I SA/Gl 1274/14, Lex nr 1643312. Mając na uwadze tak zakreślone ramy kontroli sądowej, uznać należało, że w okolicznościach niniejszej sprawy zarzuty skargi są nieuzasadnione. Odnosząc się do istoty sporu, a zatem co do nieistnienia obowiązku Skarżącej z tytułu opłaty abonamentowej za okres od stycznia 2009 r. do sierpnia 2013 r. na adres ul. [...] I [...] [...] w S. (zarzut określony w art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.), konieczne było odwołanie się do przepisów ustawy opłatach abonamentowych, które mają znaczenie dla oceny merytorycznej podniesionego w skardze zarzutu nieistnienia obowiązku z tytułu opłaty abonamentowej z uwagi na zaprzestanie używania odbiornika radiofonicznego, telewizyjnego z dniem 1 czerwca 2005 r. przez K. H. ul. [...], S.. Stosownie do art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz.U. Nr 85, poz. 728 ze zm.) dalej: "u.o.a" na posiadaczu zarejestrowanego odbiornika ciąży ex lege obowiązek uiszczenia abonamentu, powstający z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu rejestracji odbiornika". Odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne, dla celów pobierania abonamentu, podlegają (z pewnymi wyjątkami nie mającymi znaczenia dla rozstrzygnięcia) zarejestrowaniu w placówkach operatora publicznego, którym jest Poczta Polska, co wynika z art. 5 ust. 1 i 2 u.o.a. i art. 46 ust. 2 ustawy z dnia 12 czerwca 2003 r. Prawo pocztowe (Dz. U. Nr 130, poz. 1188, ze zm.). Szczegóły procesu rejestracji odbiornika normuje rozporządzenie rejestracyjne, zgodnie z którym odbiornik winien zostać zarejestrowany - na wniosek użytkownika złożony w placówce Poczty Polskiej - w terminie 14 dni od jego nabycia (wejścia w posiadanie przez użytkownika - § 2 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych Dz.U. Nr 187, poz. 1342). Dowodem zarejestrowania odbiornika jest "wniosek o rejestrację odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych" lub "zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych" (§ 3 ww rozporządzenia). Wspomniany numer identyfikuje użytkownika w systemie i stanowi część numeru rachunku bankowego, na który mają być dokonywane wpłaty z tytułu abonamentu. Użytkownik ma obowiązek niezwłocznego powiadamiania (przez złożenie w placówce Poczty Polskiej "Formularza zgłoszenia zmiany danych") o zmianie danych zawartych we wniosku, o zgubieniu lub zniszczeniu obydwu dowodów zarejestrowania odbiorników oraz o zaprzestaniu używania odbiorników. Stosownie do § 5 ww rozporządzenia rejestracyjnego dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej za używanie odbiorników stanowią dowód zarejestrowania odbiorników nie dłużej niż przez okres dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie tego rozporządzenia, tj. od dnia 13 grudnia 2007 r. (ust. 1). Operator publiczny w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia rejestracyjnego z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek, o których mowa w ust. 1, indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny powiadamia użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia (ust. 2). Przy czym zauważyć należy, że ustawa o opłatach abonamentowych nie zawierała istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy przepisów intertemporalnych. Zgodnie z zasadą natychmiastowego (bezpośredniego) działania prawa, nowe przepisy (jeśli brak przepisów szczególnych stanowiących inaczej) znajdują zastosowanie nie tylko do zdarzeń mających miejsce po wejściu w życie nowej ustawy, ale również do wszystkich sytuacji znajdujących się "w toku", które nie zostały jeszcze zakończone (zamknięte). Ponieważ w tej ustawie z faktem posiadania odbiornika, w stosunku do którego ciążył na posiadaczu obowiązek jego rejestracji, ustawodawca połączył obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych, pod rządami ustawy o radiofonii i telewizji obowiązek taki ciążył zarówno na osobach, w stosunku do których powstał on w okresie od wejścia w życie ustawy, ale również na osobach, które w dniu wejścia w życie tej ustawy spełniały wymogi objęcia obowiązkiem abonamentowym. W tym stanie rzeczy obowiązek ponoszenia opłaty abonamentowej ciążył m.in. na podmiotach, które w dniu wejścia w życie ustawy abonamentowej miały zarejestrowany odbiornik. Przypomnieć należy dla porządku poprzedzającą regulację tj., że w dniu 1 marca 1993 r. weszła w życie ustawa z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (t.j. Dz. U. z 2004 r. Nr 253, poz. 2531 ze zm.) o radiofonii i telewizji. Przepisy tej ustawy regulowały problematykę opłat abonamentowych (art. 48) oraz obowiązek rejestracji odbiorników (art. 49). Ustawodawca połączył w niej obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych z faktem posiadania odbiornika, w stosunku do którego ciążył na posiadaczu obowiązek jego rejestracji. Zgodnie z § 4 rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 70, poz. 338) posiadacz książeczki radiofonicznej był obowiązany powiadomić urząd pocztowy między innymi o zaprzestaniu używania odbiornika. We wniesionym na podstawie art. 33 pkt 1 u.p.e.a. zarzucie Skarżąca wskazywała na nieistnienie obowiązku, podnosząc w szczególności, że do 2004 mieszkała przy ulicy [...] w S., pod którym adresem zarejestrowany był odbiornik telewizyjny, za który regularnie uiszczała opłatę abonamentową. Natomiast od 2005 r. mieszka w lokalu przy ulicy [...] I [...] w S., w którym nie posiada żadnego odbiornika telewizyjnego. Skarżąca dodała, że wyrejestrowała odbiornik, podpisując stosowne dokumenty na poczcie na dowód czego, do zażalenia załączyła stosowny odcinek. Rozpatrując ten zarzut wierzyciel wskazał, że rejestracja odbiorników RTV została zgłoszona na imię i nazwisko Skarżącej. Następnie została wydana książeczka opłat RTV nr [...], a kolejna wydana książeczka miała nr [...] Wierzyciel ustalił również, że do 3 stycznia 2008 r. na książeczkę nr [...] w Urzędzie Pocztowym nr [...] w S. uiszczano opłaty abonamentowe za odbiorniki RTV, na dowód czego wierzyciel załączył dowód wpłaty z tytułu abonamentu z dnia 3 stycznia 2008 na kwotę [...]zł, z imieniem i nazwiskiem Skarżącej oraz adres posiadacza odbiornika: ul. [...]/5 S.. Ponadto, wierzyciel wskazał, że na odcinku "W" nr [...] (załączonym do zażalenia), na którym pracownik poczty potwierdził złożenie tego odcinka o zaprzestaniu używania odbiornika radiofonicznego, telewizyjnego z dniem 1 czerwca 2005 r., podano imię i nazwisko Skarżącej oraz adres: "ul. [...] S.". Zatem – jak wynika z powyższego – przedstawiony przez Skarżącą odcinek "W" nie dotyczył odbiornika zarejestrowanego w mieszkaniu przy ulicy [...] I [...] [...] w S.. Wobec tego słusznie wierzyciel uznał, że brak wyrejestrowania odbiornika pod adresem ul. [...] I [...] [...] w S., przesądza o obowiązku uiszczania opłat abonamentowych. Podkreślić należy, że Skarżąca przedłożyła dowód na okoliczność wyrejestrowania odbiornika na adres ul. [...], S. zatem zarzut, że dowód z dnia 1 czerwca 2005 r. odnosi się do wyrejestrowania odbiornika z adresu ul. [...] I [...] nie znajduje uzasadnienia . Stąd z uwagi na fakt uiszczania opłat abonamentowych na książeczkę nr [...] będąca kolejna po książeczce o nr [...], uprawnione było również nadanie indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiowo/telewizyjnych na adres zamieszkania Warcisława [...] w S.. Z powyższego wynika też, iż wnosząc zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 pkt 1 u.p.e.a.) Skarżąca powinna przedstawić dowód potwierdzający, że obowiązek nie istnieje, co w rozpatrywanych okolicznościach wymagałoby przedłożenia dowodu wyrejestrowania odbiornika na adres ul. [...] i [...] [...], S., czego nie uczyniła. Należy zauważyć, że przedłożony odcinek "W" dotyczył odbiornika zarejestrowanego pod adresem przy ulicy [...] w S., natomiast prowadzone postepowanie egzekucyjne dotyczy zaległości z tytułu opłaty abonamentowej RTV od odbiornika zarejestrowanego na ul. [...] I [...] 27 D/5 w S.. Ponownie wskazać należy, że zgodnie z § 5 ww rozporządzenia dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej za używanie odbiorników stanowią dowód zarejestrowania odbiorników. Wskazane rozporządzenie Ministra Transportu z 2007 r. weszło w życie dniu 13.12.2007 r. Wspomniane zawiadomienie - jak wynika z akt spawy – przesłano Skarżącej, nadając jej numer przed upływem terminu wynikającego ze wspomnianego rozporządzenia. Tej okoliczności Skarżąca nie kwestionowała w zarzutach kierowanych do organu. Jak już wcześniej wskazano obowiązek ponoszenia opłat za używanie odbiorników RTV ciąży na osobie od momentu ich zarejestrowania. Skarżąca nie kwestionuje faktu zarejestrowania odbiornika, wywodzi natomiast brak obowiązku w uiszczeniu opłat abonamentowych z faktu wyrejestrowania odbiornika. Prowadzone postępowanie wyjaśniające nie potwierdziło tego faktu. Tak ukształtowany obowiązek wynikający z tejże rejestracji utraciłby swój byt prawny, gdyby doszło do wyrejestrowania odbiorników. W razie zaś ich niewyrejestrowania obowiązek ten istnieje przez cały okres. Przestałby on bowiem istnieć tylko w takim zakresie w jakim wygasłby ze względu na zapłatę - co nie dotyczy przedmiotowych opłat dochodzonych egzekucyjnie. Skarżąca nie wykazała, że doszło do skutecznego wyrejestrowania odbiornika w mieszkaniu przy ulicy [...] I [...] [...] w S., a ta okoliczność przemawia na jej niekorzyść. Zobowiązana, wnosząc zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 pkt 1 u.p.e.a.), powinna przedstawić dowody potwierdzające, że obowiązek nie istnieje. W tej sytuacji na Skarżącej ciążył obowiązek wykazania okoliczności znoszących powstały uprzednio obowiązek w zakresie uiszczenia opłat abonamentowych. Odnosząc się do zarzutów skargi odnośnie naruszenia art. 86 k.p.a. wskazać należy, że jakkolwiek przepisy k.p.a. nie wprowadzają formalnej teorii dowodów, tj. nie wprowadzają obowiązku udowadniania pewnych faktów jedynie za pomocą określonych dowodów, przepisy szczególne mogą wprowadzać szczególne regulacje nakazujące udowadnianie danych okoliczności za pomocą określonych dowodów (M. Przybysz, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany, Opublikowano: LEX/el. 2018). Przepisami takowymi na gruncie rozpoznawanej sprawy są przepisy wykonawcze do ustaw wprowadzających obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych, o których była mowa. Zarejestrowanie odbiornika bez jego późniejszego wyrejestrowania stanowi wystarczającą przesłankę istnienia wynikającego z ustawy obowiązku uiszczania opłat za jego używanie, który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym (wyrok NSA z 22 czerwca 2017 r. II GSK 2878/15; wyrok NSA z 6 kwietnia 2017 r. II GSK 5276/16). Powyższe stanowisko zostało następnie zaakceptowane w późniejszym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, m. in. w wyroku z 11 sierpnia 2017 r., w którym wskazano, iż obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej trwa do dnia poprzedzającego zgłoszenie wyrejestrowania lub do dnia miesiąca, w którym dopełniono formalności związanych ze zwolnieniem od opłat abonamentowych (wyrok NSA z 11 sierpnia 2017 r. II GSK 3328/15). W ocenie Sądu podniesiona przez Skarżącą argumentacja uzasadniająca zarzut procesowy stanowi w istocie próbę przerzucenia na organy obu instancji ciężaru dowodu okoliczności wyrejestrowania odbiornika. Skarżąca, stawiając zarzut uchybień przepisów postępowania, jakich rzekomo dopuściły się organy administracyjne, w zakresie niewywiązania się przezeń z obowiązku udowodnienia faktów istotnych w sprawie, w istocie rzeczy, zmierza do zakwestionowania dokonanych przez organy ustaleń faktycznych, które Sąd akceptuje. Przytoczone we wcześniejszej części uzasadnienia regulacje wykonawcze, traktując o sposobie wyrejestrowania odbiorników i dokumentowania rzeczonej okoliczności, uniemożliwiają skuteczne zastąpienie dowodu z dokumentu w postaci pisemnego formularza wyrejestrowania odbiornika innymi środkami dowodowymi, w tym m. in. pisemnym oświadczeniem zainteresowanego, tudzież zeznaniami osób tak uczestniczących w wyrejestrowywaniu odbiornika, jak również posiadających wiedzę co do treści dokumentu lub potencjalnego nieposiadania odbiornika przez zainteresowaną. Nietrafne są zatem jakiekolwiek zarzuty naruszenia przepisów postępowania oparte na wywodach Skarżącej co do ciężaru dowodzenia ciążącym na organie. Wykazanie faktu dokonania wyrejestrowania odbiornika RTV leży po stronie abonenta chcącego wykazać brak obowiązku uiszczenia opłat abonamentowych. Konkludując, Sąd w rozpoznawanej sprawie nie dopatrzył się naruszeń przepisów postępowania, które prowadziłyby do uwzględnienie skargi na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej. W szczególności należy uznać za prawidłowo skontrolowany proces dokonania istotnych dla sprawy ustaleń faktycznych wierzyciela co do braku wyrejestrowania odbiornika na adres ul. [...] I [...] [...], S.. W niniejszej sprawie wykazanie nieistnienia obowiązku, o którym mowa w art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. wymagało przedłożenia dowodu wyrejestrowania odbiornika, co dowodowo bezsprzecznie obciążało Skarżącą, która ciążącemu nań obowiązkowi w tym zakresie nie podołała. Nie znajduje także uzasadnienia zarzut skargi naruszenia art. 15 § 1 i art. 27 § 3 u.p.e.a. oraz § 13 pkt 2 ww. rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. z uwagi na to, że w zaskarżonym postanowieniu organ odniósł się do zarzutu braku uprzedniego doręczenia upomnienia, stwierdzając, że tę kwestię wyjaśnił wierzyciel, wskazując że w dniu 25 lutego 2013 r. skierował do Skarżącej (za potwierdzeniem odbioru) upomnienie wzywające do zapłaty należności. Z adnotacji zaś zawartych na potwierdzeniu odbioru przesyłki (w aktach sprawy) wynika, że przesyłka została odebrana przez pełnoletniego domownika, tj. K. K. - matkę zobowiązanej, która podjęła się oddania przesyłki. Wobec tego zasadnie organ odwoławczy uznał, że zarzut braku uprzedniego doręczenia zobowiązanej upomnienie okazał się nieuzasadniony. Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdził, że organ prawidłowo uznał wniesiony przez stronę zarzut nieistnienia obowiązku oraz zarzut braku uprzedniego doręczenia upomnienia za nieuzasadnione. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło