I SA/Sz 211/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Sędzia WSA Anna Sokołowska po rozpoznaniu w dniu 25 października 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. i S. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z ich skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie ustalenia kosztów należności biegłego rzeczoznawcy p o s t a n a w i a: odmówić skarżącym przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych Postanowieniem z dnia [...] (doręczonym skarżącym 28 czerwca 2010 r.) Sąd odrzucił skargę na wyżej opisane postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z uwagi na jej nieopłacenie. 2 lipca 2010 r. skarżący złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie. Z treści zawartej w formularzu PPF wynikało, że skarżący prowadzą wspólnie gospodarstwo domowe, a jedynym źródłem utrzymania rodziny jest emerytura skarżącej w wysokości [...] zł. S. S. nie uzyskuje dochodów z zawieszonej do dnia 29 listopada 2011 r. działalności gospodarczej. Skarżący nie wykazali żadnego majątku poza mieszkaniem o pow. 78,69 m kw. i garażem, nie wykazali też zasobów pieniężnych. Na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) dalej w skrócie p.p.s.a, wezwano skarżącego do złożenia dodatkowych wyjaśnień i przedłożenia dokumentów dotyczących jej sytuacji majątkowej i rodzinnej, wysokości dochodów, szczegółowo wymienionych w pismach sądowych z dnia 15 lipca 2010 r. i 18 sierpnia 2010 r. (k. 31 i 53). Skarżący nie wykonał powyższego wezwania w całości, wobec czego postanowieniem z dnia 21 września 2010 r. wydanym przez referendarza sądowego odmówiono skarżącym przyznania prawa pomocy. W sprzeciwie od w/w postanowienia K. i S. S.nie zgadzając się z oceną jego sytuacji majątkowej, oświadczył, że nadal jest ona trudna, powołując się na prowadzoną egzekucję. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy następuje w zakresie całkowitym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Jak podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (vide: postanowienie z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05, niepubl.), stwierdzenie wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy wymaga zestawienia wysokości środków, jakimi strona dysponuje, z wysokością kosztów, do których zobowiązana jest na danym etapie postępowania. Przy czym, jeżeli oświadczenia strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okażą się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, sąd może wezwać stronę do złożenia, w zakreślonym terminie, dodatkowych oświadczeń lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.). Mając powyższe na uwadze, stwierdzić należy, że wniosek skarżących nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ skarżący nie wykazali, że nie są w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przedstawione we wniosku dane okazały się być niewystarczające do oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej strony oraz jej możliwości płatniczych. Natomiast strona, będąc dwukrotnie wzywana do przedstawienia stosownych dokumentów i oświadczeń, nie wywiązała się należycie z nałożonego na nią zobowiązania, nie przedłożyła brakujących dokumentów ze sprzeciwem, co sprawia, że oświadczenia są w dalszym ciągu niepełne, bądź nie poddają się weryfikacji, a to – z kolei – uniemożliwia przyjęcie, że skarżący spełniają przesłanki przyznania prawa pomocy, określone w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. I tak wskazania wymaga, że skarżący nie złożyli dokumentów potwierdzających wysokość zajęcia komorniczego emerytury skarżącej, wysokości dochodów uwzględniających to potrącenie, ani dokumentów potwierdzających wysokość wydatków na utrzymanie, nie złożyli także dokumentów przedstawiających liczbę osób zameldowanych pod jednym adresem, które potwierdzałyby ich stan rodzinny. Powyższe braki uniemożliwiają ustalenie rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego skarżących. Podkreślić należy, że przedstawione we wniosku dane budziły istotne wątpliwości co do kompletności i zgodności z rzeczywistością, wymagały zatem uzupełnienia w zakresie wskazanym w pismach sądowych z 15 lipca 2010 r. i 18 sierpnia 2010 r. (art. 255 p.p.s.a.). Zdaniem Sądu, skarżący dysponowali wystarczająco długim terminem, aby uzupełnić swój wniosek o brakujące dokumenty, bądź w jakikolwiek sposób ustosunkować się do żądań. Treść sprzeciwu, w którym podtrzymują swój wniosek powołując się na trudną sytuację oraz okoliczność prowadzonej egzekucji, świadczy o tym, że skarżący nie mają zamiaru ujawniać pełnej sytuacji majątkowej i rodzinnej. Bierna postawa strony powoduje, że nie może oczekiwać pozytywnego załatwienia jej wniosku. Szczególnie istotne było udokumentowanie wysokości potrącenia komorniczego z emerytury skarżącej i wysokości dochodów otrzymywanych przez skarżącą oraz przedłożenie dokumentów dotyczących wydatków na konieczne utrzymanie. Dopiero zestawienia tych wielkości umożliwia bowiem dokonanie oceny możliwości płatniczych skarżącego. Należy wskazać, że Sąd nie jest zobowiązany do prowadzenia jakichkolwiek dochodzeń w sytuacji, gdy przedstawione przez stronę dane uniemożliwiają pełną ocenę jej stanu majątkowego albo gdy nie są one do końca jasne. W tym stanie należało przyjąć, iż skarżący nie wykazali, że nie są w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania w sprawie (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Wobec tego należało postanowić jak w sentencji.