I SA/Sz 213/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Szczecinie - Aleksandra Jawoszek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 sierpnia 2008 r. wniosku M.K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie z jej skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania w sprawie podatku od nieruchomości za 2004 r. p o s t a n a w i a: odmówić M.K. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata Skarżąca M. K., w odpowiedzi na wezwanie Sądu do uiszczenia opłaty sądowej w kwocie 100 zł od wniesionej skargi na wyżej powołane postanowienie, złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W złożonym oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach M. K. podała, że prowadzi gospodarstwo domowe z córką – A. K., posiada pokój o pow. 30 m kw, z działalności gospodarczej uzyskuje dochód w wysokości 399 zł brutto, a jej córka dochód z tytułu alimentów w wysokości 400 zł. Wnioskodawczyni na formularzu nie wskazała żadnego majątku w postaci zasobów pieniężnych (oszczędności, papierów wartościowych, itp.). Wniosek o przyznanie prawa pomocy, złożony na urzędowym formularzu powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym ( ... ) (art. 252 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153 poz. 1270, ze zm., dalej w skrócie p.p.s.a), jeżeli jednak oświadczenie strony zawarte w w/w wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodu lub stanu rodzinnego ( art. 255 w/w ustawy ). W związku z przysługującym uprawnieniem wynikającym z w/w art. 255 cyt. ustawy Sąd wezwał skarżącą pismem z dnia 11 lipca 2008 r. do przedłożenia dodatkowych dokumentów potwierdzających przedstawioną sytuację oraz uzupełniających dane, tj. 1. wykazu ponoszonych miesięcznie wydatków na konieczne utrzymanie siebie i rodziny wraz z dokumentami potwierdzającymi ich wysokość z ostatnich dwóch miesięcy, 2. wyciągów z posiadanych przez skarżącą rachunków bankowych (w tym lokat) z ich stanem za okres od 10 kwietnia 2008 r. do 10 lipca 2008 r., 3. odpisu rocznego zeznania podatkowego skarżącej za 2007 r. wraz z potwierdzeniem jego złożenia w urzędzie skarbowym, 4. dokumentów potwierdzających wysokość uzyskiwanych dochodów (strat) z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej z ostatnich trzech miesięcy (np. kserokopia prowadzonej ewidencji przychodów), 5. dokumentu potwierdzającego wysokość otrzymywanych przez córkę skarżącej alimentów, 6. dodatkowego oświadczenia o stanie rodzinnym zawierającego wyjaśnienie: - czy skarżąca pozostaje w związku małżeńskim, - jaki istnieje między małżonkami ustrój majątkowy, tj. czy pozostają we wspólności małżeńskiej czy rozdzielności majątkowej wraz z dokumentami potwierdzającymi ten ustrój oraz ewentualny podział majątku, - oświadczenia czy skarżąca zamieszkuje wraz z małżonkiem, czy prowadzi z nim wspólne gospodarstwo domowe oraz oświadczenia o stanie majątkowym i dochodach małżonka, 7. oświadczenia co do miejsca zamieszkania skarżącej wyjaśniającego jaki posiada tytuł prawny do zajmowanego pokoju o pow. 30 m kw., a także oświadczenia kto zamieszkuje nieruchomość, w której znajduje się ten pokój (wymienić członków rodziny, inne osoby - poza córką), czy prowadzi z nimi wspólne gospodarstwo domowe, jeśli tak – oświadczenie o wysokości dochodów i stanie majątkowym tych osób, 8. opisu decyzji w sprawie podatku od nieruchomości za 2008 r. w terminie 7 dni od doręczenia niniejszego wezwania pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. Wykonując powyższe zobowiązanie M. K. nadesłała odpisy deklaracji podatkowych: - PIT – 36 za 2007 r. wraz z potwierdzeniem jego złożenia w urzędzie skarbowym, w którym zadeklarowała przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej w kwocie [...] zł, koszty uzyskania przychodów w kwocie [...] zł, stratę w kwocie [...] zł, - PIT 5 za miesiąc czerwiec 2008 r., w którym zadeklarowała przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej w kwocie [...] zł, koszty uzyskania przychodów w kwocie [...] zł, dochód w kwocie [...] zł. W pozostałym zakresie wnioskodawczyni złożyła jedynie dodatkowe oświadczenie z dnia 4 sierpnia 2008 r., z którego wynika, że miesięczne wydatki na utrzymanie rodziny wynoszą 200 zł, z racji spożywania posiłków z produktów zakupionych dla potrzeb prowadzonego baru nie posiada żadnych rachunków potwierdzających te wydatki. Ponadto oświadczyła, że nie posiada żadnych kont bankowych, nie pozostaje w związku małżeńskim, od byłego męża nie otrzymuje żadnych alimentów oraz, że nie posiada żadnego tytułu prawnego do pokoju, który wyremontowała. Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym jest zależne od wykazania przez stronę będącą osobą fizyczną, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 w/w ustawy). Ciężar dowodu powyższych okoliczności spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Świadczy o tym użycie w przepisie art. 246 § 1 p.p.s.a. zwrotu "gdy wykaże". Do Sądu kierującego się wskazaniami logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego i dostępnej wiedzy należy natomiast ocena, czy takie okoliczności zachodzą. Należy przy tym podkreślić, że cytowany przepis stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przytoczone we wniosku okoliczności, jak również przedstawione dokumenty, powinny zatem uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie. Mając powyższe na uwadze, należy stwierdzić, że M. K. nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. M. K. w swoim oświadczeniu podała, że prowadzi gospodarstwo domowe z córką, nie posiada żadnego majątku poza pokojem o pow. 30 m kw, wraz z córką utrzymują się z dochodów z prowadzonej działalności gospodarczej (bar mleczny) w wysokości 399 zł brutto oraz alimentów na rzecz córki w kwocie 400 zł. Ponieważ powyższe informacje okazały się ogólnikowe i niewystarczające do przeprowadzenia jednoznacznej oceny rzeczywistej sytuacji płatniczej oraz stanu majątkowego i rodzinnego M. K., wnioskodawczyni została wezwana do jego uzupełnienia, tak aby treść oświadczenia spełniała wymogi, o których mowa w art. 252 § 1 p.p.s.a. W dniu 4 sierpnia 2008 r. skarżąca przedłożyła wyżej opisane odpisy deklaracji podatkowych (PIT 36 i PIT 5) oraz dodatkowe oświadczenie, jednak nie można tego ocenić jako należyte wykonanie wezwania z dnia 11 lipca 2008 r., ponieważ Sąd żądał także innych dokumentów, a te nadesłane w wykonaniu wezwania nie wyjaśniają istotnych wątpliwości co do rzeczywistego stanu majątkowego, rodzinnego i możliwości płatniczych skarżącej. Skarżąca nie udokumentowała wydatków na utrzymanie rodziny, podając jedynie, że jest to kwota 200 zł, nie wskazując jakiego rodzaju są to wydatki (poza wyjaśnieniem odnośnie kosztów wyżywienia, że żywi się w ramach prowadzonego baru). Wnioskodawczyni nie złożyła także pełnego oświadczenia o stanie rodzinnym, nie została również wyjaśniona jej sytuacja majątkowa. Z treści formularza wynika, że strona posiada pokój o pow. 30 m kw. W dodatkowym wyjaśnieniu wskazała zaś, że nie posiada żadnego tytułu prawnego do tego lokalu, nie przedłożyła także odpisu decyzji podatkowej dotyczącej podatku do nieruchomości za 2008 r. Należy w tym miejscu wskazać, że w aktach sądowych niniejszej sprawy znajduje się pismo matki skarżącej W. S. z dnia 17 lipca 2008 r. (k. 27), z którego wynika, że pod wskazywanym przez skarżącą adresem zamieszkania w W. na ul. [...], zamieszkują również inni członkowie rodziny (matka i brat skarżącej). Zatem złożone w tym zakresie oświadczenie o stanie rodzinnym i osobach prowadzących wspólne gospodarstwo domowe należy ocenić nie tylko jako niepełne ale także jako niewiarygodne. Ponadto ze złożonego dodatkowego oświadczenia wynika, że skarżąca jest osobą rozwiedzioną, jednak nie przedłożyła żadnych dokumentów (których Sąd żądał w wezwaniu z dnia 11 lipca 2008 r.) potwierdzających taki jej stan cywilny i ewentualny podział majątku wspólnego. Strona w dodatkowym oświadczeniu podała jedynie, że od byłego męża nie otrzymuje żadnych alimentów, nie udokumentowała też wysokości uzyskiwanych przez córkę alimentów. Należy podkreślić, iż przyznanie prawa pomocy jest możliwe tylko i wyłącznie w sytuacji wyczerpującego przedstawienia informacji dotyczącej sytuacji materialnej i rodzinnej wnioskodawcy, zawierającej przede wszystkim dokładne dane dotyczące wysokości otrzymywanych dochodów i to niezależnie od ich źródła, które w zestawieniu z ponoszonymi wydatkami na konieczne utrzymanie umożliwiają dokonanie oceny czy wnioskodawcę stać na poniesienie kosztów postępowania i na opłacenie pełnomocnika. Z tych względów, uznając, że skarżąca nie przedstawiła pełnej informacji dotyczącej jej sytuacji majątkowej i rodzinnej, z uwagi na to, że nie wykazała, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.