I SA/Sz 214/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Kazimierz Maczewski po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie z jej skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania w sprawie podatku od nieruchomości za 2005 r. postanawia: przyznać wnioskodawczyni prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. M. K. pismem z dnia 7 stycznia 2009 r. a następnie z dnia 27 lutego 2009 r. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. W wykonaniu wezwania Sądu, M. K. złożyła wniosek na urzędowym formularzu PPF, podając w nim, iż zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej, zaś lokal w którym prowadziła tę działalność uległ dewastacji. W związku z powyższym wnioskodawczyni straciła jedyne źródło utrzymania. Wnioskodawczyni oświadczyła, iż jest osobą rozwiedzioną od 2004 r. i w chwili obecnej nie pracuje. Do sierpnia 2008 r. strona mieszkała wraz z córką w domu brata, zajmując 1 pokój, jednakże "została z niego wyrzucona ze względu na konflikt z bratem". Jak podała strona w okresie ostatnich czterech miesięcy z racji niemożliwości zamieszkiwania w budynku gospodarczym (dotychczasowe jej miejsce pobytu) z uwagi na zimno, brak ogrzewania, nie ma stałego miejsca zamieszkania, i że mieszka u różnych ludzi w trakcie wykonywania doraźnych prac dla nich w zamian za utrzymanie i możliwość przenocowania. Strona wskazała, iż do marca 2009 r. nie otrzymywała alimentów na 17 córkę, uczennicę szkoły średniej, zasądzonych w kwocie [...] zł (dołączono wyrok z dnia 21 grudnia 2004 r. sygn. akt XRC 830/03 dowód k. 126). Pierwsze alimenty od rozwodu otrzymała w marcu 2009 r. w kwocie [...] zł (w tym odsetki), która to kwota została wyegzekwowana przez komornika sądowego (dołączono wezwanie do zapłaty - dowód k. 125). W oświadczeniu o stanie majątkowym wnioskodawczyni podała, iż nie posiada nieruchomości, zasobów pieniężnych, papierów wartościowych ani innych przedmiotów wartościowych o wartości powyżej 3000 euro. Jednocześnie strona wyjaśniła, iż odziedziczyła po zmarłym ojcu udział – ¼ części w gospodarstwie rolnym, które obecnie jest prowadzone przez jej brata, strona zaś nie pobiera z tego gospodarstwa pożytków ze względu na istniejący konflikt rodzinny. Następnie wnioskodawczyni, w odpowiedzi na wezwanie Sądu z dnia 26 marca 2009 r. oświadczyła, iż w bieżącym roku kalendarzowym nie korzystała z pomocy społecznej, nie pobierała i nie pobiera zasiłku dla bezrobotnych i nie jest zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy z tego względu, iż jest rolnikiem. Strona podała, że nie ponosi żadnych kosztów związanych z opłatami za prąd, gaz, gdyż z nich nie korzysta. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych dotyczy osób, które z uwagi na bardzo trudną sytuację materialną nie są w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego, a odmowa udzielenia im pomocy doprowadziłaby do zamknięcia przed nimi możliwości dochodzenia praw przed sądem. Udzielenie prawa pomocy jest bowiem formą dofinansowania strony z Budżetu Państwa i powinno mieć miejsce jedynie w wyjątkowych sytuacjach, w których zdobycie środków finansowych na udział w postępowaniu sądowym jest obiektywnie niemożliwe. Mając to na względzie, Sąd oceniając sytuację skarżącego wynikającą z oświadczeń i dokumentów, dołączonych do wniosków o przyznanie prawa pomocy w innych sprawach prowadzonych przed tyt. Sądem pod sygn. akt I SA/Sz 213/08, sygn. akt I SA/SZ 215/08, sygn. akt I SA/SZ 216/08, stwierdził, że w chwili obecnej zachodzą okoliczności, które dają podstawę do przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie całkowitym. Z dokumentów tych wynika, iż wnioskodawczyni nie prowadzi już działalności gospodarczej, nie posiada stałego źródła dochodu, utrzymuje się z dorywczych prac (w zamian za utrzymanie) i nie osiąga pożytków z gospodarstwa rolnego. Gospodarstwo to, według jej oświadczenia, prowadzone jest przez jej brata, z którym pozostaje w konflikcie. Wnioskodawczyni nie posiada natomiast środków finansowych na wydzielenie przynależnego jej udziału w tym gospodarstwie. Środki pieniężne, które otrzymała dotychczas w kwocie [...] zł, w istocie stanowią alimenty zasądzone na rzecz jej nieletniej córki, i w obecnej chwili są dochodzone w drodze egzekucji komorniczej. Ponadto, jak podała M. K., nie mieszka w domu brata (dotychczas zajmowała budynek gospodarczy) i nie ponosi żadnych kosztów związanych z opłatami za gaz, energię itp. W chwili obecnej mieszka u obcych ludzi w zamian za świadczenie pracy. Powyższe okoliczności zadaniem Sądu świadczą o tym, że wnioskodawczyni nie posiadając stałego źródła dochodu, nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania i nie stać jej na opłacenie pełnomocnika. Również ze względu na jej sytuację rodzinną i mieszkaniową nie będzie w stanie samodzielnie prowadzić sprawy w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.