I SA/Sz 217/12

WyrokWSA w Szczecinie2012-06-28

Skład orzekający: Kazimierz Maczewski, Zygmunt Chorzępa, Alicja Polańska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji, która została wydana w oparciu o decyzję o wznowieniu postępowania, lecz nie wyeliminowała z obrotu prawnego poprzedniej ostatecznej decyzji, jest wadliwa i podlega stwierdzeniu nieważności?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, ponieważ utrzymywały one w mocy decyzję organu pierwszej instancji, która została wydana w oparciu o decyzję o wznowieniu postępowania, ale nie wyeliminowała z obrotu prawnego poprzedniej ostatecznej decyzji. Narusza to zasadę trwałości decyzji ostatecznych (art. 16 § 1 K.p.a.) oraz zakaz ponownego orzekania w sprawie już rozstrzygniętej (art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a.).
Stan faktyczny
Skarżący D. K. ubiegał się o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych. Po kontroli terenowej i ustaleniu rozbieżności między deklaracją a stanem faktycznym, organ pierwszej instancji przyznał płatności w pomniejszonej wysokości. Po wznowieniu postępowania, organ pierwszej instancji uchylił swoją poprzednią decyzję i przyznał płatności w innej kwocie. Następnie, po odwołaniu, organ drugiej instancji utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, mimo że nie wyeliminowano z obrotu prawnego pierwotnej, ostatecznej decyzji przyznającej płatności w innej wysokości. Skarżący wniósł skargę do WSA, domagając się uchylenia decyzji obu instancji.
Rozstrzygnięcie
Stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 15 listopada 2011 roku. Stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Ustalił wpis od skargi, zasądził zwrot kosztów postępowania i zarządził zwrot nadpłaconego wpisu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Maczewski (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Zygmunt Chorzępa,, Sędzia WSA Alicja Polańska, Protokolant Anna Kalisiak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 28 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi D. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 9 stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych w pomniejszonej wysokości na rok 2009 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 15 listopada 2011 roku nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. ustala wpis od skargi w kwocie [...] złotych, 4. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącego kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, 5. zarządza zwrot skarżącemu nadpłacony wpis od skargi w kwocie [...] złotych. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że w dniu 15 maja 2009 r. do Biura Powiatu G. ARiMR wpłynął wniosek o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt, złożony przez D. K. Wnioskodawca zadeklarował powierzchnię [...] ha do płatności w pakiecie K01 - Ochrona gleb i wód w wariancie K01c - Międzyplon ścierniskowy oraz pakiet P01 -Utrzymanie łąk ekstensywnych w wariancie P01b -Półnaturalne łąki dwukośne na powierzchni [...] ha. Dnia 26 lipca 2009 roku na gruntach gospodarstwa D. K. przeprowadzona została (przez wykonawcę zewnętrznego) kontrola na miejscu metodą inspekcji terenowej. W wyniku czynności kontrolnych ustalono, iż zaistniały rozbieżności między deklaracją we wniosku rolnośrodowiskowym, a stanem faktycznym. D. K. nie uczestniczył w czynnościach kontrolnych, a po jej zakończeniu wniósł odwołanie od czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowainości powierzchni, żądając na ponownego pomiaru działek rolnych [...] - uznając, że kontrolerzy terenowi nie dokonali pomiaru całości upraw na działce ewidencyjnej nr[...] . Ponadto Strona nie zgodziła się z pomiarem działki rolnej I z deklaracją uprawy [...]. wskazując, że w poprzednich latach działka rolna była kontrolowana i została stwierdzona powierzchnia większa o [...] ha od deklarowanej. Wykonawca kontroli uwzględnił uwagi producenta w odniesieniu do działki rolnej I, natomiast w odniesieniu do działki ewidencyjnej nr [...] wyjaśnił, że kontrolerzy zmierzyli całą powierzchnię działki, jednak ze względu na to, że na części północnej działki znajdowała się uprawa owsa (na działce rolnej [...] uprawa pszenżyta), uprawa ta została zaliczona do powierzchni działki rolnej[...] . W dniu [...] r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w N. decyzją nr [...] przyznał Wnioskodawcy płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych w pomniejszonej wysokości, tj. przyznał wsparcie do wariantu K01b-Miedzyplon ozimy do powierzchni [...] ha w wysokości [...] zł oraz do wariantu P01b-Półnaturalne łąki dwukośne do powierzchni [...] ha w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wyjaśnił, że przyczyną zmniejszenia płatności w wariancie K01b i P01b są ustalenia poczynione w kontroli na miejscu, która stwierdziła różnicę pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną w toku kontroli na poziomie 10,36% dla wariantu K01b, a w wariancie P01b 7,06 % - co w świetle art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. WE nr L141 z dnia 30 kwietnia 2004 r., ze zm.), stanowiło podstawę do obniżenia płatności w sposób określony w ww. przepisie. Od decyzji organu I instancji nie wniesiono odwołania. W dniu 1 czerwca 2010 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wezwał Stronę do złożenia wyjaśnień, w związku z wykrytym w sprawie płatności bezpośrednich oraz w sprawie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania faktem ubiegania się innego producenta o płatności na działkę ewidencyjną nr [...] położoną w obrębie D. N. Pełnomocnik Strony wyjaśnił pisemnie, że zadeklarowana powierzchnia części działki ewidencyjnej nr [...] na rok 2009 i 2010 została wskazana zgodnie z umową dzierżawy z dnia 23 listopada 2000 r. zawartą z AWR Skarbu Państwa. Na spornej działce systematycznie prowadzone są prace polowe, Wnioskodawca od 10 lat użytkuje tę część działki [...] - co mogą potwierdzić świadkowie, natomiast druga ze stron konfliktu kontroli krzyżowej zawyżyła wielkość użytkowanych gruntów celem uzysK. wyższych dopłat, podając fałszywe informacje. Organ I instancji w dniu 1 lipca 2010 r. przeprowadził rozprawę administracyjną, podczas której przesłuchał świadków zawnioskowanych przez strony sporu, natomiast w dniu 2 lipca 2010 r. została przeprowadzona wizja lokalna w terenie przy udziale stron postępowania i świadków. Podczas rozprawy administracyjnej przeprowadzonej w dniach 14 i 23 lipca 2010 r. oraz 15 i 18 września 2010 r. przesłuchano kolejnych świadków wskazanych przez strony. Postanowieniem z dnia [...] r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wznowił postępowanie administracyjne w celu uwzględnienia nowych okoliczności i dowodów nieznanych organowi w dniu wydania decyzji nr [...] z dnia [....] r. W dniu 13 stycznia 2011 r. organ zawiadomił Stronę o prawie do zapoznania się z aktami zgromadzonymi w sprawie oraz o możliwości zgłoszenia dodatkowych żądań. W wyznaczonym terminie Producent nie skorzystał z przysługującego prawa. Decyzją nr [...] z dnia 31 stycznia 2011 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w N. uchylił ww. decyzję nr [....] i przyznał płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych w pomniejszonej wysokości, w tym z tytułu realizacji wariantu: - K01b - Międzyplon ozimy do powierzchni [...] ha, w kwocie [....] zł oraz - P01b - Półnaturalne łąki dwukośne do powierzchni [....] ha, w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że przyczyną zmniejszenia płatności były ustalenia z kontroli na miejscu oraz poczynione w oparciu o system identyfikacji działek rolnych i wyrysowany załącznik graficzny działki rolnej G. Po rozpoznaniu sprawy na skutek odwołania wniesionego przez D. K. – reprezentowanego przez pełnomocnika – w tym po uzupełnieniu materiału dowodowego o przedstawione przez Strony rejestry działalności rolnośrodowiskowej w ramach realizowanego programu rolno-środowiskowego, Dyrektor Z. Oddziału Regionalnego ARIMR decyzją z dnia [...] r. nr [...] orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji organu I instancji i skierowaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu takiego rozstrzygnięcia organ II instancji wskazał na konieczność wyjaśnienia rozbieżności stwierdzonych pomiędzy zapisami przedstawionego przez Stronę rejestru działań agrotechnicznych, a okolicznościami ustalonymi na podstawie zeznań świadków wykonujących prace polowe na rzecz Wnioskodawcy. Na wezwanie organu I instancji o wyjaśnienie takich nieścisłości, pełnomocnik Wnioskodawcy przedłożył dodatkową stronę z rejestru działań agrotechnicznych (nie przedłożoną na wcześniejszym etapie postępowania) wraz z pismem wyjaśniającym, w którym ustosunkował się do rozbieżności pomiędzy terminami wykonania prac polowych wskazanymi w rejestrze, a wskazanymi przez świadków podczas rozpraw administracyjnych. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w N. przyznał D. K. płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych w pomniejszonej wysokości, tj. w kwocie łącznej [...] zł, w tym [...] zł za realizację wariantu K01b - Międzyplon ozimy i [...] zł za realizację wariantu P01b - Półnaturalne łąki dwukośne W uzasadnieniu decyzji organ I instancji stwierdził, że w wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego i uzyskanych w tym trybie wyjaśnień Stron konfliktu i przedstawionych świadków, D. K. nie należy się płatność do gruntów spornych, objętych również wnioskiem drugiego producenta rolnego. Z tego powodu z deklarowanej powierzchni działki G o pow. [...] ha wykluczony został obszar wielkości [...] ha, a do płatności zakwalifikowano powierzchnię [...] ha W decyzji organ odniósł się również do zastosowanych w sprawie wyników kontroli na miejscu, która przeprowadzona została w gospodarstwie Wnioskodawcy w dniach pomiędzy 26 a 28 lipca 2009 r., a jej wyniki miały istotny wpływ na poziom przyznanych płatności. W odwołaniu od powyższej decyzji D. K. – reprezentowany przez pełnomocnika - nie zgodził się z rozstrzygnięciem organu I instancji, zapowiadając równocześnie, że uzasadnienie odwołania zostanie przesłane w późniejszym terminie – czego jednak nie uczynił. Decyzją z dnia [....] r. nr [...] Dyrektor Z. Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, uznając, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Uzasadniając takie rozstrzygnięcie organ odwoławczy stwierdził, że nie dopatrzył się w postępowaniu organu I instancji błędów lub naruszeń prawa, które skutkować powinny rewizją wydanej w sprawie decyzji, która - w ocenie organu odwoławczego - wydana została zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy odniósł się do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i stwierdził, że fakt posiadania przez Stronę gruntów rolnych położonych na działce ewidencyjnej [...] z obrębu D. N., zlokalizowanych we wschodniej części działki powyżej obszaru zalesionego (obszar oznaczony przez Stronę na korekcie załącznika graficznego złożonej w Biurze Powiatowym ARiMR w dniu 8 czerwca 2010 r. jako działka rolna[...] ) nie został przez Stronę należycie udowodniony w prowadzonym postępowaniu wyjaśniającym, zatem organ I instancji w takiej sytuacji obowiązany był odmówić przyznania płatności do tych gruntów. Wskazując na przepis § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolno środowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 174, poz. 1809 ze zm.) oraz na definicję pojęcia producent rolny, określoną w ustawie z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2004 r., Nr 410, poz. 76 ze zm.), z której wynika, iż producentem rolnym jest m. in. osoba fizyczna będąca posiadaczem gospodarstwa rolnego, organ odwoławczy wskazał, że ARiMR przyznając płatności za realizację programu rolnośrodowiskowego nie rozstrzyga o "prawie do gruntu", ale bada czy wnioskodawca faktycznie posiada wnioskowane grunty rolne. W tym zakresie organ przytoczył art. 336 Kodeksu cywilnego oraz powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz na poglądy doktryny i stwierdził, że dla uzysK. pomocy nie wystarczy być posiadaczem działek rolnych w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego, ale ponadto należy je rolniczo użytkować. W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji zasadnie odmówił D. K. przyznania płatności za realizację wariantu P01b do spornych gruntów, gdyż ze zgromadzonych w sprawie dokumentów, wyjaśnień udzielonych przez Strony i zeznań świadków, zawartych w protokołach z rozpraw administracyjnych i protokołach z przesłuchań, nie można niepodważalnie stwierdzić, że Strona w okresie wegetacyjnym roku 2009 była faktycznym posiadaczem gruntów rolnych działki ewidencyjnej [...] położonych w jej wschodniej części, zadeklarowanych do płatności również przez drugiego producenta rolnego. Zasadnie też organ I instancji na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego uznał, że sporne grunty były we władaniu tego drugiego producenta rolnego Końcowo organ odwoławczy stwierdził, że rozstrzygnięcie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR zostało wydane w oparciu o prawidłowo zebrany i przeanalizowany materiał dowodowy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. D. K. wniósł o uchylenie w całości ww. decyzji organu odwoławczego z dnia [....] r. oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji - jako naruszających prawo i zasądzenie kosztów postępowania według nom przepisanych. Uzasadniając skargę Skarżący wskazał, że w trakcie prowadzonego postępowania organy wadliwie określiły powierzchnie uprawnioną do płatności, a odmowa uznania za wiarygodne zeznań Skarżącego oraz wskazanych przez niego świadków stanowi naruszenie art. 80 K.p.a., ustanawiającego zasadę swobodnej ocenie dowodów. Zasada ta nie oznacza, że organ jest uprawniony do oceny dowodów według swego widzimisię: swoją ocenę w tej mierze obowiązany jest oprzeć na przekonujących podstawach i dać temu wyraz w uzasadnieniu. Skarżący w trakcie prowadzonego postępowania wskazał, że działki rolne były przez niego użytkowane, zatem przekroczeniem swobodnej oceny dowodów jest bezpodstawne uznanie przez organ, iż prace rolnicze nie były wykonywane. Świadkowie przedstawieni przez Skarżącego zeznali bowiem, iż wykonywali prace rolnicze, a fakt, że osoby te nie potrafią dokładnie określić powierzchni użytków rolnych nie może stanowić podstawy do wykluczenia okoliczności prowadzenia przez Skarżącego działalności rolniczej na przedmiotowej działce rolnej. Zdaniem Skarżącego organy w trakcie prowadzonego postępowania nie ustaliły rzeczywistego udziału poszczególnych podmiotów w użytkowanych gruntach rolnych, ograniczając się jedynie do uznania zeznań Skarżącego i wskazanych przez niego świadków za niewiarygodne, "wyłączając zakres uprawnień do płatności do całej objętej konfliktem krzyżowym powierzchni". Odpowiadając na skargę Dyrektor Z. Oddziału Regionalnego ARiMR wniósł o jej oddalenie, nie znajdując podstaw do zmiany stanowiska wyrażonego w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie u z n a ł, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych; Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, albo też przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. z 2012 r. poz. 270 - zwanej dalej: "p.p.s.a."). Ponadto sąd może - uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie – stwierdzić nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Wyjaśnić też należy, że stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Może zatem uwzględnić skargę także z takich przyczyn, które w ogóle nie zostały w niej podniesione, jak również ma prawo uwzględnić jedynie część wniosków skargi. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w tym zakresie należy stwierdzić, że skarga zasługiwała na uwzględnienie, jednak z innych powodów niż w niej podniesionych. Wskazać też należy, że zgodnie z art. 127 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) – dalej: "K.p.a." - "od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji". W myśl art. 16 § 1 K.p.a.: "Decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych.". Zawarta w tym przepisie zasada trwałości decyzji ostatecznych jest związana z konstytucyjną zasadą ochrony praw słusznie nabytych, stanowiącą element konstrukcji demokratycznego państwa prawnego. Jeżeli zatem od decyzji przysługiwało stronie odwołanie, lecz takiego odwołania nie wniesiono w ustawowym terminie, staje się ona decyzją ostateczną, a jej uchylenie albo zmiana może nastąpić wyłącznie w trybach nadzwyczajnych, przewidzianych w K.p.a. lub innych ustawach, w szczególności w trybie wznowienia postępowania (art. 145-152 K.p.a.) albo przez stwierdzenie jej nieważności (art. 156-159 K.p.a.). W rozpoznawanej sprawie decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w N. z dnia [...] r. nr [...] przyznająca Wnioskodawcy płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych w pomniejszonej wysokości stała się decyzją ostateczną, ponieważ nie wniesiono od niej odwołania. W związku z tym, wobec stwierdzenia "występowania istotnych dla sprawy okoliczności i dowodów nieznanych organowi w dniu wydania ww. decyzji" organ I instancji postanowieniem z dnia [...] r., wydanym na podstawie art. 149 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5, art. 147 i art. 150 K.p.a., wznowił z urzędu postępowanie administracyjne zakończone ww. decyzją z [...] Zgodnie z wymienionym art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli "wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję". Wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony (art. 147 zdanie pierwsze K.p.a.). Stosownie do art. 149 K.p.a.: Wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia (§ 1.). Postanowienie stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (§ 2). Odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze postanowienia (§ 3.). Na postanowienie, o którym mowa w § 3, służy zażalenie (§ 4.). Zgodnie z art. 151 § 1 K.p.a.: "Organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której: 1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, albo 2) uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.". W myśl art. 150 § 1 K.p.a. organem administracji publicznej właściwym w sprawach wymienionych w art. 149 jest organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji. Zgodnie natomiast z art. 156 § 1 pkt 1–3 K.p.a.: "Organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która: 1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości, 2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, 3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną.". Z akt sprawy wynika, że po wznowieniu postępowania organ I instancji decyzją z [...] r. uchylił własną decyzję ostateczną z dnia [....] r. oraz przyznał Wnioskodawcy płatność rolnośrodowiskową w łącznej wysokości [...] zł (w decyzji uchylonej przyznano płatność w kwocie [...] zł). W podstawie prawnej decyzji organ nie wskazał przepisów regulujących postępowanie w sprawie wznowienia postępowania, również w uzasadnieniu decyzji nie odniósł się do zasadności (istnienia przesłanek) wznowienia tego postępowania. Powyższa decyzja organu I instancji z [....] r. na skutek rozpatrzenia odwołania Strony została uchylona a sprawa została przekazana temu organowi do ponownego rozpatrzenia decyzją Dyrektora Z. Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] r. nr [...] W ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji decyzją z dnia [...] r. nr [...] przyznał Wnioskodawcy płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych w pomniejszonej wysokości, tj. w kwocie łącznej [...] zł. W decyzji tej również nie wskazano w podstawie prawnej decyzji przepisów regulujących postępowanie w sprawie wznowienia postępowania, a w uzasadnieniu decyzji nie odniesiono się do zasadności wznowienia tego postępowania. Ta decyzja organu I instancji została utrzymana w mocy decyzją z dnia [...] r. nr [....] Dyrektora Z. Oddziału Regionalnego ARiMR – w której także nie odniesiono się do zasadności wznowienia przedmiotowego postępowania administracyjnego. Odnosząc zatem przytoczone powyżej przepisy K.p.a. dotyczące wznowienia postępowania do stanu faktycznego sprawy stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja została wydana z istotnym naruszeniem prawa, bowiem utrzymała ona w mocy decyzję organu I instancji (z [....] r.), która orzekała w sprawie już rozstrzygniętej decyzją ostateczną (z [...] .r.), bez usunięcia z obrotu prawnego tej decyzji. Z tego powodu (naruszenia zasady trwałości decyzji ostatecznej – art. 16 § 1 K.p.a. i zakazu ponownego orzeK. w sprawie rozstrzygniętej już decyzją ostateczną - art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a., a także naruszenia art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a.), konieczne było bowiem wyeliminowanie decyzji organu I instancji z dnia [...] r.) z obrotu prawnego – czego jednak organ odwoławczy nie uczynił, lecz utrzymał ją w mocy. W doktrynie podkreśla się, że "uzysK.e cechy ostateczności przez decyzję powoduje niemożność orzeK. w tej sprawie bez usunięcia z obrotu prawnego tej decyzji. Jeżeli zaś pomimo to została wydana kolejna decyzja, to staje się konieczne stwierdzenie jej nieważności" (vide: Piotr Przybysz [w] "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz" Wyd. Prawnicze Lexis Nexis Warszawa 2005, str. 328 - komentarz do art. 156). Wprawdzie w rozpoznawanej sprawie organ II instancji w prowadzonym postępowaniu odwoławczym nie mógł stwierdzić nieważności decyzji nieostatecznej organu I instancji (z [...] r.), ale obowiązany był wyeliminować ją z obrotu prawnego przez jej uchylenie. Pozostawiając w obrocie prawnym tę decyzję zawierającą wadę skutkującą nieważnością decyzji organ II instancji rozstrzygając ostatecznie w sprawie już rozstrzygniętej decyzją ostateczną również naruszył ww. przepisy K.p.a., zatem jego decyzja zawiera te same wady jak decyzja organu I instancji z 15 listopada 2011 r., skutkujące jej nieważnością na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. W związku z tym Sąd stwierdził nieważność decyzji organów obu instancji. W ponownym postępowaniu organ I instancji – stosownie do art. 149 § 2 K.p.a. – przeprowadzi postępowanie "co do przyczyn wznowienia postępowania", a więc wyjaśni (a następnie przedstawi to w uzasadnieniu decyzji), czy istniały ww. przesłanki do wznowienia postępowania i w razie potwierdzenia ich istnienia przeprowadzi postępowanie "co do rozstrzygnięcia istoty sprawy". Po przeprowadzeniu takiego postępowania organ – w myśl art. 150 § 1 K.p.a - wyda decyzję w której: 1) odmówi uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, albo 2) uchyli decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, i wyda nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Uwzględniając zatem skargę z ww. powodów Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). O niewykonywaniu zaskarżonej decyzjo orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a. Równocześnie Sąd ustalił wpis od skargi w kwocie [....] zł – zgodnie z § 2 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193) i w związku z tym zarządził zwrot Skarżącemu nadpłaconego wpisu w kwocie [...] zł. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło