I SA/Sz 218/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Joanna Wojciechowska po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 listopada 2017 r. sprzeciwu R. M. od zarządzenia starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia [...] września 2017 r. o pozostawieniu wniosku o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu bez rozpoznania w sprawach z Jego skargi na czynność Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w przedmiocie odmowy udostępnienia akt do wglądu p o s t a n a w i a: utrzymać zaskarżone zarządzenie w mocy. Pismem z dnia 24 stycznia 2017 r. R. M. wniósł skargę na czynność Kierownika Biura Powiatu [...] i Miasta S. Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w przedmiocie odmowy udostępnienia akt do wglądu. Po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie [...]zł, skarżący zwrócił się z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych. Zarządzeniem z dnia 18 kwietnia 2017 r. starszy referendarz sądowy pozostawił wniosek skarżącego bez rozpoznania, z uwagi na niezłożenie wniosku na urzędowym formularzu PPF. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie postanowieniem z dnia 29 maja 2017 r. utrzymał w mocy ww. zarządzenie. Następnie, postanowieniem z dnia 2 czerwca 2017 r. Sąd odrzucił skargi R. M. z uwagi na ich niedopuszczalność. Pismem z dnia 26 czerwca 2017 r. skarżący złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy wskazując, że ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Pismem z dnia z dnia 25 lipca 2017 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) skarżący ponowił wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu oraz o wyłączenie czynności przyznania prawa pomocy polegających na zwolnieniu z kosztów sądowych do odrębnego postępowania. Zarządzeniem starszego referendarza sądowego z dnia 2 sierpnia 2017 r. wniosek skarżącego w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych pozostawiono bez rozpoznania. Odpis przedmiotowego zarządzenia został doręczony skarżącemu w trybie art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej zwana: "p.p.s.a."), tj. po dwukrotnych awizowaniu przesyłki pocztowej (w dniach 4 i 14 sierpnia 2017 r.) przesyłkę zwrócono do Sądu, wskutek czego zarządzenie pozostawiono w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia na dzień 18 sierpnia 2017 r. Zarządzenie to stało się prawomocne w dniu 26 sierpnia 2017 r. W dniu 28 sierpnia 2017 r. skarżący został zobowiązany do uzupełnienia braku formalnego wniosku z 25 lipca 2017 r. o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu poprzez wypełnienie i podpisanie urzędowego formularza, w terminie 7 dni od doręczenia wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Pismem z dnia 22 sierpnia 2017 r. (wpływ do Sądu: 28.08.2017 r.) skarżący ponownie wniósł o wyłączenie czynności w zakresie prawa pomocy do odrębnego postępowania z uwagi na poufne informacje dotyczące jego osoby, dane osobowe, stan majątkowy, które to informacje są zastrzeżone dla osób posiadających zaświadczenie o odpowiedniej klauzuli. Ponadto, pismem z dnia 11 września 2017 r. (wpływ do Sądu: 21.09.2017 r.) skarżący wniósł o zawieszenie postępowania z uwagi na to, że obecnie zmaga się z chorobą i nie jest wstanie wiarygodnie udokumentować stanu majątkowego. Zarządzeniem starszego referendarza sądowego z dnia 27 września 2017 r. wniosek skarżącego w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z urzędu pozostawiono bez rozpoznania. Powyższe zarządzenie zostało doręczone Skarżącemu 16 października 2017 r. Pismem nadanym w urzędzie pocztowym w dniu 23 października 2017 r. skarżący wniósł sprzeciw od powyższego zarządzenia wnosząc o ustanowienie nowego terminu na dostarczenie dokumentów i zawieszenie postępowania na okres trzech miesięcy z uwagi na zły stan zdrowia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) – dalej: "p.p.s.a.", rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Wniesienie sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 p.p.s.a.). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 260 § 3 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Stosownie do treści art. 252 § 2 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu według wzoru, który zgodnie z art. 256 pkt 1 p.p.s.a określa Rada Ministrów. Wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania (art. 257 p.p.s.a.). Skarżący, w związku z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z urzędu, został wezwany pismem z dnia 28 sierpnia 2017 r. do uzupełnienia braków formalnych wniosku poprzez złożenie wniosku na urzędowym formularzu PPF. Przedmiotowe wezwanie do uzupełnienia braków formalnych wniosku otrzymał 14 września 2017 r. Siedmiodniowy termin do wykonania zobowiązania upłynął 21 września 2017 r. (czwartek). Skarżący we wskazanym terminie, ani do dnia dzisiejszego, powyższego braku nie uzupełnił. Natomiast, w piśmie z dnia 21 września 2017 r. (data nadania na poczcie) wskazał, że pismo to dotyczy zawieszenia postępowania w sprawie oraz że w chwili obecnej zmaga się z chorobą i nie jest w stanie wiarygodnie udokumentować stanu majątkowego. Podał, że dokumenty znajdują się w urzędach, do których nie jest w stanie dotrzeć. Wskazał także, że stosowne zaświadczenia dostarczy "po ustaniu przyczyny niemożności". Podobną argumentację skarżący przedstawił w sprzeciwie od zarządzenia starszego referendarza sądowego z dnia 27 września 2017 r. Mając powyższe na uwadze, stwierdzić należy, że zarządzenie starszego referendarza sądowego z dnia 27 września 2017 r. nie narusza prawa. Zgodnie z wyżej przywołanymi przepisami złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu jest niezbędne dla rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy przez sąd administracyjny. Nie ulega zatem wątpliwości, że wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być złożony w przepisanej prawem formie, zaś brak urzędowego formularza musi skutkować pozostawieniem wniosku bez rozpoznania. Termin na złożenie urzędowego formularza nie może zostać odroczony ani przedłużony, gdyż jest to termin ustawowy. Konieczność dochowania powyższego obowiązku była wielokrotnie wyjaśniania skarżącemu m.in. w wezwaniach do złożenia formularza PPF, a także zarządzeniach referendarza sądowego z dnia 18 kwietnia 2017 r., 2 sierpnia 2017 r. i 27 września 2017 r., a także w postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 29 maja 2017 r. Jednak, pomimo powyższych pouczeń skarżący nie złożył wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu. Powyższego obowiązku skarżący nie uzupełnił również wnosząc przedmiotowy sprzeciw. Jednocześnie odnosząc się do zawartego w sprzeciwie, wniosku o zawieszenie postępowania, zauważyć należy, że w sprawie skarżącego nie zachodzą przesłanki zawieszenia postępowania sądowego o których mowa w art. 124-126 p.p.s.a. Ponadto, na obecnym etapie postępowania o przyznanie prawa pomocy skarżący nie był wzywany do nadesłania żadnych dokumentów i szczegółowego udokumentowania swojej sytuacji materialnej. Nałożony na skarżącego obowiązek polegał jedynie na uzupełnieniu przesłanego mu, przy wezwaniu z 28 sierpnia 2017 r., formularza PPF, co jak już wyżej wskazano jest warunkiem koniecznym przystąpienia do merytorycznego rozpoznania tego wniosku. Przy czym, termin na uzupełnienie braku formalnego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie go na urzędowym formularzu jest terminem ustawowym (art. 257 w związku z art. 252 i art. 49 § 1 p.p.s.a.), co oznacza że nie może zostać odroczony ani przedłożony. Dopiero, po nadesłaniu do Sądu uzupełnionego formularza PPF referendarz sądowy lub wyznaczony w sprawie sędzia podejmuje decyzję, czy wniosek ten jest wystarczający do orzeczenia w zakresie przyznania albo odmowy prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, czy też konieczne jest uzupełnienie wniosku o dodatkowe dokumenty lub oświadczenia, na co wyznacza się wnioskodawcy stosowny dodatkowy termin. Mając zatem na uwadze, że skarżący nie dopełnił ustawowego obowiązku jakim jest złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PFF, stwierdzić należy, że referendarz sądowy nie naruszył art. 252 § 2 w związku z art. 257 p.p.s.a. zarządzając pozostawienie wniosku skarżącego bez rozpoznania. W konsekwencji wydane przez niego rozstrzygnięcie należało utrzymać w mocy na podstawie art. 260 § 1 p.p.s.a.