I SA/Sz 219/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Marian Jaździński Sędziowie: Sędzia NSA Krystyna Zaremba Sędzia WSA Alicja Polańska /spr/ Protokolant Karolina Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 września 2005 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa "M" Spółki z o.o. w A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2004 r. 1. u c h y l a zaskarżoną decyzję 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu 3. z a s ą d z a od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania Decyzją z dnia [...] Nr [...] , wydaną na podstawie przepisów art. 21 § 1 pkt 1 i § 3, art. 47 § 3 w związku z art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), art. 2, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 4 i 5 oraz art. 6 ust. 9 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 84 ze zm.), Prezydent określił Przedsiębiorstwu "M" Sp. z o.o. w A. wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2004 r. w wysokości [...]. W uzasadnieniu decyzji organ ten wskazał, że podatnik w dniu [...] złożył deklarację w sprawie podatku od nieruchomości za 2004 r. wykazując w niej do opodatkowania, jako grunty pozostałe, grunty o powierzchni 3336,79 m² oraz budynki mieszkalne o pow. użytkowej wynoszącej 1.105,59 m², w tym budynek byłego internatu położony w [...] o pow. użytkowej wynoszącej 894,60 m², który powinien był – według organu podatkowego – zostać zaliczony do budynków pozostałych. Według podatnika jego podatek powinien wynieść kwotę [...]. Wobec odmowy dokonania korekty deklaracji podatkowej przez podatnika, zgodnie z sugestią organu, wszczęte zostało z urzędu postępowanie w sprawie określenia podatnikowi zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2004 r. Organ podatkowy powołał się w uzasadnieniu decyzji także na to, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze, w wyniku rozpoznania odwołania podatnika od decyzji tego organu określającej podatek od nieruchomości za 2003 r., w której budynek byłego internatu zaliczono do budynków pozostałych, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Ponadto, organ podatkowy wskazał, że przeprowadzono w dniu 28 sierpnia 2004 r. oględziny budynku byłego internatu oraz, że zebrano dokumentację zdjęciową z tychże oględzin. Dodatkowo, organ podniósł, że w dniu 23 września 2004 r. podatnik złożył korektę deklaracji w sprawie podatku od nieruchomości za 2004 r., wobec sprzedaży w dniu 30 sierpnia 2004 r. lokalu mieszkalnego położonego w [...] deklarując podatek w wysokości [...]. Nie zgadzając się z decyzją Prezydenta, podatnik wniósł do Samorządowego Kolegium Odwoławczego odwołanie od tej decyzji, zarzucając jej, iż została wydana z naruszeniem prawa polegającym na wadliwej kwalifikacji prawnej na potrzeby wymiaru podatku od nieruchomości nabytego przez stronę gruntu i budynku, położonych w [...], poprzez zaliczenie budynku do kategorii budynków pozostałych, czym organ naruszył przepisy art. 1 lit. a ust. 1 pkt 3 in fine i art. 5 ust.1 pkt 1 lit.a oraz art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych. Uzasadniając odwołanie podatnik podniósł, że w zaskarżonej decyzji brak jest merytorycznego uzasadnienia dokonanej kwalifikacji przedmiotu opodatkowania, co pozbawia podatnika możliwości wykazania w tym zakresie swoich zastrzeżeń. Według podatnika, rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. do kategorii budynku zamieszkania zbiorowego zalicza także internat, co oznacza, iż jest on budynkiem mieszkalnym. Ponadto, podatnik podniósł, że nie był w roku podatkowym 2004 zobowiązany do zapłaty podatku od nieruchomości w odniesieniu do budynku internatu, gdyż znajdujący się na działce obiekt nie miał cech budynku, ani w rozumieniu przepisów budowlanych, ani też w rozumieniu przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. W wyniku rozpoznania odwołania podatnika, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] Nr [...] utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Organ odwoławczy w uzasadnieniu swojej decyzji ostatecznej stwierdził, że wskazane w przepisie art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych wyłączenie z zakresu definicji nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, dotyczy sytuacji, gdy nieruchomość nie jest i jednocześnie nie może być wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej ze względu na stan techniczny nieruchomości. Według organu odwoławczego, podatnik nie wskazał dlaczego budynek po byłym internacie nie posiada cech budynku w rozumieniu przepisów prawa budowlanego oraz ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Ponadto, organ ten podniósł, że dla potrzeb wymiaru podatku od nieruchomości definicję budynku zawiera przepis art. 1a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, zgodnie z którą jest nim obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach, a z materiału zgromadzonego w sprawie, w szczególności z oględzin budynku wynika, że obiekt ten wskazane cechy posiada. Według tego organu, brak jest jednocześnie podstaw do potraktowania tego budynku jako mieszkalnego, albowiem nie zaspokaja on niczyich potrzeb mieszkaniowych, a do czasu przystosowania budynku na spełniający funkcje mieszkalne, należy stosować stawki podatkowe, jak dla budynków pozostałych. Na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, pełnomocnik "M" Sp. z o.o. w A. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę, w której zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów art. 1a pkt 1 oraz art. 5 ust.1 pkt 1 i art. 5 ust.1 pkt 2 lit. a ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych oraz przepisów art. 120, art. 124 i 210 § 4 Ordynacji podatkowej. Do skargi załączony został wyciąg z Dziennika budowy obejmujący wpisy kierownika budowy oraz inspektora nadzoru budowlanego z okresu od 8 czerwca 2004 r. do 31 lipca 2004 r. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącego podniósł, iż budynek byłego internatu został niezasadnie zakwalifikowany do kategorii budynków pozostałych, zamiast do budynków mieszkalnych, co potwierdza opinia rzeczoznawcy budowlanego mgr inż. arch. K.S., która została przekazana Urzędowi Miejskiemu, zgodnie z którą budynek ten nie powinien podlegać opodatkowaniu do czasu położenia na nim pokrycia dachowego, tj. do dnia 31 lipca 2004 r. Według skarżącego, organ odwoławczy nie ustosunkował się merytorycznie do kwestii kwalifikacji budynku, a jedynie arbitralnie stwierdził, że z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, iż budynek byłego internatu posiada cechy budynku, mimo, że w protokole z oględzin stwierdzono, iż w dacie oględzin prace budowlane nie były kontynuowane i nie poczyniono ustaleń co do okresu wykonania wymienionych w tym protokole robót budowlanych. Skarżący na zasadność swojego stanowiska przywołał także pismo Dyrektora Departamentu Podatków Lokalnych i Katastru w Ministerstwie Finansów z dnia [...] o Nr [...], w którym wyrażono pogląd, iż oceny stanu technicznego budynku dla potrzeb opodatkowania go podatkiem od nieruchomości powinien dokonać organ nadzoru budowlanego, bądź też biegły powołany przez organ podatkowy. A ponadto – według skarżącego – uzasadnienie decyzji organu odwoławczego nie zawiera żadnych faktów ani dowodów na poparcie zasadności prezentowanego stanowiska, poza stwierdzeniem, że budynek nie zaspokaja niczyich potrzeb mieszkaniowych, co oznacza, iż nie zawiera ono wymaganych elementów uzasadnienia, a tym samym, nie spełnia ono wymogów określonych w przepisie art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej. W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje : Skarga jest uzasadniona, bowiem zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów art. 122, 180 § 1, 187 § 1 i art. 210 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią przepisu art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Przepis ten wyraża zasadę prawdy obiektywnej, będącej bez wątpienia naczelną zasadą postępowania podatkowego. Należy także przypomnieć, że zasady naczelne postępowania podatkowego są integralną częścią przepisów regulujących procedurę podatkową i są dla organu podatkowego wiążące na równi z innymi przepisami tej procedury, przy czym, jak podkreślono w orzecznictwie i literaturze przedmiotu, przepis art. 122 Ordynacji podatkowej, będący odpowiednikiem przepisu art. 7 k.p.a., wyraża nie tylko zasadę dotyczącą sposobu prowadzenia postępowania, lecz jest również wskazówką interpretacyjną prawa materialnego, na co wskazuje zwrot "zobowiązujący do załatwienia sprawy" zgodnie z tą zasadą (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 czerwca 1982 r., sygn. akt I SA 258/82, Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego 1982, nr 1, poz. 54; por. również J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski: Polskie postępowanie administracyjne, Warszawa 1993, str. 126). Zgodnie natomiast z brzmieniem przepisu art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej, jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Ponadto, z nakazu zawartego w przepisie art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej wynika, że organ podatkowy zobowiązany jest zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Odpowiednio zaś do przepisu art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, wydana decyzja powinna zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne, a więc wskazywać fakty, które organ uznał za udowodnione, dowody, którym dał wiarę oraz przyczyn dla których innym dowodom odmówił wiarygodności. Przenosząc te ogólne uwagi na grunt rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że organy podatkowe nie uczyniły zadość obowiązkom ciążącym na nich z mocy powołanych przepisów. Po pierwsze, organy podatkowe nie ustaliły, w jakim stanie technicznym znajdował się budynek po byłym internacie w trakcie całego roku podatkowego, a niewątpliwe jest, że prace budowlane trwały co najmniej do dnia 31 lipca 2004 r. i, że zadaszenie budynku nastąpiło dopiero w dniu 31 lipca 2004 r., co jednoznacznie wynika z zapisów Dziennika budowy, tak więc stwierdzenie organu odwoławczego zawarte w zaskarżonej decyzji, że obiekt budowlany był budynkiem w tym całym roku podatkowym, gdyż posiadał pokrycie dachowe jest nieuprawnione. Ponadto, aby ustalić należycie stan faktyczny w sprawie dotyczący stanu technicznego budynku należało dopuścić i przeprowadzić dowód z Dziennika budowy, czego organy podatkowe zaniechały. Także do materiału dowodowego sprawy organy podatkowe nie dołączyły dokumentacji fotograficznej, którą sporządzono podczas oględzin budynku, co wynika z protokołu oględzin, który to brak stanowi także o niezebraniu całego materiału dowodowego w sprawie. Ponadto, wobec nieodniesięnia się przez organ podatkowy w zaskarżonej decyzji do kwestii stanu technicznego budynku na przestrzeni całego roku podatkowego i niedokonania oceny tego stanu, uznać należy w konsekwencji, że decyzja stanowiąca przedmiot skargi w istocie nie poddaje się kontroli sadowo-administracyjnej w tym zakresie. Po drugie, słusznie skarżący podnosi, że z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika, dlaczego uznano, że przebudowywany budynek byłego internatu nie jest budynkiem mieszkalnym i, jakimi kryteriami organ ten kierował się przyjmując, że budynku internatu nie można zaliczyć do budynków mieszkalnych. Samo stwierdzenie, że brak jest podstaw do potraktowania tego budynku jako mieszkalnego nie jest wyjaśnieniem przesłanek, którymi organ ten kierował się zajmując takie stanowisko. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia więc także wymogów określonych w przepisie art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, uniemożliwiając tym samym sądowi ocenę jej prawidłowości. Mając zatem na uwadze podniesione wyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie – na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji, jako wydanej z naruszeniem przepisów postępowania, które to naruszenia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie przepisu art. 200 tej ustawy, a o niewykonalności zaskarżonej decyzji na podstawie przepisu art. 152.