I SA/Sz 223/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA – Joanna Wojciechowska po rozpoznaniu w Wydziale I w dniu 27 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi Przedsiębiorstwa P.- H. [...] Polska Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ś. na rozstrzygnięcie Zarządu Województwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nieuwzględnienia protestu od wyników oceny wniosku o dofinansowanie projektu w ramach polityki spójności p o s t a n a w i a: odmówić przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Przedsiębiorstwo P.- H. [...] Polska Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ś. (zwana dalej "spółką") w piśmie z dnia 16 marca 2018 r. wniosła za pośrednictwem organu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na rozstrzygnięcie Zarządu Województwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nieuwzględnienia protestu od wyników oceny wniosku o dofinansowanie projektu w ramach polityki spójności. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z dnia 28 marca 2018 r. spółka, reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika, została wezwana do usunięcia braków formalnych skargi przez nadesłanie: 1) kompletnej dokumentacji w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania pod rygorem pozostawienia skargi bez rozpatrzenia; 2) odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego aktualnego na dzień udzielenia pełnomocnictwa lub pełnego odpisu z tego rejestru celem ustalenia sposobu i osób uprawnionych do reprezentowania Spółki w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi; 3) pozostałych załączników do skargi; 4) uiszczenie wpisu sądowego w wysokości [...] zł w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania pod rygorem pozostawienia skargi bez rozpatrzenia. Przesyłka, zawierająca powyższe wezwania, została doręczone spółce w dniu 3 kwietnia 2018 r., zatem siedmiodniowy termin do wykonania zobowiązań Sądu upływał w dniu 10 kwietnia 2018 r., który to dzień nie był sobotą ani dniem uznanym za ustawowo wolny od pracy. W dniu 6 kwietnia 2018 r. spółka uiściła wpis sądowy od skargi w wysokości [...] zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie postanowieniem z dnia 19 kwietnia 2018 r., sygn. akt I SA/Sz 223/18, odrzucił skargę spółki i orzekł o zwrocie uiszczonego wpisu sądowego od skargi. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że odrzucił skargę spółki na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", w zw. z art. 64 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2017 roku, poz. 1460 ze zm.), dalej "u.z.r.p." Sąd podniósł, że spółka uzupełniła tylko brak w postaci uiszczenia wpisu sądowego, zaś pozostałych braków formalnych skargi nie uzupełniła. Na powyższe postanowienie spółka w piśmie z dnia 30 kwietnia 2018 r. złożyła zażalenie, które NSA oddalił postanowieniem z dnia 15 czerwca 2015 r., sygn. akt I GZ 177/18. Skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika, w drugim piśmie z dnia 30 kwietnia 2018 r. złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wykonania zarządzenia Przewodniczącego z dnia 28 marca 2018 r. W uzasadnieniu wniosku w celu uprawdopodobnienia okoliczności niezawinionego niedokonania czynności, wniosła o wyznaczenie terminu rozprawy i przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka M. Z. na okoliczność otrzymania polecenia zaadresowania pisma na prawidłowy adres, zaadresowania i wysłania przesyłki składanej w wykonaniu zobowiązania Sądu na adres Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, niepoinformowania przełożonych o błędnym zaadresowaniu przesyłki. Wyjaśniła, że pismo z dnia 10 kwietnia 2018 r. zostało omyłkowo błędnie zaadresowane i wysłane przez aplikanta radcowskiego na adres Zarządu Województwa, zamiast prawidłowo na adres Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, pomimo tego, że w nagłówku pisma znajdował się prawidłowy adres (tj. adres Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie). O dojściu do pomyłki pełnomocnik skarżącej dowiedział się dopiero w chwili doręczenia mu postanowienia z dnia 19 kwietnia 2018 r. w przedmiocie odrzucenia skargi (tj. w dniu 23 kwietnia 2018 r.) – jako dowód wskazał - zeznania świadka M. Z.. Jednocześnie, w związku z tym, że pismo wniesione za pośrednictwem organu zostało już doręczone do Sądu, oraz mając na względzie treść postanowienia NSA z dnia 1 lutego 2012 r., sygn. akt II OZ 34/12 ("Zawarty w art. 87 § 4 p.p.s.a. zwrot "równocześnie" powinien być interpretowany jako wskazujący, że najpóźniej w momencie złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi - skarga ta musi zostać złożona w sądzie.") a także postanowienia NSA z dnia 25 stycznia 2008 r., sygn. akt II FZ 646/07 ("Strona postępowania sądowoadministracyjnego składająca wniosek o przywrócenie terminu uiszczenia wpisu od skargi, odrzuconej z powodu jego nieuiszczenia w terminie, nie ma obowiązku złożenia nowej skargi razem ze wspomnianym wnioskiem"), uznała, że czynność będąca przedmiotem wniosku o przywrócenie terminu została już dokonana, a zatem strona dopełniła wymogu z art. 87 § 4 p.p.s.a. Konkludując, strona wskazała, że wniosek jest uzasadniony, a co za tym idzie, konieczne jest przywrócenie skarżącej terminu do uzupełniania braków formalnych skargi. Jednocześnie, w związku z niniejszym wnioskiem oraz faktem uzupełnienia braków formalnych skargi, strona wniosła o uchylenie postanowienia WSA w Szczecinie z dnia 19 kwietnia 2018 r., sygn. akt I SA/Sz 223/18 w przedmiocie odrzucenia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: W ocenie Sądu wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Kwestią bezsporną w rozpoznawanej sprawie jest, że skarżąca nie zachowała 7-dniowego terminu do usunięcia braków formalnych skargi. Na mocy art. 61 ust. 7 w zw. z ust. 2 i ust. 3 oraz ust. 4 u.z.r.p. kompletną dokumentację, o którą wzywał Przewodniczący, należało nadesłać w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania. Stosownie zaś do art. 49 § 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 64 u.z.r.p. odpis z Krajowego Rejestru Sądowego aktualnego na dzień udzielenia pełnomocnictwa lub pełnego odpisu z tego rejestru skarżąca była zobowiązana w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. W myśl art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 87 § 4 p.p.s.a. równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. W pierwszej kolejności Sąd bada czy wniosek o przywrócenie terminu został złożony w zakreślonym przez ustawodawcę siedmiodniowym terminie. Termin ten liczy się od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W rozpoznawanej sprawie przyczyna uchybienia terminu ustała w dniu 23 kwietnia 2018 r. (data doręczenia postanowienia WSA w Szczecinie z dnia 19 kwietnia 2018 r. w przedmiocie odrzucenia skargi), a zatem od tego dnia rozpoczął się bieg terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Wobec tego termin, określony w art. 87 § 1 p.p.s.a., upłynął w dniu 30 kwietnia 2018 r., a strona skarżąca nadając wniosek na poczcie w dniu 30 kwietnia 2018 r., dochowała terminu do jego wniesienia. Rozważenia wymaga wypełnienie przesłanki dotyczącej uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy strony skarżącej w uchybieniu terminu. Zgodnie z przytoczoną regulacją prawną, brak winy po stronie podmiotu dokonującego lub zamierzającego dokonać określonej czynności procesowej stanowi konieczną przesłankę przywrócenia terminu, przy czym brak winy można przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych okolicznościach wysiłku. Ocena braku winy pozostaje w gestii Sądu, który dokonuje oceny, biorąc pod uwagę wszystkie okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i która dołożyła wszelkich starań, aby uniknąć negatywnych konsekwencji niedochowania terminów procesowych. W ocenie Sądu, wniosek nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż strona nie uprawdopodobniła okoliczności świadczących o braku winy w uchybieniu terminu. Zauważyć należy, że w doktrynie wskazuje się, iż rola pełnomocnika w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest bardzo istotna, bowiem ustanowiony pełnomocnik nabywa uprawnienie do działania w imieniu i ze skutkiem dla mocodawcy (por. J. Drachal i współautorzy, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, C.H. BECK, Warszawa 2013, s. 207). Zatem na równi z zawinionym działaniem strony traktowane jest zawinienie działającego w jej imieniu pełnomocnika i w związku z tym strona postępowania działająca przez pełnomocnika ponosi wszelkie negatywne konsekwencje jego zaniedbań. Nie tylko więc wina strony, lecz również innych osób, w tym pełnomocnika, wyłącza możliwość przywrócenia terminu. W konsekwencji powoływane przez pełnomocnika skarżącej okoliczności uzasadniające, jego zdaniem, przywrócenie terminu do wniesienia skargi, nie zasługują na uwzględnienie. Jeśli strona jest reprezentowana przez fachowego pełnomocnika, przy ocenie możliwości przywrócenia terminu, należy uwzględnić wiedzę i konieczność zachowania należytej staranności przez tego pełnomocnika. W orzecznictwie podkreśla się, że dopuszczenie się choćby lekkiego niedbalstwa czy też niedostateczna staranność w prowadzeniu spraw skutkują odmową przywrócenia terminu (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 stycznia 2002 r., sygn. akt II SA/Wr 1329/01). O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko wówczas, gdy pełnomocnik skarżącego dołożył wszelkiej należytej staranności, aby dokonać czynności procesowej. Wysłanie kompletnej dokumentacji, o której mowa w art. 61 ust. 3 i 4 u.z.r.p., pełnego odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego oraz pozostałych załączników do skargi w niniejszej sprawie na adres organu, wskazuje w sposób jednoznaczny na niedochowanie przez pełnomocnika skarżącej ciążącego na nim obowiązku należytego dbania o interesy jego mocodawcy, który to mocodawca ponosi ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania się swojego pełnomocnika. Zauważyć należy, że we wezwaniu z dnia 29 marca 2018 r., doręczonemu działającemu w imieniu skarżącej profesjonalnemu pełnomocnikowi, wyraźnie podano, że: "W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 28 marca 2018 r. sekretariat Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Wydziału I wzywa (...)". Sama okoliczność, że pełnomocnik skarżącej nie zaadresował osobiście koperty, w której wysłano ww. dokumenty, nie stanowi wystarczającej przesłanki uzasadniającej przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Okoliczność, że korespondencja z dnia 10 kwietnia 2018 r. została błędnie zaadresowana i wysłana na adres organu przez aplikanta radcowskiego, zamiast prawidłowo na adres Sądu, nie uprawdopodabnia braku winy pełnomocnika. W ocenie Sądu, pełnomocnik skarżącej nawet po wysłaniu korespondencji miał możliwość sprawdzenia czy przesyłka została skierowana pod właściwy adres i do prawidłowo oznakowania adresata (mógł sprawdzić to np. w pocztowej książce nadawczej). Jak słusznie wskazał NSA w wyroku z dnia 2 października 2015 r., sygn. akt II OSK 148/14 pojęcie winy strony w uchybieniu terminowi, o którym mowa w art. 86 § 1 p.p.s.a. obejmuje swym zakresem nie tylko działania bądź zaniechania pełnomocnika, ale również działania osób trzecich upoważnionych przez pełnomocnika do dokonywania poszczególnych czynności, włącznie z czynnościami o charakterze czysto technicznym. To bowiem na pełnomocniku, będącym profesjonalistą, spoczywa obowiązek takiej organizacji pracy i sprawowania nadzoru nad wykonywanymi czynnościami, aby nie dochodziło do zaniedbywania ciążących na nim obowiązków związanych ze świadczoną obsługą lub pomocą prawną. Nie chodzi przy tym wyłącznie o teoretyczne zabezpieczenie "modelowego" zorganizowania, ale o praktyczną ochronę mandatów profesjonalnego pełnomocnika od zaniedbań jego pracowników. Podkreślić należy, że na profesjonalnym pełnomocniku ciąży szczególny obowiązek dbałości o terminowość i prawidłowość dokonywanych czynności procesowych. W sytuacjach, gdy od prawidłowego dokonania danej czynności zależy dalszy bieg powierzonej pełnomocnikowi sprawy zasadnym jest wymaganie od tego pełnomocnika maksimum staranności. Rzetelność wykonania czynności procesowych przekładać się będzie bowiem na prawo strony do obrony swoich interesów i ochrony jej praw. Natomiast z treści nadesłanego wniosku wynika, że pełnomocnik nie zainteresował się wysyłką swojej korespondencji. Okoliczność ta dowodzi braku zachowania przez profesjonalnego pełnomocnika należytej staranności w prowadzeniu sprawy. Odnosząc do wniosku strony o wyznaczenie terminu rozprawy i przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka, wskazać należy, że stosownie do postanowień art. 86 § 1 p.p.s.a. postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Ponadto zauważyć należy, że co do zasady sąd administracyjny orzeka na podstawie zebranego materiału dowodowego. Stosownie do art. 106 § 3 p.p.s.a. Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Jak wynika z omawianego przepisu, przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego ma charakter fakultatywny i odnosi się tylko do dowodu z dokumentu (niedopuszczalny jest dowód z zeznań świadka), o ile postępowanie takie nie naruszy przewidzianej w art. 7 p.p.s.a. zasady szybkości postępowania sądowego. Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, że zgłoszony przez skarżącą wniosek nie może zostać uwzględniony i przeprowadzony. Mając na uwadze powyższe uwagi dotyczące ponoszenia przez stronę konsekwencji działania jej pełnomocnika, stwierdzić należy, że skarżąca nie uprawdopodobniła, że do uchybienia terminu doszło bez jej winy. Wobec tego, Sąd działając na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. Wymienione w treści orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są na www.orzeczenia.nsa.gov.pl.