I SA/Sz 224/15

Dnia 20 sierpnia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodnicząca Sędzia WSA – Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka po rozpatrzeniu w dniu 20 sierpnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej w sprawie podatku od nieruchomości za 2003 r. p o s t a n a w i a: 1. odrzucić skargę, 2. przyznać od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rzecz r. pr. E.J. kwotę [...] ([...]) złotych zwiększoną o należny podatek od towarów i usług tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] r. nr [...] odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r., ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2003 r. w kwocie [...] zł za nieruchomość położoną w S. przy ul. [...]. Zgodnie z pouczeniem zawartym w końcowej części decyzji, od orzeczenia tego przysługiwało stronie prawo do wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, w terminie 30 dni od dnia jej doręczenia za pośrednictwem organu. Decyzję doręczono Skarżącemu w dniu 29 grudnia 2014 r. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na opisaną na wstępie decyzję, Skarżący nadał w Urzędzie Pocztowym w dniu 24 stycznia 2015 r. Postanowieniem z dnia 15 kwietnia 2015 r., referendarz sądowy zwolnił Skarżącego od kosztów sądowych oraz ustanowił radcę prawnego. W dniu 18 maja 2015 r. do Sądu, wpłynęło pismo z Okręgowej Izby Radców Prawnych w S. o wyznaczeniu r. pr. E.J. pełnomocnikiem z urzędu dla S. M. Pismem z dnia 29 maja 2015 r. wyznaczony radca prawny z urzędu uzupełniając skargę, wystąpił równocześnie do Sądu z wnioskiem o zasądzenie od Skarbu Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej Skarżącemu. Jednocześnie w treści wniosku pełnomocnik zawarła oświadczenie, iż koszty o których mowa wyżej, nie zostały zapłacone ani w całości ani w żadnej części. Pismem z dnia 27 lipca 2015 r. organ, ustosunkowując się do ww. pisma pełnomocnika wniósł o odrzucenie skargi i umorzenie postępowania w sprawie, przyznając, że Skarżący w zaskarżonej decyzji został źle poinformowany o przysługującym jej środku odwoławczym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna. Zgodnie z dyspozycją art. 52 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej: "p.p.s.a.", skargę do sądu można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeśli służyły one stronie w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia rozumie się sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Decyzja o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji, tak jak i decyzja o stwierdzeniu nieważności decyzji jest decyzją w nowej sprawie i wobec tego podlega weryfikacji wyroku instancji, a następnie zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Skarga do sądu może zostać wniesiona po wyczerpaniu środków odwoławczych, co oznacza, że zawsze poprzedzona musi być odwołaniem. Powyższe potwierdza generalną zasadę, że wniesienie skargi do sądu administracyjnego wymaga uprzedniego uruchomienia środków prawnych dostępnych w administracyjnym toku instancji. Postępowanie administracyjne jest bowiem postępowaniem dwuinstancyjnym i w związku z tym Skarżącemu stosownie do przysługuje od decyzji wydanej w pierwszej instancji odwołanie. W stanie faktycznym sprawy, przedmiotem skargi jest decyzja z dnia [...] r. (nr [...]) odmawiająca wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r., ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2003 r. w kwocie [...] zł za nieruchomość położoną w S. przy ul. [...]. Zaskarżona decyzja została wydana przez organ podatkowy, którym w tym konkretnym przypadku było Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. orzekające, jako organ podatkowy pierwszej instancji, zgodnie z dyspozycją art. 248 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) – zwana dalej: "O.p.". Natomiast art. 221 O.p. w zakresie znajdującym zastosowanie w sprawie, wskazuje że w przypadku wydania decyzji m.in. przez samorządowe kolegium odwoławcze, odwołanie od decyzji rozpatruje ten sam organ podatkowy, stosując odpowiednio przepisy o postępowaniu odwoławczym. Złożenie skargi na decyzję wydaną w pierwszej instancji stanowi zatem naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania i powoduje niedopuszczalność skargi. W związku z powyższym należy stwierdzić, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. zawarło w zaskarżonej decyzji błędne pouczenie, stwierdzając, iż jest ona ostateczna i służy na nie prawo wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, w terminie 30 dniu od dnia jej doręczenia za pośrednictwem organu. Błędne pouczenie nie zmienia jednak faktu, iż skarga została wniesiona do sądu bez wyczerpania służących Skarżącemu środków zaskarżenia w administracyjnym toku instancji. Złożenie skargi na decyzję wydaną w pierwszej instancji stanowi naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania, powoduje niedopuszczalność skargi i skutkuje jej odrzucenie. Nawiązując do błędnego pouczenia, jakie zawarto w końcowej części zaskarżonej decyzji odnośnie przysługującego stronie (już na tym etapie postępowania) prawa do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, należy podkreślić, że błędna treść tego pouczenia nie może przesądzać o dopuszczalności rzeczonej skargi, a jedynie, może stanowić przesłankę do przywrócenia stronie terminu do złożenia odwołania (o ile zostały spełnione przesłanki przywrócenia terminu), ewentualnie organ powinien rozważyć, czy pismo Skarżącego z dnia 19 stycznia 2015 r. zatytułowane "Skarga" nie stanowi odwołania wniesionego w trybie art. 221 O.p. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, orzekł jak w punkcie 1 sentencji. Koszty zastępstwa procesowego pełnomocnikowi z urzędu przyznane zostały na podstawie art. 250 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 490).