I SA/Sz 224/17
WyrokWSA w Szczecinie2017-05-10
Skład orzekający: Alicja Polańska, Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, Anna Sokołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy może pozostawić wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej bez rozpatrzenia z powodu braku wskazania przez wnioskodawcę konkretnych przepisów prawa podatkowego, poza tymi wskazanymi przez wnioskodawcę, które mają być zinterpretowane?Ratio decidendi
Organ podatkowy nie może pozostawić wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej bez rozpatrzenia, jeśli wnioskodawca przedstawił własne stanowisko prawne i wskazał przepisy, których interpretacji oczekuje, nawet jeśli nie wskazał innych przepisów, które organ uważa za potencjalnie mające zastosowanie. Organ powinien ocenić przedstawione stanowisko, a nie odmawiać wydania interpretacji z powodu braku wskazania dodatkowych przepisów.Stan faktyczny
Wnioskodawca zwrócił się o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej zwolnienia z podatku od spadków i darowizn w związku z planowaną darowizną składników majątku od żony. Organ podatkowy pozostawił wniosek bez rozpatrzenia, zarzucając brak wskazania konkretnych przepisów prawa podatkowego poza art. 4a ust. 1 u.p.s.d., w szczególności przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania. Wnioskodawca twierdził, że spełnił wymogi i wskazał wszystkie przepisy mające zastosowanie.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej i zasądził od Szefa Krajowej Administracji Skarbowej na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Polańska, Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka (spr.), Sędzia WSA Anna Sokołowska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Kalisiak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 10 maja 2017 r. sprawy ze skargi R. Z. na Dyrektora Izby Skarbowej działającego z upoważnienia Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 19 grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia 1. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej działającego z upoważnienia Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 13 października 2016 r. nr [...], 2. zasądza od Szefa Krajowej Administracji Skarbowej na rzecz skarżącego R. Z. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej w K., działający z upoważnienia Ministra Rozwoju i Finansów, po rozpatrzeniu zażalenia R. Z. (dalej: "wnioskodawca", "strona", "skarżący"), utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] r., nr [...], o pozostawieniu wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej bez rozpatrzenia.
Powyższe postanowienia zapadły w następującym stanie faktycznym.
Strona zwrócił się z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie zwolnienia z art. 4a ust. 1 ustawy z 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 205 ze zm., dalej, w skrócie: "u.p.s.d.") w związku z planowaną darowizną składników majątku z pominięciem innych przepisów prawa podatkowego (pytanie 1). We wniosku opisano zdarzenie przyszłe podając,
że wnioskodawca spodziewa się nabycia tytułem darowizny od żony (dalej jako: "darczyńca") nieruchomości i środków pieniężnych znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, akcji w spółce komandytowo-akcyjnej, udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, a także ogółu praw i obowiązków w spółce nieposiadającej osobowości prawnej (dalej jako: "darowizna"). Darczyńca oraz wnioskodawca posiadają obywatelstwo polskie oraz w Polsce posiadają miejsca stałego pobytu. Darowizna środków pieniężnych zostanie wykonana w ten sposób,
że darczyńca wpłaci środki pieniężne na rachunek bankowy wnioskodawcy. Wnioskodawca zatem udokumentuje ich otrzymanie dowodem przekazania na rachunek płatniczy nabywcy, na jego rachunek, inny niż płatniczy, w banku lub spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej lub przekazem pocztowym. W przypadku zaś darowizny nieruchomości, akcji spółki komandytowo - akcyjnej lub udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością oraz ogółu praw i obowiązków w spółce nieposiadającej osobowości prawnej darczyńca i wnioskodawca podpiszą stosowną umowę darowizny w wymaganej prawem formie. Wnioskodawca zgłosi ww. nabycie tytułem darowizny właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia złożenia przez darczyńcę oświadczenia w formie aktu notarialnego, a w razie zawarcia umowy bez zachowania przewidzianej formy, co może mieć miejsce w przypadku darowizny środków pieniężnych, w terminie 6 miesięcy od spełnienia przyrzeczonego świadczenia. Wartość darowanych składników majątkowych w ramach jednej darowizny przekroczy [...] zł. Wnioskodawca przewiduje, że darowizna nastąpi nie wcześniej niż 1 sierpnia 2016 r.
Na podstawie ww. zdarzenia przyszłego sformułowano pytanie nr 1 o treści: "czy wnioskodawca stosując do otrzymanej darowizny zwolnienie z art. 4a ust. 1 u.p.s.d. powinien brać pod uwagę jedynie literalne brzmienie tego przepisu, skoro w jego ocenie spełnia warunki zwolnienia zawarte w tym przepisie, z pominięciem innych przepisów prawa podatkowego w tym Ordynacji podatkowej; innymi słowy czy wobec tego
w opisanym zdarzeniu przyszłym otrzymane tytułem darowizny składniki majątku będą zwolnione z podatku od spadków i darowizn, o ile tylko wnioskodawca spełni warunki z art. 4 a ust. 1 u.p.s.d.?".
W uzasadnieniu swego stanowiska wnioskodawca zaprezentował odpowiedź twierdzącą, gdyż jego zdaniem w opisanym stanie faktycznym będzie korzystał ze zwolnienia podatkowego w świetle powyższych przepisów ww. ustawy.
Wnioskodawca został następnie wezwany przez organ do uzupełnienia wniosku interpretacyjnego poprzez wyjaśnienie zakresu wniosku wyznaczonego pytaniem nr 1, tj. doprecyzowanie, do jakich konkretnie przepisów Ordynacji podatkowej wnioskodawca odwołuje się w swoim pytaniu oraz przedstawienie adekwatnego do sformułowanego pytania stanowiska. Zdaniem organu konieczne było uzyskanie od skarżącego informacji, czy również w ramach pytania 1 wnioskodawca oczekuje udzielenia analizy przepisów dotyczących klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania, jak to czyni w ramach pozostałych pytań przedłożonych do rozpoznania organowi, czy tylko wnosi o analizę materialnoprawną w zakresie podatku od spadków i darowizn.
W odpowiedzi wnioskodawca wyjaśnił, że jego pytanie zmierzało do ustalenia, czy wnioskodawca spełnia warunki zwolnienia, o którym mowa w art. 4 a ust. 1 u.p.s.d. oraz czy w przepisach tych wskazane są jedyne warunki wyłączenia z opodatkowania majątku otrzymanego czy też są inne przepisy wpływające na prawa i obowiązki wnioskodawcy, jako podmiotu otrzymującego majątek. W swoim stanowisku wnioskodawca wskazał wyraźnie, że spełnia warunki zwolnienia i nie dostrzega żadnych innych przepisów prawa podatkowego, w tym Ordynacji podatkowej, które ograniczałyby przysługujące mu wyłączenie. Stąd nie był w stanie wskazać tych przepisów.
Dyrektor Izby Skarbowej, działający z upoważnienia Ministra Rozwoju i Finansów ww. postanowieniem pozostawił wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej bez rozpatrzenia w zakresie pytania 1. W uzasadnieniu wyjaśniono, że we wniosku przedstawiono własne rozumienie tylko przepisów u.p.s.d., bez odwołania do wspomnianych w pytaniu "innych przepisów prawa podatkowego, w tym Ordynacji podatkowej", przez co wniosek był niekompletny i niemożliwy do rozpoznania. Zdaniem organu, pomimo wezwania, wnioskodawca nie uzupełnił powyższego braku i nie udzielił odpowiedzi na sformułowane przez organ w wezwaniu pytanie dotyczące przepisów klauzulowych, tj. art. 119a i następnych ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 613 ze zm., dalej, w skrócie: "O.p.").
W zażaleniu na powyższe postanowienie wnioskodawca zarzucił naruszenie:
1. art. 14b § 1 oraz § 3 O.p. poprzez niewydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego mimo spełnienia wymogów określonych w powyższym przepisie,
2. art. 169 § 1 w zw. z art. 14h i 14g § 1 oraz art. 14b § 2a O.p., poprzez zastosowanie tych przepisów do wniosku złożonego przez wnioskodawcę w sytuacji, gdy nie istniały przesłanki do ich zastosowania.
Z uzasadnienia przedmiotowego zażalenia wynika, że zdaniem wnioskodawcy uczynił on zadość wezwaniu organu. Wskazał bowiem jakie jego zdaniem przepisy znajdują zastosowanie w jego sytuacji, jaka jest w jego ocenie ich prawidłowa interpretacja oraz że nie widzi żadnych innych przepisów, które w jego sprawie mogłyby mieć zastosowanie. Uznanie przez organ, że istnieją inne przepisy mające zastosowanie do sytuacji prawnej wnioskodawcy, nie może być jego zdaniem podstawą pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia lecz uznania jego stanowiska za nieprawidłowe.
Dyrektor Izby Skarbowej, utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie przedstawił na wstępie przepisy regulujące tryb wydawania interpretacji indywidualnych, w szczególności art. 14b § 1 i § 3 oraz art. 14c § 1 O.p. podkreślając, że zgodnie
z art. 14b § 3 wnioskodawca zobowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia prawnego. Braki w tym zakresie są uzupełniane w trybie art. 169 Ordynacji podatkowej. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych organ stwierdził, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wskazania konkretnych przepisów prawa podatkowego, które mają być zinterpretowane przez organ. Organ nie może zatem wydać interpretacji na podstawie jakichkolwiek, nieskonkretyzowanych przez wnioskodawcę regulacji prawnych. Doprowadziłoby to bowiem do sytuacji, w której organ musiałby dokonać interpretacji wszelkich norm prawa podatkowego, mających jakikolwiek związek ze sprawą.
Zdaniem organu nie jest możliwe wydanie w przedmiotowej sprawie interpretacji indywidualnych, skoro zakres pytania obejmuje oprócz wskazanego art. 4 a ust. 1 u.p.s.d., wszystkie pozostałe przepisy prawa podatkowego, z przepisami Ordynacji podatkowej włącznie.
Od powyższego postanowienia wnioskodawca złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, wnosząc o jego uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Zaskarżonemu postanowieniu wnioskodawca zarzucił naruszenie:
1. art. 165a § 1 w zw. z art. 14h oraz przepisu art. 14b § 1, art. 14b § 2a oraz 14b § 3 O.p., mające istotny wpływ na wynik sprawy poprzez utrzymanie w mocy postanowienia l instancji, czego skutkiem jest niewydanie interpretacji indywidualnej w sytuacji, gdy wszelkie przesłanki formalne i merytoryczne wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej wymagane przez te przepisy zostały spełnione przez wnioskodawcę, a jednocześnie brak było przesłanek, które stanowią podstawę do odmowy wydania interpretacji indywidualnej i odmowy wszczęcia postępowania,
2. art. 120 Ordynacji podatkowej mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez niezastosowanie tego przepisu i działanie przez organ nie na podstawie przepisów prawa. Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził bowiem arbitralnie i bez wyraźnej podstawy prawnej, że wnioskodawca jest zobowiązany do wskazania innych przepisów prawa podatkowego, mających zastosowanie w sprawie, niż te których zastosowanie uznał wnioskodawca za uzasadnione,
3. art. 121 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 14h Ordynacji mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez naruszenie zasady zaufania do organów podatkowych arbitralnym działaniem Dyrektora, polegającym na wzywaniu podatnika do wskazania innych przepisów prawa podatkowego, niż te, które za znajdujące zastosowanie w niniejszej sprawie uznaje wnioskodawca,
4. art. 125 § 1 Ordynacji podatkowej mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez wskazanie, iż wnioskodawca powinien wskazać inne przepisy prawa podatkowego, niż te, które uznaje za znajdujące zastosowanie w sprawie, co skutkuje przedłużaniem postępowania przez żadnego uzasadnienia prawnego
i występowania w sprawie faktycznej konieczności uzupełnienia takich przepisów.
W uzasadnieniu skarżący raz jeszcze podkreślił, że wymienił wszystkie przepisy, które jego zdaniem znajdują zastosowanie w jego sytuacji. Wzywanie wnioskodawcy do zmiany kwalifikacji prawnej stanowiska jest niedopuszczalne.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
W piśmie z 28 kwietnia 2017 r. pełnomocnik skarżącego uzupełnił zarzuty skargi wskazując na naruszenie art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (ustawa
z 2 kwietnia 1997 r., Dz. U. Nr 78 poz. 483) z uwagi na zastosowanie przez organ przepisów ustawy z 13 maja 2016 r. o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2016 r. poz. 846), która nie przewiduje odpowiedniego vacatio legis.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Na wstępie należy zauważyć, iż zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) oraz
w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – dalej, w skrócie "p.p.s.a.") kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 cytowanej ustawy, sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W kontekście powyższego trzeba zaznaczyć, że każde naruszenie przepisów prawa materialnego, czy procesowego należy oceniać przez pryzmat jego wpływu na treść rozstrzygnięcia.
A Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., co do zasady Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, iż Sąd zobowiązany jest dokonać oceny legalności zaskarżonego aktu niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze.
Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w oparciu o wyżej opisane zasady, orzekający w niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że narusza ono prawo w sposób powodujący konieczność wyeliminowania go z obrotu prawnego, a zatem skarga zasługuje na uwzględnienie.
Istotą sporu między stronami stała się zasadność wydania przez organ interpretacyjny postanowienia o pozostawieniu bez rozpatrzenia części wniosku skarżącego o udzielenie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od spadków i darowizn związanych z otrzymaniem darowizny od żony. Organ argumentował, że mimo wezwania strony do uzupełnienia braków wniosku, którego treść musi odpowiadać wymogom określonym w art. 14b § 3 O.p., skarżący braków określonych w żądaniu organu nie uzupełnił, co musiało skutkować pozostawieniem wniosków bez rozpatrzenia. Natomiast zdaniem skarżącego jego wnioski spełniały wszelkie warunki konieczne do ich merytorycznego rozpatrzenia, w szczególności własne stanowisko w sprawie oceny prawnej.
Odnosząc się do tak zarysowanej kwestii spornej należy w pierwszej kolejności przywołać przepisy prawa normujące procedurę udzielania indywidualnych interpretacji oraz istotę tej instytucji prawa podatkowego.
Zgodnie zatem z art. 14b § 1-2 O.p. minister właściwy do spraw finansów publicznych, na wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną), przy czym wniosek o taką interpretację może dotyczyć zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzeń przyszłych. W art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej ustawodawca jednoznacznie wskazał na minimalne i zarazem konieczne wymogi, jakie taki wniosek musi zawierać. W myśl jednoznacznego brzmienia tego przepisu składający wniosek obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Odstępstwa od wymienionych wymogów nie zostały przewidziane. Wprost przeciwnie, w art. 14g § 1 O.p. ustawodawca postanowił, że wniosek niespełniający wymogów określonych w art. 14b § 3 lub innych wymogów określonych przepisami prawa pozostawia się bez rozpatrzenia.
Z przepisem art. 14b § 3 O.p. powiązana jest regulacja zawarta w art. 14c § 1 O.p., w którym ustawodawca określił istotę i zakres wydawanej interpretacji indywidualnej. Zgodnie z jego brzmieniem interpretacja taka zawiera ocenę stanowiska wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym tej oceny. Można odstąpić od uzasadnienia prawnego, jeżeli stanowisko wnioskodawcy jest prawidłowe w pełnym zakresie. W razie negatywnej oceny stanowiska wnioskodawcy interpretacja indywidualna zawiera wskazanie prawidłowego stanowiska wraz z uzasadnieniem prawnym (§ 2). Powyższe oznacza, że organ nie dokonuje samodzielnej, własnej interpretacji określonego przez stronę stanu faktycznego, ale ocenia, czy stanowisko wnioskodawcy, wyrażające się w określonej ocenie prawnej takiego stanu faktycznego, przedstawionej przez stronę jest prawidłowe, czy też nie. Stanowisko organu zawsze musi być ustosunkowaniem się do poglądu (stanowiska), jakie w danym stanie faktycznym (zdarzeniu przyszłym) zaprezentował wnioskodawca przedstawiając własną ocenę prawną tego stanu faktycznego. Ponadto organ podatkowy musi wprost odnieść się do faktów/zdarzeń, jakie powołał wnioskodawca.
W świetle powyższego indywidualna interpretacja przepisów prawa podatkowego nie może stanowić porady prawnej, w której organ kwalifikowałby dane okoliczności faktyczne pod określoną normę prawną, która jego zdaniem miałaby w sprawie zastosowanie. Wprost przeciwnie, to sam wnioskodawca musi we wniosku przedstawić własną ocenę prawną, a zatem musi określić przepis prawa podatkowego, którego zastosowanie – w świetle tych okoliczności, które we wniosku przedstawił – budzi jego wątpliwości. Jak bowiem wynika z art. 14c § 2 O.p., określone w tym przepisie uzasadnienie prawne musi stanowić rzetelną informację dla wnioskodawcy m.in. o tym, dlaczego wyrażony przez niego pogląd nie zasługuje na uwzględnienie.
Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 stycznia 2016 r., sygn. akt II FSK 3077/13 (dostępne na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl, podobnie, jak pozostałe orzeczenia administracyjne przywołane w sprawie), którego pogląd Sąd w składzie rozpoznającym tę sprawę podziela, ocena prawna to wskazanie normy prawnej, którą wnioskodawca uważa za właściwą oraz uzasadnienie prawne tego wskazania. Z kolei wskazanie przepisów prawnych polega na skonkretyzowaniu przepisu lub grupy przepisów. Tylko wtedy organ może określić, czy stanowisko wnioskodawcy jest prawidłowe. Przy czym, w orzecznictwie przyjmuje się, że o ile opis stanu faktycznego może być sformułowany dowolnie, o tyle pytanie i stanowisko własne w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego musi być sformułowane w sposób, który nie rodzi wątpliwości co do tego, jakich przepisów dotyczy wniosek (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 12 marca 2014 r., sygn. akt I SA/Łd 1310/13). Niemniej jednak stan faktyczny (lub zdarzenie przyszłe) zawsze muszą być przedstawione w relacji do przepisów prawa wskazanych w stanowisku wnioskodawcy (por. wyroki NSA: z dnia 12 lipca 2016 r., sygn. akt II FSK 1627/14 i z dnia 15 czerwca 2016 r., sygn. akt II FSK 1605/14). W literaturze wskazano, że przez stanowisko własne wnioskodawcy, o którym mowa w art. 14b § 3 O.p., należy rozumieć prawną kwalifikację przedstawionego stanu faktycznego, w którego obszarze będzie się toczyć postępowanie o wydanie interpretacji indywidualnej (por. J. Brolik, Urzędowe interpretacje prawa podatkowego, Warszawa 2010 r., s. 76 i nast.).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd stwierdza, że organ nieprawidłowo uznał, iż zaistniały okoliczności uzasadniające pozostawienie wniosku skarżącego, w zakresie pytania 1, bez rozpoznania.
Organ zarzucił wnioskodawcy, że ten powołał się na nieokreśloną grupę przepisów, w tym Ordynacji podatkowej, nie precyzując ich przy tym należycie. Faktycznie, pierwsza część pytania nr 1, brzmiąca: "czy wnioskodawca stosując do otrzymanej darowizny zwolnienie z art. 4a ust. 1 u.p.s.d. powinien brać pod uwagę jedynie literalne brzmienie tego przepisu, skoro w jego ocenie spełnia warunki zwolnienia zawarte w tym przepisie, z pominięciem innych przepisów prawa podatkowego w tym Ordynacji podatkowej" - została sformułowana w sposób, który mógł sugerować, że wnioskodawca dostrzega w porządku prawnym dodatkowe normy prawne, które ewentualnie mogą znaleźć w jego przypadku zastosowanie, jednakże ich nie sprecyzował. Druga część pytania, precyzująca wątpliwość wnioskodawcy jest jednak całkowicie jednoznaczna. Wnioskodawca skonkretyzował w niej wypowiedź pytając, "czy w opisanym zdarzeniu otrzymane tytułem darowizny składniki majątku będą zwolnione z podatku od spadków i darowizn, o ile tylko wnioskodawca spełni warunki z art. 4 a ust. 1 u.p.s.d". Również stanowisko wnioskodawcy w tym zakresie nie pozostawia wątpliwości, że jego zdaniem powołane przepisy stanowią wyłączną podstawę prawną do kwalifikacji podatkowej opisanego przez niego zdarzenia. Znalazło to także potwierdzenie w odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia wniosku o wydanie interpretacji, w której wskazano, że: "wnioskodawca nie jest wstanie wskazać, które ewentualnie przepisy, poza art. 4a u.p.s.d., powinny znaleźć w jego sprawie zastosowanie – w jego ocenie żadne". Także w zażaleniu wnioskodawca stwierdził jednoznacznie, że w jego ocenie żadne inne przepisy nie będą miały w jego sprawie zastosowania, dlatego nie może ich wskazać. Mając na uwadze powyższe nie można zatem podzielić stanowiska organu, zaprezentowanego w zaskarżonym postanowieniu, że nieudzielenie przez wnioskodawcę odpowiedzi na pytanie sformułowane w wezwaniu z 14 września 2016 r. o treści oczekiwanej przez organ, tj. niewskazanie, czy również w ramach pytania 1 wnioskodawca oczekuje analizy przepisów dotyczących klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania, uniemożliwia udzielenie interpretacji.
Prawdą jest, że interpretacja podatkowa nie stanowi swoistej porady prawnej, w której organ dokonuje samodzielnej kwalifikacji prawnej zaprezentowanego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego lecz dokonuje oceny zaprezentowanego przez wnioskodawcę stanowiska prawnego. Stąd też zasadnym jest pozostawienie wniosku bez rozpoznania w sytuacji, gdy wnioskodawca oczekuje dokonania przez organ kwalifikacji prawnej nie prezentując w ogóle swojego stanowiska w tej sprawie.
W przedmiotowych wnioskach zaprezentowano jednak stanowcze stanowisko, z którego wynika, że zdaniem wnioskodawcy spełnia on przesłanki wymienione w art. 4a ust. 1 u.p.s.d., które to stanowisko jak najbardziej nadaje się do oceny przez organ. Należy zatem uznać, że pomimo budzącemu w pierwszej chwili wątpliwości sformułowaniu pierwszej części pytania nr 1, głównie jednak przez pryzmat pozostałych pytań, o których organ orzekał w odrębnych decyzjach, wnioskodawca zaprezentował stanowcze stanowisko prawne. Rację ma również wnioskodawca twierdząc, że jeżeli jego ocena co do poprawnej kwalifikacji prawnej jest błędna, organ powinien dać temu wyraz w merytorycznej odpowiedzi, uznającej jego stanowisko za niezasadne, a nie w odmowie wydania interpretacji. Sąd podziela zatem stanowisko zaprezentowane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w wyroku z 24 marca 2017 r., sygn. akt I SA/Kr 199/17, który zapadł w sprawie o identycznym stanie faktycznym i prawnym.
Nadto, podkreślić należy, że skoro organ zadecydował się udzielać odpowiedzi na pytania postawione przez wnioskodawcę we wniosku o dokonanie interpretacji indywidualnej w odrębnych rozstrzygnięciach, to nie można zgodzić się z jego stanowiskiem, że udzielenie odpowiedzi na poszczególne pytania (w przedmiotowej sprawie na pytanie 1) powinno być determinowane sposobem sformułowania pozostałych pytań, które w danej sprawie nie były przedmiotem analizy.
Tym samym, pozostawiając wniosek skarżącego bez rozpatrzenia, a następnie utrzymując zaskarżone postanowienie w mocy organ dopuścił się obrazy art. 14g
i art. 233 § 1 pkt 1 O.p., a naruszenia te miały wpływ na wynik sprawy.
Zważywszy na powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie, jak i postanowienie je poprzedzające.
Ponownie rozpatrując sprawę organ interpretacyjny będzie zobowiązany do merytorycznego rozpatrzenia wniosku skarżącego o udzielenie indywidualnej interpretacji podatkowej.
Kierując się natomiast dyspozycją art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 3 ust. 1 pkt 2 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2011 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz.U. z 2011 r. Nr 31, poz. 153) w punkcie 2 sentencji zasądzono na rzecz strony skarżącej tytułem zwrotu kosztów postępowania kwotę [...] zł, tj. kwotę odpowiadającą wysokości uiszczonego wpisu sądowego od skargi ([...] zł), kosztów zastępstwa procesowego ([...] zł) oraz uiszczonej opłaty od pełnomocnictwa ([...] zł).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło