I SA/Sz 225/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jolanta Kwiecińska po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Szczecinie z dnia 15 grudnia 2016 r. w przedmiocie przyznania wynagrodzenia tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi P.W. na decyzję [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 8 stycznia 2016 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności bezpośrednich do gruntów rolnych za lata 2012 i 2013 postanawia: zmienić zaskarżone postanowienie i przyznać ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rzecz adwokat L.M. , tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę [...] zł ([...] ), w tym: tytułem wynagrodzenia kwotę [...] zł ([...]), tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę [...] zł ([...] groszy). Postanowieniem z dnia 10 czerwca 2016 r., referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Szczecinie, zwolnił Skarżącego od kosztów sądowych oraz ustanowił adwokata z urzędu. Stosownie do powyższego Okręgowa Rada Adwokacka [...] wyznaczyła do prowadzenia niniejszej sprawy adwokat L.M. (k. 84 akt sąd.). Adwokat L.M. udzieliła adwokatowi A.P. upoważnienia do działania w charakterze pełnomocnika substytucyjnego w sprawie P.W. , w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Pismem z dnia 16 listopada 2016 r. pełnomocnik skarżącej oświadczył, że cofa skargę. Jednocześnie wniósł o przyznanie na rzecz ustanowionego z urzędu pełnomocnika adwokat L.M. , zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej Skarżącemu z urzędu, według norm przypisanych. W treści pisma pełnomocnik oświadczył, że koszty pomocy prawnej udzielonej z urzędu nie zostały uiszczone ani w całości ani w części. Postanowieniem z dnia 15 grudnia 2016 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Szczecinie, przyznał ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rzecz adwokat L.M. , tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę [...] zł ([...]), w tym: tytułem wynagrodzenia kwotę [...] zł ([...]), tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę [...] zł ([...]). Nie zgadzając się z powyższym postanowieniem, pełnomocnik wniósł sprzeciw domagając się: 1. zmiany zaskarżonego postanowienia poprzez przyznanie na rzeczy ustanowionego z urzędu adwokata, M.L. , co najmniej kwoty [...] zł powiększonej o należny podatek VAT od tej kwoty, 2. zmiany zaskarżonego postanowienia poprzez podwyższenie kwoty przyznanego wynagrodzenia do wysokości maksymalnego wynagrodzenia - zgodnie ze stawkami wynikającymi z Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa, kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono: 1. naruszenie § 21 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 8 pkt 6 oraz § 21 ust. 1 pkt 2 lit. d) Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu polegające na: a) przyznaniu kwoty [...] zł jako wynagrodzenia zasadniczego - co miało stanowić 1/2 opłaty - gdzie przedmiotowe rozporządzenie nie przewidywało stawki [...] zł, gdzie przy wartości przedmiotu sporu przekraczającej [...] zł stawka maksymalna wynosiła [...] zł - co winno skutkować przyznaniem kwoty co najmniej [...] zł; b) przyznaniu kwoty 60 zł jako wynagrodzenia w postępowaniu zażaleniowym - gdzie stawka maksymalna wynosiła według przywołanego powyżej rozporządzenia 240 zł, a więc 1/2 tego wynagrodzenia to 120 zł; 2. naruszenie § 4 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r., w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, polegające na niepodwyższeniu kwoty wynagrodzenia, w sytuacji, gdzie były ku temu podstawy. W ocenie Skarżącego, nakład pracy oraz czasu poświęconego w sprawie był ponadprzeciętny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego, sąd zgodnie z art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej: "P.p.s.a.") wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie zmienia albo utrzymuje w mocy. Zgodnie z § 2 ww. przepisu wniesienie sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność, a Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Przepis art. 260 § 2 P.p.s.a. stanowi wyjątek od zasady określonej w art. 167a P.p.s.a., w myśl której sąd rozpoznający sprzeciw działa jako sąd pierwszej instancji. Zgodnie natomiast z art. 250 § P.p.s.a., wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków zaś sąd, w uzasadnionych przypadkach, może wynagrodzenie to obniżyć. Na wstępie należy podnieść, iż z dniem 27 października 2016 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r. poz. 1714, dalej: "Rozporządzenie z 2016" r.) i z tym dniem rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r., w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. poz. 1801; dalej: "Rozporządzenie z 2015 r.") utraciło moc obowiązującą (§ 23 Rozporządzenia z 2016 r.). Jednakże zgodnie z § 22 Rozporządzenia z 2016 r. do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Powyższe oznacza, że w warunkach niniejszej sprawy - wszczętej (skargą z dnia 6 lutego 2016 r.) i nie zakończonej (rozstrzygnięcie WSA w Szczecinie z dnia 30 listopada 2016 r.) przed dniem wejścia w życie Rozporządzenia z 2016 r. zastosowanie znaleźć powinny przepisy dotychczasowe, tj. zawarte w Rozporządzeniu z 2015 r. Stosownie do § 21 ust. 1 pkt.1) lit. a) Rozporządzenia z 2015 r., opłaty maksymalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi: w pierwszej instancji, w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna - opłatę maksymalną obliczoną na podstawie § 8 zaś w postępowaniu zażaleniowym - 240 zł (§21 ust.1 pkt2 lit. d). Przedmiotowa sprawa dotyczyła należności pieniężnej przekraczającej kwotę [...] zł ([...] zł). Stosownie zaś do § 8 pkt. 6 Rozporządzenia z 2015 r., opłaty maksymalne wynoszą przy wartości przedmiotu sprawy powyżej [...] zł do [...] zł. Zgodnie z § 4 ust. 1 Rozporządzenia z 2015 r. opłatę ustala się w wysokości co najmniej 1/2 opłaty maksymalnej określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Jednak zgodnie z dyspozycją § 4 ust. 2 Rozporządzenia z 2015 r. ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w ust. 1 a nieprzekraczającej opłaty maksymalnej następuje z uwzględnieniem stopnia zawiłości sprawy oraz nakładu pracy adwokata oraz wkładu jego pracy w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu, wartości przedmiotu sprawy, wkładu pracy adwokata w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie, a także trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności. W rozpoznawanej sprawie stosownie do treści § 4 ust. 1 i 2 Rozporządzenia z 2015 r., mając na uwadze niezbędny nakład pracy pełnomocnika, a także charakter przedmiotowej sprawy (stopień jej zawiłości) należało ustalić opłatę w wysokości opłaty maksymalnej wskazanej w § 21 ust.1 pkt 1 lit. a) Rozporządzenia z 2015 r., czyli 1/2 opłaty wynoszącej 7.200 zł, co stanowi kwotę 3.600 zł. Z akt sprawy wynika również, że pełnomocnik podejmował czynności procesowe również po wniesieniu przez Skarżącego zażalenia na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego, a więc w postępowaniu zażaleniowym, wobec czego należało ustalić opłatę w wysokości 1/2 opłaty wskazanej w § 21 ust.1 pkt 2 lit. d) Rozporządzenia z 2015 r. co stanowi kwotę 120 zł. Wyliczoną łącznie stawkę w kwocie [...] zł, zgodnie z § 4 ust. 3 Rozporządzenia z 2015 r. należało podwyższyć o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności (23%), co w konsekwencji daje kwotę [...] zł. Podkreślić również należy, że z treści § 3 Rozporządzenia z 2015 r. wynika jedynie, że wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub części. Z przepisu tego, nie wynika, iż wniosek ten musi być złożony przez tego pełnomocnika, którego wyznaczył właściwy samorząd. W niniejszej sprawie wniosek taki został złożony wprawdzie przez pełnomocnika działającego z substytucji, jednak jego treść wskazuje wprost na żądanie przyznania wynagrodzenia adwokatowi wyznaczonemu przez ORA, zawiera on także oświadczenie z § 3 powołanego Rozporządzenia. W tej sytuacji, stosując przepisy art. 260 § 1 P.p.s.a. i art. 250 § 1 P.p.s.a. oraz § 21 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. § 21 ust.1 pkt. 2 lit. d) w zw. z § 4 ust. 1 i 3 Rozporządzenia z 2015 r., i § 22 Rozporządzenia z 2016 r., orzeczono jak w sentencji postanowienia.