I SA/Sz 227/11
PostanowienieWSA w Szczecinie2011-06-17
Skład orzekający: Iwona Golec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która nie posiada majątku, nie osiąga stałych dochodów, utrzymuje się z prac dorywczych i nie czerpie pożytków z gospodarstwa rolnego, może zostać przyznana pomoc prawna w zakresie całkowitym obejmująca zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata?Ratio decidendi
Osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, należy przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym. Sytuacja materialna skarżącej, charakteryzująca się brakiem majątku, brakiem stałych dochodów, utrzymywaniem się z prac dorywczych oraz brakiem pożytków z gospodarstwa rolnego, uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy w pełnym zakresie, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.Stan faktyczny
Skarżąca M K złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w związku ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku od towarów i usług oraz solidarnej odpowiedzialności. Skarżąca oświadczyła, że nie posiada majątku, nie ma stałych dochodów, utrzymuje się z prac dorywczych i nie czerpie pożytków z gospodarstwa rolnego, w którym jest współwłaścicielem. Wskazała również na trudną sytuację mieszkaniową.Rozstrzygnięcie
Przyznano M K prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie – Iwona Golec po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M K o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów usług za [...] r. i orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zaległości w podatku od towarów i usług za miesiące od [...] r. do [...] r. wraz z odsetkami i kosztami postępowania egzekucyjnego postanawia: przyznać M K prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
M K, w odpowiedzi na wezwanie Sądu do uiszczenia opłaty sądowej w kwocie [...] zł od wniesionej skargi na wyżej powołaną decyzję, złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, który uzupełniła składając urzędowy formularz PPF wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym zaznaczając, że ubiega się zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Ze złożonego oświadczenia oraz dokumentów i dodatkowych oświadczeń złożonych w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika, że Skarżąca nie posiada żadnego majątku, w postaci nieruchomości, jak i wartościowych rzeczy ruchomych, ani też zgromadzonych zasobów pieniężnych (oszczędności, papierów wartościowych, itp.), gospodarstwo domowe prowadzi samodzielnie. Skarżąca, z powodu braku pracy oraz zawieszenia działalności gospodarczej z powodu pożaru, nie posiada aktualnie żadnych stałych źródeł dochodów, utrzymuje się - jak dotychczas wykazuje - z prac dorywczych w wysokości średnio [...] zł miesięcznie. Z przedłożonych zeznań podatkowych za [...] rok wynika, że Skarżąca zadeklarowała za [..] r. przychód w kwocie [...] zł, a za [...] r. w kwocie[...] . Oświadczyła, że w chwili obecnej mieszka w budynku inwentarskim bez mediów (prądu, wody). Skarżąca wyjaśniła, że według Sądu jest współwłaścicielem niewielkiego gospodarstwa rolnego, z którego nie osiąga żadnych pożytków. Współwłaściciel, udziałowiec większościowy uniemożliwia Skarżącej jakąkolwiek działalność w ramach tego gospodarstwa, świadomie ją dewastuje, a sprawy o podział i wyłączenie współwłasności trwają od wielu lat.
Dodatkowo, jak wynika z akt innych spraw sądowych, w których Skarżąca również ubiegała się o przyznanie prawa pomocy (sygn. I SA/Sz 213/08, 214/08, 215/08, 216/08), Skarżąca odziedziczyła po zmarłym ojcu udział –[...] części w gospodarstwie rolnym, które jest prowadzone przez jej brata. Tam również wskazała, że nie pobiera z tego gospodarstwa pożytków ze względu na istniejący konflikt rodzinny.
Wnioskodawczyni, oświadczyła też w niniejszej sprawie, że nie korzystała i nie korzysta z pomocy społecznej, nie jest zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy z tego względu, iż jest rolnikiem. Podała naddto, że ze względu na brak możliwości znalezienia zatrudnienia nie spłaca ani nie zaciąga zobowiązań. Oświadczyła również, że nie posiada rachunków bankowych.
Rozpatrując przedmiotowy wniosek należy stwierdzić, co następuje.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych dotyczy osób, które z uwagi na bardzo trudną sytuację materialną nie są w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego, a odmowa udzielenia im pomocy doprowadziłaby do zamknięcia przed nimi możliwości dochodzenia praw przed sądem. Udzielenie prawa pomocy jest bowiem formą dofinansowania strony z budżetu państwa i powinno mieć miejsce jedynie w wyjątkowych sytuacjach, w których zdobycie środków finansowych na udział w postępowaniu sądowym jest obiektywnie niemożliwe.
Oceniając sytuację skarżącej, wynikającą z oświadczeń i dokumentów, również dołączonych do wniosków o przyznanie prawa pomocy w innych sprawach prowadzonych przed tut. Sądem pod sygn. akt I SA/Sz 213/08, sygn. akt I SA/SZ 214/08, sygn. akt I SA/SZ 215/08, sygn. akt I SA/SZ 216/08, (w których to sprawach skarżąca korzysta z prawa pomocy) należy stwierdzić, że zachodzą okoliczności, które dają podstawę do przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie całkowitym również w rozpoznawanej sprawie.
Z dokumentów tych wynika, iż wnioskodawczyni nie prowadzi już działalności gospodarczej, nie posiada stałego źródła dochodu, utrzymuje się z dorywczych prac i nie osiąga pożytków z gospodarstwa rolnego. Gospodarstwo to, według jej oświadczenia, prowadzone jest przez jej brata, z którym pozostaje w konflikcie. Skarżąca, ponad dochody uzyskiwane z podejmowanych prac dorywczych nie uzyskuje żadnych środków pieniężnych.
Ponadto, jak podała M K, w chwili mieszka w pomieszczeniu gospodarczym, z brakiem możliwości dostępu do mediów, w związku z tym nie ponosi żadnych kosztów związanych z opłatami za gaz, energię itp.
Powyższe okoliczności świadczą o tym, że sytuacja wnioskodawczyni nie pozwala uznać, że stać ją na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, w tym na opłacenie profesjonalnego pełnomocnika, skarżąca nie posiada stałego źródła dochodu.
Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło