I SA/Sz 229/13
WyrokWSA w Szczecinie2013-07-24
Skład orzekający: Ewa Wojtysiak, Marzena Kowalewska, Kazimierz Maczewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego, gdy organ kwestionuje wartość podaną w umowie, a umowa nie została potwierdzona przez sprzedawcę, dopuszczalne jest ustalenie podstawy opodatkowania podatkiem akcyzowym na podstawie wartości rynkowej pojazdu, zamiast kwoty, którą nabywca był obowiązany zapłacić?Ratio decidendi
Sąd uznał, że w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego, podstawą opodatkowania podatkiem akcyzowym jest kwota, którą nabywca był obowiązany zapłacić, zgodnie z art. 82 ust. 3 ustawy o podatku akcyzowym. Przepis ten stanowi regulację szczególną i wyłącza możliwość zastosowania ogólnych przepisów dotyczących ustalania podstawy opodatkowania na podstawie wartości rynkowej, gdy organ kwestionuje wartość podaną w umowie. W stanie prawnym obowiązującym w 2007 roku nie istniał przepis pozwalający na weryfikację kwoty wynikającej z umowy poprzez odesłanie do wartości rynkowej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego. Organ celny zakwestionował wartość pojazdu podaną w umowie kupna-sprzedaży, wskazując na jej rażące zaniżenie w stosunku do wartości rynkowej. Organ ustalił podstawę opodatkowania na podstawie wartości rynkowej pojazdu, stosując art. 10 ust. 5 ustawy o podatku akcyzowym. Strona skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego, wnosząc o uchylenie decyzji.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, i zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Wojtysiak, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska (spr.),, Sędzia WSA Kazimierz Maczewski, Protokolant Łukasz Górny, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 24 lipca 2013 r. sprawy ze skargi Ł. G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 28 grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 2 października 2012 r. o numerze [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz Ł. G. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Dyrektor Izby Celnej zaskarżoną decyzją z [...] nr [...] utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w z [...] r. nr [...] określającą Ł. G. zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym w kwocie [...] zł z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki [...] o nr nadwozia [...], rok produkcji 2005, pojemność silnika [...] cm3.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że [...] r. Ł. G. złożył w Oddziale Celnym deklarację uproszczoną nabycia wewnątrzwspólnotowego AKC-U, dotyczącą ww. samochodu osobowego marki [...] o nr nadwozia [...] =, rok produkcji; 2005, pojemność silnika [...] cm (deklarację zarejestrowano pod nr AKCU/ [...] ). Jako podstawę opodatkowania podatnik wskazał kwotę [...] zł, zaś jako podatek akcyzowy należny do zapłaty z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego ww. pojazdu kwotę [...] zł. Do deklaracji załączył kopię umowy kupna - sprzedaży z [...] r. oraz niemieckiego dowodu rejestracyjnego nr[...] .
Naczelnik Urzędu Celnego po przeprowadzeniu analizy wartości rynkowej pojazdów tej samej marki, modelu i o takich samych parametrach technicznych co pojazd nabyty przez podatnika, ustalił, że wartość rynkowa samochodu osobowego marki [...] wyprodukowanego w 2005 roku wynosiła - w miesiącu, w którym podatnik nabył wewnątrzwspólnotowo pojazd - od [...] zł do [...] zł, zatem zadeklarowana w ww. deklaracji wartość pojazdu stanowiła około 0,36% wartości rynkowej samochodu.
Wskazano, że firma A. z siedzibą w B. w Niemczech odpowiadając na pismo organu I instancji, wyjaśniła, iż pieczęć firmowa widniejąca na przesłanej umowie kupna - sprzedaży nie jest pieczęcią firmy A., umowa nie była wystawiona przez tę firmę. Poinformowano także, że H. nie pracuje i nie pracował w tej firmie. Ponadto wyjaśniono, że samochód osobowy marki [...] o ww. nr nadwozia nie został przez nią sprzedany.
Organ następnie wskazał, że z uwagi na brak możliwości ustalenia miejsca pobytu Ł. G., Sąd Rodzinny i Nieletnich postanowił ustanowić dla niego kuratora.
Po przeprowadzeniu postępowania podatkowego organ I instancji decyzją
z [...] r. określił podatnikowi zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym w kwocie [...] zł z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego ww. samochodu osobowego. Wobec zakwestionowania ceny zakupu samochodu organ ustalił podstawę opodatkowania przedmiotowego pojazdu podatkiem akcyzowym na podstawie art. 10 ust. 5 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz.U. z 2004 r. Nr 29, poz. 825 ze zm.) zwana dalej "u.p.a.".
[...] r. ustanowiony w sprawie pełnomocnik – doradca podatkowy A. D. złożył odwołanie od decyzji, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania w sprawie, zarzucając naruszenie przepisów postępowania zawartych w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r., poz. 749) zwana dalej "O.p.", prawa materialnego z u.p.a. i ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (tj. Dz U. Nr 108, z 2011 r., poz. 626) zwanej dalej "ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym" oraz art. 90 TWE w związku z wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości WE wydanym w sprawie o sygn. akt C-313.
Do odwołania załączył potwierdzoną za zgodność z oryginałem kopię pełnomocnictwa z [...] r., potwierdzoną za zgodność z oryginałem kopię umowy kupna - sprzedaży z dnia [...] r. podpisanej przez H. E.S. oraz zdjęcia na płycie CD.
Dyrektor Izby Celnej po rozpoznaniu sprawy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia powołując się na art. 233 oraz art. 127 O.p., art. 154 ust. 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym, art. 4 ust. 1 pkt 5, art. 2 pkt 1, art. 80 ust. 1 i ust. 2 pkt 2, art. 11 ust. 1, art. 80 ust. 2 pkt 2, art. 80 ust. 3 pkt 3, art. 81 ust. 1 pkt 1 i pkt 2, art. 82 ust. 3 pkt 3, uznał na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie, że w świetle obowiązującej regulacji prawnej Ł. G. dokonał nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki [...], co skutkowało powstaniem obowiązku podatkowego w akcyzie, zaś podatnikiem był Ł. G.. Do nabycia doszło [...] , czyli w dniu wprowadzenia pojazdu na terytorium Polski. Wynikało to z oświadczenia Ł.a G. zawartego we wniosku z [...] r. o wydanie dokumentu potwierdzającego zapłatę akcyzy na terytorium kraju.
Organ odwoławczy wskazał, że wprawdzie podatnik wywiązał się ze wszystkich obowiązków związanych z zakupem samochodu osobowego marki [...] i jego wprowadzenia na teren Polski, bowiem złożył w stosownym terminie deklarację AKC-U oraz uiścił obliczony i zadeklarowany podatek akcyzowy, jednakże z uwagi na zakwestionowanie przez organ podatkowy wartości ww. pojazdu
w wysokości [...] EUR wskazanej w umowie kupna - sprzedaży z [...] r. zawartej z firmą A., podstawę opodatkowania podatkiem akcyzowym nie mogła stanowić kwota, jaką nabywca był obowiązany zapłacić. Organ wyjaśnił, że w wyniku sfałszowania ww. umowy (umowa nie była wystawiona przez ww. firmę) wartość z niej wynikająca nie była ceną faktycznie zapłaconą za pojazd marki [...], wskutek czego nie mogła zostać przyjęta jako podstawa opodatkowania do obliczenia podatku akcyzowego. Zatem wobec braku możliwości określenia tej kwoty na podstawie umowy, należało zastosować metodę zastępczą wynikającą z art. 10 ust. 5 u.p.a.
Dalej organ odwoławczy wyjaśnił, że zasadnie organ I instancji celem określenia wartości rynkowej podobnego pojazdu, który został zarejestrowany wcześniej w Polsce, wykorzystał programy komputerowe: "Eurotax" oraz "Info-Ekspert". Następnie organ przedstawił sposób obliczenia podstawy opodatkowania, tj. w wysokości [...] zł oraz wysokość podatku akcyzowego - [...] zł. Organ odniósł się także do zastosowanej stawki podatku akcyzowego tj. art. 75 ust. 1 u.p.a. i rozporządzenia z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego (Dz.U. z 2004 r. Nr 87, poz. 825 ze zm.) i wskazał, że skoro pojazd będący przedmiotem postępowania, posiadał silnik o pojemności [...] cm3, to zasadne było zastosowanie przez organ podatkowy I instancji stawki w wysokości 13,6% podstawy opodatkowania.
Następnie organ odwoławczy odnosząc się do podniesionych w odwołaniu zarzutów, wskazał, że organ podatkowy I instancji rozstrzygając sprawę, nie dysponował dokumentacją fotograficzną pojazdu, zaś z dokumentów zgromadzonych w toku postępowania nie wynikało, aby samochód osobowy marki [...] był pojazdem uszkodzonym. Wobec powyższego organ ten nie mógł dokonać korekty ustalonej wartości rynkowej pojazdu z tytułu jego uszkodzeń.
Organ II instancji odniósł się także do nadesłanych zdjęć, odmawiając im wiarygodności, bowiem nie wynikało z nich, że fotografowany w tym dniu pojazd był tym samym pojazdem, co nabyty przez podatnika jak i wyjaśnieniom złożonym przez pełnomocnika strony dotyczącym okoliczności sporządzenia umowy kupna - sprzedaży z [...] r. Powołał się przy tym na uzyskane z Urzędu Miejskiego kopie dokumentów złożonych wraz z wnioskiem o dokonanie rejestracji ww. samochodu osobowego w tym badania w uprawnionej stacji diagnostycznej w [...] z [...]
Odnosząc się do twierdzeń podatnika dotyczących ponownego skontaktowania się z firmą A. i uzyskania zapewnienia omyłkowego wystawienia dokumentu, jak również propozycję jego odesłania i sporządzenia umowy z faktycznym sprzedawcą, organ uznał te wyjaśnienia za niewiarygodne, wobec informacji pozyskanych przez organ I instancji od firmy A. Organ odwoławczy podniósł także, że postępowanie podatkowe prowadzone przez Naczelnika Urzędu Celnego było zgodne z regułami wynikającymi z art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 O.p., nie narusza a art. 82a u.p.a jako nie mającego zastosowania w sprawie.
Uznając za bezpodstawny zarzut rażącego naruszenia art. 123 § 1 w związku
z art. 138 § 1 O.p., poprzez dopuszczenie do udziału w postępowaniu kuratora ustanowionego dla osoby nieznanej z miejsca pobytu, organ wskazał, że sąd rozpoznając wniosek organu z dnia 21 maja 2012 r., na podstawie materiału przekazanego przez organ, tj. wyników poszukiwania aktualnego miejsca pobytu Ł. G., doszedł do przekonania, że zostały spełnione wszystkie przesłanki wynikające z art. 138 § 1 O.p. pozwalające na ustanowienie kuratora.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Szczecinie strona zarzuciła decyzji naruszenie:
I. prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:
- art. 127 O.p. polegające na nierozpoznaniu przez organ II instancji całości sprawy i nieodniesieniu się do wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu, pomimo tego, że organ II instancji zobowiązany był do ponownego rozpoznania sprawy administracyjnej i odniesienia się do wszelkich przedstawionych zarzutów;
- art. 13 ust. 4 u.p.a. w zw. z art. 154 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym z dnia
6 grudnia 2008 r. poprzez uznanie, że organem właściwym do rozpatrzenia sprawy administracyjnej w I instancji jest Naczelnik Urzędu Celnego
, a w II instancji Dyrektor Izby Celnej , podczas gdy właściwym do rozpoznania sprawy był: w I instancji - Naczelnik Urzędu Celnego
, a w II instancji - Dyrektor Izby Celnej;
- art. 191 w zw. z art. 187 § 1 O.p. polegające na nierozważeniu w należyty sposób całości zebranego w sprawie materiału dowodowego, jednostronnym rozpatrzeniu sprawy, dowolnej ocenie zebranego materiału dowodowego, a także przekroczeniu uprawnień organu administracyjnego w zakresie możliwości orzekania o fałszywości lub prawdziwości określonych dokumentów;
II. prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, to jest art. 82 ust. 3
w zw. z art. 10 ust. 5 u.p.a. w zw. z art. 154 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym
z dnia 6 grudnia 2008 r. polegające na przyjęciu, iż zasadnym jest zastosowanie zastępczej metody określonej w art. 10 ust. 5 u.p.a., podczas gdy z przedstawionej przez skarżącego dokumentacji jednoznacznie wynikało, jaka była wysokość jego zobowiązania i na tej podstawie organ administracyjny powinien dokonać określenia wymiar u podatku.
Strona skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Izby Celnej [...] roku nr [...] oraz decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] r. nr [...] na podstawie art. 156 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej oraz decyzji ją poprzedzającej w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez właściwy organ I instancji oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.
Dyrektor Izby Celnej odpowiedzi na skargę nie podzielił zasadności podniesionych w skardze zarzutów, wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.
z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, a także ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a-c p.p.s.a.).
Po dokonaniu kontroli zaskarżonych decyzji w tak zakreślonej kognicji, mając na uwadze stan faktyczny i prawny sprawy, Sąd stwierdził, że zaskarżone decyzje naruszają prawo materialne tj. art. 10 ust. 5 w zw. z art. 10 ust. 1 pkt 2 i art. 82 ust. 3 u.p.a. poprzez błędną wykładnię w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, wobec czego winny być wyeliminowane z obrotu prawnego.
W niniejsze sprawie organ nie kwestionuje, że Ł. G. w 2007 roku nabył wewnątrzwspólnotowo samochód osobowy marki [...] - te okoliczności, są bezsporne.
Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest przyjęcie, że organ podatkowy ustala podstawę opodatkowania na podstawie art. 10 ust. 5 u.p.a. w sytuacji, gdy organ kwestionuje wartość samochodu a umowa nie została potwierdzona przez sprzedawcę. Zdaniem strony skarżącej organ w sposób nieuprawniony ustalił podstawę opodatkowania przy wykorzystaniu ww. metody, bowiem z przedstawionej przez podatnika dokumentów dotyczących transakcji kupna samochodu marki [...] jednoznacznie wynikała kwota należna z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego tego pojazdu. Zatem stosownie do brzmienia przepisu art. 82 ust. 3 u.p.a. ustalając podstawę opodatkowania, organ winien wziąć pod uwagę kwotę jaką nabywca zobowiązany był zapłacić sprzedającemu.
Na wstępie wskazać należy, że – jak słusznie wskazał organ
– w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, tj. z uwagi na nabycie samochodu
w 2007 r. i wobec uznania przez organ prowadzący postępowanie, że należna
(w prawidłowej wysokości) akcyza nie została zapłacona, wobec zaniżenia wartości samochodu tj. podstawy opodatkowania przy deklarowaniu do opodatkowania, zastosowanie ma przepis przejściowy zawarty w art. 154 ust. 1 ustawy z dnia
6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym, zgodnie z którym jeżeli obowiązek podatkowy w akcyzie odnośnie wyrobów akcyzowych niezharmonizowanych powstał przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym
i należna akcyza nie została do tego dnia zapłacona, stosuje się przepisy dotychczasowe (tj. przepisy ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym).
Zgodnie z art. 10 u.p.a. podstawą opodatkowania w przypadku wyrażenia stawki akcyzy w procencie podstawy opodatkowania jest:
1) kwota należna z tytułu sprzedaży na terytorium kraju wyrobów akcyzowych pomniejszona o kwotę podatku od towarów i usług oraz o kwotę akcyzy, należne od tych wyrobów;
2) kwota, jaką nabywca jest obowiązany zapłacić za wyroby akcyzowe, w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego;
3) kwota należna z tytułu dostawy wyrobów akcyzowych na terytorium państwa członkowskiego, w przypadku dostawy wewnątrzwspólnotowej;
4) wartość celna wyrobów akcyzowych powiększona o należne cło, w przypadku importu, z uwzględnieniem ust. 6-9.
Stosownie zaś do art. art. 82 ust. 3 u.p.a. w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego podstawą opodatkowania jest kwota, jaką nabywca jest obowiązany zapłacić.
Nie budzi wątpliwości zatem, że przepis art. 82 ust. 3 u.p.a. należy odczytywać jako regulację szczególną odnosząca się do nabywanych wyrobów akcyzowych w postaci samochodów osobowych. Natomiast w pozostałych przypadkach, a więc dotyczących innych wyrobów akcyzowych i innych czynności podlegających opodatkowaniu tym podatkiem, w celu określenia wysokości podstawy opodatkowania należy odnieść się do zasad ogólnych określonych w art. 10 u.p.a.
Zapis art. 82 ust. 3 u.p.a. we wskazanym brzmieniu wyłącza możliwość zastosowania zasad ogólnych z art. 10 ust. 5 u.p.a. w zw. z art. 10 ust. 1 pkt 2 u.p.a.
Określając podstawę opodatkowania polski ustawodawca, przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego, nie stosuje obiektywnego kryterium "wartości rynkowej" towaru, lecz posługuje się kryterium subiektywnym "kwoty, jaką nabywca jest obowiązany zapłacić".
Dopiero art. 82a u.p.a. dodany ustawą z dnia 9 maja 2008 r. o zwrocie nadpłaty w podatku akcyzowym zapłaconym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego albo importu samochodu osobowego (Dz. U. Nr 118,
poz. 745) i obowiązujący od 19 lipca 2008 r. wprowadził odstępstwo od zasady, że podstawą obliczania akcyzy przy nabyciu wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego jest cena jego nabycia. W stanie prawnym znajdującym zastosowanie
w rozpoznawanej sprawie art. 82a u.p.a. nie obowiązywał i jak zasadnie wskazał organ odwoławczy nie miał zastosowania w sprawie. Przepis ten bezspornie ma charakter normy prawa materialnego. Bowiem oprócz tego, że umożliwia organom weryfikowanie podstawy opodatkowania i wzywanie podatnika do zmiany jej wysokości, daje podatnikowi prawo dokonania korekty sporządzonej przez siebie deklaracji (art. 82a ust. 1 u.p.a.). Nakłada też na podatnika obowiązki, gdyż reguluje kwestię ponoszenia przez podatnika kosztów w sytuacji, gdy organ powoła biegłego dla ustalenia podstawy opodatkowania (art. 82a ust. 3 u.p.a.). Ponadto ustawodawca w ust. 4 art. 82a definiuje pojęcie średniej ceny wartości rynkowej samochodu poprzez sposób jej ustalenia. W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że jeżeli norma prawna wiąże się z nałożeniem na podmiot obowiązków lub uzyskaniem przez niego uprawnień, a także jeżeli norma prawna definiuje określone pojęcia to jest normą
o charakterze materialnym. Natomiast w odniesieniu do przepisu prawa materialnego, bez naruszenia zasady niedziałania prawa wstecz (lex retro non agit) nie jest możliwe jego zastosowanie w odniesieniu do zdarzeń sprzed jego wejścia
w życie. Zasadę tę można wyprowadzić z przepisu art. 2 Konstytucji RP, statuującego konstrukcję państwa prawa.
Stwierdzić należy, że w świetle przytoczonej regulacji prawnej nie ma podstaw prawnych do tego, aby organy podatkowe mogły za podstawę opodatkowania przy nabyciu wewnatrzwspólnotowym przyjmować inną wartość nabytego pojazdu aniżeli
ta, która wynika z nabycia. Wskazać należy, że nieuprawnione jest przyjmowanie za podstawę opodatkowania dla samochodów osobowych nabytych w 2007 r.,
w państwie członkowskim Unii Europejskiej innym niż Polska inną kwotę niż ta, jaką nabywca był obowiązany zapłacić - art. 82 ust. 3 u.p.a..
Jednocześnie wymaga podkreślenia, że przepis ten ani żaden inny przepis mający zastosowanie do stanu faktycznego dotyczącego nabycia wewnatrzwspólnotowego samochodu osobowego przed [...] r. nie wskazuje, i nie dopuszcza możliwości prawnej weryfikowania kwoty wynikającej
z umowy bądź faktury poprzez odesłanie do wartości rynkowej tego samego rodzaju samochodu osobowego.
Zatem zakres postępowania podatkowego winien obejmować dowody mające na celu ustalenie rzeczywistej ceny nabycia pojazdu. W tej materii organy podatkowe w niniejsze sprawie dysponują kopią umowy kupna samochodu załączonej do deklaracji AKC-U, kopią dowodu rejestracyjnego z nazwiskiem ostatniego właściciela, dowodami zaoferowanymi przez skarżącego w odwołaniu, w tym umowy podpisanej przez H. E, dokumentami uzyskanymi z rejestracji samochodu.
Zakres postępowania dowodowego prowadzonego przez organ podatkowy wyznacza w tym zakresie art. 180 § 1 O.p. i art. 82 ust. 3 u.p.a. Ponieważ przepisy postępowania pełnią służebną rolę w stosunku do prawa materialnego i służą realizacji tych norm prawnych, zawsze przepisy prawa materialnego określają, które zdarzenia są istotne w danej sprawie. Zatem przesłanki przepisu prawa materialnego, który ma w sprawie zastosowanie, wyznacza granice obowiązków dowodowych organu.
Reasumując wskazać należy, że w ocenie Sądu brakuje podstaw prawnych do tego, by organy podatkowe mogły w przypadku ustalania podstawy opodatkowania dla określenia podatku akcyzowego dla samochodu osobowego nabytego w 2007 r. w państwie członkowskim UE innym niż Polska przyjmować inną kwotę niż ta, jaką nabywca był obowiązany zapłacić (art. 82 ust. 3 u.p.a.).
W ocenie Sądu, w okolicznościach sprawy brak było podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] roku nr [...] oraz decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] r. nr [...] . Zgodnie bowiem z art. 17 O.p., właściwość miejscową organów podatkowych ustala się według miejsca zamieszkania albo siedziby podatnika. Stosownie zaś do brzmienia art. 13 ust. 1 u.p.a., organami podatkowymi w zakresie akcyzy stosownie do ich właściwości są naczelnik urzędu celnego i dyrektor izby celnej, właściwi ze względu na miejsce wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu. Na podstawie art. 13 ust. 4 u.p.a. w przypadku osób fizycznych, które dokonują nabycia wewnątrzwspólnotowego poza prowadzoną działalnością gospodarczą lub dokonują tego nabycia, nie prowadząc działalności gospodarczej, organem podatkowym jest naczelnik urzędu celnego właściwy ze względu na ich miejsce zamieszkania.
Jak wynika z deklaracji nabycia wewnątrzwspólnotowego AKCU z dnia [...] . miejscem zamieszkania podatnika był S., organowi I instancji nie udało się w toku postępowania ustalić innego miejsca zamieszkania podatnika, wobec czego należy przyjąć, że Naczelnik Urzędu Celnego zasadnie uznał swoją właściwość miejscową do przeprowadzenia postępowania podatkowego. A do rozpoznania odwołania właściwy był Dyrektor Izby Celnej . Prawidłowości postępowania nie podważa także fakt, że czynności kuratora wykonywał pracownik organu.
W ponownym postępowaniu organ uwzględni wskazany przez Sąd obowiązujący stan prawny i wykładnię przepisów mających zastosowanie do niniejszej sprawy. Na obecnym etapie postępowania przedwczesnym jest odnoszenie się do zarzutów skargi co do naruszeń przepisów dotyczących ustaleń faktycznych wobec błędnej wykładni prawa materialnego mającego zastosowanie
w niniejszej sprawie i determinującego zakres niezbędnych ustaleń faktycznych.
W tym stanie rzeczy, wobec stwierdzenia naruszenia materialnego prawa podatkowego, które miało wpływ na wynik sprawy - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. orzeczono jak w pkt 1 sentencji wyroku. O wstrzymaniu zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie 152 p.p.s.a., o kosztach postępowania sądowego na podstawie art. 200 i oraz § 6 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm ).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło