I SA/Sz 231/24
WyrokWSA w Szczecinie2024-07-10
Skład orzekający: Wiesława Achrymowicz, Elżbieta Dziel, Jolanta Kwiecińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Administracji Skarbowej prawidłowo utrzymał w mocy postanowienie odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego, uznając zarzuty zobowiązanego za spóźnione i nie znajdując podstaw do umorzenia postępowania z uwagi na przedawnienie należności?Ratio decidendi
Zaskarżone postanowienie organu narusza prawo, ponieważ organ nie wykazał, że egzekwowane należności z tytułu składek nie uległy przedawnieniu. Organ nie udowodnił, na czym polega celowość i skuteczność czynności egzekucyjnych zmierzających do wyegzekwowania należności, co prowadzi do wniosku, że postępowanie egzekucyjne mogło mieć charakter formalny, mający na celu jedynie wyeliminowanie przedawnienia. W związku z tym, sprawa wymaga ponownego rozpatrzenia przez organ.Stan faktyczny
Zobowiązany złożył skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, które utrzymało w mocy postanowienie organu egzekucyjnego odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego. Postępowanie egzekucyjne dotyczyło nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne za okres od marca do sierpnia 2017 r., na podstawie prawomocnej decyzji z lipca 2018 r. Zobowiązany zarzucił m.in. naruszenie przepisów K.p.a. dotyczących prawidłowego doręczenia, niezastosowanie przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz błędne utrzymanie w mocy postanowienia organu egzekucyjnego. Twierdził, że zaległości uległy przedawnieniu i nie otrzymał upomnień ani odpisów tytułów wykonawczych.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c PPSA.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Dziel Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu [...] lipca 2024 r. sprawy ze skargi D. P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego uchyla zaskarżone postanowienie.
Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (organ) utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w S. (organ egzekucyjny) z 15 stycznia 2024 r. odmawiające D. P. (zobowiązany) umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] - [...] wystawionych 11 września 2018 r. przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. (wierzyciel).
W uzasadnieniu tej treści rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że tytuły wykonawcze nr [...] - [...] z [...] września 2018 r. obejmują nieopłacone przez zobowiązanego składki na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od marca 2017 r. do sierpnia 2017 r. Zostały wystawione przez wierzyciela w następstwie prawomocnej decyzji Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w S., określającej wysokość niezapłaconych składek, wydanej 12 lipca 2018 r.
Korespondencja z wymienioną decyzją była dwukrotnie awizowana w oddawczej skrzynce pocztowej ze skutkiem doręczenia zobowiązanemu z upływem 8 sierpnia 2018 r. w trybie art. 44 § 1 - § 4 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2024.572 - K.p.a.).
Także opisy tytułów wykonawczych i zawiadomienie o zajęciu wierzytelności zostały doręczone zobowiązanemu w trybie art. 44 § 1 - § 4 K.p.a. z upływem 28 września 2018 r., po uprzednim dwukrotnym awizowaniu w oddawczej skrzynce pocztowej zobowiązanego.
Jak dalej motywował organ, organ egzekucyjny przekazał Naczelnikowi Trzeciego Urzędu Skarbowego w S. dalsze tytuły wykonawcze nr [...] - [...] w celu prowadzenia egzekucji ze środka, do którego stosowania organ egzekucyjny nie był uprawniony.
W piśmie z 14 grudnia 2023 r. zatytułowanym "zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej" zobowiązany wywodził, że: - egzekwowany obowiązek nie istnieje; - wygasł w wyniku zapłaty; - uległ przedawnieniu; - nie otrzymał upomnień ani odpisów tytułów wykonawczych.
Rozpatrując sprawę w wyniku zażalenia zobowiązanego, organ zgodził się ze stanowiskiem i argumentami organu egzekucyjnego.
Zdaniem organu, pismo zobowiązanego mogło być potraktowane wyłącznie jako wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego, bowiem zostało złożone już po upływie ustawowego terminu przewidzianego na złożenie zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej. W stanie prawnym obowiązującym do 30 lipca 2020 r. zobowiązany był uprawniony złożyć zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej w terminie 7 dni od otrzymania odpisów tytułów wykonawczych. W okolicznościach spornej egzekucji zobowiązany otrzymał odpisy wymienionych tytułów wykonawczych jeszcze w 2018 r.
W ocenie organu, argumenty przedstawione przez zobowiązanego nie uzasadniały umorzenia postępowania egzekucyjnego w świetle przesłanek wymienionych w art. 59 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w brzmieniu obowiązującym do 30 lipca 2020 r. (Dz.U.2019.1438 ze zm., aktualnie Dz.U.2023.2505 ze zm. - u.p.e.a.).
Organ tłumaczył, że decyzja z 12 lipca 2018 r., określająca zobowiązanemu wysokość egzekwowanych składek, która była podstawą wystawienia realizowanych tytułów wykonawczych, jest prawomocna. Decyzja ta nadal pozostaje w obrocie prawnym.
Adresem zamieszkania i adresem do doręczeń dla zobowiązanego jest ul. [...] w S.. Na ten adres była kierowana decyzja z 12 lipca 2018 r., odpisy tytułów wykonawczych i zawiadomienie o zajęciu wierzytelności.
Skoro podstawą wystawienia wymienionych tytułów wykonawczych była prawomocna decyzja, określająca wysokość niezapłaconych składek, wierzyciel nie miał obowiązku doręczenia zobowiązanemu upomnień. Ponadto prawomocna decyzja z 12 lipca 2018 r. zawierała pouczenie o tym, że stanowi podstawę wystawienia tytułu wykonawczego bez konieczności uprzedniego doręczenia upomnienia.
Następnie organ stwierdził, że egzekwowane należności składkowe nie uległy przedawnieniu. Motywował przy tym, że termin przedawnienia w wymiarze 5 lat uległ zawieszeniu od 21 kwietnia 2018 r. (od dnia, w którym organ rentowy zawiadomił zobowiązanego o wszczęciu postępowania w sprawie określenia wysokości nieopłaconych składek) do uprawomocnienia się decyzji z 12 lipca 2018 r.
W dalszej kolejności doszło do wszczęcia postępowania egzekucyjnego na podstawie wymienionych tytułów wykonawczych wystawionych 11 września 2018 r. Ich doręczenie na nowo zawiesiło bieg terminu przedawnienia należności z tytułu składek. Postępowanie egzekucyjne jest nadal prowadzone.
W podstawie prawnej organ powołał się na art. 24 ust. 5f, ust. 5b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U.2016.963 ze zm. w brzmieniu obowiązującym od marca do sierpnia 2017 r., aktualnie Dz.U.2024.497 - u.s.u.s.)
Na zakończenie organ argumentował, że "Zarówno decyzja z 12 lipca 2018 roku, jak i pismo z 1 grudnia 2023 roku o przekazaniu dalszych tytułów wykonawczych Naczelnikowi Trzeciego Urzędu Skarbowego w S., obrazują wysokość Pana zadłużenia z tytułu składek. Są to dowody świadczące o braku wykonania egzekwowanego obowiązku. Podkreślamy, że również na etapie zażalenia nie przedstawił Pan dowodów świadczących o wykonaniu obowiązku."
Zobowiązany złożył skargę na powyższe postanowienie organu.
Zarzucił naruszenie:
- art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 K.p.a. przez: - niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności i błędne rozpatrzenie całości materiału dowodowego, przez co została wydana decyzja, która narusza słuszny interes zobowiązanego; - niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a w szczególności nieustalenie okoliczności, przemawiających za umorzeniem postępowania egzekucyjnego;
- art. 24 pkt 4 u.s.u.s. z powodu niezastosowania tej regulacji;
- art. 44 K.p.a., art. 18 u.p.e.a. polegające na przyjęciu, że tytuły wykonawcze i upomnienia zostały prawidłowo doręczone zobowiązanemu;
- art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. i utrzymanie w mocy postanowienia organu egzekucyjnego, gdy postępowanie egzekucyjne powinno być umorzone zgodnie z wnioskiem zobowiązanego.
W następstwie formułowanych zarzutów zobowiązany wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia organu wraz z postanowieniem organu egzekucyjnego z 15 stycznia 2024 r. oraz o zasądzenie od organu kosztów postępowania sądowego.
W uzasadnieniu zarzutów i wniosków zawartych w skardze zobowiązany wykazywał, że składki w części nieprzedawnionej zostały zapłacone, w związku z czym nie istnieją.
Natomiast zaległości z tytułu składek za czas od marca 2017 r. do sierpnia 2017 r. uległy przedawnieniu i dlatego nie mogą być egzekwowane. Termin przedawnienia nie został bowiem ani przerwany, ani zawieszony. Zobowiązany nie otrzymał żadnej korespondencji aż do pisma z 1 grudnia 2023 r., z którego treści pierwszy raz dowiedział się o jakiejkolwiek procedurze.
Ponadto zobowiązany nie otrzymał pisemnego upomnienia. Jednocześnie, zdaniem zobowiązanego, czynności tej nie można konwalidować przez późniejsze doręczenie upomnienia.
Organ, odpowiadając na skargę, wniósł o jej oddalenie. W całości podtrzymał stanowisko i argumenty przedstawione w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie organu nie jest zgodne z prawem, chociaż nie wszystkie zarzuty zobowiązanego okazały się trafne.
W pierwszej kolejności trzeba zgodzić się z organem co do tego, że zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej były spóźnione w realiach analizowanego postępowania egzekucyjnego.
W myśl art. 44 K.p.a w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43:
1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego;
2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ (art. 44 § 1).
Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (art. 44 § 2).
W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (art. 44 § 3).
Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (art. 44 § 4).
Jak wynika z przedstawionych sądowi akt postępowania egzekucyjnego, tytuły wykonawcze wymienione przez organ był wyekspediowane na adres zobowiązanego, a korespondencja z tymi tytułami wykonawczymi dwukrotnie awizowana w oddawczej skrzynce pocztowej adresata 14 września 2018 r. i 24 września 2018 r., po czym zwrócona organowi egzekucyjnemu 29 września 2018 r. jako niepodjęta w terminie.
W tych okolicznościach faktycznych i prawnych skutek doręczenia zobowiązanemu wymienionych przez organ tytułów wykonawczych nastąpił z upływem 14 dni od 14 września 2018 r., czyli z upływem 28 września 2018 r.
W tej dacie art. 26 § 5 u.p.e.a. stanowił, że wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą:
1) doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego lub
2) doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego.
Zatem, wbrew stanowisku zobowiązanego, z upływem 28 września 2018 r. doszło do wszczęcia egzekucji na podstawie wymienionych przez organ tytułów wykonawczych. .
Jednocześnie w dacie wszczęcia rozpatrywanej egzekucji art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. stanowił o tym, że tytuł wykonawczy zawiera między innymi pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu w terminie 7 dni prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego.
Natomiast według art. 13 ustawy nowelizującej z 11 września 2019 r. (Dz.U.2019.2070 ze zm.), do postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1 i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe (art. 13 ust. 1).
Do egzekucji z:
1) pieniędzy,
2) rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego oraz rachunku prowadzonego przez spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową,
3) wierzytelności z tytułu nadpłaty lub zwrotu podatku,
4) praw z instrumentów finansowych zapisanych na rachunku papierów wartościowych lub innych rachunkach oraz wierzytelności z rachunków pieniężnych,
5) ruchomości
- wszczętych po wejściu w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą (art. 13 ust. 2).
W postępowaniu egzekucyjnym wszczętym i niezakończonym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego na zobowiązanego, do egzekucji ze składnika majątkowego wchodzącego w skład majątku wspólnego zobowiązanego i jego małżonka, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą (art. 13 ust. 3).
W postępowaniu egzekucyjnym wszczętym i niezakończonym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego na zobowiązanego, do egzekucji z rzeczy lub prawa majątkowego obciążonego zastawem skarbowym lub hipoteką przymusową, które zostało przeniesione na inny podmiot, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą (art. 13 ust. 4).
Do skargi na czynność egzekucyjną dokonaną w egzekucji, o której mowa w ust. 2, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą (art. 13 ust. 5).
Do postępowań zabezpieczających wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1 i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy przepisy ust. 1-5 stosuje się odpowiednio (art. 13 ust. 6).
Wobec tego zgodnie z art. 13 ustawy nowelizującej z 11 września 2019 r. organ stwierdził, że w następstwie wszczęcia egzekucji z upływem 28 września 2018 r. zobowiązany był uprawniony złożyć zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej w terminie 7 dni od doręczenia odpisów tytułów wykonawczych, nie później. Zmiana u.p.e.a. mocą powołanej ustawy nowelizującej od 30 lipca 2020 r. nie objęła prawa zobowiązanego do złożenia zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej.
Po pierwsze - termin na dokonanie takiej czynności w postępowaniu egzekucyjnym upłynął przed wejściem w życie wspomnianej ustawy nowelizującej z 11 września 2019 r., a więc przed 30 lipca 2020 r. W efekcie sytuacja proceduralna zobowiązanego w zakresie prawa do złożenia zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej uległa zamknięciu na zasadach obowiązujących do wejścia w życie tej nowelizacji.
Po drugie zaś, co jest równie istotne - art. 13 ustawy nowelizującej z 11 września 2019 r. nie otworzył na nowo zobowiązanemu terminu do złożenia zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej. Nie nadał mocy wstecznej nowym rozwiązaniom dotyczącym terminu na złożenie zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej, zawartym w art. 33 § 5 pkt 1 - pkt 3 u.p.e.a., a obowiązującym poczynając od 30 lipca 2020 r.
W tym stanie prawnym - co do zasady - organy trafnie potraktowały pismo skarżącego z 14 grudnia 2023 r. nazwane zarzutami w sprawie egzekucji administracyjnej jako wniosek o umorzenie postępowanie egzekucyjnego. Uczyniły to adekwatnie do istoty żądania zawartego w tym piśmie. Uwzględniły przy tym, że czas na złożenie wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego jest ograniczony wyłącznie przez tok tego postępowania. Innymi słowy, zobowiązany był uprawniony wystąpić do organu egzekucyjnego z wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego dopóki organ egzekucyjny utrzymywał tok tej procedury.
Należy również zgodzić się z organami w tej mierze, że w przypadku wystawienia tytułów wykonawczych na podstawie decyzji, określającej wysokość zaległych składek, wierzyciel nie miał obowiązku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia.
W myśl § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie określenia należności pieniężnych, których egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia (aktualnie Dz.U.2023.1626), egzekucja administracyjna może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia w przypadku, gdy dotyczy należności pieniężnych, których obowiązek uiszczenia powstaje z mocy prawa, a wysokość tych należności została określona w ostatecznym orzeczeniu.
Decyzja z 12 lipca 2018 r. niewątpliwie ma charakter wyłącznie deklaratoryjny, czyli potwierdza w obrocie prawnym obowiązki zobowiązanego wynikające z ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w zakresie opłacania i wysokości składek.
Błędnie zobowiązany i organy toczyły spór o prawidłowość doręczenia zobowiązanemu decyzji z 12 lipca 2018 r., określającej wysokość nieopłaconych składek. Kwestia ta wykracza poza ramy postępowania egzekucyjnego. Jeśli zobowiązany uważa, że nigdy nie została mu doręczona decyzja z 12 lipca 2018 r., powinien wykazać tę okoliczność w trybie właściwym dla jej wydania. Natomiast nie może tego uczynić w postępowanie egzekucyjnym.
Niezależnie od powyższych rozważań sąd ocenia, że lektura kontrolowanego postanowienia organu odniesiona do przedstawionych sądowi akt postępowania egzekucyjnego prowadzi do konstatacji, że organ nie wykazał zawieszenia biegu terminu przedawnienia składek objętych wymienionymi tytułami wykonawczymi.
Po pierwsze - organ nawiązał do zajęcia wierzytelności zobowiązanego przypadającej od firmy V.. P. K.. Jednak organ nie wykazał, czy - co do zasady - taka wietrzność istniała i istnieje, skoro jednocześnie stwierdził, że od 2018 r. egzekucja prowadzona wobec zobowiązanego jest nadal bezskuteczna. Tymczasem zajęcie wierzytelności nieistniejącej nie mogłoby mieć żadnego przełożenia na bieg terminu przedawnienia należności z tytułu składek.
Po drugie - organ pominął, że w piśmie z 11 grudnia 2023 r. Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego w S. poinformował organ egzekucyjny o tym, że nie został wskazany majątek, z którego możliwe byłoby prowadzenie egzekucji wobec zobowiązanego. Oznacza to, że kierowanie egzekucji do Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w S. 1 grudnia 2023 r. było pozbawione uzasadnienia, tylko pozorowało aktywność organu egzekucyjnego i tym samym nie mogło obiektywnie zmierzać do wyegzekwowania od zobowiązanego należności z tytułu składek.
Po trzecie zaś - organ w żaden sposób nie omówił dlaczego egzekucja od 2018 r. nie przyniosła żadnego efektu i nie doszło do zastosowania art. 59 § 2 u.p.e.a., a więc do umorzenia postępowania egzekucyjnego z powodu bezskuteczności, braku majątku i źródła dochodu zobowiązanego, dających możliwość wyegzekwowania należności ponad koszty egzekucyjne.
Z argumentacji organu nie wynika zatem na czym konkretnie miałaby polegać obiektywnie rozumiana celowość, skuteczność jakichkolwiek czynności egzekucyjnych, a więc rzeczywiste zmierzanie przez organ egzekucyjny do wyegzekwowania od zobowiązanego należności z tytułu składek.
Skoro, zdaniem organu, egzekucja jest prowadzona celowo, od 2018 r. zmierza do wyegzekwowania od zobowiązanego należności z tytułu składek, to powinna przecież realnie i szybko doprowadzić do przymusowego odzyskania należności składkowych zgodnie z treścią tytułów wykonawczych.
Trudno nie dostrzec sprzeczności w argumentacji organu w tym zakresie.
Co więcej, organ nie wykazał, czy w realiach analizowanej sprawy nie dzieje się tak, że stan toku postępowania egzekucyjnego ma charakter wyłącznie formalny, aby w ten sposób wyeliminować przedawnienie należności składkowych.
W sprawie sygn. I GSK 1138/18 (por. strona internetowa orzeczenia.nsa.gov.pl) Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że pojęcie czynności zmierzającej do wyegzekwowania składek, nawiązuje do egzekucji prowadzonej według reguł określonych w u.p.e.a. W myśl art. 1a pkt 2 u.p.e.a., przez czynność egzekucyjną należy rozumieć wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Trafne jest zapatrywanie, według którego doręczenie odpisu tytułu wykonawczego nie jest czynnością egzekucyjną (por. Komentarz do "Postępowania egzekucyjnego w administracji" R. Hauser, A. Skoczylas, wyd. 7. C.H. Beck do art. 1a u.p.e.a., s. 21). Wobec tego, skoro doręczenie odpisu tytułu wykonawczego nie jest czynnością zmierzającą do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego według u.p.e.a., to tym samym nie jest czynnością zmierzającą do wyegzekwowania należności z tytułu składek. Odnośnie do skutków doręczenia odpisu tytułu wykonawczego również w orzecznictwie sądów administracyjnych wskazywano przykładowo, że samo doręczenie nie jest pierwszą czynnością egzekucyjną, o której podatnik został powiadomiony i nie przerywa biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Nie jest czynnością egzekucyjną takie działanie organu egzekucyjnego, które nie wiąże się ze stosowaniem lub zrealizowaniem środka egzekucyjnego, a więc nie będzie nią także doręczenie zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego (por. "Komentarz do ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji" (w:) Cezary Kulesza do art. 26 u.p.e.a.).
W świetle powyższego samo doręczenie zobowiązanemu odpisów tytułów wykonawczych jeszcze nie realizowało przesłanki zawieszenia biegu terminu przedawnienia z art. 24 ust. 5b u.s.u.s., nawiązującej do pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek.
Jednocześnie organ nie wyjaśnił, czy istniała wierzytelność, która podlegałaby zajęciu, dlaczego nie zostały zastosowane inne środki egzekucyjne aż do wydania zaskarżonego postanowienia 12 marca 2024 r., na czym konkretnie miałoby polegać w tej sytuacji zmierzanie przez organ egzekucyjny do wyegzekwowania należności z tytułu składek.
Takie postępowanie organu świadczy o dowolności i prowadzi do konstatacji, że kontrolowane postanowienie organu zostało wydane z istotnym naruszeniem art. 7, art. 8 § 1, art. 9, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a., art. 18 u.p.e.a., które może zasadniczo wpływać na wynik sprawy. W konsekwencji na dotychczasowym etapie rozpatrywania wniosku zobowiązanego o umorzenie postępowania egzekucyjnego organ nie wykazał, aby egzekwowane należności zobowiązanego z tytułu składek nie uległy przedawnieniu. Kwestia ta wymaga zatem ze strony organu rzetelnej i wszechstronnej analizy, bezstronnego i zupełnego wyjaśnienia, zarówno od strony faktycznej, jak i prawnej.
W dalszym postępowaniu organ uwzględni stanowisko prawne sądu.
Z powodów omówionych wyżej zaskarżone postanowienie organu podlegało uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2024.935).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło