I SA/Sz 232/24
WyrokWSA w Szczecinie2024-06-19
Skład orzekający: Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, Elżbieta Dziel, Jolanta Kwiecińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego oddalające zarzuty zgłoszone w postępowaniu egzekucyjnym jest zgodne z prawem w sytuacji zarzutu prowadzenia egzekucji mimo jej bezskuteczności z powodu braku majątku lub źródła dochodu zobowiązanego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zarzuty zobowiązanego dotyczące bezskuteczności egzekucji z powodu braku majątku lub źródła dochodu nie stanowią podstawy do uznania braku wymagalności obowiązku w rozumieniu art. 33 § 2 pkt 6 lit. c u.p.e.a. oraz że organ prawidłowo oddalił zarzuty, gdyż zobowiązany nie wykazał wygaśnięcia obowiązku podatkowego ani braku wymagalności, a postępowanie egzekucyjne prowadzone było zgodnie z przepisami.Stan faktyczny
A. G. został zobowiązany decyzją podatkową do zapłaty opłaty paliwowej za okres od grudnia 2014 r. do kwietnia 2015 r. Wobec nieuregulowania zobowiązania wszczęto postępowanie egzekucyjne. Zobowiązany zgłosił zarzuty dotyczące braku wymagalności obowiązku i wygaśnięcia zobowiązania, wskazując na bezskuteczność egzekucji z powodu braku majątku lub źródła dochodu. Organ I instancji oddalił zarzuty, a organ II instancji utrzymał to postanowienie w mocy. Zobowiązany złożył skargę do WSA w Szczecinie, która została oddalona.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Dziel (spr.) Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 19 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi A. G. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w S. z dnia [...] lutego 2024 r. nr 3201-IEN.7113.2.2024. w przedmiocie zarzutu zgłoszonego w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.
Zaskarżonym postanowieniem z 27 lutego 2024 r., nr 3201-IEN.7113.2.2024.5 Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, po rozpatrzeniu zażalenia A. G., utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S. z 4 grudnia 2023 r., nr 3217-SWW-3.720.1680.2023.38.EK, w sprawie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym.
Z zaskarżonego postanowienia wynika, że zostało ono wydane na podstawie m.in. art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U.2023.775 ze zm.) – dalej: "k.p.a.", art. 33 § 2 pkt 5 i pkt 6 lit. c ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U.2023.2505 ze zm.) – dalej: "u.p.e.a.", oraz w następującym stanie sprawy.
Decyzją z 28 września 2020 r., nr 0417-SPA.4105.471.2020, Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w T. określił A. G. (dalej: "zobowiązany", "skarżący") zobowiązanie podatkowe z tytułu opłaty paliwowej za grudzień 2014 r. oraz za okres od stycznia do kwietnia 2015 r. w łącznej wysokości [...] zł. Następnie, postanowieniem z 20 października 2020 r., nr 0417-SPA.4255.2.2020, wskazany organ podatkowy nadał tej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.
Decyzją z 18 marca 2021 r., nr 0401-IOA.4105.21.2020, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w B. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Zobowiązany złożył do sądu administracyjnego skargę na decyzję z 18 marca 2021 r. wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji.
Postanowieniem z 16 listopada 2021 r., sygn. akt I SA/Bd 329/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
W związku z nieuregulowaniem zobowiązania, 20 listopada 2020 r. wierzyciel
– Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w S. (dalej: "wierzyciel", "organ I instancji") wystawił tytuły wykonawcze o numerach: [...], [...], [...], [...], [...] i przekazał je celem realizacji do organu egzekucyjnego
– Naczelnika Urzędu Skarbowego w R..
Pismem z 9 czerwca 2023 r. zobowiązany zgłosił zarzuty w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie wskazanych tytułów wykonawczych. Wskazał na naruszenie art. 33 § 2 pkt. 6 lit. c u.p.e.a., tj. brak wymagalności obowiązku w przypadku wystąpienia innej przyczyny niż odroczenie terminu wykonania obowiązku i rozłożenia na raty należności pieniężnej, a także art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a., tj. wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części.
Zobowiązany zgłosił także zarzuty na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z 28 marca 2018 r., którego odpis został doręczony zobowiązanemu 26 kwietnia 2018 r. W związku z tym, postanowieniem z 11 lipca 2023 r., organ egzekucyjny odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów, z uwagi na uchybienie terminu do ich wniesienia.
Postanowieniem z 4 grudnia 2023 r., nr 3217-SWW-3.720.1680.2023.38.EK, wydanym po ponownym rozpoznaniu sprawy (uprzednie postanowienie wierzyciela
z dnia 25 lipca 2023 r., nr 3217-SWW-3.720.1680.2023.18.RW. zostało uchylone postanowieniem organu II instancji z 29 września 2023 r., nr 3201-IEN.7113.43.2023.4) organ I instancji oddalił zarzuty zobowiązanego z art. 33 § 2 pkt 5 i pkt 6 lit. c u.p.e.a.
Pismem z 15 grudnia 2023 r. zobowiązany wniósł zażalenie na postanowienie organu I instancji, podnosząc zarzut naruszenia art. 33 § 2 pkt 6 lit. c u.p.e.a. poprzez prowadzenie w egzekucji administracyjnej w sytuacji jej oczywistej bezskuteczności, z uwag na brak majątku lub źródła dochodu zobowiązanego, z którego możliwe jest wyegzekwowanie środków pieniężnych przewyższających koszty egzekucyjne.
Opisanym na wstępie postanowieniem z dnia 27 lutego 2024 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej: "organ odwoławczy", "organ II instancji") utrzymał w mocy postanowienie wierzyciela, stwierdzając, że organ I instancji słusznie oddalił zgłoszone przez zobowiązanego zarzuty oraz że postanowienie wierzyciela spełnia wymogi wynikające z przepisów k.p.a.
W odniesieniu do zgłoszonego przez zobowiązanego zarzutu wygaśnięcia obowiązku w całości albo w części (art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a.), organ odwoławczy stwierdził, że zarzut ten należało oddalić. Organ wyjaśnił, że kwestie związane z wygaśnięciem zobowiązań podatkowych uregulowane są w Rozdziale 7 Działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U.2023.2383 ze zm.)
– dalej: "O.p.", oraz że w art. 59 § 1 O.p. ustawodawca wskazał, jakie okoliczności muszą zaistnieć, aby doszło do wygaśnięcia zobowiązania podatkowego (np. zapłata, umorzenia zaległości, przedawnienie). Organ podniósł, że zobowiązany nie przedstawił żadnych dowodów na to, że obowiązek wygasł, a zgromadzony w toku postępowania prowadzonego przez wierzyciela materiał dowodowy potwierdził, że: zobowiązany nie zapłacił zobowiązania, zaległość nie została umorzona przez właściwy w sprawie organ podatkowy czy egzekucyjny, nie nastąpiło przedawnienie dochodzonego zobowiązania.
W kwestii przedawnienia organ II instancji wyjaśnił, że w sprawie zobowiązanego zobowiązania podatkowe z tytułu opłaty paliwowej powstały za okres od grudnia 2014 r. do kwietnia 2015 r. Wobec tego, zgodnie z art. 70 § 1 O.p., bieg terminu przedawnienia rozpoczął swój bieg w dniu 1 stycznia 2016 r. i zobowiązania uległyby przedawnieniu z dniem 31 grudnia 2020 r. Jednakże, z uwagi na wystąpienie okoliczności wymienionych w art. 70 § 6 pkt 1 (7 września 2020 r. Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w T. wszczął postępowanie karne skarbowe o sygn. akt RKS 409/2016/432000) i art. 70c O.p. (zawiadomienie z 16 września 2020 r. w trybie art. 70c O.p. zostało doręczone zobowiązanemu 28 września 2020 r.), w dniu 7 września 2020 r. bieg terminu przedawnienia uległ zawieszeniu i jest zawieszony do chwili obecnej (pismem z 14 listopada 2023 r. Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w T. poinformował, że postępowanie karne skarbowe prowadzone wobec zobowiązanego nie zostało zakończone; Sąd Rejonowy w T. postanowieniem z 2 maja 2022 r., sygn. akt. II K 472/21 zawiesił postępowanie w sprawie zobowiązanego).
W zakresie zgłoszonego przez zobowiązanego zarzutu braku wymagalności obowiązku (art. 33 § 2 pkt 6 lit. c u.p.e.a.), organ II instancji stwierdził, że wierzyciel słusznie ocenił, iż wystąpiła negatywna przesłanka do uznania zasadności zgłoszonego zarzutu. Organ odwoławczy wyjaśnił, że argumenty zobowiązanego, co do prowadzenia egzekucji w sytuacji jej bezskuteczności z uwagi na brak majątku lub źródła dochodu zobowiązanego, pozostają bez wpływu na ocenę dowodową związaną z ewentualnym brakiem wymagalności obowiązku z innej przyczyny niż odroczenie terminu wykonania obowiązku lub rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej. Wynika to z konstrukcji prawnej tego zarzutu, którego uznanie przez wierzyciela może nastąpić w przypadku: wstrzymania wykonania decyzji ostatecznej, przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji ostatecznej, uchylenia postanowienia nadającego rygor natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji wymiarowej, otwarcia postępowania restrukturyzacyjnego, ogłoszenia upadłości. Z akt postępowania nie wynika, aby którakolwiek z przywołanych okoliczności wystąpiła w badanym stanie faktycznym. Zdaniem organu odwoławczego organ I instancji dokonał poprawnej merytorycznej oceny ww. zarzutu, w oparciu o zgromadzone w postępowaniu dowody. Wierzyciel pismem z 6 lipca 2023 r. wystosował zapytanie do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. m.in.: czy zobowiązany wnioskował o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi z 11 lipca 2023 r. organ podatkowy poinformował, że zobowiązany złożył taki wniosek. Wskazał również, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy postanowieniem z 16 listopada 2021 r., sygn. akt. I SA/Bd 329/21 odmówił wstrzymania zaskarżonej decyzji. Postanowienie to stało się prawomocne 18 grudnia 2021 r.
Pismem z 20 grudnia 2023 r. zobowiązany złożył skargę na postanowienie organu II instancji, w której wniósł o uchylenie zaskarżonego aktu w całości i zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzucił naruszenie art. 33 § 2 pkt 6 lit. c u.p.e.a. poprzez prowadzenie egzekucji administracyjnej w sytuacji jej oczywistej bezskuteczności, z uwagi na brak majątku lub źródła dochodu zobowiązanego, z którego możliwe jest wyegzekwowanie środków pieniężnych przewyższających koszty egzekucyjne.
W uzasadnieniu skarżący wskazał, że egzekucja prowadzona na podstawie czterech ww. tytułów wykonawczych wystawionych przez wierzyciela jest bezskuteczna, a wszczęcie i prowadzenie postępowania egzekucyjnego w niniejszej sprawie jest niezasadne, z uwagi na fakt braku wskazania przez wierzyciela majątku lub źródeł dochodu zobowiązanego, co uzasadniałoby prowadzenie egzekucji. Zauważył, że problem związany ze ziszczeniem się przesłanki bezskuteczności wielokrotnie był poruszany w orzecznictwie sądów administracyjnych, w tym w szczególności w uchwale NSA z 8 grudnia 2008 r., II FPS 6/08. W ocenie skarżącego, wobec tego, że w niniejszej sprawie brak jest majątku, z którego egzekucja mogłaby doprowadzić do zaspokojenia wierzyciela podatkowego, prowadzone postępowanie egzekucyjne powinno zostać umorzone.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie rozważań należy wskazać, że rozpoznanie niniejszej sprawy zostało dokonane przez sąd w składzie trzech sędziów na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym, albowiem przedmiot skargi kwalifikował sprawę do kategorii, o jakich mowa w art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U.2023.1634 ze zm.) – dalej: "p.p.s.a.". Zgodnie bowiem z art. 119 pkt 3 p.p.s.a., sąd może rozpoznać sprawę w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W myśl zaś art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Stosownie do art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, których przedmiotem jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. W wyniku takiej kontroli postanowienie podlega uchyleniu w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).
Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę.
Granice niniejszej sprawy wyznaczyło zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 27 lutego 2024 r., utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S. z dnia 4 grudnia w przedmiocie oddalenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym z 20 listopada 2023 r.
Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia w świetle wskazanych wyżej przepisów, sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu I instancji stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zaś objęte zarzutami postępowanie egzekucyjne prowadzone było na podstawie tytułów wykonawczych z 20 listopada 2020 r. o numerach: [...], [...], [...], [...], [...]
Zgodnie z brzmieniem art. 33 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. W myśl art. 33 § 2 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest:
1) nieistnienie obowiązku;
2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:
a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4,
b) dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1,
c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;
3) błąd co do zobowiązanego;
4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;
5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części;
6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:
a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,
b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,
c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.
Zarzut w obecnym stanie prawnym jest środkiem prawnym o jednolitym charakterze. Zobowiązany, wnosząc zarzut, kwestionuje możliwość prowadzenia egzekucji, podważając prawidłowość tytułu wykonawczego. Z tytułu wykonawczego wynika domniemanie istnienia obowiązku oraz spełnienia wszystkich przesłanek dopuszczalności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, dlatego zobowiązany, wnosząc zarzut, zamierza wykazać, że: a) nie jest prawdziwe twierdzenie wierzyciela, że obowiązek istnieje (art. 33 § 2 pkt 1) albo b) wprawdzie obowiązek został nałożony na zobowiązanego wskazanego w tytule wykonawczym, ale określenie obowiązku w tytule wykonawczym odbiega od treści nałożonego obowiązku (art. 33 § 2 pkt 2), albo c) obowiązek został nałożony na inną osobę niż wskazana w tytule wykonawczym jako zobowiązany (art. 33 § 2 pkt 3), albo d) tytuł wykonawczy został wystawiony przedwcześnie, bo przed doręczeniem zobowiązanemu upomnienia, które było wymagane (art. 33 § 2 pkt 4), albo e) obowiązek wygasł w całości lub w części, dlatego nie było podstaw do wystawienia tytułu wykonawczego (art. 33 § 2 pkt 5), albo e) obowiązek nie jest wymagalny, dlatego nie było podstaw do wystawienia tytułu wykonawczego (art. 33 § 2 pkt 6) (zob. P. M. Przybysz [w:] Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, LEX/el. 2023, art. 33, teza 2).
Co istotne, zaprezentowane w art. 33 § 1 u.p.e.a. przesłanki tworzą katalog zamknięty. Wobec tego swoją aktualność zachowuje stanowisko, że podstawą zarzutu w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego mogą być wyłącznie
konkretne zdarzenia i okoliczności wymienione w tym przepisie, a nie jakiekolwiek niezadowolenie zobowiązanego z poddania go egzekucji administracyjnej (por. wyroki NSA: z 18 stycznia 2012 r., II FSK 1244/10; z 18 sierpnia 2015 r., II FSK 1688/13;
z 18 listopada 2015 r., II FSK 2594/13). Postępowanie wywołane zarzutami w trybie art. 33 u.p.e.a. nie może prowadzić do podważenia ostatecznych merytorycznych rozstrzygnięć organów, wydanych w toku postępowania administracyjnego - jako postępowania rozpoznawczego, a więc poza postępowaniem egzekucyjnym, które ma charakter postępowania wykonawczego, zmierzającego do realizacji obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym. Postępowanie w sprawie zarzutu egzekucyjnego jest postępowaniem incydentalnym w ramach administracyjnego postępowania egzekucyjnego. Postępowanie dotyczące zgłoszonego zarzutu nie dotyczy zatem sprawy administracyjnej, lecz jest toczącym się w ramach sprawy egzekucyjnej postępowaniem, w którym bada się szczególny środek zaskarżenia zobowiązanego, kwestionującego dopuszczalność wszczęcia lub dalszego prowadzenia egzekucji administracyjnej albo dopuszczalność lub zasadność zastosowania określonego środka egzekucyjnego. Ustalenia faktyczne wierzyciela mogą zatem dotyczyć jedynie podstaw zgłoszonych zarzutów, a nie kwestii związanych z oceną prawną zasadności lub prawidłowości obowiązku określonego w tytule wykonawczym, co wprost wynika z art. 29 § 1 u.p.e.a. Ewentualna wadliwość wydanych w tym przedmiocie rozstrzygnięć może być podnoszona w innym, odrębnym postępowaniu. W przeciwnym bowiem wypadku organ orzekałby o meritum sprawy, a to należy do organu wydającego rozstrzygnięcie będące podstawą egzekucji administracyjnej, nawet wówczas, gdy wierzycielem/organem egzekucyjnym jest organ, który wydał decyzję.
Wskazać również należy, że stan prawny niniejszej sprawy – na podstawie odesłania zawartego w art. 18 u.p.e.a. – uzupełniają przepisy ogólnej procedury administracyjnej. Zgodnie bowiem z art. 18 u.p.e.a., jeżeli przepisy u.p.e.a. nie stanowią inaczej: 1) do czynności wierzyciela podejmowanych przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego na podstawie niniejszej ustawy, 2) w postępowaniu egzekucyjnym – przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się odpowiednio.
Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy można więc wskazać, że wierzyciel, jako organ I instancji, jest związany m.in. zasadą praworządności, w myśl której winien działać na podstawie przepisów prawa (art. 6 k.p.a.), oraz ogólną zasadą prawdy obiektywnej, z której wynika obowiązek podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Winien również prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania (art. 8 § 1 k.p.a.).
Wskazać także należy, że powyższe zasady znajdują pełne zastosowanie nie tylko w ramach jurysdykcyjnego postępowania administracyjnego, ale – poprzez odesłanie zawarte we wspomnianym wyżej art. 18 u.p.e.a. – także na płaszczyźnie czynności procesowych postępowania egzekucyjnego. Jej adresatami są w szczególności organy podejmujące wszelkie władcze czynności wobec zobowiązanego (w tym naturalnie czynności orzecznicze).
Z tego też powodu w badanej sprawie ustalenia faktyczne organu powinny zostać skorelowane ze sformułowanymi podstawami zarzutów. Co również istotne, powinny one znaleźć odzwierciedlenie w aktach sprawy, na podstawie których sąd dokona kontroli działania organu. Nie można stracić z pola widzenia, że zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd dokonuje kontroli zaskarżonego aktu "na podstawie akt sprawy", co oznacza, że podstawę orzekania stanowi materiał dowodowy zgromadzony przez organ w toku postępowania oraz że, co do zasady, zakazane jest uwzględnianie okoliczności nieznajdujących odzwierciedlenia w aktach sprawy. Z kolei "akta sprawy" oznaczają dokumentację sprawy, na podstawie której organ ustalił stan faktyczny sprawy i wydał rozstrzygnięcie będące przedmiotem kontroli sądu administracyjnego. Sąd jest także zobligowany przyjmować, że przesłane przez organ przy skardze akta sprawy są tymi, które organ posiadał prowadząc postępowanie zakończone orzeczeniem zaskarżonym do sądu.
W badanej sprawie, zdaniem sądu, na etapie postępowania zakończonego zaskarżonym rozstrzygnięciem Dyrektora Izby Skarbowej, dochowano ww. standardów prawidłowego procedowania. W ocenie sądu organy obu instancji działały na podstawie i w granicach obowiązującego prawa, w sposób budzący zaufanie do podejmowanych przez nie działań, a stan faktyczny sprawy został ustalony w sposób prawidłowy, w oparciu o zebrany komplety materiał dowodowy, poddany przez organy ocenie w sposób nienaruszający przepisów postępowania. Tak ustalony stan faktyczny sprawy sąd przyjmuje za własny.
Jak już wskazano powyżej, w przypadku zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, granice sprawy rozpoznawanej przez wierzyciela wyznaczają wskazane przez zobowiązanego zarzuty, o których mowa w art. 33 u.p.e.a. Dlatego też sąd administracyjny nie może objąć kontrolą innej sprawy niż ta, która była przedmiotem rozstrzygnięcia w postępowaniu egzekucyjnym (por.: wyrok NSA z 4 kwietnia 2012 r., II FSK 2615/10).
Skarżący w swojej skardze podnosi, że egzekucja jest bezskuteczna z uwagi na brak majątku z którego egzekucja może być prowadzona, w jego ocenie wszczęcie
i prowadzenie postępowania egzekucyjnego w niniejszej sprawie jest niezasadne z uwagi na fakt braku wskazania przez wierzyciela majątku lub źródeł dochodu zobowiązanego, co uzasadniałoby prowadzenie egzekucji. Pomimo tego , że zarówno na etapie zarzutów jak i zażalenia skarżący powoływał się na wygaśnięcie obowiązku podatkowego, to nie przedstawił żadnych dowodów na twierdzenie, że obowiązek wygasł. Organy podatkowe obu instancji wyjaśniły w swoich rozstrzygnięciach w jakich przypadkach dochodzi do wygaśnięcia zobowiązania, dokonały także analizy wystąpienia przesłanki przedawnienia.
Stosownie bowiem do treści art. 59 § 1 O.p. zobowiązanie podatkowe wygasa
w całości lub w części wskutek:
1) zapłaty;
2) pobrania podatku przez płatnika lub inkasenta;
3) potrącenia;
4) zaliczenia nadpłaty lub zaliczenia zwrotu podatku;
5) zaniechania poboru;
6) przeniesienia własności rzeczy lub praw majątkowych;
7) przejęcia własności nieruchomości lub prawa majątkowego w postępowaniu egzekucyjnym;
8) umorzenia zaległości;
9) przedawnienia;
10) zwolnienia z obowiązku zapłaty na podstawie art. 14m;
11) nabycia spadku w całości przez Skarb Państwa albo jednostkę samorządu terytorialnego stwierdzonego przez prawomocne postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku - ze skutkiem na dzień otwarcia spadku.
Jak już wskazano powyżej, skarżący pomimo powoływania się na wygaśnięcie zobowiązania, nie wskazał, która z przesłanek wygaśnięcia zobowiązania w jego przypadku miałaby wystąpić , ani też nie przedstawił żadnych dowodów na swoje twierdzenie, że obowiązek wygasł. Jako zasadne w takiej sytuacji należy ocenić postępowanie organów podatkowych, które analizę wystąpienia przesłanki wygaśnięcia zobowiązania przeprowadziły na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego przez wierzyciela w toku postępowania. Organy na podstawie zapisów w systemów teleinformatycznych prowadzonych przez organ egzekucyjny oraz wierzyciela stwierdziły, ze zobowiązanie nie zostało zapłacone, zaległość nie została też umorzona przez właściwy w sprawie organ podatkowy czy egzekucyjny.
Sąd podziela oceną organów podatkowych braku wystąpienia przedawnienia jako przesłanki wygaśnięcia zaległości podatkowej. Stosownie bowiem do art. 70 § 1 O.p. zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. W rozpatrywanym przypadku zobowiązania powstały za okres od grudnia 2014 r. do kwietnia 2015 roku, tym samym bieg terminu przedawnienia rozpoczął się 1 stycznia 2016 roku, co oznacza, że zobowiązanie uległoby przedawnieniu z dniem 31 grudnia 2020 r. Jednak bieg terminu przedawnienia uległ zawieszeniu. Zgodnie bowiem z art. 70 § 6 pkt 1 O.p, bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym podatnik został zawiadomiony, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania. Jak wynika z akt sprawy w dniu 7 września 2020 r. Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w T. wszczął postępowanie karne skarbowe, o czym działając w trybie art. 70c O.p. zawiadomił podatnika pismem z 16 dnia września 2020 r. doręczonym mu w dniu 28 września 2020 r., co oznacza to, że bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego z tytułu opłaty paliwowej za okres od grudnia 2014 r. do kwietnia 2015 r. został skutecznie zawieszony z dniem 7 września 2020 roku. Zgodnie natomiast z art. 70 § 7 pkt 1 O.p., bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się, a po zawieszeniu biegnie dalej, od dnia następującego po dniu prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe. Jak natomiast wynika z informacji udzielonej przez Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w T. postępowanie karne skarbowe prowadzone wobec skarżącego nie zostało zakończone, postępowanie to obecnie jest na etapie sądowym. W związku z tym, że postępowanie karne skarbowe nie zostało prawomocnie zakończone, to bieg terminu przedawnienia pozostaje zwieszony, do czasu prawomocnego jego zakończenia postępowania. W konsekwencji zasadnie organy obu instancji oceniły, że zobowiązanie podatkowe z tytułu opłaty paliwowej za okres od grudnia 2014 r. do kwietnia 2015 r. nie uległo przedawnieniu. Podkreślenia wymaga, że skarżący ustaleń odnośnie do braku zaistnienia przesłanki przedawnienia zobowiązania podatkowego nie kwestionuje.
Odnosząc się natomiast do zdefiniowanego w skardze zarzutu opartego na treści art. 33 § 2 pkt 6c u.p.e.a., zgodnie z którym podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej jest brak wymagalności obowiązku w przypadku innym niż odroczenie terminu wykonania obowiązku (lit. a), bądź rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej (lit. b). Nie można uznać za zasadne twierdzeń skarżącego co do tego, że nałożony na niego obowiązek nie był wymagalny. Sąd zgadza się z oceną organu odwoławczego zawartą w zaskarżonym postanowieniu, iż przytoczone przez stronę argumenty, tj. brak majątku lub źródła dochodu zobowiązanego, pozostają bez wpływu na ocenę dowodową związaną z ewentualnym brakiem wymagalności obowiązku.
Nie znajdując zatem podstaw do podzielenia zarzutów skargi, jak też nie znajdując innych niż wskazane przez skarżącą wadliwości kontrolowanego postanowienia, sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło