I SA/Sz 234/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sokołowska, Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka (spr.),, Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska, , , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi Instytutu [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. na pismo Wojewódzkiego Urzędu Pracy w S. z dnia 27 stycznia 2022 r. nr WUP.VIIA.583E.24345062.577.ATr.2021 w przedmiocie dofinansowania wynagrodzenia pracowników odrzuca skargę. I. U. R. Z. i K. S. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. (dalej: "Skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na czynność z zakresu administracji publicznej Inne (dalej "Organ") polegającą na odmowie przyznania Skarżącej dofinansowania na podstawie art. 15gga oraz art. 15ggb ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacjami kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm.; dalej "uCOVID-19"), o której Organ poinformował Skarżącą ostatecznie pismem z [...] stycznia 2022 r. znak [...], doręczonym [...] stycznia 2022 r. Zaskarżonej czynności strona zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: 1. art. 15gg ust. 7 uCOVID-19 poprzez jego błędne zastosowanie i odmowę przyznania dofinansowania Spółce na podstawie powyższego przepisu, mimo że nie została spełniona przesłanka negatywna z tego przepisu, tj. Spółka nie uzyskała pomocy w odniesieniu do tych samych pracowników w zakresie takich samych tytułów wypłat. 2. art. 15gga ust. 1 w zw. z art. 15g ust. 4 uCOVID-19 poprzez błędną wykładnię i błędne uznanie, Spółka nie wykazała spełnienia warunku podlegania pracowników objętych wnioskiem ubezpieczeniu emerytalnemu i rentowemu, na skutek braku opłacenia składek, czego wymaga zdaniem Organu art. 15g ust. 4 uCOVID-19, mimo że zgodnie z powyższym przepisem art. 15g ust. 1 uCOVID-19 stosuje się odpowiednio do osób zatrudnionych na podstawie zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecania, a ponadto przesłanką zastosowania art. 15g ust. 4 uCOVID-19 nie jest zrealizowanie obowiązku ubezpieczenia, i w konsekwencji powyższego naruszenia Organ błędnie odmówił przyznania świadczeń zgodnie z art. 15gga ust. 1 oraz art. 15ggb uCOVID-19, 3. art. 15gga ust. 1, 9 oraz 11 w zw. z art. 15ggb ust. 1 - 2 uCOVID-19 w zw. z § 1 i 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 (Dz.U. z 2021 poz. 371; dalej "Rozporządzenie") poprzez błędne zastosowanie powyższych przepisów i brak przyznania świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na dofinansowanie wynagrodzenia pracowników zgodnie z wnioskiem Spółki, podczas gdy Spółka spełniła przesłanki do otrzymania dofinansowania, złożyła kompletny wniosek oraz wszystkie oświadczenia, o których mowa w art. 15gga ust. 6 pkt 2-7 uCOVID-19 oraz § 2 Rozporządzenia. Mając na uwadze powyższe zarzuty, Skarżąca wniosła: 1. na podstawie art. 146 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.; dalej "P.p.s.a.") uznanie zaskarżonej czynności za bezskuteczną w całości oraz uznanie uprawnienia Skarżącej do otrzymania dofinansowania zgodnie z jej wnioskiem, 2. zasądzenie na rzecz Skarżącej kosztów niniejszego postępowania. Ponadto, w razie uznania przez Sąd, że niniejsza skarga została złożona z uchybieniem terminu, Skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia niniejszej skargi, albowiem uchybienie terminu nastąpiło bez winy Skarżącej, ewentualnie o uznanie, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy Skarżącego zgodnie z art. 53 § 2 zd. drugie P.p.s.a. W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i pkt 6 w zw. z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.; dalej "P.p.s.a."). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu, bowiem sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 3 § 1 P.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Według art. 3 § 2 ustawy kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, a także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 2a i § 3 P.p.s.a.). Zaskarżona w przedmiotowej sprawie czynność to informacja Organu o tym, że Skarżąca nie spełnia przesłanek do przyznania świadczeń, o których mowa w art. 15gga uCOVID-19. W ocenie Sądu, negatywne rozpatrzenie wniosku złożonego przez Skarżącą nie mieści się w żadnej z wymienionych w art. 3 § 2, § 2a i § 3 P.p.s.a. kategorii spraw należących do właściwości sądów administracyjnych. Z pewnością informacja ta nie jest decyzją administracyjną, postanowieniem, pisemną interpretacją podatkową ani aktem prawa miejscowego, czy też aktem nadzoru nad działalnością jednostki samorządu terytorialnego. Rozważenia wymagało, czy zaskarżoną czynność można uznać za "inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej", o czym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. W doktrynie i orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. 1) nie mają charakteru decyzji lub postanowienia, 2) mają charakter zewnętrzny, tj. skierowane są do podmiotu niepodporządkowanego organizacyjnie ani służbowo organowi wydającemu dany akt lub podejmującemu daną czynność, 3) mają charakter indywidualny, 4) dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, 5) muszą mieć charakter publicznoprawny, ponieważ – zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a.– zakresem tego przepisu objęte są "akty i czynności z zakresu administracji publicznej". Kryterium "z zakresu administracji publicznej" oznacza, że w zakresie właściwości sądów administracyjnych mieszczą się akty lub czynności zawierające element władztwa administracyjnego. Działanie władcze to takie, w którym o treści uprawnienia lub obowiązku przesądza jednostronnie organ wykonujący administrację publiczną, a adresat jest związany tym jednostronnym działaniem (por. T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, komentarz do art. 3 P.p.s.a. program Lex). Zaskarżona w niniejszej sprawie czynność nie spełnia kryterium opisanego ww. punkcie nr 4. Zgodnie z art. 15gga ust. 11 uCOVID-19, dofinansowanie wynagrodzeń pracowników udzielane jest na podstawie umowy o świadczenia na rzecz ochrony miejsc pracy. Oznacza to, że przyznanie świadczenia nie wynika z prawa powszechne obowiązującego, lecz z umowy o dofinansowanie zawartej pomiędzy wnioskodawcą a dyrektorem wojewódzkiego urzędu pracy. Umowa taka ma natomiast charakter cywilnoprawny. Potwierdzeniem tego jest treść art. 15gga ust. 24 ww. ustawy, zgodnie z którym w sprawach dotyczących zawierania, realizacji lub rozwiązywania umów, o których mowa w ust. 11, dyrektor wojewódzkiego urzędu pracy może nabywać prawa i zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozywany. To oznacza jednocześnie, że w sprawie przyznania świadczeń i zawarcia umowy o dofinansowanie nie jest spełnione także kryterium opisane w punkcie 5. Jeśli zawierana jest umowa między wnioskodawcą a dyrektorem, to nie można tu mówić o jednostronnym działaniu organu wykonującego administrację publiczną. W konsekwencji, w przypadku uznania, że brak jest przesłanek do zawarcia takiej umowy, jak uznano w przedmiotowej sprawie, niedopuszczalne jest złożenie skargi do sądu administracyjnego. Skoro źródłem przyznania świadczeń jest umowa cywilnoprawna, wszelkie spory dotyczące odmowy ich przyznania podlegają rozpoznaniu przed sądem powszechnym. Potwierdzeniem powyższego stanowiska jest również okoliczność, że ustawodawca wprost wskazał przypadki, gdy przyznanie lub odmowa przyznania dofinansowania lub świadczenia mają charakter decyzji administracyjnej. Są to np. art. 15ga ust. 12 czy art. 15gg ust. 26 uCOVID-19. Dodać należy, że w przypadkach tych ustawodawca przewidział od decyzji odmownej drogę odwoławczą przez złożenie odwołania do samorządowego kolegium odwoławczego (art. 15ga ust. 13 i art. 15gg ust. 27). W ocenie Sądu, powyższe wskazuje, że ustawodawca świadomie zróżnicował sposoby przyznawania świadczeń (dofinansowania) w tarczy antykryzysowej. Jednoznacznie wskazał, w których przypadkach odmowa uwzględnienia wniosku następuje w formie władczej (decyzja administracyjna z możliwością jej skontrolowania środkami zaskarżenia takimi jak np. odwołanie), a w których nie ma takiego charakteru, bowiem samo przyznanie świadczenia następuje na podstawie umowy zawieranej w warunkach fakultatywności. Jeżeli dana sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, skutkuje to koniecznością jej odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. W związku z tym Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.