I SA/Sz 239/06
WyrokWSA w Szczecinie2007-01-24
Skład orzekający: Kazimiera Sobocińska, Krystyna Zaremba, Marzena Kowalewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Skarbowej prawidłowo umorzył postępowanie restrukturyzacyjne, uznając, że podatnik nie spełnił warunków restrukturyzacji, w szczególności nie uiścił wszystkich zaległości podatkowych nieobjętych restrukturyzacją oraz nie przedstawił informacji o bieżącej sytuacji finansowej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Dyrektor Izby Skarbowej prawidłowo umorzył postępowanie restrukturyzacyjne. Podatnik nie spełnił kluczowych warunków określonych w ustawie o restrukturyzacji, w tym nie uregulował wszystkich zaległości podatkowych nieobjętych restrukturyzacją oraz nie przedstawił wymaganej informacji o swojej bieżącej sytuacji finansowej. Ustawa nie przewiduje indywidualnego traktowania podatnika ani uwzględniania szczególnych okoliczności powstania zaległości, a organ restrukturyzacyjny nie posiada swobody uznaniowej w takich przypadkach.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. o umorzeniu postępowania restrukturyzacyjnego. Postępowanie zostało wszczęte na wniosek podatnika w celu restrukturyzacji zaległości z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych. Organy uznały, że podatnik nie spełnił warunków restrukturyzacji, ponieważ posiadał zaległości w innych podatkach (VAT, PIT-4) oraz nie przedstawił informacji o swojej bieżącej sytuacji finansowej. Skarżący zarzucał naruszenie praw i bezzasadne ograniczenie rozporządzania własnością poprzez ustanowienie hipoteki przymusowej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Kazimiera Sobocińska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Krystyna Zaremba Sędzia WSA Marzena Kowalewska Protokolant Karolina Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi J. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania restrukturyzacyjnego oddala skargę
Decyzją z dnia [...], Nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej w S. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w K. z [...], Nr [...], którą umorzono postępowanie restrukturyzacyjne dotyczące należności publicznoprawnych obciążających J. D. z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za [...] wraz z należnymi odsetkami.
Postępowanie restrukturyzacyjne zostało wszczęte na wniosek podatnika z dnia
[...]. Zgodnie z wnioskiem strony, restrukturyzacją objęto zaległości podatkowe z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za [...] w łącznej kwocie [...] zł wraz z odsetkami za zwłokę, które na dzień złożenia wniosku wynosiły [...] zł. W dniu złożenia podania wskazana zaległość były należnością sporną, gdyż określono ją w decyzji Pierwszego Urzędu Skarbowego w K. z [...], Nr [...], która została utrzymana w mocy decyzją Izby Skarbowej w S. - Ośrodek Zamiejscowy w K. z [...], Nr [...], zaskarżoną następnie przez podatnika do sądu administracyjnego. Skarga J. D. została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. z [...], sygn. akt [...], który uprawomocnił się [...].
Po podjęciu postępowania restrukturyzacyjnego, decyzją z [...], Nr [...], Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w K. ustalił J. D. warunki restrukturyzacji, poprzez wskazanie kwoty należności z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za rok [...] objętych restrukturyzacją ([...] zł wraz z odsetkami za zwłokę), oraz opłaty restrukturyzacyjnej (w wysokości [...] zł). W rozstrzygnięciu organ ten wskazał, iż po upływie [...] miesięcy od dnia doręczenia tej decyzji i spełnieniu wymienionych w niej warunków (tj.: po przedstawieniu organowi restrukturyzacyjnemu informacji zawierającej dane o bieżącej sytuacji finansowej przedsiębiorcy, wpłaceniu opłaty restrukturyzacyjnej oraz po uiszczeniu do dnia wydania decyzji o zakończeniu restrukturyzacji, innych zaległości z tytułu należności nieobjętych restrukturyzacją, należących do właściwości danego organu restrukturyzacyjnego), należności objęte restrukturyzacją zostaną umorzone. Jednocześnie zaznaczono, że jeżeli warunki te nie zostaną przez stronę spełnione, to umorzeniu podlegać będzie postępowanie restrukturyzacyjne.
Podatnik w dniu [...] uiścił ustaloną opłatę restrukturyzacyjną
w kwocie [...] zł, jednakże na dzień zakończenia postępowania restrukturyzacyjnego
([...]) posiadał zaległości podatkowe nieobjęte restrukturyzacją z tytułu:
a) podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące [...] i [...] r. w łącznej kwocie [...] zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości [...] zł;
b) podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów osobistych:
- za [...] w kwocie [...] zł + odsetki za zwłokę w wysokości [...] zł,
- za [...] w kwocie [...] zł + odsetki za zwłokę w wysokości [...] zł,
- za [...] w kwocie [...] zł + odsetki za zwłokę w wysokości [...] zł,
- za [...] w kwocie [...] zł + odsetki za zwłokę w wysokości [...]zł;
c) podatku dochodowego od osób fizycznych wynikających ze złożonych deklaracji PIT-4
za poszczególne miesiące lat [...],[...] i [...] na łączną kwotę [...] zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości [...] zł.
Ponadto podatnik przed wydaniem decyzji o zakończeniu restrukturyzacji nie przedstawił organowi informacji zawierającej dane o jego bieżącej sytuacji finansowej, w tym dane dotyczące zdolności konkurowania na rynku.
W tej sytuacji, organy podatkowe uznały, że wnioskodawca nie spełnił dwóch warunków restrukturyzacji, i dlatego - działając na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców (DzU Nr 155, poz. 1287 ze zm.) - umorzono postępowanie restrukturyzacyjne. Organ odwoławczy wskazał przy tym, że przedstawione przez odwołującego okoliczności, które - jego zdaniem - miały wpływ na niewypełnienie warunków restrukturyzacji, nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcie sprawy, bowiem ustawodawca nie przewidział żadnych odstępstw od obowiązku spełnienia warunków restrukturyzacji przed ewentualnym umorzeniem należności nią objętych. Ponadto Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że żądania dotyczące ograniczenia dokonanego zajęcia hipoteki na posiadanej przez podatnika nieruchomości do "konkretnych, wyodrębnionych i adekwatnych wartościowo działek" nie mogły stanowić podstawy do uchylenia bądź zmiany decyzji umarzającej postępowanie restrukturyzacyjne. Nadmienił także, że takie żądania były już przedmiotem postępowania przed Sądem Rejonowym w S. Wydział Ksiąg Wieczystych, który szczegółowo wyjaśnił podatnikowi tę kwestię. Organ odwoławczy zaznaczył również, że sam fakt złożenia zażalenia na uprawomocniony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. z [...], dotyczący podatku dochodowego od osób fizycznych za [...], który był przedmiotem postępowania restrukturyzacyjnego, nie powoduje, że należność ta znów staje się należnością sporną, co sugerował podatnik w piśmie z [...].
W skardze na powyższą decyzję ostateczną, wniesioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S., J. D. powołuje się na rażące naruszenie jego praw w postępowaniu przed organami podatkowymi i bezzasadne ograniczenie rozporządzania jego własnością, poprzez utworzenie hipoteki przymusowej na jego nieruchomościach o wartości przewyższającej znacznie wartość, w jego ocenie, spornych do dnia dzisiejszego należności.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w S. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna, nie zachodzą bowiem podstawy do uznania zaskarżonej decyzji za niezgodną z prawem.
Przedmiotem skargi w rozpatrywanej sprawie jest prawidłowość umorzenia postępowania restrukturyzacyjnego prowadzonego wobec skarżącego, który w ocenie organów podatkowych nie spełnił warunków restrukturyzacji, określonych stosowną decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego w K..
Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców (DzU Nr 155, poz. 1287 ze zm.), stworzona została możliwość "oddłużenia" przedsiębiorców na warunkach określonych w tej ustawie. Zasadnicze warunki umorzenia należności (w tym zaległości z tytułu podatku dochodowym od osób fizycznych znanych na dzień 30 czerwca 2002 r.) określa art. 10 ust. 1 ustawy, które to warunki muszą być spełnione łącznie. Do warunków tych, oprócz przedstawienia programu restrukturyzacyjnego i wpłacenia opłaty restrukturyzacyjnej, należy również warunek, aby w dniu wydania decyzji o zakończeniu restrukturyzacji przedsiębiorca nie posiadał zaległości z tytułu należności wymienionych w art. 6 (z wyjątkami, które w sprawie nie występują), nieobjętych restrukturyzacją, należących do właściwości danego organu restrukturyzacyjnego. Dalsze warunki określa art. 10 ust. 2 (odnośnie obowiązku przedstawienia informacji o bieżącej sytuacji finansowej przedsiębiorcy) i ust. 3 (odnośnie sytuacji, w których uważa się, że warunek art. 10 ust. 1 pkt 3 został spełniony).
W rozpatrywanej sprawie niesporne jest, że skarżący nie spełnił zasadniczego warunku umorzenia zaległości podatkowych objętych restrukturyzacją, gdyż w chwili zakończenia postępowania posiadał on zaległości podatkowe nieobjęte restrukturyzacją. Stosownie do zapisów na kartach kontowych skarżącego, w dniu [...] posiadał on zaległości z tytułu: podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące [...] i [...], podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów osobistych za lata [...] podatku dochodowego od osób fizycznych wynikających ze złożonych deklaracji PIT-4 za poszczególne miesiące lat [...]. Ponadto, jak wynika z akt niniejszej sprawy oraz decyzji organów obu instancji, przedsiębiorca przed wydaniem decyzji o zakończeniu restrukturyzacji nie przedstawił organowi informacji zawierającej dane o jego bieżącej sytuacji finansowej, w tym dane dotyczące zdolności konkurowania na rynku.
W sytuacji opisanej powyżej, stosownie do przepisu art. 21 ust. 1 pkt 2 ustawy restrukturyzacyjnej, organ restrukturyzacyjny obowiązany był do umorzenia postępowania restrukturyzacyjnego, dotyczącego ciążących na skarżącym i - wbrew jego stanowisku – niespornych zaległości z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za [...] rok. Ustawa nie przewiduje bowiem możliwości indywidualnego potraktowania przedsiębiorcy i uwzględnienia jego wniosku z uwagi na szczególne okoliczności, w jakich doszło do powstania zaległości. Organ restrukturyzacyjny został tu bowiem pozbawiony swobody uznaniowej, ponieważ sposób załatwienia sprawy ustawodawca uzależnił od spełnienia ściśle określonych warunków.
Reasumując, zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a skarga jako nieuzasadniona podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło