I SA/Sz 240/24

WyrokWSA w Szczecinie2024-07-10

Skład orzekający: Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, Elżbieta Dziel, Jolanta Kwiecińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy, który przekazał nadpłatę podatku dochodowego komornikowi sądowemu w związku ze skutecznym zajęciem wierzytelności, jest zobowiązany do zwrotu tej nadpłaty skarżącemu po umorzeniu postępowania egzekucyjnego przez komornika?
Ratio decidendi
Organ podatkowy, który przekazał nadpłatę podatku dochodowego komornikowi sądowemu w związku ze skutecznym zajęciem wierzytelności, nie ma możliwości dokonania zwrotu tej nadpłaty skarżącemu, ponieważ organ ten obiektywnie nie dysponuje już środkami. Brak jest podstawy prawnej do zwrotu nadpłaty, która została przekazana innemu organowi władzy publicznej. Organ podatkowy nie posiada kompetencji do kontrolowania działalności komornika sądowego ani do ingerowania w jego czynności.
Stan faktyczny
Skarżący złożył korektę zeznania PIT-37 za 2017 r., wykazując nadpłatę. Naczelnik Urzędu Skarbowego (NUS) przekazał tę nadpłatę komornikowi sądowemu w związku z zajęciem wierzytelności. Później postępowanie egzekucyjne zostało umorzone przez komornika. Skarżący wniósł o zwrot nadpłaty, jednak NUS odmówił, a Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (DIAS) utrzymał tę decyzję w mocy. Po uchyleniu decyzji przez WSA i NSA, sprawa wróciła do WSA.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Dziel Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska Protokolant starszy inspektor sądowy Joanna Zienkowicz po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu [...] lipca 2024 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2017 r. oddala skargę. Zaskarżoną do Sądu decyzją z 3 września 2020 r., nr 3201-IEW.7010.17.2020.4, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie (dalej jako: "DIAS"), po ponownym rozpoznaniu sprawy na skutek wyroku WSA w Szczecinie z 12 marca 2020 r., sygn. akt I SA/Sz 872/19, utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. (dalej: "NUS") z dnia 12 lipca 2019 r., nr [...], odmawiająca uwzględnienia wniosku M. K. (poprzednio o nazwisku: [...], dalej jako: "podatnik", "skarżący") o zwrot nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za 2017 rok wykazanej w złożonym zeznaniu PIT-37 w wysokości [...] zł. Jako podstawę prawną zaskarżonej decyzji DIAS wskazał m.in. przepisy art. 72 § 1 pkt 1, art. 73 § 2 pkt 1 w związku z art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2019 r. poz. 900 ze zm., dalej: "O.p."). Z ustalonego na podstawie akt sprawy stanu faktycznego wynika, że podatnik złożył 8 lutego 2018 r. zeznanie PIT-37 o wysokości osiągniętego dochodu w roku podatkowym 2017 z wykazaną kwotą do zwrotu/zapłaty "0,00" zł, następnie złożył w dniu 19 października 2018 r. korektę tego zeznania z wykazaną kwotą do zwrotu w wysokości [...] zł. Z uwagi na wpływ do NUS w dniu 24 maja 2018 r. sporządzonego przez komornika sądowego zajęcia wierzytelności w sprawie KM [...] dotyczącej skarżącego jako dłużnika (należność główna [...] zł), NUS działając na podstawie art. 896 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (dalej: "k.p.c.") przekazał nadpłatę w wysokości [...] zł w dniu 13 listopada 2018 r. Komornikowi sądowemu, o czym zawiadomił podatnika. Podatnik złożył do NUS w dniu 7 marca 2019 r. wniosek o udzielenie informacji co się stało z jego nadpłatą, a po udzieleniu odpowiedzi, kolejnym pismem z 3 kwietnia 2019 r. (data wpływu ), złożył do NUS wniosek o zwrot powyższej nadpłaty wraz z ustawowymi odsetkami. W uzasadnieniu wskazał, że ww. postępowanie egzekucyjne o sygn. akt KM [...] zostało prawomocnie umorzone postanowieniem Komornika sądowego z 28 września 2018 r. Komornik, w odpowiedzi na pismo NUS z 9 kwietnia 2019 r., wyjaśnił w piśmie, że zajęcie wierzytelności o sygn. KM [...] dotyczące nadpłaty podatnika było na dzień 13 listopada 2018 r. aktualne, a kwota [...]zł przekazana przez NUS została zaksięgowana na poczet powstałych kosztów egzekucyjnych w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym. Decyzją z 12 lipca 2019 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 72 § 1 pkt 1, art. 73 § 2 pkt 1 w związku z art. 207 O.p., NUS odmówił uwzględnienia wniosku o zwrot nadpłaty. NUS wyjaśnił, że przekazał nadpłatę podatnika w dniu 13 listopada 2018 r. komornikowi sądowemu. Wskazał też, że stosownie do art. 900 § 1 k.p.c. zajęcie dokonane jest z chwilą doręczenia wezwania dłużnikowi zajętej wierzytelności, czyli NUS. NUS wyjaśnił, że żaden przepis nie umożliwia organowi podatkowemu wydania postanowienia o odrzuceniu wniosku komornika sądowego dotyczącego zajęcia wierzytelności (w tym przypadku nadpłaty podatku). Wskazał dodatkowo, że stosownie do art. 767 § 1 k.p.c. na czynności komornika przysługuje skarga do Sądu rejonowego. Podatnik wniósł odwołanie od ww. decyzji, zarzucił błędne ustalenia faktyczne, oparcie się o "fałszywym" materiale dowodowym. Wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy. Do odwołania dołączył postanowienie [...] Sądowego przy Sądzie Rejonowym w B. z 28 września 2018 r., sygn. KM [...], w którym: 1. umorzono postępowanie egzekucyjne w sprawie wobec stwierdzenia bezskuteczności egzekucji, 2. tytuł wykonawczy zwrócono wierzycielowi, 3. ustalono koszty postępowania egzekucyjnego w kwocie [...]zł i obciążono nimi dłużnika, 4. przyznano wierzycielowi reprezentowanemu w tym postępowaniu przez radcę prawnego koszty zastępstwa adwokackiego w postępowaniu egzekucyjnym na kwotę [...]zł. DIAS decyzją z 30 września 2019 r., nr [...], utrzymał w mocy ww. decyzję NUS z 12 lipca 2019 r. Podatnik zaskarżył tę decyzję do sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie prawomocnym wyrokiem z 12 marca 2020 r., sygn. akt I SA/Sz 872/19, uchylił ww. decyzję DIAS z 30 września 2019 r. Sąd wskazał w uzasadnieniu wyroku, że brak jest jakiegokolwiek stanowiska organu odwoławczego wobec wpływu skutków umorzenia podstępowania egzekucyjnego postanowieniem z 28 września 2018 r. na zasadność zwrotu nadpłaty wykazanej przez skarżącego. W niniejszej sprawie, wbrew stanowisku organu odwoławczego, nie jest sporne to, czy skuteczne było zajęcie wierzytelności, ale to, czy w dacie przekazania nadpłaty Komornikowi przez NUS, tj. 13 listopada 2018 r., trwało zajęcie wobec umorzenia postępowania egzekucyjnego 28 września 2018 r. i czy wobec powyższego zasadny jest wniosek skarżącego o zwrot nadpłaty. Sąd wyjaśnił, że nie budzą wątpliwości skutki zajęcia wierzytelności przez komornika sądowego, tj. nadpłaty w podatku dochodowym i wynikające z tego obowiązki organu podatkowego – vide art. 895, art. 896 k.p.c., art. 902 k.p.c., art. 902 2 k.p.c. Umyka uwadze organu odwoławczego, jak wskazał dalej WSA w Szczecinie, że zarzuty skarżącego, domagającego się zwrotu nadpłaty w podatku dochodowym, koncentrują się na skutkach związanych z umorzeniem postępowania egzekucyjnego – vide art. 826 k.p.c., a te winien ocenić organ podatkowy zobligowany albo do uwzględnienia żądania skarżącego albo komornika sądowego. W ocenie Sądu, umknęło też uwadze organu odwoławczego, że o ile organ pierwszej instancji orzekał w oparciu o materiał dowodowy, w którym brak było dokumentu w postaci postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego – co wynika także ze stanowiska organu przekazującego odwołanie – to organ odwoławczy orzeka dysponując dokumentem (oryginał) – postanowieniem w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Rolą organu odwoławczego zatem jest, mając na uwadze treść ww. postanowienia oraz skutki związane z takim umorzeniem postępowania egzekucyjnego (art. 826 k.p.c.), odnieść się do zarzutów skarżącego i rozstrzygnąć sprawę zwrotu nadpłaty w podatku dochodowym. W ocenie Sądu, strona pozbawiona została możliwości zapoznania się ze stanowiskiem organu odmawiającego zwrotu nadpłaty w tym zakresie, tj. wobec udokumentowania umorzenia postępowania i wywodzonych przez skarżącego skutków takiego umorzenia na przyczyny odmowy zwrotu nadpłaty. Sąd wskazał, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy winien wyczerpująco wyjaśnić przesłanki dokonanego rozstrzygnięcia w tym odnieść się do udokumentowanych zarzutów odwołania. Wyjaśnienie i rozważenie skonstatowanych przez Sąd wątpliwości w sprawie, sporządzenie uzasadnienia rozstrzygnięcia zgodnie z wymogami art. 210 § 1 pkt 6 O.p. umożliwi DIAS doprowadzenie w sprawie do stanu zgodności z prawem. Zaskarżoną do Sądu decyzją z 3 września 2020 r., po ponownym rozpoznaniu sprawy, DIAS utrzymał w mocy decyzję NUS z 12 lipca 2019 r. odmawiającą skarżącemu zwrotu deklarowanej nadpłaty. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że NUS nie dysponował nadpłatą wykazaną w skorygowanym zeznaniu podatkowym, którą przekazał innemu organowi władzy publicznej (komornikowi sądowemu) w związku z dokonaniem skutecznego zajęcia wierzytelności w postaci deklarowanej przez skarżącego nadpłaty. DIAS wyjaśnił przy tym, że NUS przekazując zajętą wierzytelność w postaci nadpłaty i wydając decyzję odmawiającą skarżącemu zwrotu nadpłaty nie posiadał informacji o umorzeniu przez komornika sądowego postępowania egzekucyjnego. Uwzględniając wskazania WSA wyrażone w wyroku z 12 marca 2020 r. (I SA/Sz 872/19) DIAS przedstawił czynności dokonane w sprawie i stwierdził, że w dniu przekazania nadpłaty nie trwało już zajęcie wierzytelności. Skoro jednak organ podatkowy nie dysponował nadpłatą przekazaną komornikowi sądowemu w związku ze skutecznie dokonanym przez organ egzekucyjny zajęciem wierzytelności, to obowiązany był odmówić skarżącemu jej zwrotu. W skierowanej do Sądu skardze na opisaną wyżej decyzję DIAS jej autor wystąpił o uchylenie w całości decyzji DIAS z 3 września 2020 r. i poprzedzającej ją decyzji NUS oraz o nakazanie wypłaty skarżącemu deklarowanej nadpłaty z ustawowymi odsetkami. W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z 4 lutego 2021 r. reprezentująca skarżącego pełnomocnik z urzędu wniosła o uwzględnienie skargi oraz wskazała, że zasadnicze znaczenie dla sprawy powinny mieć wyłącznie przepisy k.p.c. dotyczące postępowania egzekucyjnego – w zakresie skutków umorzenia egzekucji. Przywołała treść art. 896 § 1 k.p.c. oraz art. 826 k.p.c. i stwierdziła, że łączna analiza tylko tych dwóch regulacji powadzi do konkluzji, że wraz z uprawomocnieniem się postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego (tu: postanowienia z 28 września 2018 r., sygn. KM [...], na podstawie art. 826 k.p.c., nastąpiło uchylenie wszystkich dokonanych czynności egzekucyjnych co spowodowało upadek podstawy prawnej do przekazania sum pieniężnych uzyskanych w egzekucji. W ocenie pełnomocnika skarżącego, chodzi tu zarówno o uchylenie zajęć wierzytelności, jak i uchylenie ustalenia kosztów postepowania egzekucyjnego, które owe zajęcia miały realizować. W ocenie skarżącego, w chwili realizacji zajęcia wierzytelności przez NUS, nie istniała podstawa prawna, która uprawniałaby ten organ do przekazania kwoty [...]zł z tytułu nadpłaty na poczet sprawy egzekucyjnej KM [...]. Oznacza to, że NUS przekazał komornikowi sądowemu nie kwotę pieniężną mająca status wierzytelności zajętej w postępowaniu egzekucyjnym, lecz wolną od jakiegokolwiek zajęcia egzekucyjnego kwotą pieniężną z tytułu nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2017 r. w wysokości [...] zł, która powinna być zwrócona skarżącemu przez organ skarbowy. Wyrokiem z 11 lutego 2021 r., sygn. akt I SA/Sz 762/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił decyzje organów podatkowych obu instancji. DIAS wniósł skargę kasacyjną od ww. wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z 17 stycznia 2024 r., sygn. akt II FSK 628/21, uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w niniejszej sprawie usprawiedliwiony okazał się najdalej idący zarzut procesowy skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia przez sąd pierwszej instancji art. 141 § 4 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik rozpoznawanej sprawy. Zgodził się z organem podatkowym co do tego, że w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku brak jest stosownych rozważań wyjaśniających podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Skoro bowiem przedmiotem skargi do WSA jest decyzja odmawiająca skarżącemu dokonania zwrotu nadpłaty z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2017 r., to kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy mają przepisy art. 72 – art. 80 O. p., a nie przepisy k.p.c., które stanowiły element argumentacji faktycznej organu podatkowego (nie zostały wskazane jako podstawa prawna rozstrzygnięcia sprawy). Sąd pierwszej instancji nie przedstawił zaś argumentacji świadczącej o tym, że przepisy wymienione w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku stanowiły lub powinny stanowić podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Nie przedstawił stanu faktycznego, który przyjął jako podstawę rozstrzygnięcia sprawy, uwzględniając jej przedmiot. Nie wyjaśnił również, które przepisy naruszone – w ocenie WSA – przez organ podatkowy są przepisami, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. (ten przepis o charakterze wynikowym stanowił dla sądu pierwszej instancji wyłączną podstawę prawną uchylenia decyzji organów obu instancji). W ocenie NSA, naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. może mieć istotny wpływ na wynik rozpoznawanej sprawy, której istota sprowadza się do oceny stanowiska organów podatkowych, które odmówiły skarżącemu "uwzględnienia" jego wniosku o zwrot nadpłaty (czy też odmowy dokonania zwrotu nadpłaty – NSA odesłał do s. 6 uzasadnienia decyzji DIAS z 3 września 2020 r.) przyjmując, że w związku z realizacją obowiązku przekazania zajętej wierzytelności (spornej nadpłaty) uprawnionemu organowi władzy publicznej (komornikowi sądowemu) NUS będący adresatem wniosku skarżącego nie dysponował kwotą nadpłaty (182 zł) wykazaną przez skarżącego w skorygowanym zeznaniu podatkowym (PIT-37) za 2017 rok. Innymi słowy, z argumentacji organów podatkowych wynika, że skutkiem przekazania prawidłowo zajętej wierzytelności (spornej nadpłaty) właściwemu organowi władzy publicznej (komornikowi sądowemu) organ podatkowy (Naczelnik US) nie miał możliwości dokonania na rzecz skarżącego zwrotu nadpłaty w kwocie [...]zł, którą to nadpłatą jako wierzyciel uprzednio zajętej wierzytelności ów organ podatkowy nie dysponował (obiektywnie rzecz biorąc). Konieczne było zatem wydanie decyzji odmawiającej skarżącemu dokonania zwrotu nadpłaty uprzednio przekazanej innemu organowi władzy publicznej, tj. komornikowi sądowemu (tutaj NSA odesłał do s. 7 decyzji DIAS z 3 września 2020 r.). W ocenie NSA, skoro skarżący domaga się od organu podatkowego – pomimo wystąpienia powyższych okoliczności – zwrotu przekazanej komornikowi nadpłaty, to kwestia podstawy prawnej (możliwości) dokonania zwrotu owej nadpłaty powinna stanowić kluczowy element rozważań sądu pierwszej instancji. W sytuacji, gdy WSA nakłada na organ podatkowy obowiązek kwestionowania stanowiska innego organu władzy publicznej (komornika sądowego), obowiązany był wskazać podstawę prawną tego rodzaju działań. W niniejszej sprawie przedstawione zostało stanowisko komornika sądowego, który jednoznacznie wskazał, że zajęcie wierzytelności dotyczącej nadpłaty skarżącego było aktualne na dzień jej przekazania organowi egzekucyjnemu, a kwota [...]zł przekazana przez organ podatkowy została zaksięgowana na poczet powstałych kosztów egzekucyjnych w prowadzonym przez komornika sądowego postępowaniu egzekucyjnym (NSA odesłał do pkt 9; s. 4 uzasadnienia zaskarżonego wyroku WSA w Szczecinie z dnia 11 lutego 2021 r.). Obowiązkiem sądu administracyjnego jest w takiej sytuacji wskazanie w ramach art. 141 § 4 p.p.s.a. podstawy prawnej organowi podatkowemu – z jednej strony umożliwiającej dokonanie zwrotu nadpłaty, którą ów organ nie dysponuje skoro przekazał ją innemu organowi władzy publicznej (komornikowi sądowemu), a z drugiej strony późniejsze (lub wcześniejsze) wyegzekwowanie od komornika sądowego przekazanej temu organowi nadpłaty jako zajętej wierzytelności pieniężnej. NSA wskazał, że ponownie rozpoznając sprawę sąd pierwszej instancji obowiązany będzie przedstawić stan faktyczny jaki przyjął za podstawę rozstrzygnięcia sprawy i dokonać stosownych rozważań na tle przepisów prawa materialnego stanowiących podstawę prawną rozstrzygnięcia sprawy z wniosku skarżącego w przedmiocie zwrotu nadpłaty. Obowiązany będzie również przedstawić stosowne rozważania w zakresie kompetencji przypisanych sądowi administracyjnemu dotyczących podstaw prawnych pozwalających na dokonywanie w sposób wiążący w toku kontroli legalności decyzji organu podatkowego jego relacji (rozstrzygania sporu) z innym organem władzy publicznej jakim jest komornik sądowy. NSA wskazał, że w ostatnio poruszonym zakresie obowiązek ten ma charakter fakultatywny. Będzie miał charakter obligatoryjny wówczas, gdy sąd pierwszej instancji na podstawie spójnej oraz logicznej argumentacji uwzględniającej jego ustrojowe i procesowe kompetencje wykaże, że w realiach rozpoznawanej sprawy sąd administracyjny jest uprawniony dla jej prawidłowego rozstrzygnięcia rozstrzygać odnośnie do obowiązków organu władzy publicznej, który nie jest stroną i uczestnikiem postępowania w niniejszej sprawie (komornika sądowego), a także (lub) jest uprawniony do nakładania na organ podatkowy obowiązku dokonywania wiążącej oceny bądź też kontroli działalności (zaniechań) innego organu władzy publicznej jakim jest komornik sądowy, bądź też posiada ustawowe uprawnienia do nałożenia na organ podatkowy obowiązku zainicjowania sporu kompetencyjnego lub innego, w zakresie możliwości wyegzekwowania od organu egzekucyjnego (komornika sądowego) zwrotu przekazanej temu organowi wierzytelności, uprzednio zajętej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, po ponownym rozpoznaniu sprawy, zważył, co następuje. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonej decyzji (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Usunięcie z obrotu prawnego decyzji lub innego aktu może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstawy do uznania, że przy ich wydawaniu organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 p.p.s.a. (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935), tj. w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy. Należy nadto wskazać, że w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, jakkolwiek nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kwestią sporną w rozpoznawanej sprawie pozostawało ustalenie prawa skarżącego do otrzymania nadpłaty w sytuacji gdy organ tą nadpłata nie dysponował. Jak wynika bowiem z akt sprawy 24 maja 2018 r. do Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. wpłynęło złożone przez komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w B. zajęcie wierzytelności dotyczące strony, jako dłużnika, o sygn. KM [...]. Powyższe zajęcie dotyczyło prowadzonego postępowania egzekucyjnego z wniosku wierzyciela: D. Sp. z o.o. z siedzibą w W., z kwotą na dzień zajęcia [...] zł, samej należności głównej bez uwzględnienia odsetek i innych kosztów postępowania. Organ podatkowy, jako dłużnik zajętej wierzytelności, wypełniając swój obowiązek, wynikający z art. 896 § 1 pkt 2 k.p.c., 13 listopada 2018 r. przekazał całą nadpłatę z podatku dochodowego od osób fizycznych za 2017 r. w wysokości [...] zł na ww. zajęcie wierzytelności, informując o tym podatnika. Pismem z 6 maja 2019 r. komornik sądowy poinformował, że zajęcie wierzytelności o sygn. KM [...] dot. nadpłaty strony na dzień 13 listopada 2018 r. (tj. dzień przekazania nadpłaty na niniejsze zajęcie) było aktualne, a kwota [...]zł przekazana przez organ podatkowy została zaksięgowana na poczet powstałych kosztów egzekucyjnych w prowadzonym przez komornika sądowego postępowaniu egzekucyjnym. Tymczasem skarżący domagał się od organu podatkowego – pomimo wystąpienia powyższych okoliczności – zwrotu przekazanej komornikowi nadpłaty, wskazując na postanowienie komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w B. z 28 września 2018 r. umarzające postępowanie egzekucyjne w sprawie o sygn. akt KM [...]. Mając na uwadze powyższe wskazać należy, że skutkiem przekazania prawidłowo zajętej wierzytelności (spornej nadpłaty) właściwemu organowi władzy publicznej (komornikowi sądowemu) organ podatkowy (Naczelnik US) nie miał możliwości dokonania na rzecz skarżącego zwrotu nadpłaty w kwocie [...]zł, którą to nadpłatą jako wierzyciel uprzednio zajętej wierzytelności ów organ podatkowy nie dysponował (obiektywnie rzecz biorąc). Brak było zatem podstawy prawnej (a także fizycznego istnienia w dyspozycji organu środków) umożliwiającej zwrócenie skarżącemu nadpłaty uprzednio przekazanej innemu organowi władzy publicznej, tj. komornikowi sądowemu. W tym miejscu podkreślić należy, że organ podatkowy nie posiada kompetencji do kontrolowania działalności innego organu władzy publicznej jakim jest komornik sądowy, nie ma uprawnień do badania zasadności i prawidłowości zajęcia wierzytelności, pominięcia stanowiska komornika sądowego odnośnie aktualności zajęcia wierzytelności w postaci nadpłaty na dzień jej przekazania, czy też ingerowania w toku dokonywanej kontroli legalności decyzji podatkowej w działalność innego organu władzy publicznej jakim jest komornik sądowy. Brak jest zatem możliwości wskazania podstawy prawnej takich ew. działań organu. Nie sposób też zaaprobować stanowiska strony skarżącej, że organ podatkowy w niniejszej sprawie powinien działać na podstawie przepisów k.p.c., ignorując zarówno zakres sprawy, jak i przepisy prawa podatkowego. Oczywistym jest, że nadpłata nie mogła być przekazana stronie, ponieważ organ podatkowy przekazał ją komornikowi sądowemu. Organ uwzględnił więc dyspozycję art. 896 k.p.c., zgodnie z którym obowiązkiem dłużnika wierzytelności jest to, aby należnego od niego świadczenia nie uiszczać dłużnikowi, lecz złożyć je komornikowi lub do depozytu sądowego. Brak było zatem podstaw do zwrotu nadpłaty. Jednocześnie wskazać należy, jak już pouczał organ odwoławczy, że na czynności komornika przysługuje skarga do Sądu Rejonowego, co umożliwia kwestionowanie czynności komornika w trybie wykraczającym poza ramy niniejszej sprawy. W świetle powyższego, Sąd uznał, że zarzuty podniesione przez skarżącego nie mogły skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji, gdyż nie były one zasadne. Rozpoznając niniejszą sprawę nie dopatrzono się również innych naruszeń prawa, które mogłyby uzasadnić uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia (art. 134 p.p.s.a.). W świetle powyższych ustaleń należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji są zgodne z prawem, gdyż ani argumentacja skargi, ani też analiza akt sprawy nie ujawniła wad tego rodzaju, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, dlatego Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło