I SA/Sz 243/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - Aleksandra Jawoszek po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie uznania zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym za nieuzasadnione p o s t a n a w i a: odmówić wnioskodawcy przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym Skarżący T. C. wraz ze skargą na wyżej powołane postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego. Skarżący uzupełnił powyższy wniosek, składając urzędowy formularz PPF, na którym rozszerzył zakres swojego żądania o ustanowienie radcy prawnego lub adwokata, ubiegając się tym samym o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Z uzasadnienia wniosku, oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz nadesłanych dodatkowych dokumentów wynika, co następuje. T. C. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z małżonką R. C. oraz synami – P. C. i P. C.. P. C. ukończył technikum elektryczno-elektroniczne w dniu [...] (zaświadczenie Zespołu Szkół Elektryczno-Elektronicznych im. [...] w S. z dnia[...] – k. 43). Natomiast P. C. w roku szkolnym [...] jest uczniem drugiej klasy technikum budowlanego i nie pobiera stypendium ani wynagrodzenia za praktykę (zaświadczenie Zespołu Szkół Budowlanych im. [...] w S. – k. 44). Skarżący nie wykazał posiadania majątku w postaci nieruchomości, wartościowych rzeczy ruchomych, zgromadzonych zasobów pieniężnych (oszczędności, papierów wartościowych, itp.). Skarżący przez 10 lat i do końca marca 2010 r. mieszkał w wynajmowanym mieszkaniu, a obecnie mieszka z rodziną u ciężko chorej teściowej w jej mieszkaniu (położonym w [...] ), wymagającej opieki po przebytej operacji (karta informacyjna leczenia szpitalnego – k. 36), z którą od połowy kwietnia prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. Skarżący, z tych względów, na razie nie jest w stanie przedstawić wykazu kosztów utrzymania mieszkania. Rodzina jest zameldowana u rodziców skarżącego w lokalu położonym w S. przy Al. [...] . Skarżący prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą (szkołę nauki jazdy), z której we wniosku wykazał stratę w wysokości [...] zł miesięcznie. Z przedłożonych wyciągów z podatkowej księgi przychodów i rozchodów za okres od stycznia 2010 r. do marca 2010 r., wynika, że: w styczniu skarżący uzyskał przychody z kwocie [...] zł, koszty uzyskania przychodów wyniosły [...] zł, dochód –[...] w lutym 2010 r. przychody wyniosły [...] zł, koszty uzyskania przychodów [...] zł, strata –[...] zł; w marcu 2010 r. - przychody [...] zł, koszty uzyskania przychodów w kwocie [...] zł, dochód w kwocie [...] zł. Małżonka skarżącego z tytułu wynagrodzenia za pracę uzyskuje miesięczny dochód w wysokości [...] zł brutto. W zaświadczeniu z dnia [...] pracodawca R. C. podał, że jej średnie miesięczne wynagrodzenie netto z okresu od 1 stycznia do 30 kwietnia 2010 r. wyniosło [...] zł (k. 26). Skarżący posiada rachunek bankowy w [...] związany z działalnością gospodarczą, który podlega zajęciu egzekucyjnemu od dnia [...] ., w związku z tym - jak oświadczył - nie może na nim z tego powodu wykonywać żadnych transakcji. Z przedłożonego wyciągu za okres od [...] . do [...] r. wynika saldo końcowe w kwocie [...] zł, suma obciążeń i uznań w kwocie [...] zł, a data ostatniej operacji to 8 września 2009 r. Ponadto, skarżący posiada wspólny z małżonką rachunek bankowy w [...] , którego saldo końcowe na dzień 1 maja 2010 r. wynosiło [...] zł. Jak wynika z przedłożonych wyciągów za okres od 1 lutego 2010 r. do 1 maja 2010 r., za pośrednictwem tego konta realizowane są opłaty za mieszkanie (czynsz najmu, czynsz dla wspólnoty mieszkaniowej), spłacane są raty kredytów konsumpcyjnych oraz zadłużenie z karty kredytowej, na konto to wpływa wynagrodzenie R. C. oraz dokonywane są wpłaty własne gotówki. W dniu[...] . wpłynęła kwota [...] zł z tytułu zwrotu podatku za rok 2009. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., dalej w skrócie p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych dotyczy osób, które z uwagi na bardzo trudną sytuację materialną nie są w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego, a odmowa udzielenia im pomocy doprowadziłaby do zamknięcia przed nimi możliwości dochodzenia praw przed sądem. Udzielenie prawa pomocy jest bowiem formą dofinansowania strony z budżetu państwa i powinno mieć miejsce jedynie w wyjątkowych sytuacjach, w których zdobycie środków finansowych na udział w postępowaniu sądowym jest obiektywnie niemożliwe. Powinno zatem dotyczyć osób bezrobotnych, samotnych, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł. Wniosek skarżącego nie może zostać uwzględniony, nie wykazał on bowiem, że znajduje się w wyżej opisanej sytuacji i nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z urzędowego formularza PPF wynika, że najbliższa rodzina skarżącego, składająca się z czterech osób, posiada stałe źródła dochodów: z prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej i z wynagrodzenia za pracę jego małżonki. Małżonka skarżącego – jak wynika z zaświadczenia pracodawcy - otrzymuje średni dochód miesięczny w wysokości [...] zł, przy czym na rachunek bankowy w miesiącu marcu wpłynęła kwota [...] zł, a w kwietniu [...] zł. Rodzina nie posiada majątku ani oszczędności. Powyższe informacje nie świadczą o tym, że rodzina znajduje się w niedostatku i nie może stanowić podstawy do udzielenia prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wprawdzie ze złożonych oświadczeń i dokumentów źródłowych wynika, iż skarżący wykazuje niewielkie dochody z działalności albo stratę, ale nie jest to wystarczająca przesłanka aby uznać, iż skarżący nie ma jakichkolwiek możliwości płatniczych. Poza tym należy wskazać, że strata jest jedynie wynikiem bilansowym kosztów nad przychodami i prowadzi do braku dochodów, jako podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym. Strata podatkowa nie uzasadnia zatem potrzeby kredytowania należnych opłat sądowych. Zabezpieczenie majątku, czy zajęcie rachunków bankowych przedsiębiorcy samo przez się też nie świadczy o braku środków pieniężnych, nie oznacza bowiem, że skarżący nie uzyskuje środków pieniężnych poza tym rachunkiem. Niezależnie od powyższego należy stwierdzić, że skarżący nie przedstawił pełnych danych o sytuacji finansowej swojej rodziny. Pismem z dnia 26 kwietnia 2010 r., na podstawie art. 255 p.p.s.a., skarżący został wezwany do przedłożenia między innymi wykazu ponoszonych miesięcznie wydatków na konieczne utrzymanie rodziny, oświadczenia wyjaśniającego na czym polega pomoc udzielana teściowej, czy jest to pomoc finansowa oraz czy prowadzi z nią wspólne gospodarstwo domowe, czy partycypuje w kosztach utrzymania jej mieszkania. Skarżący nie wykonał należycie powyższego zobowiązania, albowiem w piśmie procesowym z dnia [...] przyznał jedynie, że od połowy kwietnia prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z teściową, która jest po operacji, nie podając jednak żadnej, nawet przybliżonej informacji na temat wysokości jej miesięcznych dochodów. Oświadczenie to nie zawiera także wykazu i wysokości wydatków na konieczne utrzymanie mieszkania oraz innych wydatków wspólnie zamieszkującej rodziny. Z przedłożonych wyciągów z rachunków bankowych wynika wprawdzie, że skarżący za pośrednictwem rachunku opłacał czynsz za najem, czynsz do wspólnoty mieszkaniowej, jednak wobec jego oświadczenia, że nie mieszka już w wynajmowanym lokalu, wydatków tych nie można uznać już za aktualne. Ponadto wnioskodawca, poza ogólnikowym stwierdzeniem, iż wraz z małżonką pomaga i opiekuje się chorą nie wyjaśnił, czy pomoc ta i opieka obejmuje pielęgnację, czy opłacanie pielęgniarki, zakup leków, czy także pomoc finansową. Skarżący, pomimo wezwania nie przedłożył także żadnego oświadczenia o wysokości pomocy udzielanej w utrzymaniu przez jego rodziców. Powyższe informacje są istotne, mogą bowiem mieć wpływ na ocenę możliwości finansowych skarżącego. Wobec powyższego, ze względu na brak pełnej informacji o wysokości dochodów, jakimi faktycznie dysponują wszystkie osoby prowadzące wspólne gospodarstwo domowe oraz wysokości wydatków, jakie rodzina ponosi na swoje utrzymanie, należało uznać, że skarżący nie wykazał, że spełnia przesłanki określone w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Z tych względów, należało orzec jak w sentencji.