I SA/Sz 244/09

WyrokWSA w Szczecinie2009-06-18

Skład orzekający: Kazimiera Sobocińska, Marzena Kowalewska, Alicja Polańska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy członek zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością może zostać pociągnięty do solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki, jeśli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna, a członek zarządu nie wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie układowe, albo że niezgłoszenie tych wniosków nastąpiło bez jego winy, lub nie wskaże mienia spółki, z którego egzekucja jest możliwa?
Ratio decidendi
Członek zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiada solidarnie za zaległości podatkowe spółki, gdy egzekucja przeciwko spółce jest bezskuteczna, a członek zarządu nie udowodni spełnienia przesłanek zwalniających go od odpowiedzialności, takich jak zgłoszenie wniosku o upadłość lub postępowanie układowe we właściwym czasie, brak winy w niezgłoszeniu tych wniosków, lub wskazanie mienia spółki, z którego egzekucja jest możliwa. W analizowanej sprawie skarżący nie wykazał żadnej z tych przesłanek, co uzasadniało orzeczenie o jego odpowiedzialności.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi B. C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego orzekającą o solidarnej odpowiedzialności B. C. jako członka zarządu Spółki "P." za zaległość w podatku od towarów i usług za luty 2002 r. Egzekucja przeciwko spółce okazała się bezskuteczna. Skarżący kwestionował ocenę kondycji finansowej spółki i twierdził, że wskazał mienie nadające się do egzekucji. Sąd administracyjny rozpoznał sprawę po tym, jak poprzedni wyrok WSA uchylił decyzję organu odwoławczego z powodu konieczności wyjaśnienia przesłanek upadłościowych.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Kazimiera Sobocińska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska,, Sędzia WSA Alicja Polańska, Protokolant Joanna Zienkowicz, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 18 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi B. C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości w podatku od towarów i usług za luty 2002 r. wraz z odsetkami oddala skargę Dyrektor Izby Skarbowej w S. decyzją z dnia [...]r., wydaną w trybie odwoławczym, utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w S. z [...]r. orzekającą o solidarnej odpowiedzialności B. C., jako członka zarządu Spółki z o.o. "P." w S. za zaległość tej Spółki w podatku od towarów i usług za [...]r. w kwocie [...] zł z odsetkami za zwłokę w kwocie [...] zł. Za podstawę rozstrzygnięcia powołano art. 116 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej. Z dokonanych ustaleń wynika że Spółka "P." została zawiązana aktem notarialnym z [...]r. i wpisana do K.R.S, Funkcje w zarządzie w różnych okresach pełnili: - B. C. od [...]r. do [...]r., - M. B. od [...]r. do [...]r. - M. W. od [...]r. do [...]r., - T. C. od [...]r. do [...]r., - J. K. od [...]r. W dniu [...]r. Spółka złożyła w Urzędzie Skarbowym w P. deklarację VAT-7 za [...]r., w której wykazała podatek należny do zapłaty w kwocie [...] zł, którego jednak nie zapłaciła. Powyższa zaległość podatkowa objęta została tytułem wykonawczym z [...]r. jednakże wobec braku środków i majątku, przy zbiegu egzekucji, postanowieniem z dnia [...]r. komornik sądowy przy Sądzie Rejonowym w S. umorzył postępowanie egzekucyjne. Również komornik Sądu Rejonowego w P. prowadzący postępowanie egzekucyjne na wniosek innego wierzyciela nie ustalił majątku dłużnika i poinformował, że postępowanie egzekucyjne będzie umorzone. W tym stanie Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego w S. decyzją z dnia [...]r. orzekł o solidarnej odpowiedzialności B. C. za w/w zaległość podatkową Spółki wraz z odsetkami, co do której w dniu [...]r. wydana została decyzja ostateczna określająca zobowiązanie podatkowe Spółki. Równocześnie odrębnymi decyzjami z [...]r. i [...]r. Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego w S. orzekł o solidarnej odpowiedzialności za omawianą zaległość podatkową Spółki M. B. oraz umorzył postępowanie wobec M. W. Decyzją z dnia [...]r. Dyrektor Izby Skarbowej nie uwzględnił odwołania B. C. od decyzji organu I instancji. Wyrokiem z dnia [...]r. sygn. akt I SA/Sz 263/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. uchylił w/w decyzję organu II instancji ze wskazaniem na konieczność wyjaśnienia okoliczności z art. 5 § 1 i 2 Rozporządzenia Prezydenta R.P z 24 października 1934r. - Prawo upadłościowe (Dz.U. z 1991r. Nr 118, poz. 512 ze zm.), co do tego kiedy zaistniały przesłanki do zgłoszenia wniosku o upadłość Spółki i dokonania odpowiedniej analizy ekonomicznej. Po ponownym rozp. sprawy organ odwoławczy potwierdził dotychczasowe ustalenia, że omawiana zaległość podatkowa Spółki powstała w okresie pełnienia przez B. C. funkcji w zarządzie, oraz że egzekucja należności okazała się bezskuteczna, wobec czego zaistniały pozytywne przesłanki do orzeczenia jego odpowiedzialności w trybie art. 116 Ordynacji podatkowej. Natomiast nie zostały wykazane przesłanki zwalniające członków zarządu Spółki od odpowiedzialności za jej zaległości podatkowe, bowiem mimo zaistnienia przesłanek do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki, wniosek taki, ani wniosek o postępowanie układowe, nie zostały zgłoszone, przy czym brak było okoliczności usprawiedliwiających niezgłoszenie tych wniosków bez winy B. C., który ponadto nie wskazał mienia Spółki, z którego egzekucja byłaby możliwa. Ze sprawozdania finansowego Spółki za [...]r. sporządzonego w dniu [...]r. wynika, że jej zobowiązania wynosiły [...] zł zaś majątek (suma aktywów) [...] zł. Zatem w tej dacie i w okresie sprawowania przez B. C. funkcji w zarządzie zaistniała przesłanka z art. 5 § 2 Prawa upadłościowego do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki lub o przeprowadzenie postępowania układowego przy uwzględnieniu nadto, że Spółka za [...]r. poniosła stratę w kwocie [...] zł. Od obowiązku zgłoszenia takich wniosków nie zwalniał członków zarządu fakt, że w tym okresie Spółka była objęta postępowaniem restrukturyzacyjnym, które zresztą zostało umorzone wobec niespełnienia przez Spółkę warunków restrukturyzacji. Ponadto, jak ustalono Spółka nie płaciła już w całości składek ZUS poczynając od [...]r., a od [...]r. zaprzestała spłaty innych zobowiązań. Na dzień [...]r. suma zobowiązań Spółki wynosiła [...] zł i przekraczała sumę aktywów w wysokości [...] zł, co w świetle art. 1 § 1 i 2 Prawa upadłościowego uzasadniało upadłość Spółki oraz obowiązek członków jej zarządu do zgłoszenia takiego wniosku (art. 5), który nie został wykonany. Wskaźniki ekonomiczne, wbrew twierdzeniom B. C., nie wskazywały na sytuację Spółki jako zadawalającą, wręcz przeciwnie, analiza finansowa na dzień [...]r. potwierdza, że istniały przesłanki do zgłoszenia wniosku o upadłość Spółki. Nie zostało wykazane, by niezgłoszenie wniosku o upadłość lub nie wszczęcie postępowania układowego nastąpiło nie z winy B. C. Również nie wskazał on majątku Spółki, z którego egzekucja byłaby możliwa. I dlatego orzeczono o solidarnej odpowiedzialności B. C. za zaległość podatkową Spółki. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, uzupełnionej pismem z dnia [...]r. B. C. domaga się "oddalenia lub umorzenia sprawy". Nie wskazuje konkretnych zrzutów naruszenia prawa, lecz ogólnie wyjaśnia, że Spółka i jej wspólnicy podejmowali w [...]r. działania mające na celu wyprowadzenie jej z trudnej sytuacji finansowej. W [...]r. Spółka zaczęła już nadrabiać straty, gdyż do [...]r. poprawiła wyniki o ponad [...] zł oraz otrzymała [...] % z [...] zł tytułem zwrotu kosztów wdrożenia systemu ISO, lecz zaczęły się pojawiać problemy z płynnością finansową, co wpłynęło ostatecznie na decyzję o sprzedaży Spółki w dniu [...]r. Skarżący nie zgadza się z oceną kondycji finansowej Spółki. Ponadto twierdzi, że w załączniku Nr [...] do swego pisma z [...]r. wskazał mienie Spółki nadające się do egzekucji. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona, nie ma bowiem podstaw do uznania zaskarżonej decyzji za niezgodną z prawem. Zgodnie z art. 116 Ordynacji podatkowej za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (...) odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna, chyba że członek zarządu wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości (postępowanie układowe) albo że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło bez jego winy, bądź też wskaże on mienie, z którego egzekucja jest możliwa (§ 1). Odpowiedzialność członków zarządu spółki określona w § 1 obejmuje zobowiązania podatkowe, które powstały w czasie pełnienia przez nich obowiązków członków zarządu (§ 2). W rozpatrywanej sprawie zostało wykazane, że zobowiązanie podatkowe Spółki z o.o. "P." w podatku od towarów i usług za [...]r. będące zaległością podatkową, powstało w okresie pełnienia przez skarżącego funkcji w zarządzie tej Spółki. Wykazane zostało również, że egzekucja przeciwko Spółce okazała się bezskuteczna. Natomiast skarżący nie wykazał, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki lub wszczęto postępowanie układowe albo że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło bez jego winy jak również nie wskazał mienia, z którego egzekucja byłaby możliwa. Jak prawidłowo ustalono na podstawie sprawozdania finansowego za [...]r. sporządzonego [...]r. zobowiązania Spółki wynosiły ponad [...] zł i znacznie przekraczały jej majątek (sumę aktywów) o wartości ponad [...] zł. Zatem już na tej podstawie zaistniały przesłanki z art. 5 § 2 Prawa upadłościowego zobowiązujące członków zarządu do wystąpienia z wnioskiem o ogłoszenie upadłości Spółki lub o wszczęcie postępowania układowego. Według stanu na dzień [...]r. suma zobowiązań Spółki wynosiła [...] zł i nadal - mimo poprawy - przekraczała wartość aktywów w wysokości [...] zł. Również analiza wskaźników ekonomicznych wskazuje na złą sytuację finansową Spółki. Tym samym istniał obowiązek członków zarządu do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki lub o wszczęcie postępowania układowego, którego nie wykonali. Skarżący nie wskazał również - wbrew temu, co twierdzi w piśmie z [...]r.- mienia, z którego egzekucja byłaby możliwa. Załącznik Nr [...] do pisma z [...]r. złożonego w toku postępowania administracyjnego (k.[...]) stanowi oszacowanie wyposażenia Spółki dokonane [...]r., które zostało w dniu [...]r. przekazane nowemu właścicielowi p. M. W.. Zatem nie było to wskazanie mienia, z którego egzekucja była możliwa w rozumieniu art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej. Postępowanie egzekucyjne przeciwko Spółce prowadzone od [...]r. zostało ostatecznie umorzone wobec braku środków pieniężnych jak i majątku rzeczowego. Reasumując zaskarżona decyzja odpowiada prawu a nieuzasadniona skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło