I SA/Sz 246/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska po rozpoznaniu w Wydziale I w dniu 15 maja 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. S. i U. S. na postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia [...] lutego 2024 r. nr 0115-KDIT1.4011.691.2023.3.MN w przedmiocie pozostawienia wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej bez rozpatrzenia p o s t a n a w i a: odrzucić skargę U. S. W dniu 4 października 2023r. do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej wpłynął wniosek wspólny J. S. (zainteresowany będący stroną postępowania) oraz U. S. (zainteresowana niebędąca stroną postępowania) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych z tytułu zawarcia ugody z bankiem. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej zaskarżonym postanowieniem, po rozpoznaniu zażalenia J. S. utrzymał w mocy własne postanowienie z 21 grudnia 2023 r. o pozostawieniu ww. wniosku bez rozpoznania. Wskazał, że wspólny wniosek z 4 października 2023 r. o wydanie interpretacji indywidualnej został złożony przez J. S. jako Zainteresowanego będącego stroną postępowania oraz U. S. jako Zainteresowaną niebędącą stroną postępowania. Organ wyjaśnił, że nie uzupełniono wszystkich braków wniosku w zakresie merytorycznym (opis zdarzenia przyszłego). Zainteresowany będący stroną postępowania – J. S. został pouczony przez organ o prawie i trybie wniesienia skargi do sądu. W piśmie z 25 marca 2024 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. wpłynęła skarga na ww. postanowienie z 27 lutego 2024 r. wniesiona przez J. S., reprezentowanego przez adwokata P. K. oraz skarga wniesiona przez U. S., reprezentowaną przez adwokata P. K.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Skargę U. S., jako niedopuszczalną, należało odrzucić. Zgodnie z art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2023.1634 t.j. ze zm.; dalej: "P.p.s.a.") uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Przytoczona regulacja wyraża zasadę skargowości. Zgodnie z nią postępowanie sądowoadministracyjne może być prowadzone tylko na podstawie skargi wniesionej przez legitymowany do tego podmiot. Jak wynika przy tym z postanowień przytoczonego przepisu, uprawnienie do wniesienia skargi zostało zasadniczo powiązanie z posiadaniem interesu prawnego. O posiadaniu interesu prawnego można mówić wówczas, gdy istnieje przepis prawa powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby, albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby (por. wyrok NSA z 7 lipca 2011 r., I OSK 1278/10). Z dniem 1 stycznia 2016 r. weszła w życie ustawa z dnia 10 września 2015 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2015.1649; dalej: "ustawa nowelizująca"). Na podstawie art. 1 pkt 18 ustawy nowelizującej do ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U.2015.613 t.j. ze zm.; dalej: "O.p.") wprowadzono przepis art. 14r § 1-6 regulujący wspólny wniosek o wydanie indywidualnej interpretacji podatkowej. Z uzasadnienia projektu ustawy nowelizującej wynika, że dotychczasowe rozwiązanie zbędnie i sztucznie generują większą liczbę wniosków dotyczących tego samego zagadnienia, przy czym wobec często występującej różnej właściwości organów wydających interpretacje, związanej z miejscem zamieszkania lub siedzibą podatnika, to samo zagadnienie jest przedmiotem równoległej analizy w różnych organach. Należy zatem przyjąć, że przepisy dotyczące wspólnego wniosku mają na celu ograniczenie tego zjawiska i winny być interpretowane z uwzględnieniem tego celu (szczegółowy opis projektu ustawy: Sejm RP VII kadencji Nr druku: 3462; publ. na stronach internetowych Sejmu (http://www.sejm.gov.pl) i Senatu (http://www.senat.gov.pl). Zgodnie z art. 14r § 1 O.p. z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej może wystąpić dwóch lub więcej zainteresowanych uczestniczących w tym samym zaistniałym stanie faktycznym albo mających uczestniczyć w tym samym zdarzeniu przyszłym (wniosek wspólny). W myśl art. 14r § 2 O.p. zainteresowani wskazują we wniosku wspólnym jeden podmiot, który jest stroną postępowania w sprawie interpretacji oraz składają oświadczenie, o którym mowa w art. 14b § 4. Stosownie do art. 14r § 3 O.p. interpretację indywidualną lub postanowienie w sprawie doręcza się podmiotowi wskazanemu jako strona. Pozostałym zainteresowanym doręcza się odpis interpretacji lub postanowienia. W art. 14r § 2 O.p. jednoznacznie wskazano, że zainteresowani, występujący z wnioskiem wspólnym, zobowiązani są wskazać spośród siebie jeden podmiot, który będzie stroną postępowania. Temu wyłącznie podmiotowi doręcza się indywidualną interpretację, pozostali zainteresowani otrzymują jedynie jej odpis. Wskazany przepis uznać należy za przepis prawa materialnego, z którego wynika interes prawny polegający na możliwości żądania wydania interpretacji przepisów prawa podatkowego. Jeżeli zgodnie z nim stroną postępowania (osobą, której przysługuje uprawnienie do uzyskania stanowiska organu interpretującego co do zastosowania prawa w określonym stanie faktycznym lub stanie przyszłym) jest tylko jeden z zainteresowanych, to tylko on może domagać się sądowej kontroli wydanej interpretacji. Pozostali zainteresowani, niewskazani we wniosku jako strona postępowania, mają jedynie interes faktyczny, ten jednak nie uprawnia ich do żądania sądowej kontroli legalności indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego. Byłoby niezgodne z intencją ustawodawcy dążącego poprzez możliwość złożenia wniosku wspólnego do ujednolicenia interpretacji dla tych samych stanów faktycznych i przyszłych, dotyczących tej samej grupy osób, a także do ograniczenia ilości wydawanych w takich sprawach interpretacji, przyjęcie, że każdemu z podmiotów składających wniosek wspólny przysługuje prawo zaskarżenia interpretacji do sądu administracyjnego. Zauważyć należy, że wystąpienie z wnioskiem wspólnym jest prawem, a nie obowiązkiem zainteresowanych, uczestniczących w tym samym stanie faktycznym lub mających w takim stanie uczestniczyć. Każdy z nich może zatem wystąpić z wnioskiem samodzielnym o wydanie indywidualnej interpretacji. Decydując się na wniosek wspólny i wskazując inny podmiot jako stronę, zainteresowany musi mieć świadomość, że nie będzie stroną (w znaczeniu materialnoprawnym i procesowym) postępowania interpretacyjnego. Przepis art. 14r O.p. uznaje się za regulację prawa materialnego, z której wynika interes prawny, polegający na możliwości żądania wydania interpretacji. Skoro na jego mocy stroną postępowania interpretacyjnego, a więc osobą, której przysługuje uprawnienie do uzyskania interpretacji jest tylko zainteresowany wskazany, jako strona, to również jedynie on może domagać się sądowej kontroli interpretacji. Pozostali zainteresowani mają jedynie interes faktyczny, który to nie uprawnia ich do żądania sądowej kontroli legalności interpretacji (por. postanowienie NSA z 12 czerwca 2019 r., II FSK 1929/17). Stosownie do postanowień art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., sąd odrzuca skargę jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Z kolei art. 58 § 3 P.p.s.a. wskazuje, że sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym. Na gruncie przedmiotowej sprawy 4 października 2023 r. do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej wpłynął wniosek wspólny J. S. oraz U. S. o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych z tytułu zawarcia ugody z bankiem. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej pozostawił wniosek bez rozpoznania z uwagi na nieuzupełnienie braków w zakresie opisu zdarzenia przyszłego. Pismem z 25 marca 2024 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wpłynęła skarga na ww. postanowienie z 27 lutego 2024 r. wniesiona przez J. S., reprezentowanego przez adwokata P. K. oraz skarga wniesiona przez U. S., reprezentowaną przez adwokata P. K.. Zauważyć należy, że zarówno we wniosku wspólnym o wydanie interpretacji indywidualnej, jak i w załączniku do wniosku oraz w zaskarżonym postanowieniu J. S. został oznaczony jako zainteresowany będący stroną postępowania. Z kolei U. S. została oznaczona jako zainteresowana niebędąca stroną postępowania. Z powyższych rozważań wynika, że w przypadku postanowienia wydanego na wspólny wniosek, podmiotem uprawnionym do wniesienia skargi jest wyłącznie wnioskodawca wskazany we wniosku, jako strona postępowania. Powyższe świadczy o niedopuszczalności skargi wniesionej przez U. S., gdyż jest ona jedynie zainteresowanym, niebędącym stroną postępowania i nie posiada interesu prawnego we wniesieniu skargi. W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 50 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 P.p.s.a. postanowił jak w sentencji postanowienia.