I SA/Sz 247/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - Aleksandra Jawoszek po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie z jego skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za [...] r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych p o s t a n a w i a: 1/ zwolnić skarżącego od wpisu od skargi w kwocie [...] ([...]) zł, 2/ odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie Skarżący A. K., w odpowiedzi na wezwanie Sądu do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie [...] zł, wniesionej na wyżej powołaną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że jest osobą długotrwale bezrobotną, ma na utrzymaniu konkubinę A. G. oraz syna (ur. w [...] r.), z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, nie posiada żadnego majątku ani środków finansowych na zapłacenie wpisu sądowego. Konkubina skarżącego również jest osobą bezrobotną, nieposiadającą żadnych środków finansowych. Skarżący podał, że dochody rodziny to zasiłki z pomocy społecznej – rodzinny oraz dodatek mieszkaniowy w łącznej kwocie [...] zł miesięcznie. Skarżący nadto oświadczył, że korzysta z pomocy rodziny. Wykonując wezwanie referendarza sądowego, do wniosku skarżący załączył: 1/ zaświadczenie z PUP [...] z dnia [...] r. dotyczące A. G. potwierdzające, że jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku od [...] r.; 2/ zaświadczenie z PUP [...] z dnia [...] r. dotyczące A. K. potwierdzające, że jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku od [...] r.; 3/ oryginał karty zasiłkowej dla świadczeń wypłaconych w okresie od [...] r. do [...] r.; 4/ kopię decyzji Prezydenta Miasta z [...] r. o przyznaniu dodatku mieszkaniowego; 5/ wykaz poniesionych w miesiącu [...] i [...] r. wydatków na konieczne utrzymanie rodziny, w tym czynsz za mieszkanie, opłaty za internet i telewizję, telefon komórkowy, wyżywienie, ubranie i inne wydatki; 6/ kopie faktur za telefon komórkowy i dowody wpłat opłaty za internet i telewizję kablową, opłaconych przez skarżącego; 7/ kopie faktur za energię elektryczną oraz dowodów zapłaty opłat za użytkowanie lokalu za [...] i [...] zrealizowane przez D. K. matkę skarżącego; 8/ kopię umowy użyczenia lokalu z [...] r. oraz oświadczenie skarżącego, z których wynika, że A. K. korzysta bezpłatnie wraz z konkubiną i synem z mieszkania o pow. [...] m kw., należącego do matki D. K.; 9/ kopię decyzji o wykreśleniu w dniu [...] r. skarżącego z ewidencji działalności gospodarczej. Ponadto skarżący oświadczył, że zarówno on, jak i jego konkubina nie posiadają rachunków bankowych. Skarżący wyjaśnił także, że wynagrodzenie reprezentującego go doradcy podatkowego w kwocie [...] zł sfinansował ze środków otrzymanych od rodziców konkubiny oraz, że zgodnie z umową z pełnomocnikiem wypłata umówionego wynagrodzenia nastąpi dopiero po ewentualnym wygraniu sprawy. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje. Zgodnie z zasadą obowiązującą w postępowaniu przed sądem administracyjnym - wyrażoną w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.), dalej zwana "P.p.s.a." - strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Zwolnienie od kosztów sądowych, stanowiące prawo pomocy w zakresie częściowym, o które ubiega się w rozpoznawanej sprawie skarżący, jest wyjątkiem od powyższej zasady i może zostać przyznane osobie fizycznej, o ile wykaże ona brak możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia, obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza rozpoznającego wniosek należy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Rozpoznając wniosek skarżącego należało mieć na względzie przede wszystkim fakt, że prawo pomocy jest instytucją, której zasadniczym celem jest umożliwienie realizacji prawa do sądu osobom ubogim, nie dysponującym wystarczającymi środkami na prowadzenie sporów przed sądem. Zauważyć także należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Prawo pomocy zapewnia bowiem osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Biorąc pod uwagę powyższe należało stwierdzić, że z wniosku skarżącego oraz załączonych dokumentów źródłowych wynika, iż zasadnym jest zwolnienie go od wpisu od skargi w kwocie [...] zł, gdyż wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wnioskodawca nie pracuje, bezrobotna jest również prowadząca z nim wspólne gospodarstwo domowe konkubina, wychowują oni [...] dziecko. Rodzina nie posiada majątku ani oszczędności, mieszka w lokalu stanowiącym własność matki skarżącego, a ze złożonych oświadczeń oraz załączonych dokumentów wynika, że to matka skarżącego ponosi przeważającą część koniecznych wydatków związanych z utrzymaniem mieszkania (czynsz, energia elektryczna). Skarżący korzysta także w niewielkim stopniu z pomocy społecznej w formie zasiłku rodzinnego i dodatku mieszkaniowego w łącznej kwocie ok. [...] zł miesięcznie, finansowo pomagają także rodzice konkubiny (sfinansowali część wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru). Powyższe okoliczności świadczą o tym, że skarżący nie może w jakimkolwiek zakresie pokryć należnych na tym etapie sprawy [...] zł tytułem wpisu sądowego, bowiem środków takich nie posiada i w chwili obecnej nie jest w stanie zdobyć. Natomiast, w kwestii przewidywanych dalszych kosztów postępowania (wpisu od skargi kasacyjnej, opłaty kancelaryjnej), zwolnienie skarżącego byłoby przedwczesne, bowiem jego sytuacja finansowa może ulec zmianie. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.