I SA/Sz 247/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia W S A – Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka po rozpoznaniu w dniu 15 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 18 stycznia 2013 r. Nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2006 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych p o s t a n a w i a: przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych Skarżący A. K., w związku z wniesioną skargą kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. z dnia 3 lipca 2013 r., sygn. akt I SA/Sz 247/13, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że znajduje się w trudnej sytuacji rodzinnej, jest bezrobotny od długiego czasu i pozostaje na utrzymaniu rodziny. Skarżący wykazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z konkubiną – A. G. i małoletnim synem (ur. w [...] r.), nie posiada żadnego majątku ani zgromadzonych zasobów pieniężnych. Konkubina skarżącego również jest osobą bezrobotną, nieposiadającą żadnego majątku. Skarżący podał, że dochody rodziny to zasiłki z pomocy społecznej – rodzinny oraz dodatek mieszkaniowy w łącznej kwocie [...] zł miesięcznie. Wykonując wezwanie Sądu do nadesłania dodatkowych dokumentów źródłowych skarżący nadesłał: 1/ zaświadczenie z PUP S. z dnia 25 września 2013 r. dotyczące A. G. potwierdzające, że jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku od 10 maja 2010 r.; 2/ zaświadczenie z PUP S. z dnia 25 września 2013 r. dotyczące A. K. potwierdzające, że jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku od 26 listopada 2012 r.; 3/ oryginał karty zasiłkowej dla świadczeń wypłaconych w okresie od 1stycznia 2013 r. do września 2013 r.; 4/ zaświadczenie S. C. Ś. z 25 września 2013 r. o pobieraniu dodatku mieszkaniowego oraz kopię decyzji Prezydenta Miasta S. o przyznaniu dodatku mieszkaniowego od 1 sierpnia 2013 r. do 31 stycznia 2014 r.; 5/ kopię decyzji Prezydenta Miasta S. przyznającej zasiłek rodzinny do 31 października 2013 r.; 6/ wykaz poniesionych w miesiącu sierpniu i wrześniu 2013 r. wydatków na konieczne utrzymanie rodziny, w tym czynsz za mieszkanie, opłaty za internet i telewizję, telefon komórkowy, energia elektryczna, wyżywienie, ubranie i inne wydatki oraz kopie dokumentów potwierdzających ich wysokość (faktury i dowody wpłat); 7/ oświadczenia skarżącego i A. G. o formie pomocy uzyskiwanej od rodziny oraz o wysokości otrzymywanej pomocy pieniężnej w kwocie [...] zł na dwa miesiące, a także o nieposiadaniu rachunków bankowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. uznał, co następuje: Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.), dalej: "P.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 P.p.s.a. uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym). Należy zauważyć, że w niniejszej sprawie był już rozpoznawany wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych w całości. W wyniku rozpoznania tego wniosku, postanowieniem z dnia 12 kwietnia 2013 r. referendarz sądowy w punkcie 1 przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi w kwocie [...] zł, a w punkcie 2 odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie, uznając, że zwolnienie skarżącego z dalszych kosztów postępowania na tym etapie sprawy byłoby przedwczesne, gdyż jego sytuacja może ulec zmianie. W dniu 30 sierpnia 2013 r. skarżący wystąpił na urzędowym formularzu PPF, z ponownym wnioskiem o zwolnienie go od kosztów sądowych w całości, w związku ze skargą kasacyjną złożoną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. z dnia 3 lipca 2013 r. Zgodnie z zasadą obowiązującą w postępowaniu przed sądem administracyjnym - wyrażoną w art. 199 P.p.s.a. - strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Zwolnienie od kosztów sądowych, stanowiące prawo pomocy w zakresie częściowym, o które ubiega się w rozpoznawanej sprawie skarżący, jest wyjątkiem od powyższej zasady i może zostać przyznane osobie fizycznej, o ile wykaże ona brak możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia, obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny sądu rozpoznającego wniosek należy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Rozpoznając wniosek skarżącego należało mieć na względzie przede wszystkim fakt, że prawo pomocy jest instytucją, której zasadniczym celem jest umożliwienie realizacji prawa do sądu osobom ubogim, nie dysponującym wystarczającymi środkami na prowadzenie sporów przed sądem. Zauważyć także należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Prawo pomocy zapewnia bowiem osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Biorąc pod uwagę powyższe należało stwierdzić, że z wniosku skarżącego oraz załączonych dokumentów źródłowych wynika, iż zasadnym jest zwolnienie go od kosztów sądowych, gdyż wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wnioskodawca oraz prowadząca z nim wspólne gospodarstwo domowe konkubina w dalszym ciągu nie pracują, na ich utrzymaniu pozostaje małoletnie dziecko. Rodzina nie posiada majątku ani oszczędności, mieszka w lokalu stanowiącym własność matki skarżącego, a ze złożonych oświadczeń oraz załączonych dokumentów wynika, że skarżący korzysta z pomocy społecznej w formie zasiłku rodzinnego i dodatku mieszkaniowego w łącznej kwocie ok. [...] zł miesięcznie. Ponadto w utrzymaniu skarżącemu pomaga rodzina. Zdaniem Sądu, powyższe okoliczności, znajdujące potwierdzenie w dokumentach źródłowych, uzasadniają zatem przyznanie skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżący ze względu na ograniczone środki pieniężne jakimi dysponuje i brak oszczędności nie będzie bowiem mógł w jakimkolwiek zakresie pokryć dalszych kosztów sądowych w niniejszej sprawie ( w tym wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie [. ..] zł) bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Mając na względzie powyższe na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.