I SA/Sz 248/19

WyrokWSA w Szczecinie2019-08-07

Skład orzekający: Anna Sokołowska, Kazimierz Maczewski, Ewa Wojtysiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy ubezpieczenie upraw rolnych od ryzyka 'ogień' może być traktowane jako ubezpieczenie od ryzyka 'piorun' w rozumieniu przepisów o pomocy finansowej dla rolników, co skutkowałoby brakiem zastosowania 50% pomniejszenia tej pomocy?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że ryzyko 'ogień' i ryzyko 'piorun' są odrębnymi kategoriami szkód, zarówno w rozumieniu przepisów ustawy o ubezpieczeniach upraw rolnych, jak i w praktyce ubezpieczycieli. Zamknięty katalog ryzyk wskazany w rozporządzeniu nie obejmuje ryzyka 'ognia'. W związku z tym, polisa ubezpieczeniowa obejmująca jedynie ryzyko 'ognia' nie spełnia warunku ubezpieczenia od co najmniej jednego z ryzyk wymienionych w przepisach, co uzasadnia zastosowanie 50% pomniejszenia przyznanej pomocy finansowej.
Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o pomoc finansową z tytułu szkód w uprawach rolnych spowodowanych suszą. Organ I instancji przyznał pomoc, ale pomniejszył ją o 50%, uznając, że co najmniej 50% powierzchni upraw nie było ubezpieczone od ryzyk wymienionych w rozporządzeniu. Spółka posiadała ubezpieczenie od ryzyka 'gradu' oraz od ryzyka 'ognia'. Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy, argumentując, że ryzyko 'ogień' nie jest tożsame z ryzykiem 'piorun' wymienionym w rozporządzeniu. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędną wykładnię przepisów dotyczących ubezpieczenia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sokołowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Kazimierz Maczewski Sędzia WSA Ewa Wojtysiak Protokolant starszy sekretarz sądowy [...] po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 1 sierpnia 2019 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej w związku z powstaniem szkód w uprawach rolnych w 2018 r. oddala skargę. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z siedzibą w S. decyzją z dnia [...] r., nr [...] utrzymał w mocy wydaną wobec P. S. (dalej: "Spółka", "Skarżąca") decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla powiatu k. i Miasta K. z siedzibą w K. z dnia [...] r. nr [...] o przyznaniu pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w [...] r. suszy lub powodzi. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że w dniu [...] r. do organu I instancji wpłynął wniosek Spółki o udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w [...]r. suszy, obejmujące co najmniej 30% danej uprawy i mniej niż 70% danej uprawy. Na podstawie ww. wniosku Spółka żądała udzielenia pomocy do upraw o łącznej powierzchni [...] ha. W jego treści oświadczyła, że w dniu wystąpienia szkód w uprawach co najmniej 50% powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym, z wyłączeniem łąk i pastwisk, było ubezpieczonych od co najmniej jednego z ryzyk: suszy, gradu, deszczu nawalnego, ujemnych skutków przezimowania, przymrozków wiosennych, powodzi, huraganu, pioruna, obsunięcia się ziemi, lawiny. Dodatkowo dołączono do wniosku kopie umów ubezpieczenia upraw zawartych w dniach [...] r. oraz [...] r., zgodnie z którymi ubezpieczeniem od ryzyka gradu objęte zostały uprawy rzepaku na ziarno oraz grochu na ziarno na łącznej powierzchni [...] ha oraz od ryzyka ognia objęte zostały uprawy pszenicy na ziarno na łącznej powierzchni [...] ha. W dniu [...]. Spółka złożyła pismo z dnia [...] r., w którym P. S.A. dalej: "ubezpieczyciel" przedstawił definicję ryzyka "ogień". Organ I instancji decyzją z dnia [...] r. przyznał Spółce pomoc finansową o wartości brutto: [...] zł stanowiącej równowartość [...] euro. W treści uzasadnienia wskazał, że zgodnie z danymi pochodzącymi z systemów informatycznych Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: "ARiMR") oraz informacjami zawartymi w protokole nr [...] z szacowania szkód, całkowita powierzchnia upraw rolnych w gospodarstwie Spółki, z wyłączeniem łąk i pastwisk, wynosiła [...] ha. Organ I instancji oparł rozstrzygnięcie na przepisach § 13r ust. 12 oraz § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2015 r. poz. 187, ze zm.) – dalej: "rozporządzenie". Ponadto organ I instancji uznał, że przedstawione przez Spółkę pismo ubezpieczyciela z dnia [...] r. pozostaje bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Stwierdził, że polisa nr [...] obejmuje ubezpieczenie upraw rolnych od ryzyka "ogień" podczas, gdy przepis § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia zawiera zamknięty katalog ryzyk (obejmujący takie ryzyka jak: susza, grad, deszcz nawalny, ujemne skutki przezimowania, przymrozki wiosenne, powódź, huragan, piorun, obsunięcie się ziemi, lawina), brak w nim natomiast takiego ryzyka. Organ I instancji stwierdził, że w gospodarstwie Spółki w dniu wystąpienia szkód ubezpieczone od co najmniej jednego z ryzyk, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia były uprawy na powierzchni [...] ha, co stanowiło [...]% [...] powierzchni wszystkich upraw rolnych, z wyłączeniem łąk i pastwisk. Na podstawie § 13r ust. 12 rozporządzenia organ I instancji pomniejszył płatność o 50%, co przy podstawowej stawce płatności w wysokości 500 zł dało kwotę [...]zł [([...]]. W odwołaniu od powyższej decyzji Spółka zarzuciła organowi I instancji pominięcie przy rozstrzyganiu sprawy przedłożonego pisemnego oświadczenia ubezpieczyciela, zgodnie z którym ryzyko "ogień" oznacza szkody powstałe w wyniku działania ognia, który przedostał się poza palenisko lub powstał bez paleniska i rozszerzył się o własnej sile w następstwie zdarzenia losowego lub działalności człowieka. Spółka podkreśliła, iż polisa nr [...] z [...] r. obejmuje także ogień wywołany wyładowaniem atmosferycznym jakim jest piorun. Spółka zwróciła uwagę, że przedmiotowe rozporządzenie zawiera odesłanie do ustawy z dnia 7 lipca 2005 roku o ubezpieczeniu upraw rolnych i zwierząt gospodarskich (Dz. U. z 2017 r. poz. 2047 ze zm.) – dalej: "ustawa o ubezpieczeniach upraw rolnych" w zakresie definicji zjawisk powodujących szkody. Potwierdza to regulacja zgodnie, z którą szkody spowodowane przez suszę, grad, deszcz nawalny, ujemne skutki przezimowania, przymrozki wiosenne, powódź, huragan, piorun, obsunięcie się ziemi lub lawiną rozumieć należy zgodnie z przepisami ustawy o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich. Uznała, że organ I instancji niezasadnie i z pominięciem definicji ww. ustawy uznał, iż brak literalnego wskazania ryzyka "piorun" w polisie oznacza brak ubezpieczenia Spółki w zakresie tego ryzyka. Organ I instancji powinien, w tym zakresie dokonać wykładni definicji szkody jaka jest następstwem "pioruna", nie sposób bowiem zdaniem Spółki uznać, że ogień powstały w wyniku uderzenia pioruna na powierzchnie upraw rolnych nie był następstwem szkody, o której mowa w przepisie § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia. W ocenie Spółki nie rozpatrzono wyczerpująco zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i nie podjęto rozstrzygnięcia w oparciu o prawidłowo ustalony stan faktyczny. Ponadto uzasadnienie decyzji nie spełniało ustawowych wymogów. Odnosząc się do powyższych zarzutów organ odwoławczy ocenił, że decyzja organu I instancji nie była dotknięta żadną z wad prawnych uzasadniających jej uchylenie, zaś poczynione ustalenia stanu faktycznego i zastosowanie przepisów prawnych, były prawidłowe. Organ odwoławczy stwierdził, iż zgodnie z ogólnymi warunkami ubezpieczenia upraw rolnych, szkody spowodowane przez ogień nie są równoznaczne z wystąpieniem pioruna. Ubezpieczyciel wystąpienie ognia (zdefiniowane jako: szkoda powstała w wyniku działania ognia, który przedostał się poza palenisko lub powstał bez paleniska i rozszerzył się o własnej sile w następstwie zdarzenia losowego lub działalności człowieka) i pioruna (zdefiniowane jako: szkoda będąca następstwem wyładowania atmosferycznego pozostawiającego bezsporne ślady tego zdarzenia) traktuje jako dwie różne kategorie szkód. W związku z powyższym pogląd Spółki, jakoby ubezpieczenie od ognia należy interpretować jak ubezpieczenie od pioruna, jest nadinterpretacją definicji szkód występujących w uprawach rolnych przedstawionych przez ubezpieczyciela. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że ustawodawca jasno zaznaczył w § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia rodzaje ryzyk, od których powinno być zawarte ubezpieczenie upraw rolnych i ryzyko "ogień" nie występuje w tej grupie, w związku z czym pomoc przyznaną producentowi rolnemu musiała zostać pomniejszona o 50%. Spółka złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na powyższą decyzję, zarzucając naruszenie: 1. art. 11 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.) – dalej: "k.p.a." oraz art. 107 §3 k.p.a. poprzez brak należytego uzasadnienia decyzji i wyjaśnienia zasadności przesłanek, którymi kierował się organ wydając zaskarżoną decyzję, w szczególności nie dokonania wykładni przepisu § 13 ust. 12 rozporządzenia; 2. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 §1 k.p.a. poprzez nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego i brak wyczerpującego zbadania i rozpatrzenia złożonego przez Skarżącą dowodu w postaci pisemnej interpretacji ryzyka wskazanego w treści polisy nr [...] i pominięcie podnoszonej w toku postępowania okoliczności, iż ubezpieczyciel udzielający ochrony ubezpieczeniowej zalicza ogień do kategorii szkód będących następstwem wyładowania atmosferycznego jakim jest piorun, tj. pozostawiającym bezsporne ślady tego zdarzenia, a zatem ubezpieczenie obejmowało swoim zakresem wystąpienia ryzyka jakim jest piorun; 3. art. 7a k.p.a. poprzez niedokonanie rozstrzygnięcia na korzyść strony przy wystąpieniu wątpliwości, co do treści normy prawnej, tj. literalnego określenia ryzyka określonego w § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia w polisie ubezpieczeniowej, a nie jego następstwa oraz nieuwzględnienie przez organ odwoławczy istoty regulacji dotyczącej pomocy finansowej w przypadku szkód w uprawach, która ma na celu nakłonienie rolników do zawierania umów ubezpieczenia obejmujących określoną część produkcji od ryzyk wywołujących szkody materialne; 4. art. 15 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. w zw. z art. 138 §1 pkt 1 k.p.a. i art. 138 §1 pkt 2 k.p.a. przez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, pomimo istnienia przesłanek do uchylenia tej decyzji w części, tj. w zakresie odmowy przyznania na rzecz Skarżącej środków pieniężnych w wysokości [...] zł przy uznaniu, iż zachodzą podstawy do zastosowania sankcji obniżenia kwoty pomocy finansowej o 50%. 5. §13 ust. 12 rozporządzenia poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, iż zachodzą podstawy do zastosowania sankcji i obniżenia kwoty pomocy finansowej, podczas gdy ocena spełnienia warunku posiadania ubezpieczenia nie powinna być odnoszona do literalnego nazewnictwa "ryzyka" w polisie ubezpieczeniowej lecz do skutku tegoż ryzyka, jakie nastąpiło w wyniku jego zaistnienia w postaci szkody; 6. art. 3 ust. 2 pkt 6) ustawy o ubezpieczeniach upraw rolnych, do którego doszło wskutek pominięcia i niezastosowania ustawowej definicji szkody spowodowanej przez ryzyko jakim jest "piorun" i niezasadne utożsamienie wystąpienia samego "ryzyka" ze "szkodą", która jest jego następstwem i które to następstwa w postaci szkody winny zostać objęte ubezpieczeniem (nie zaś zjawisko). Ze względu na powyższe zarzuty Skarżąca wniosła o uwzględnienie skargi, a także na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) – dalej: "p.p.s.a." w zw. z art. 135 p.p.s.a. z uwagi na naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy uchylenie w całości zaskarżonej decyzji organu odwoławczego oraz uchylenie w części decyzji organu I instancji w zakresie odmowy przyznania na rzecz Skarżącej środków pieniężnych w wysokości [...] zł przy uznaniu, iż zachodzą podstawy do zastosowania sankcji obniżenia kwoty pomocy finansowej o 50%. Na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a Skarżąca wniosła o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoją decyzję, jak również wcześniejszą argumentację i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Na wstępie przypomnieć należy, że stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który dotyczy interpretacji podatkowych i który nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Oceniając legalność zaskarżonej decyzji w tak zakreślonych granicach, Sąd uznał, że akt ten nie naruszał prawa w stopniu powodującym konieczność jego wyeliminowania z obrotu prawnego. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie było przyznanie pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w [...] roku suszy. Według organu odwoławczego Skarżąca jako producent rolny nie posiadała ubezpieczenia co najmniej 50% powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym, z wyłączeniem łąk i pastwisk, co najmniej od jednego z ryzyk, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia. Uznał tym samym, że organ I instancji prawidłowo przyjął, iż należna pomoc finansowa podlega w związku z tym zmniejszeniu o 50%. Natomiast w ocenie Skarżącej, dokonała ona ubezpieczenia własnych upraw w swoim gospodarstwie rolnym na podstawie umów ubezpieczenia zawartych w dniach [...] r. oraz [...] r., co potwierdza objęcie ubezpieczeniem od ryzyka "gradu" upraw rzepaku na ziarno oraz grochu na ziarno na łącznej powierzchni [...] ha oraz od ryzyka "ognia" uprawy pszenicy na ziarno na łącznej powierzchni [...] ha. Nie było w okolicznościach tej sprawy sporne to, że z powodu szkody w uprawach spowodowanych suszą Skarżącej przysługiwała – co do zasady – pomoc finansowa, a kwestię sporną stanowiła wysokość tej pomocy, w szczególności zastosowanie w stosunku do Skarżącej pomniejszenia kwoty pomocy o 50% dla rolników nieposiadających polisy ubezpieczenia co najmniej 50% powierzchni upraw rolnych, z wyłączeniem łąk i pastwisk, w gospodarstwie rolnym lub dziale specjalnym produkcji rolnej. Skarżąca twierdziła, iż posiadana przez nią polisa ubezpieczeniowa obejmująca zakresem ryzyko "ogień" mieści się w zakresie szkody spowodowanej przez piorun, o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia. W ocenie Skarżącej przedłożona polisa oraz pisemne oświadczenie ubezpieczyciela z dnia [...] r. skutkuje tym, że w jej przypadku nie ma zastosowania § 13r ust. 12 rozporządzenia, czyli pomoc finansowa przysługuje mu w pełnej wysokości, bez zmniejszeń, o których mowa we wskazanym przepisie. Organy kwestionując twierdzenie Skarżącej stwierdziły, że określona w przedłożonej przez nią polisie ubezpieczeniowej z dnia [...] r. szkoda w postaci "ognia" nie znajduje się w zakresie pojęć ryzyka jakie wymienia przywołane rozporządzenie, co oznacza brak wymaganej ochrony ubezpieczeniowej. Organ odwoławczy podkreślił, że szkody spowodowane przez ogień nie są równoznaczne z wystąpieniem pioruna bowiem ubezpieczyciel wystąpienie ognia i pioruna traktuje jako dwie różne kategorie szkód. Zdaniem organu przyjęcie, iż ww. polisa stanowi ubezpieczenie od ryzyka "pioruna" stanowiłoby nadinterpretację. Z tego powodu skutek "ogień" i ryzyko "piorun" nie mogło być stosowane zamiennie. W zaistniałym sporze rację należało przyznać organom. Z zasadniczych ustaleń faktycznych wynika, że powierzchnia gruntów w gospodarstwie zgłoszona przez Skarżącą we wniosku o udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w [...] r. suszy lub powodzi wynosiła [...] ha, z czego powierzchnia upraw z wyłączeniem łąk i pastwisk wynosiła [...] ha. W protokole szacowania szkody wskazana została szkoda w produkcji roślinnej na poziomie [...]%, co stanowi więcej niż wymagany rozporządzeniem poziom 30%. Bezspornie również stwierdzone zostało, że Skarżąca w [...] roku posiadała ubezpieczenie upraw rzepaku na ziarno oraz grochu na ziarno na łącznej powierzchni [...] ha w zakresie ryzyka "grad" (polisa z dnia [...] r. nr [...]) oraz upraw zbóż ozimych – pszenicy na ziarno na łącznej powierzchni [...] ha w zakresie ryzyka "ogień" (polisa z dnia [...] r. nr [...]). Sąd odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego wskazuje, że nie doszło do naruszenia § 13r ust. 12 rozporządzenia (błędnie opisanego w skardze jako § 13 ust. 12 rozporządzenia) oraz art. 3 ust. 2 pkt 6 ustawy o ubezpieczeniach upraw rolnych. Zasady udzielania żądanej przez Skarżącą pomocy uregulowano w kolejnych przepisach § 13r ust. 1 – 12 rozporządzenia. Zgodnie z § 13r ust. 1 rozporządzenia w 2018 Agencja udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6, producentowi rolnemu: 1) któremu został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności; 2) w którego gospodarstwie rolnym szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2018r. suszy lub powodzi, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich, powstałe na powierzchni uprawy objęły co najmniej 30% danej uprawy; 3) będącemu mikroprzedsiębiorstwem, małym albo średnim przedsiębiorstwem w rozumieniu załącznika I do rozporządzenia nr [...]. W powyższy przepis wskazuje warunki jakie muszą być spełnione, ażeby możliwe było przyznanie pomocy na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi. Wśród tych warunków wymienione zostało powstanie szkód w gospodarstwie rolnym spowodowane wystąpieniem w [...] r. suszy lub powodzi. Szkody te mają być szkodami w rozumieniu przepisów ustawy o ubezpieczeniach upraw rolnych. Powinny, także powstać na powierzchni uprawy i objąć co najmniej 30% danej uprawy. Zgodnie natomiast z § 13r ust. 12 rozporządzenia pomoc, o której mowa w ust. 1, pomniejsza się o 50%, jeżeli w dniu wystąpienia szkód w uprawach rolnych co najmniej 50% powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym, z wyłączeniem łąk i pastwisk, nie było ubezpieczonych co najmniej od jednego z ryzyk, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 3. Powołany przepis § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia również odwołuje się do przepisów ustawy o ubezpieczeniach upraw rolnych. Stosownie do tej regulacji Agencja udziela pomocy finansowej z przeznaczeniem na wznowienie produkcji w gospodarstwach rolnych i działach specjalnych produkcji rolnej, w których wystąpiły szkody spowodowane przez suszę, grad, deszcz nawalny, ujemne skutki przezimowania, przymrozki wiosenne, powódź, huragan, piorun, obsunięcie się ziemi lub lawinę, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich. Ustawodawca w art. 3 ust. 2 ustawy o ubezpieczeniach upraw rolnych zdefiniował pojęcia szkód spowodowanych przez huragan, powódź , deszcz nawalny, grad, piorun, obsunięcie się ziemi, lawinę, suszę, ujemne skutki przezimowania, przymrozki wiosenne oraz ubój z konieczności. Wskazać należy, że do dnia wejścia w życie ustawy z dnia 27 kwietnia 2006 r. o zmianie ustawy o dopłatach do ubezpieczeń upraw rolnych i zwierząt gospodarskich (Dz. U. z 2006 r. Nr 120, poz. 825), tj. 21 lipca 2006 r. znajdowało się w art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy o ubezpieczeniach upraw rolnych (tj. katalogu definiowanych przez ww. ustawę ryzyk), pojęcie "szkody spowodowanej przez ogień", a w pkt 7 ustawy "szkody spowodowanej przez eksplozję" (bez znaczenia dla niniejszej sprawy). "Szkoda spowodowana ogniem" zdefiniowana została przez ustawodawcę jako szkoda powstała w wyniku działania ognia, który przedostał się poza palenisko lub powstał bez paleniska i rozszerzył się o własnej sile Ponadto w ustawie znajduje się definicja pojęcia "szkoda spowodowana piorunem", która oznacza szkodę będącą następstwem wyładowania atmosferycznego. Powyższe dowodzi, że ustawodawca rozróżniał szkodę spowodowana "ogniem" od "szkody spowodowanej piorunem", co przesądza że w rozumieniu ustawy o ubezpieczeniach upraw rolnych pojęcia te nie były stosowane zamiennie. W obowiązującym w niniejszej sprawie stanie prawnym ww. ustawa nie definiuje już pojęcia "szkody spowodowanej ogniem", brak ponadto takiego ryzyka w przedmiotowym rozporządzeniu. Sąd podziela stanowisko organu, że katalog szkód wymieniony w § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia jest katalogiem zamkniętym. Tym samym wymienione w przepisie ryzyko "pioruna" należy interpretować ściśle i definiować je zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 6 ustawy o ubezpieczeniach upraw rolnych. Podczas, gdy szkoda spowodowana ogniem została w rozporządzeniu pominięta. Nie sposób zgodzić się ze Skarżącą, że szkoda spowodowana ogniem wpisuje się w szkodę spowodowaną piorunem. Na taką ocenę nie wpływa również przedłożone przez Skarżącą oświadczenie ubezpieczyciela z dnia [...] r., w którym przytoczona została definicja szkody spowodowanej ogniem oraz wyjaśniono, że przedmiotowe ubezpieczenie obejmuje zakresem ogień wywołany działaniem pioruna. Sąd podkreśla, że ten sam ubezpieczyciel w ogólnych warunkach ubezpieczenia P. Uprawy ustalonych przez Zarząd P. S.A. uchwała Nr UZ/37/2017 z dnia 21 lutego 2017 r. (znajdujących zastosowanie do spornej umowy ubezpieczenia nr [...] z dnia [...] r.) zdefiniował odrębnie szkodę spowodowaną przez "ogień" i "piorun". Tym samym sam ubezpieczyciel odróżnia ww. ryzyka i odmiennie je definiuje. Zdaniem Sądu wniosek Skarżącej, iż ubezpieczenie od ognia należałoby interpretować, jak ubezpieczenie od pioruna nie może zostać zaakceptowany. Przedmiotowe ryzyka są odrębne pod względem definicji, ale także zakresu odpowiedzialności ubezpieczyciela. Nie zmienia tej okoliczności przyjęcie przez ubezpieczyciela odpowiedzialności za szkody wyrządzone ogniem wywołanym uderzeniem pioruna, w ramach ubezpieczenia w zakresie ryzyka "ogień". Czego wyraz dał ubezpieczyciel w przedłożonym przez Skarżącą w postępowaniu piśmie. Zaznaczyć należy, że w treści § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia jednoznacznie wymieniono ryzyka, od których powinno być zawarte ubezpieczenie upraw rolnych, aby Skarżąca mogła ubiegać się o pomoc finansową na podstawie § 13r rozporządzenia w pełnej wysokości. Ryzyka "ognia w tym katalogu wydający rozporządzenie nie uwzględnił. W związku z tym pomoc przyznana Skarżącej musiała zostać pomniejszona o 50%. Nie znajduje również uzasadnienia zarzut naruszenia art. 107 § 3 oraz art. 11 k.p.a. Wbrew zarzutom Skarżącej organ odwoławczy właściwie ustalił stan faktyczny oraz wskazał mające w sprawie zastosowanie przepisy prawa. Dokonując ponownej analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyczerpująco wyjaśnił podjęte rozstrzygnięcie opierając argumentację na zgromadzonym materiale dowodowym, odwołując się do wniosku o udzielenie pomocy finansowe, polis ubezpieczeniowych, protokołu z oszacowania zakresu i wysokości szkód spowodowanych wystąpieniem niekorzystnego zjawiska atmosferycznego. Nieustosunkowanie się przez organ odwoławczy do treści pisma z dnia [...] r. podnoszone przez Skarżącą w zarzutach skargi uznać wprawdzie należy za uchybienie art. 107 § 3 k.p.a., lecz nie miało to wpływu na wynik sprawy. Za niezasadny należy uznać zarzut naruszenia art. 7a § 1 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony, chyba że sprzeciwiają się temu sporne interesy stron albo interesy osób trzecich, na które wynik postępowania ma bezpośredni wpływ. O istnieniu wątpliwości co do treści normy prawnej można niezaprzeczalnie mówić wówczas, gdy treść normy prawa po zastosowaniu różnych metod wykładni przepisów nadal budzi wątpliwości. Zasadne jest przyjęcie stanowiska, że we wskazanym przepisie chodzi o taką wątpliwość, która pozostaje aktualna po zastosowaniu reguł interpretacji językowej oraz systemowej (por. P.M. Przybysz – "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany" Lex 2019, komentarz do art. 7a). W przedmiotowej sprawie Skarżąca wiąże istnienie wątpliwości odnośnie zakresu ograniczenia stronie uprawnienia określonego w § 13r rozporządzenia na podstawie § 13r ust. 12 rozporządzenia, z ogniem, jako następstwem szkody wywołanej uderzeniem pioruna. Ryzyko "ognia" stanowi bowiem ryzyko ubezpieczeniowe wg kwestionowanej przez organ polisy z dnia [...] r. Wątpliwości Skarżącej są wynikiem pominięcia przez nią odrębności pomiędzy "szkodą spowodowaną piorunem" i "szkodą spowodowaną ogniem", poprzez sprowadzenie ryzyka ubezpieczeniowego do następstwa, a nie zjawiska. Należy na gruncie niniejszej sprawy uznać, że fakt wyróżnienia różnych kategorii szkody na podstawie ustawy o ubezpieczeniach upraw rolnych znajduje swoje odzwierciedlenie w rozporządzeniu. Regulacje te są jednoznaczne, co nie rodzi wątpliwości co do normy prawnej stanowiącej o pomniejszeniu pomocy finansowej. Ze względu na powyższe, uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło