I SA/Sz 249/14
WyrokWSA w Szczecinie2014-05-15
Skład orzekający: Ewa Wojtysiak, Marzena Kowalewska, Anna Sokołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe prawidłowo ustaliły, że skarżący był właścicielem pojazdów w roku podatkowym 2013, co skutkowało nałożeniem na niego obowiązku podatkowego w podatku od środków transportowych, pomimo jego twierdzeń o zbyciu pojazdów w latach wcześniejszych i braku możliwości udowodnienia tego faktu z powodu utraty dokumentacji w związku z upadłością spółki?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe nie wykazały w sposób niebudzący wątpliwości, iż skarżący był właścicielem spornych pojazdów w roku podatkowym 2013. Organy oparły się głównie na danych z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców (CEPiK), ignorując jednocześnie twierdzenia skarżącego o zbyciu pojazdów oraz jego wnioski dowodowe dotyczące dokumentacji spółki i przesłuchania świadków. Sąd stwierdził naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w tym naruszenie zasady prawdy obiektywnej i zasady swobodnej oceny dowodów.Stan faktyczny
Skarżący A. Z. został obciążony decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego podatkiem od środków transportowych za 2013 rok. Skarżący twierdził, że nie jest właścicielem wskazanych pojazdów, ponieważ jeden z nich sprzedał w 1999 roku, a drugi wniósł aportem do spółki jawnej w 2001 roku. Spółka ta złożyła wniosek o upadłość, a skarżący utracił dokumentację dotyczącą pojazdów. Organy podatkowe oparły się na danych z CEPiK, według których skarżący nadal figuruje jako właściciel pojazdów.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K., stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, oraz zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Wojtysiak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska,, Sędzia WSA Anna Sokołowska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Kalisiak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 15 maja 2014 r. sprawy ze skargi A. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od środków transportowych za 2013 rok 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego A. Z. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r. określającą podatnikowi, A.Z. (zwanemu dalej "Podatnikiem" lub "Stroną") zobowiązanie podatkowe w podatku od środków transportowych za 2013 r. na kwotę [...] zł.
Kolegium w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazało, że wobec niezłożenia przez Podatnika deklaracji na ten podatek i niezapłacenia podatku, do czego właściciel pojazdów był zobowiązany z mocy prawa, Prezydent K. wszczął w dniu 4 kwietnia 2013 roku postępowanie podatkowe w celu określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych należnego od A. Z. w 2013 roku za dwa środki transportowe, tj. samochód ciężarowy [...] nr rejestracyjny [...] i samochód ciężarowy [...] nr rejestracyjny [...], obydwa o dopuszczalnej masie całkowitej [...] ton i [...] osiach.
Wyżej opisaną decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta K. określił Podatnikowi wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych za 2013 rok na łączną kwotę [...] zł, zgodnie ze stawkami wynikającymi z uchwały nr [...] Rady Miasta K.z dnia [...] r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od środków transportowych na terenie miasta K.
Dalej wskazano, że nie zgadzając się z powyższą decyzją Strona wniosła odwołanie żądając uchylenia zaskarżonej decyzji Prezydenta Miasta K., umorzenia postępowania bądź przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Odwołujący zarzucił obrazę przepisów prawa materialnego przez bezpodstawne przyjęcie, że jest on właścicielem wymienionych pojazdów oraz że jest przedsiębiorcą. W kwestii pojazdów skarżący wyjaśnił, że jeden z nich wniósł aportem do spółki jawnej "[...]", drugi zaś zbył w roku 1999. Z chwilą zawiązania spółki "[...]" Strona przestała być właścicielem jakichkolwiek samochodów, ponieważ ich własność została przeniesiona na Spółkę. Samochód [...] został sprzedany przez Spółkę w 2004 roku i wykreślony z ewidencji środków trwałych. Spółka "[...]" upadła, dokumentację przejął syndyk i Strona od 8 lat nie ma możliwości wykazania, że nie jest właścicielem środków transportowych. W czerwcu 2008 r. Spółka została prawomocnie wykreślona z Krajowego Rejestru Sądowego (KRS). Podatnik przez jakiś czas prowadził działalność gospodarczą na własną rękę, którą prowadził do stycznia 2013 roku, ale w jej ramach nie posiadał żadnych przypisywanych mu samochodów marki [...].
Rozpatrując sprawę w wyniku złożonego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. stwierdziło, że zarzuty odwołania nie znajdują uzasadnienia ani w stanie prawnym, ani w stanie faktycznym sprawy. Organ podatkowy miał podstawy do wszczęcia postępowania w sprawie określenia wysokości zobowiązania w podatku od środków transportowych, ponieważ podatnik wbrew ustawowemu obowiązkowi, nie złożył deklaracji podatkowych na podatek za 2013 rok, ani też należnego podatku nie zapłacił. Twierdzenie skarżącego, jakoby nie był już właścicielem przedmiotowych pojazdów z powodu zbycia jednego z nich w 1999 r. i przekazania drugiego w 2001r. aportem do Spółki "[...]" nie znajduje potwierdzenia w materiale dowodowym.
Dalej Kolegium wskazało, że przedmiotem sprawy jest obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych, mają więc do niej zastosowanie przepisy zawarte w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych. Wskazano, że przepisy te normują między innymi, kto jest podatnikiem podatku od środków transportowych, kiedy powstaje obowiązek podatkowy w tym podatku i kiedy obowiązek ów ustaje, po czym przytoczono przepisy tej ustawy, tj. art. 9 ust. 1, 4 i 5.
Z powyższych przepisów – jak dalej wskazało Kolegium - jednoznacznie wynika, że kluczowym dowodem potwierdzającym własność pojazdu i fakt jego rejestracji, z czym wiąże się obowiązek podatkowy, jest dokument urzędowy zawierający te dane, czyli Centralna Ewidencja Pojazdów i Kierowców (CEPiK). Następnie wskazano, że organ podatkowy pozyskał dane z CEPiK. Z dokumentu owego wynika, że w dacie 21.06.2013r. obydwa pojazdy, będące przedmiotem zaskarżonej decyzji, były zarejestrowane na A. Z. jako właściciela i w ewidencji tej nie odnotowano faktu zbycia żadnego z nich. We wszystkich zgromadzonych przez organ podatkowy dowodach brak jest jakiegokolwiek śladu na to, że któryś z wymienionych w decyzji pojazdów [...] został przekazany na własność spółki jawnej "[...]". Wniesienie aportem do spółki pojazdu skutkuje tym, że przechodzi on na własność spółki i winno skutkować przerejestrowaniem pojazdu na nowego właściciela. W odniesieniu do dwóch przedmiotowych pojazdów tak się nie stało, ponieważ w CEPiK nadal jako właściciel figuruje A. Z. Z umowy spółki jawnej, którą skarżący przedłożył wraz z odwołaniem wynika, że wniósł aportem samochód marki [...] [...] o numerze rejestracyjnym [...].Z powodu braku w rejestrze CEPiK nr podwozia i silnika nie da się stwierdzić, czy ten pojazd jest pojazdem tożsamym z [...] [...] nr rejestracyjny [...] (drugi z [...] jest pojazdem specjalizowanym model [...] [...] i na pewno nie on jest wymieniony w umowie spółki). Konfrontacja wymienionych danych z uzyskaną z PZU historią przebiegu ubezpieczenia komunikacyjnego pozwala stwierdzić, że wniesiony aportem samochód marki [...] [...] nie jest tożsamy z samochodem [...] [...], będącym przedmiotem zaskarżonej decyzji. PZU zaświadcza, że przynajmniej od 5 listopada 2001 roku, a więc roku, w którym została zawiązana spółka jawna, istniał samochód ciężarowy marki [...] [...] o numerze rejestracyjnym [...], którego właścicielem był A. Z. Ubezpieczenie na ten samochód trwało co najmniej do 5 listopada 2004 roku. Zatem to nie samochód [...] o numerze rejestracyjnym [...] skarżący wniósł aportem do majątku spółki jawnej "[...]" powstałej w dniu 27 marca 2001r., ponieważ według rejestrów PZU jeszcze w listopadzie 2001 r. i przynajmniej przez najbliższe trzy lata właścicielem tego samochodu była odwołująca strona, a według CEPiK pozostaje nim do dnia dzisiejszego.
Następnie Kolegium stwierdziło, że materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy jest wystarczający dla ustalenia, że w 2013 roku Strona odwołująca w świetle dokumentów urzędowych pozostawała właścicielem dwóch pojazdów, z którymi wiąże się obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych. Dalej wskazano, że ciężar dowodu, iż owe pojazdy nie są jego własnością, spoczywa na odwołującej Stronie. Podobnie jak w Jej interesie leży uporządkowanie spraw związanych z wyrejestrowaniem przedmiotowych samochodów, jeżeli faktycznie nie ma ich już w swoim posiadaniu. Organ podatkowy opiera się na dokumentach urzędowych, a te jednoznacznie potwierdzają zarówno własność pojazdów jak i fakt ich niewyrejestrowania. Ustalenie przez organ podatkowy tych faktów jest wystarczające dla przyjęcia, że na skarżącym ciąży obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych za te pojazdy.
Odnosząc się do kolejnego zarzutu odwołania Kolegium wyjaśniło, że dla obowiązku podatkowego w podatku od środków transportowych nie jest istotne, czy podatnik jest przedsiębiorcą czy nim nie jest. Podatek od środków transportowych jest rodzajem podatku, tak zwanego, odmajątkowego, co znaczy, że jest należny za sam fakt posiadania majątku w postaci środków transportowych podlegających podatkowi. Podobny charakter – jak dalej wskazało Kolegium - ma podatek od nieruchomości, podatek rolny, podatek leśny. Dla powstania obowiązku podatkowego w podatku od środków transportowych wystarczające jest ustalenie faktu własności tych środków przez daną osobę i stan ich rejestracji w stosownej ewidencji prowadzonej przez starostę powiatowego. W tej sprawie ustalono, że skarżący jest podatnikiem podatku od środków transportowych. W świetle powyższych ustaleń stwierdzić należało, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i ze stanem faktycznym.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie A. Z. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zwrócenie sprawy do ponownego rozpoznania, zarzucając zaskarżonej decyzji:
1) naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. art. 180 § 1, 181, i 193 § 1 Ordynacji podatkowej, tj.
- art. 180 § 1, art. 181 i art. 193 § 1 Ordynacji podatkowej przez niedopuszczenie w sprawie dowodów, które mogły przyczynić się do wyjaśnienia sprawy i nie były sprzeczne z prawem, a w szczególności dokumentacji spółki odnośnie środków trwałych przechowywanych przez syndyka Z. O., jak również ksiąg podatkowych pomimo, że są one rzetelne i ich wiarygodność nie została podważona w żaden sposób, deklaracji składanych przez spółkę jawną, a także dokumentów kontroli podatkowych przeprowadzanych w spółce jawnej [...]" Spółka jawna A. i J. Z. z siedzibą w K.;
- art. 187 §1 i art. 188 Ordynacji podatkowej przez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, a w szczególności niezbadanie deklaracji podatkowych od środków transportu przekazywanych przez spółkę jawną [...]" Spółka jawna A. i J. Z.z siedzibą w K. w okresie od 2001 roku do chwili ogłoszenia upadłości, jak również działającego w jej imieniu syndyka w okresie od ogłoszenia upadłości do chwili wykreślenia spółki z rejestru, a nadto niezbadanie dokumentów dotyczących urzędowej zmiany rejestracji samochodu ciężarowego [...] [...], nr silnika [...], numer podwozia [..], rok produkcji [...], z nr rej. [...] na [...] pomimo, że występuje tożsamość samochodu posiadającego dwie odrębne rejestrację, a zmiana nastąpiła z mocy samego prawa w sytuacji zmiany zasad oznaczeń rejestracyjnych samochodów;
- art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej przez jego niezastosowanie, albowiem skarżący od samego początku kwestionował prawdziwość danych zgromadzonych w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców w sytuacji, gdy ewidencja ta została stworzona już po wyzbyciu się własności przez skarżącego, a tym samym nie miał on jakichkolwiek możliwości, aby dokonać sprostowania zmiany danych niezgodnych ze stanem faktycznym;
- art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej przez jego niezastosowanie poprzez nieuchylenie decyzji organu I Instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez ten organ w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części, a w szczególności należy zbadać, kto jest właścicielem dwóch samochodów marki [...], poprzez przeprowadzenie dowodów z dokumentacji spółki odnośnie środków trwałych i innych dokumentów wyżej wskazanych przechowywanych przez syndyka Z. O., jak również przesłuchanie go na wszelkie okoliczności dotyczące składanych deklaracji podatku od środków transportowych, przejętych dokumentów, w tym również faktury dotyczącej sprzedaży przez poprzedniczkę spółki jawnej samochodu ciężarowego marki [...] [...] z [..] roku, a także ksiąg rachunkowych i ewidencji środków trwałych, co do zbycia majątku samochodu ciężarowego [...], nr rej. [...];
2) obrazę przepisów prawa materialnego, tj.:
- art. 9 ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 20 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych przez bezpodstawne przyjęcie, że samochód ciężarowy [...] o nr rej. [...] i samochód ciężarowy [...] o nr rej. [...] stanowią własność A. Z. w sytuacji, gdy jest to ustalenie nieprawdziwe, a tym samym A. Z. nie jest zobowiązany do złożenia deklaracji i do uiszczenia podatku od środków transportu za 2013 r. i lata poprzednie.
W uzasadnieniu zarzutów skargi Skarżący wskazał, że błędnie ustalono, iż jest on właścicielem dwóch samochodów ciężarowych, tj. samochodu [...] o nr rej. [...] i samochodu [...] o nr rej.[...].
Skarżący, A. Z. wyjaśnił, że był wspólnikiem "[...]" Spółka Jawna A. i J. Z. z siedzibą w K., poczynając od 27 marca 2001 r., kiedy to sporządzono umowę spółki jawnej. Poprzednio obaj wspólnicy, tj. A. Z. i J. Z. byli przedsiębiorcami prowadzącymi indywidualną działalność gospodarczą. Od 1994 roku prowadzili wspólnie przedsiębiorstwo jako spółka cywilna. Działalność gospodarcza prowadzona była w K. w hurtowni napojów oraz w P., gmina C., gdzie był prowadzony ośrodek wczasowy nad jeziorem [...]. Skarżący wskazał, że okoliczność ta jest znana organowi podatkowemu z urzędu, albowiem istnieją "zapisy historyczne" w ewidencji działalności gospodarczej Urzędu Miasta K.
W 1999 roku samochód ciężarowy marki [...] o dopuszczalnej masie całkowitej [..] t, dwóch osiach, nr rej. [...], został zbyty, jako środek trwały spółki cywilnej "[...]" A. Z. i J. Z., przedsiębiorcy z terenu powiatu k.. Fakturę, potwierdzającą zbycie tego pojazdu, sporządził wspólnik J. Z. i była ona przechowywana w dokumentach finansowych spółki za 1999 rok. Równocześnie nastąpiło wykreślenie przedmiotowego samochodu z ewidencji środków trwałych spółki cywilnej "[...]" A. Z. i J. Z.. Wszelkie formalności związane ze zbyciem przedmiotowego samochodu zostały wykonane, bowiem nabywca otrzymał dokumenty, jak również dokonał w Starostwie Powiatowym w K. przerejestrowania samochodu na swoją firmę. Z okoliczności sprawy wynika, że przy przerejestrowaniu dokonano równocześnie zmiany numerów rejestracyjnych. Starostwo Powiatowe w K. posiada w tym zakresie dokumenty i organ I i II instancji winien przeprowadzić z nich dowód, czego nie uczyniono pomimo, że w odwołaniu znalazł się taki wniosek.
W umowie zawiązania spółki jawnej z 27.03.2001 r. obaj przedsiębiorcy wnieśli do spółki jawnej cały posiadany swój majątek, który był poprzednio użytkowany w ramach prowadzonej spółki cywilnej, ustalając kapitał zakładowy na [...] zł. Tytułem aportu, A. Z. wniósł wkłady niepieniężne w postaci m.in. samochodu [...] [...], numer silnika [...], numer podwozia [...], nr rej. [...], rok. prod. [...] (§ 6 umowy spółki jawnej). Z chwilą zawiązania spółki jawnej, A. Z. przestał być właścicielem jakichkolwiek samochodów, bowiem przeniósł ich własność na spółkę jawną. Samochód marki [...], wniesiony do Spółki, został sprzedany przez spółkę w 2004 r. na podstawie faktury VAT i wykreślono ten pojazd z ewidencji środków trwałych. Również i w tym wypadku czynności z tym związane wykonywał wspólnik J. Z., bowiem samochody ciężarowe były wykorzystywane w hurtowni napojów w K. i tą częścią działalności zajmował się J. Z., a A. Z., w ramach wewnętrznego podziału obowiązków, prowadził ośrodek wczasowy w P. Należy nadmienić, że deklaracje od środków transportowych składała spółka cywilna, a po jej przekształceniu w 2001 roku deklaracje składała spółka jawna i płaciła stosowne podatki, które były ewidencjonowane w księgach rachunkowych.
Sąd Rejonowy w Koszalinie VII Wydział Gospodarczy ds. Upadłościowych i Naprawczych postanowieniem z dnia 19 października 2005 r. w sprawie o sygn. akt VII GU 71/05 ogłosił upadłość Spółki jawnej "[...]" A. i J. Z. z siedzibą w K., której wspólnikiem był A.Z., a nadto ogłosił upadłość obu wspólników, w tym również A. Z.. Zarząd przedsiębiorstwem przejął syndyk Z. O., który przejął m.in. wszystkie dokumenty spółki. Poczynając od ogłoszenia upadłości, a więc od 8 lat, A.Z. nie jest w posiadaniu dokumentów, a tym samym nie ma możliwości wykazania, iż nie jest właścicielem środków transportowych.
W dniu 18 czerwca 2009 r. Spółka ta została prawomocnie wykreślona z Krajowego Rejestru Sądowego i już nie istnieje. Po ogłoszeniu upadłości A. Z. podjął indywidualną działalność gospodarczą od 15 marca 2006 r. i prowadził ją do 15 stycznia 2013 r. W ramach tej działalności A. Z. nie miał żadnego z przypisywanych mu samochodów marki [...]. Z uzasadnienia decyzji Prezydenta Miasta K. nie wynika, na jakiej podstawie faktycznej Prezydent Miasta K. uznał, że A. Z. jest właścicielem dwóch samochodów ciężarowych marki [...], skoro A.Z. utracił ich własność - jednego w 1999 r. w wyniku sprzedaży, a drugiego w 2001 r. w wyniku wniesienia go aportem do spółki jawnej. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. wynika, że według stanu na dzień 1 lipca 2013 roku w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców widnieją wpisy, według których A. Z. jest właścicielem samochodu ciężarowego [...] o numerze rej. [...] od 1 czerwca 1994 roku oraz o numerze rej. [...] od 8 czerwca 1995 roku i brak jest informacji o ewentualnym zbyciu tych pojazdów. W zaskarżonej decyzji nie uwzględniono oczywistego faktu, iż w chwili nabycia przez A. Z. przedmiotowych pojazdów 20 lat temu nie istniała Centralna Ewidencja Pojazdów i Kierowców, która formalnie została ustanowiona dopiero w 1998 roku, a faktycznie system ten zaczął prawidłowo funkcjonować od około 2005 roku, kiedy wprowadzono ewidencję w formie elektronicznej. Ponieważ czynności przeniesienia własności pojazdów miały miejsce wcześniej, skarżący A. Z. nie miał jakiegokolwiek wpływu na zapisy w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że została ona oparta wyłącznie na podstawie wpisów w ewidencji. Podzielając stanowisko, że zapisy w Centralnej Ewidencji Pojazdów są dokumentami urzędowymi, to tym niemniej zgodnie z art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej nie wyłącza to możliwości przeprowadzenia dowodów przeciwnych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie uwzględniło okoliczności, że poczynając do 2005 roku A. Z. utracił zarządzanie majątkiem z mocy orzeczenia sądu o ogłoszeniu upadłości, jak również utracił wszystkie dokumenty, które przejął syndyk. Skoro organ I instancji nie przeprowadził dowodu z przesłuchania syndyka Z. O. oraz przesłuchania A. Z., J.Z. oraz głównej księgowej A. B., a także nie przeprowadził podstawowych dowodów z dokumentów spółki jawnej przejętych przez syndyka oraz dokumentów przechowywanych w Starostwie Powiatowym w K., to organ II instancji kierując się postanowieniami art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej winien uchylić decyzję organu I instancji i przekazać ją do ponownego rozpoznania, gdyż rozstrzygnięcie sprawy wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części. W niniejszej sprawie poza sporem jest, że organ podatkowy, tj. Prezydent Miasta K., dopiero około 2008 roku wszczął postępowanie podatkowe w sytuacji, gdy od wielu lat A. Z. nie był właścicielem pojazdów i nie dysponował już dokumentami natury historycznej, których nie przechowywał, gdyż były częścią dokumentacji spółki jawnej. Gdyby faktycznie było tak, jak twierdzi się w zaskarżonej decyzji, to należy postawić pytanie, z jakich powodów organ podatkowy w latach 2001-2008 nie domagał się od A. Z. podatku od środków transportu. Na tak sformułowane pytanie odpowiedź może być tylko jedna, że podatek ten był uiszczany przez spółkę jawną, a wcześniej spółkę cywilną tak długo, jak była właścicielami tych pojazdów, a po ich zbyciu i przerejestrowaniu samochodów podatek rozliczali nabywcy. Nadużyciem prawa byłoby, żeby osoba niebędąca właścicielem pojazdu uiszczała podatek, a nadto, aby od tego samego pojazdu był płacony podatek od dwóch różnych podmiotów. Zasady doświadczenia życiowego wskazują, że skoro oba samochody mają ponad 20 lat, to najprawdopodobniej nie istnieją już fizycznie.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. W konkluzji Kolegium wskazało, że zarzuty skargi opierają się na gołosłownych twierdzeniach, niepopartych żadnymi dowodami, przy czym skarżący próbuje przerzucić cały ciężar zbierania dowodów na organ podatkowy, mimo że on jest podatnikiem i głównie w jego interesie leży dostarczenie organowi podatkowemu takich dowodów, które skutecznie zaprzeczyłyby dowodom zebranym przez organ podatkowy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona.
Sąd administracyjny badając zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności uznał bowiem, że w sprawie doszło do innego naruszenia przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej "P.p.s.a.".
Istota zarzutów skargi sprowadza się do braku bezspornego wykazania przez organy obu instancji, że skarżący w roku 2013 był właścicielem i posiadaczem spornych pojazdów, tj. samochodu ciężarowego marki "[...]" o numerze rejestracyjnym [...] i samochodu ciężarowego marki "[...]" o numerze rejestracyjnym [...], stanowiących przedmiot opodatkowania podatkiem od środków transportowych, objęty zaskarżoną decyzją.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 9 ust.1 ustawy z dnia z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010, Nr 95, poz. 613 ze zm.) obowiązek podatkowy w zakresie podatku od środków transportowych, z zastrzeżeniem ust. 2, ciąży na osobach fizycznych i osobach prawnych będących właścicielami środków transportowych. Jak właścicieli traktuje się również jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, na które środek transportowy jest zarejestrowany, oraz posiadaczy środków transportowych zarejestrowanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jako powierzone przez zagraniczną osobę fizyczną lub prawną podmiotowi polskiemu.
W świetle zatem wyżej przywołanego przepisu art. 9 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych istotne jest ustalenie właściciela spornych pojazdów jako podmiotu zobowiązanego do zapłaty podatku od środków transportowych za 2013 r.
Rozważając sporną w sprawie kwestię, należy podkreślić, że rozpoznawana sprawa w przedmiocie opodatkowania podatkiem od środków transportowych obejmuje rok 2013, zaś przedmiotem opodatkowania są dwa wyżej opisane samochody ciężarowe, które zdaniem Skarżącego od wielu lat nie stanowią już Jego własności.
Jak wskazał Skarżący, w 1999 roku samochód ciężarowy marki "[...]" o nr rej. [...] został zbyty, jako środek trwały spółki cywilnej "[...]" A.Z. i J. Z., na rzecz przedsiębiorcy z terenu powiatu kołobrzeskiego, przy czym równocześnie nastąpiło wykreślenie przedmiotowego samochodu z ewidencji środków trwałych spółki cywilnej "[...]" A.Z. i J. Z., wszelkie zaś formalności związane ze zbyciem przedmiotowego samochodu zostały wykonane, bowiem nabywca otrzymał dokumenty, jak również dokonał w Starostwie Powiatowym w K. przerejestrowania samochodu na swoją firmę. Skarżący również wskazał, że przy przerejestrowaniu dokonano równocześnie zmiany numerów rejestracyjnych, a Starostwo Powiatowe w K. posiada w tym zakresie dokumenty.
Następnie – jak wskazał Skarżący - tytułem aportu do spółki jawnej zawiązanej umową z dnia 27.03.2001 r. A.Z. i J. Z. wnieśli cały posiadany swój majątek (podkreślenie własne), który był poprzednio użytkowany w ramach prowadzonej spółki cywilnej, przy czym A. Z. wniósł wkłady niepieniężne w postaci m.in. samochodu [...] [...], numer silnika [n...], numer podwozia [..], nr rej. [...] rok. prod. [...] (§ 6 umowy spółki jawnej). Z chwilą zatem zawiązania spółki jawnej, A. Z. przestał być właścicielem jakichkolwiek samochodów, skoro – jak wynika z treści skargi - do spółki jawnej wniósł cały posiadany swój majątek, a tym samym przeniósł własność jakichkolwiek posiadanych samochodów na rzecz spółki jawnej (która w dniu 18.06.2009 r. została prawomocnie wykreślona z Krajowego Rejestru Sądowego wobec upadłości ogłoszonej postanowieniem Sądu Rejonowego w Koszalinie VII Wydział Gospodarczy ds. Upadłościowych i Naprawczych z dnia 19 października 2005 r., sygn. akt VII GU 71/05 i już nie istnieje). Zaś – jak wskazał Skarżący - samochód marki [...] (wniesiony do tejże spółki jawnej), został sprzedany przez tę spółkę w 2004 r. na podstawie faktury VAT, a następnie wykreślony z ewidencji środków trwałych, przy czym czynności z tym związane wykonywał drugi wspólnik Skarżącego, J. Z.. Nadto, skarżący podniósł, że deklaracje od środków transportowych składała spółka cywilna, a po jej przekształceniu w 2001 roku deklaracje składała spółka jawna i płaciła stosowne podatki, które były ewidencjonowane w księgach rachunkowych.
Według Kolegium, z przywołanych przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (art. 9 ust.1,4 i 5) jednoznacznie wynika, że kluczowym dowodem potwierdzającym własność pojazdu i fakt jego rejestracji, jest dokument urzędowy zawierający te dane, czyli Centralna Ewidencja Pojazdów i Kierowców (CEPiK), z którego wynika, że w dacie 21.06.2013 r. obydwa pojazdy były zarejestrowane na A. Z. jako właściciela i w ewidencji tej nie odnotowano faktu zbycia żadnego z nich. We wszystkich zgromadzonych przez organ podatkowy dowodach brak jest jakiegokolwiek śladu na to, że któryś z wymienionych w decyzji pojazdów [...] został przekazany na własność spółki jawnej "[...]". Wniesienie aportem do spółki pojazdu skutkuje tym, że przechodzi on na własność spółki i winno skutkować przerejestrowaniem pojazdu na nowego właściciela. W odniesieniu zaś do dwóch przedmiotowych pojazdów tak się nie stało, ponieważ w CEPiK nadal jako właściciel figuruje A. Z.. Z umowy spółki jawnej, którą skarżący przedłożył wraz z odwołaniem wynika natomiast, że wniósł aportem samochód marki [...] [...] o numerze rejestracyjnym [...]. Z powodu braku w rejestrze CEPiK nr podwozia i silnika nie da się stwierdzić, czy ten pojazd jest pojazdem tożsamym z [...] [...] nr rejestracyjny [...] (drugi z [...] jest pojazdem specjalizowanym model [...] [...] i na pewno nie on jest wymieniony w umowie spółki). Konfrontacja wymienionych danych z uzyskaną z PZU historią przebiegu ubezpieczenia komunikacyjnego pozwala stwierdzić – zdaniem Kolegium - że wniesiony aportem samochód marki [...] nie jest tożsamy z samochodem [...] [...], będącym przedmiotem zaskarżonej decyzji. PZU zaświadcza bowiem, że przynajmniej od 05.11.2001 r., a więc roku, w którym została zawiązana spółka jawna, istniał samochód ciężarowy marki [...] [...] o numerze rejestracyjnym [...], którego właścicielem był A. Z.. Ubezpieczenie na ten samochód trwało co najmniej do 05.11.2004 r. Zatem, to nie samochód [...] o numerze rejestracyjnym [...] skarżący wniósł aportem do majątku spółki jawnej "[...]" powstałej w dniu 27.03.2001r., ponieważ według rejestrów PZU jeszcze w listopadzie 2001 r. i przynajmniej przez najbliższe trzy lata właścicielem tego samochodu była odwołująca strona, a według CEPiK pozostaje nim do dnia dzisiejszego. Ten materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy jest – w ocenie Kolegium - wystarczający dla uznania, że w 2013 roku skarżący był właścicielem spornych samochodów, z którymi wiąże się obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych, zaś ciężar dowodu, że owe pojazdy nie są jego własnością, spoczywa na Stronie skarżącej.
W tak zarysowanym sporze ustalenia wymaga, czy organ jednoznacznie wykazał, że w 2013 roku Skarżącemu przysługiwało prawo własności do spornych samochodów ciężarowych.
Zdaniem Sądu, nie można zgodzić się z organem, że materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy jest wystarczający dla ustalenia, że w 2013 roku Skarżący w świetle dokumentów urzędowych pozostawał właścicielem spornych dwóch pojazdów, z którymi wiąże się obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych. Z analizy bowiem zgromadzonej dokumentacji niniejszej sprawy okoliczność ta nie wynika w sposób nie budzący wątpliwości.
Organ odwoławczy wskazał, że kluczowym dowodem potwierdzającym własność pojazdu i fakt jego rejestracji są dane wynikające informacji Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców (CEPiK), pomijając jednakże, iż materiał dowodowy musi być wyczerpujący, spójny i korespondujący ze sobą. Tych warunków – zdaniem Sądu – nie spełniają dowody zgromadzone w aktach niniejszej sprawy. W sytuacji, gdy Skarżący od samego początku kwestionował prawdziwość danych zgromadzonych w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców, gdyż ewidencja ta powstała już po wyzbyciu się własności przez Skarżącego, a tym samym nie miał On jakichkolwiek możliwości by dokonać sprostowania zmiany danych niezgodnych ze stanem faktycznym, organ do tych istotnych dla meritum sprawy okoliczności w ogóle się nie odniósł, a tym samym nie ocenił, jak ta okoliczność przekłada się na prawidłowość rozstrzygnięcia. Podzielając stanowisko organu, że informacja pisemna CEPiK zawierająca dane pojazdu stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 194 § 1 O.p., to jednak należy mieć na uwadze, że okoliczność ta w myśl art. 194 § 3 O.p. nie wyłącza możliwości przeprowadzenia dowodów przeciwnych przeciwko takiemu dokumentowi, tym bardziej gdy Skarżący o przeprowadzenie takich dowodów wnioskuje wprost w odwołaniu. Trafnie wskazał Skarżący, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie uwzględniło okoliczności, iż poczynając od 2005 roku Skarżący utracił prawo w zarządzaniu majątkiem z mocy orzeczenia sądowego o ogłoszeniu upadłości, jak również utracił wszystkie dokumenty, które przejął syndyk. Jak bowiem wynika z pisma z dnia 08.10.2010 r. Agencji "[...]", tj. podmiotu archiwizującego akta z okresu upadłości "[...]" Spółka Jawna A. Z. i J.Z. z siedzibą w K., akta te nie były przekazane przez syndyka protokolarnie i są niekompletne, co świadczy, że Skarżący nie mógł dysponować już dokumentami upadłej Spółki Jawnej "[...]" na okoliczność własności spornego samochodu ciężarowego o nr rej. [...] w roku 2013, a tym samym został pozbawiony możliwości dowodzenia tej okoliczności, wskazując jednak organowi sposób dowodzenia przez złożone w odwołaniu wnioski dowodowe. Natomiast z informacji PZU z dnia 01.08.2013 r. wynika jedynie, że Skarżący był właścicielem samochodu ciężarowego o nr rej. [...] w okresie od 05.11.2001 r. do 05.11.2005 r., co niewątpliwie nie dowodzi własności Skarżącego tegoż pojazdu w roku 2013 .
W tym stanie sprawy trudno obarczać Skarżącego obowiązkiem wykazywania własności spornych pojazdów, skoro - jak wynika z akt sprawy - już od wielu lat nie jest ich właścicielem, bowiem w 1999 roku samochód ciężarowy marki "[...]" o nr rej. [...] został zbyty jako środek trwały spółki cywilnej "[...]" A.Z. i J. Z., i w związku z tym przerejestrowany, co skutkowało zmianą numerów rejestracyjnych, przy czym – jak wskazał Skarżący - Starostwo Powiatowe w K. posiada w tym zakresie dokumenty, natomiast drugi samochód ciężarowy marki "[...]" o nr. rej. [...] został wniesiony aportem do spółki jawnej "[...]" zawiązanej umową z dnia 27.03.2001 r., do której A.Z. i J. Z. wnieśli – jak wynika ze skargi - cały posiadany swój majątek (co oznacza, że z chwilą zawiązania spółki jawnej, A. Z. przestał być właścicielem jakichkolwiek samochodów, skoro – jak wynika z treści skargi - do spółki jawnej wniósł cały posiadany swój majątek, a tym samym przeniósł własność jakichkolwiek posiadanych samochodów na rzecz spółki jawnej), a następnie przez tę Spółkę sprzedany w 2004 r. na podstawie faktury VAT i wykreślony z ewidencji środków trwałych, czego jednak strona skarżąca nie jest w stanie wykazać, gdyż zarchiwizowane akta upadłej Spółki Jawnej "[...]" są niekompletne, co wynika z akt administracyjnych rozpoznawanej sprawy, i co wyżej wyjaśniono.
Zgodzić się zatem należy ze Skarżącym, że na gruncie stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy organy obu instancji zobowiązane były, stosownie do art. 180 § 1 O.p., dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy i przeprowadzić wszystkie wnioskowane przez Skarżącego dowody na okoliczność własności spornych pojazdów, w tym przesłuchać w charakterze świadków: syndyka – Z. O., A. Z., J. Z. oraz głównej księgowej – A. B., a także przeprowadzić dowody z dokumentów przechowywanych w Starostwie Powiatowym w K..
Zgodnie z art. 210 § 4 O.p., uzasadnienie faktyczne decyzji zawiera w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, uzasadnienie prawne zaś zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa.
Organ, wbrew wymogom przewidzianym art. 210 § 4 O.p., nie wyjaśnił stronie skarżącej w sposób przekonujący, tak by argumentacja organu uzasadniała prawidłowość rozstrzygnięcia, a w szczególności nie wyjaśnił w sposób nie budzący wątpliwości kwestii co do własności spornych pojazdów, chociaż strona skarżąca już w odwołaniu podnosiła i wyjaśniała, że nie jest ich właścicielem już od wielu lat i ma trudności w samodzielnym udowodnieniu tej okoliczności. A zatem, stan sprawy nakazywał dołożenie szczególnej dbałości w procesie rozstrzygania sprawy i przekonania strony do racji organu.
W tym stanie rzeczy sprawa wymaga wyczerpującego wyjaśnienia okoliczności faktycznych podnoszonych przez Skarżącego a mających istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie, organ odwoławczy zobowiązany jest w trybie art. 229 O.p. przeprowadzić postępowanie dowodowe uzupełniające w celu ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego sprawy i usunięcia istniejących wątpliwości co do własności spornych samochodów w roku podatkowym 2013, a co musi mieć w pełni oparcie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. Z dowodów bowiem zgromadzonych w aktach administracyjnych sprawy nie wynika jednoznacznie przyjęta przez organy obu instancji teza, że tym właścicielem w roku 2013 był Skarżący. Tym samym, w ocenie Sądu, organ odwoławczy nie wykazał w sposób nie budzący wątpliwości tej kwestii, mimo, że strona skarżąca już w odwołaniu kwestionowała tę okoliczność mającą kluczowe znaczenie dla ustalenia osoby podatnika. Obowiązkiem organu podatkowego było przede wszystkim dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy w odniesieniu nie tylko co do przedmiotu podlegającego opodatkowaniu podatkiem od środków transportowych, ale nade wszystko co do właściciela przedmiotu opodatkowania (spornych pojazdów), a zatem co do osoby podatnika, z powołaniem na ściśle oznaczoną okoliczność konkretnych dowodów zgromadzonych w sprawie, gdyż te ustalenia mają kluczowe znaczenie dla sprawy. Zdaniem Sądu, ponieważ organy w toku postępowania nie wyjaśniły tej kwestii bezspornie, tym samym doszło do naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 O.p. przez niewyjaśnienie przez organy podatkowe stanu faktycznego sprawy, zaś przeprowadzona ocena zgromadzonego materiału dowodowego nastąpiła w sposób dowolny i wybiórczy.
Konkludując powyższe rozważania należało przyjąć, że uzasadnione wątpliwości budzi uznanie Skarżącego przez organ podatkowy właścicielem przedmiotu opodatkowania i obciążenie strony skarżącej obowiązkiem podatkowym w podatku od środków transportowych za 2013 r. i w takim też zakresie niezbędnym jest ponowne przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego. Dotychczasowe postępowanie przeprowadzone w niniejszej sprawie nie zrealizowało zasady wynikającej z treści przepisu art. 122 O.p. jak również narusza, z wyżej wskazanych przyczyn, zasadę swobodnej oceny dowodów, określoną w art. 191 O.p. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy winien mieć na uwadze powyższe wskazania.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję Kolegium i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji wobec stwierdzenia naruszenia innych przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
O niewykonywaniu zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 P.p.s.a.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a., przy czym zasądzone koszty postępowania obejmowały zwrot uiszczonego wpisu od skargi ([...] zł).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło