I SA/Sz 25/19
WyrokWSA w Szczecinie2019-04-17
Skład orzekający: Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, Kazimierz Maczewski, Jolanta Kwiecińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze było uprawnione do stwierdzenia nieważności postanowienia organu pierwszej instancji odmawiającego przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, jeśli na takie postanowienie co do zasady służy zażalenie?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze było uprawnione do stwierdzenia nieważności postanowienia organu pierwszej instancji odmawiającego przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, ponieważ postanowienie to, wydane na podstawie art. 163 § 1 Ordynacji podatkowej, co do zasady podlegało zaskarżeniu zażaleniem, a zatem nie było ostateczne. W związku z tym, zgodnie z art. 219 Ordynacji podatkowej, do postanowień, na które przysługuje zażalenie, stosuje się przepisy dotyczące stwierdzania nieważności decyzji.Stan faktyczny
Skarżąca A. S. wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza Miasta D. określającej wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Burmistrz odmówił przywrócenia terminu. Następnie skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza, zarzucając naruszenie przepisów o właściwości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) stwierdziło nieważność postanowienia Burmistrza w części dotyczącej odmowy przywrócenia terminu, uznając, że zostało ono wydane z naruszeniem przepisów o właściwości. SKO utrzymało w mocy swoje postanowienie po rozpoznaniu zażalenia skarżącej, która zarzucała, że SKO błędnie potraktowało jej wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji jako wniosek o stwierdzenie nieważności postanowienia. WSA oddalił skargę skarżącej.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Kazimierz Maczewski Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi A. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia w sprawie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę.
Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, utrzymało w mocy swoje wcześniejsze postanowienie z dnia [...] r., nr [...] w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia wydanego z upoważnienia Burmistrza Miasta D. z dnia [...] r., nr [...] w części dotyczącej odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] r. określającej wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od stycznia 2018 r., w pozostałej części postanowienie pozostało w mocy.
Postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym sprawy:
A. S. (zwana dalej: "podatniczką" bądź "skarżącą") zwróciła się do Kolegium, za pośrednictwem organu I instancji, o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza Miasta D. z dnia [...] r. określającej podatniczce, właścicielce nieruchomości znajdującej się przy ul. [...] wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od stycznia 2018 r. w kwocie [...]zł miesięcznie oraz o wstrzymanie wykonania ww. decyzji. We wniosku wskazała, że nie miała żadnej wiedzy o istnieniu decyzji i o jej doręczeniu.
Burmistrz Miasta D., postanowieniem z dnia [...] r.,
nr [...], odmówił przywrócenia terminu oraz wstrzymania wykonania decyzji.
Wnioskiem z dnia 20 sierpnia 2018 r. podatniczka zwróciła się do Kolegium o stwierdzenie nieważności wskazanej wyżej decyzji Burmistrza Miasta D. z dnia [...] r., zarzucając zarówno decyzji jak i postanowieniu Burmistrza Miasta D., kwalifikowane wady stanowiące przesłanki nieważności.
Zdaniem podatniczki, organ I instancji wydając postanowienie naruszył przepisy o właściwości i wskazała na przesłankę z art. 247 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( Dz.U. z 2018 r., poz. 800 ze zm., zw. dalej: "O.p.").
Kolegium wszczęło postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności wskazanego wyżej postanowienia i opisanym na wstępie postanowieniem z dnia
[...] r. nr [...] stwierdziło nieważności postanowienia wydanego z upoważnienia Burmistrza Miasta D. z dnia [...].
nr [...] w części dotyczącej odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] r. określającej wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od stycznia 2018 r., w pozostałej części postanowienie pozostało w mocy.
W uzasadnieniu Kolegium wyjaśniło, że zgodnie z art. 162 § 2 O.p., o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia, postanawia organ podatkowy właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia.
W ocenie Kolegium, wydanie przez organ I instancji, postanowienie w części dotyczącej odmowy przywrócenia terminu do złożenia odwołania nastąpiło z naruszeniem tego przepisu. Postanowienie zostało bowiem wydane z naruszeniem przepisów o właściwości.
Kolegium zwróciło uwagę, że w myśl art.163 § 3 O.p., co do zasady, na postanowienie dotyczące przywrócenia terminu służy stronie zażalenie. Organ dodał,
że wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji został rozpatrzony przez Kolegium w odrębnym postępowaniu.
Na postanowienie Kolegium, podatniczka złożyła zażalenie, w którym zarzuciła, że Kolegium potraktowało jej wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] r. jako wniosek o stwierdzenie nieważności postanowienia odmawiającego przywrócenia terminu do złożenia odwołania od tej decyzji, w wyniku czego wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji nie został rozpatrzony.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymując w mocy ww. postanowienie z dnia [...] r., w pierwszej kolejności zwróciło uwagę na to, że wszczęło postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia Burmistrza Miasta D. i po stwierdzeniu zajścia przesłanki nieważności polegającej na wydaniu postanowienia z naruszeniem przepisów o właściwości, słusznie stwierdziło nieważność tego postanowienia.
Kolegium wskazało, że zarzut naruszenia przepisów o właściwości podatniczka sformułowała we wniosku z dnia 20 sierpnia 2018 r., w którym jednocześnie zarzuciła rażące naruszenie prawa w odniesieniu do decyzji z dnia [...] r.
Organ odwoławczy zwrócił przy tym uwagę na fakt, że po wyeliminowaniu tego postanowienia z obrotu prawnego poprzez stwierdzenie jego nieważności, należało rozpatrzyć wniosek podatniczki o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od wskazanej wyżej decyzji Burmistrza Miasta D.. Dopiero odmowne rozpatrzenie tego wniosku przez Kolegium, jako właściwy organ, pozwoliło na stwierdzenie, że decyzja jest ostateczna, w związku z czym nie przysługuje od niej odwołanie, a istnieje możliwość jej wzruszenia w nadzwyczajnym trybie stwierdzenia nieważności. Zgodnie bowiem
z art. 247 § 1 O.p., organ podatkowy stwierdza nieważność decyzji ostatecznej. Ostateczną decyzją jest zaś decyzja, od której nie przysługuje odwołanie, między innymi w przypadku złożenia go po upływie terminu i nie przywrócenia tego terminu.
Następnie Kolegium powołując treść art. 162 i art.163 O.p. wskazało, że w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia, postanawia ostatecznie organ podatkowy właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia. Na takie postanowienie zażalenie nie przysługuje, bowiem jest ono ostateczne.
W rozpatrywanej sprawie orzekał organ I instancji wydając postanowienie na podstawie art. 163 § 1 O.p. Co do zasady, od postanowień wydanych na tej podstawie służy zażalenie. Dlatego Kolegium uznało, że mają do niego zastosowanie przepisy o stwierdzeniu nieważności poprzez odwołanie do ich odpowiedniego zastosowania, zawarte w art. 219 O.p. Dlatego, zdaniem Kolegium, zarzut zawarty w zażaleniu, że nie było możliwości stwierdzenia nieważności wskazanego postanowienia nie zasługuje na uwzględnienie.
Kolegium zwróciło również uwagę na fakt, że postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do złożenia odwołania, zostało przez podatniczkę zaskarżone do WSA w Szczecinie. Zatem, dopiero po prawomocnym rozstrzygnięciu sprawy odmowy przywrócenia terminu do złożenia odwołania, w pełni uzasadnione będzie wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta D. z [...] r., o co wnosiła podatniczka wnioskiem z dnia 20 sierpnia 2018 r.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skarżąca wniosła o uchylenie postanowienia nr [...] z [...] r. w całości oraz o zwrot kosztów postępowania wraz z ewentualnymi kosztami zastępstwa procesowego.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła:
- brak podstawy prawnej do wydania postanowienia. Postanowienie w przedmiotowej sprawie wydał Burmistrz D.. W ocenie skarżącej, postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania jest ostateczne i jako takie nie może być przedmiotem orzeczenia o nieważności samego postanowienia;
- naruszenie art. 219 w zw. z art. 163 § 2 w zw. z art. 237 O.p. poprzez stwierdzenie nieważności postanowienia o odmowie przywrócenia terminu. Skarżąca wskazała, że na postanowienie w przedmiocie przywrócenia terminu nie służy zażalenie, w związku z powyższym do samego postanowienia przepisy o nieważności nie mają zastosowania. Zgodnie z dyspozycją zawartą w art. 219 O.p. przepisy o nieważności mogą być zastosowane tylko do postanowień, na które służy zażalenie oraz tych, o których mowa w art. 228 § 1 O.p.
W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 2107) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega zgodność aktów, w tym decyzji administracyjnych, zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 - dalej: "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Podstawowym celem i efektem kontroli sądowej jest więc eliminowanie z obrotu aktów i czynności organów administracji publicznej niezgodnych z prawem i przywrócenie stanu zgodnego z prawem poprzez wydanie orzeczenia odpowiedniej treści.
Sąd rozpoznając niniejszą sprawę uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.
Istota sporu sprowadza się do rozstrzygnięcia kwestii, czy istniały podstawy prawne do wydania przez organ odwoławczy postanowienia o stwierdzeniu nieważności postanowienia wydanego z upoważnienia Burmistrza Miasta D. 6 sierpnia 2018 r., nr [...] w części dotyczącej odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] r. określającej wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od stycznia 2018 r.
Zgodnie z art. 162 § 2 O.p., o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia organ podatkowy właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia. Niewątpliwie zatem, wydanie przez organ I instancji postanowienia w części dotyczącej odmowy przywrócenia terminu do złożenia odwołania nastąpiło z naruszeniem tego przepisu. Doszło zatem do spełnienia przesłanki nieważności określonej w art. 247 § 1 pkt 1 O.p., bowiem postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów o właściwości.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze zasadnie wszczęło zatem postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia Burmistrza po stwierdzeniu niewątpliwego zajścia przesłanki nieważności polegającej na wydaniu postanowienia z naruszeniem przepisów o właściwości.
Zgodnie z art. 247 § 1 O.p., organ podatkowy stwierdza nieważność decyzji ostatecznej. Ostateczną decyzją jest zaś decyzja, od której nie przysługuje odwołanie.
W rozpatrywanej sprawie orzekał organ I instancji wydając postanowienie na podstawie art. 163 § 1 O.p. Co do zasady, od postanowień wydanych na tej podstawie służy zażalenie, a zatem nie są one ostateczne. Zasadnie jednak Kolegium uznało, że mają do niego zastosowanie przepisy o stwierdzeniu nieważności poprzez odwołanie do ich odpowiedniego zastosowania, zawarte w art. 219 O.p. Zgodnie bowiem z przywołana regulacją do postanowień, na które przysługuje zażalenie, także stosuje się art. 240-249 O.p.
Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze było uprawnione do wydania zaskarżonego postanowienia, a zatem zarzut skargi, że nie było możliwości stwierdzenia nieważności tego postanowienia nie zasługuje na uwzględnienie.
Mając na uwadze powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa i dlatego na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło