I SA/Sz 250/08

WyrokWSA w Szczecinie2008-10-23

Skład orzekający: Alicja Polańska, Kazimierz Maczewski, Joanna Wojciechowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo odmówił umorzenia zaległości podatkowych, nie wyjaśniając uprzednio kwestii posiadania nieruchomości, która stanowiła przedmiot sporu sądowego?
Ratio decidendi
Organ podatkowy nie może odmówić umorzenia zaległości podatkowych bez uprzedniego wyjaśnienia kluczowych kwestii faktycznych, takich jak ustalenie, kto faktycznie był posiadaczem nieruchomości w danym okresie, zwłaszcza gdy kwestia ta jest przedmiotem sporu sądowego. Zaniechanie takiego wyjaśnienia może mieć istotny wpływ na wynik sprawy i prowadzi do uchylenia decyzji.
Stan faktyczny
Skarżąca G. M. wniosła o umorzenie zaległości podatkowych z tytułu łącznego zobowiązania pieniężnego za 2007 r. z powodu trudnej sytuacji finansowej i konfliktów rodzinnych dotyczących nieruchomości. Organ pierwszej instancji odmówił umorzenia, uznając brak przesłanek nadzwyczajnych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżąca wniosła skargę do WSA, podnosząc trudną sytuację finansową i uniemożliwienie korzystania z nieruchomości przez rodzinę. WSA uchylił obie decyzje, wskazując na konieczność wyjaśnienia kwestii posiadania nieruchomości.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta i Gminy [...]

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Polańska, Sędziowie Sędzia WSA Kazimierz Maczewski,, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.), Protokolant Joanna Marska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2008 r. sprawy ze skargi G. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości w łącznym zobowiązaniu pieniężnym za 2007 r. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...]. nr [...]. Pismem z dnia [...] r. G. M. zwróciła się do Burmistrza Miasta i Gminy D. z wnioskiem o umorzenie podatku od nieruchomości za [...]r. z uwagi na trudną sytuację finansowa i konflikty rodzinne. Burmistrz Miasta i Gminy D. decyzją z dnia [...]r. nr [...] na podstawie art. 67a§ 1 pkt 3, art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa /Dz. U. z 2005r., nr 8, poz. 60 ze zm./ odmówił umorzenia zaległości podatkowych z tytułu łącznego zobowiązania pieniężnego w łącznej kwocie [...] zł. W uzasadnieniu decyzji, organ przytoczył treść art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej. Wskazał, że pod pojęciem ważnego interesu podatnika i interesu publicznego mieszczą się różnego rodzaju okoliczności wyjątkowe, nadzwyczajne, na które podatnik nie miał wpływu lub którym nie mógł zapobiec. Podatki są stałym i powszechnym obowiązkiem i ich egzekwowanie nie jest żadną dolegliwością, lecz stałym elementem związanym z faktem posiadania określonej własności. Organ wskazał, że podatniczka posiada stałe dochody i w jej sytuacji nie zaszły zdarzenia losowe, których nie można było przewidzieć. G. M. złożyła odwołanie od powyższej decyzji i wniosła o jej uchylenie. Podniosła, że nie zamieszkuje w przedmiotowej nieruchomości, gdyż nie ma do niej dostępu, a którą w całości użytkują A. i M. N. Wskazała także, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...]r. nr [...] na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa /Dz. U. z 2005r., Nr 8, poz. 60 ze zm./ po rozpoznaniu odwołania G. M. od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy D. z [...]r., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że odmowa umorzenia zaległości podatkowej przez organ I instancji jest prawidłowa, bowiem ulgi podatkowe, w tym umorzenie zaległości są instytucją wyjątkową i nadzwyczajną. Zdaniem organu, podatniczka nie udowodniła, iż z przyczyn nadzwyczajnych, czy wyjątkowych znalazła się w zapaści finansowej i zapłata zaległości podatkowej zachwieje jej bytem. Okoliczności podnoszone przez stronę o toczącym się postępowaniu przed Sądem Rejonowym o ustalenie nieważności umowy sprzedaży opodatkowanej nieruchomości i zabezpieczenie w postaci uniemożliwienia jej zbycia tej nieruchomości, nie uniemożliwiają jej korzystania z w/w nieruchomości. W świetle prawa podatkowego strona jest podmiotem równym wszystkim innym podatnikom i obowiązują ją takie same zasady. Organ dodał, że w [...]r. podatniczka uzyskała ulgę w postaci umorzenia 50% III raty zaległości podatkowej za [...]r. z powodu konieczności przeprowadzenia remontu zakupionej nieruchomości. G. M. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na powyższą decyzję. Wskazała, że decyzją jest dla niej krzywdząca, gdyż znajduje się w trudnej sytuacji finansowej oraz iż rodzina uniemożliwia jej zamieszkanie w przedmiotowej nieruchomości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie i podtrzymało argumentację jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz. 1269z późn. zm./ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm./ Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz podaną podstawą prawną. Skarga jest zasadna, choć nie z powodów w niej podniesionych. W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości fakt istnienia konfliktu pomiędzy skarżąca a poprzednimi właścicielami nieruchomości położonej w M. D. M. i A. N.-dziadkami skarżącej. Z akt sprawy wynika, iż Sądzie Rejonowym toczy się sprawa o unieważnienie umowy sprzedaży przedmiotowej nieruchomości. Nadto sąd ten zastosował zabezpieczenie roszczenia w sprawie w postaci zakazu zbycia tej nieruchomości przez skarżącą. Skarżąca w pismach składanych w organie podkreślała, iż nie może korzystać z przedmiotowej nieruchomości wobec postawy dziadków, którzy jej to uniemożliwiają. Powyższe wiadome było organowi z zebranego materiału dowodowego. Skarżąca złożyła informację w sprawie podatku od nieruchomości, rolnego i leśnego na rok [...]r. Jednakże wyjaśnienia przez organ wymaga kwestia czy skarżąca była podatnikiem podatku od nieruchomości za rok [...], zwłaszcza, że już w dniu [...]r. Sąd Rejonowy, sygn. akt I C 280/06 wydał postanowienie o zabezpieczeniu roszczenia. Tym bardziej, że z dokumentów wynika, iż skarżąca nie była posiadaczem tej nieruchomości, została ona wyzuta z jej posiadania ( nie opuściła jej dobrowolnie). W takim przypadku podatnikami podatku od nieruchomości za [...] rok byli posiadacze samoistni przedmiotowej nieruchomości- M. i A. N. zgodnie z art. 3 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych / Dz. U. z 2006r.,Nr 121, poz. 844/. W tym stanie rzeczy, organ winien zawiesić niniejsze postępowanie do czasu wyjaśnienia kwestii kto był posiadaczem przedmiotowej nieruchomości w [...]r. Na organie podatkowym ciążą obowiązki wynikające z art. 121 Ordynacji podatkowej. W postępowaniu podatkowym, organy podatkowe obowiązane są udzielać stronom niezbędnych informacji i wyjaśnień o przepisach prawa podatkowego pozostających w związku z przedmiotem tego postępowania. Jeżeli skarżąca nie była posiadaczem tej nieruchomości w [...]r., organ winien ją pouczyć o konieczności złożenia korekty deklaracji. Dopiero po wyjaśnieniu kwestii związanej - kto był w [...]r. posiadaczem nieruchomości, organ może zająć się sprawą umorzenia należności podatkowej za tenże rok. Zdaniem Sądu, zaniechanie wyjaśnienia powyższych okoliczności przez organ mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ wyjaśni kwestie posiadania nieruchomości w [...]r. i podejmie stosowne działania, biorąc pod uwagę zawarte powyżej wskazania Sądu. Mając powyższe na uwadze, Sąd stosownie do art. 145 ust. 1 pkt 1 lit.c i art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło