I SA/Sz 251/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Przegalińska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska,, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, Protokolant Edyta Wójtowicz, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 26 maja 2010 r. sprawy ze skargi K. i J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia po wznowieniu postępowania decyzji w sprawie podatku od nieruchomości za lata 2005 - 2007 oddala skargę K. i J.W. złożyli do Burmistrza M. pismo, w którym zwrócili się o "ponowne ustalenie wymiaru opodatkowania gruntów ornych oznaczonych symbolami Bp-IVa i dr-RIVa położonych na działkach [...] obręb W. Pismem z dnia 18 grudnia 2008 r. podatnicy sprecyzowali iż ich pismo z dnia 8 października 2008 r. stanowi wniosek o wznowienie postępowania w sprawie. Postanowieniem z dnia [...] Burmistrz M. wznowił postępowanie w sprawie zmiany łącznego zobowiązania pieniężnego za lata 2005-2007. Dnia [...] Burmistrz M. wydał decyzję w której odmówił wznowienia postępowania w sprawie zmiany wymiaru podatku od nieruchomości za lata 2005-2007. Decyzja powyższa na skutek odwołania podatników została uchylona decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...]. Kolegium w uzasadnieniu tej decyzji stwierdziło, iż organ w świetle obowiązujących przepisów nie mógł w tym samym postępowaniu najpierw postanowić o wznowieniu postępowaniu, a następnie wydać decyzji odmawiającą tego wznowienia, albowiem między jednym a drugim rozstrzygnięciem występuje sprzeczność, wydanie jednego z nich bowiem wyklucza wydanie drugiego. Dnia [...] Burmistrz M. wydał kolejną decyzję, w której odmówił uchylenia w całości decyzji w sprawie wymiaru podatku za lata 2005-2007. Od powyższej decyzji odwołali się podatnicy wskazując, że zgodnie z obowiązującymi przepisami złożyli informacje w podatku od nieruchomości za 2003 r. wraz z danymi identyfikacyjnymi, miejscem położenia przedmiotu opodatkowania, numeru działek i ksiąg wieczystych, a ustalenie właściwego wymiaru podatku w oparciu o obowiązujące przepisy jest obowiązkiem organu podatkowego. Podatnicy wyjaśnili, że nie zgadzają się z organem I instancji w kwestii dotyczącej umożliwienia podatnikom w jakiejś części czynnego udziału strony w postępowaniu podatkowym zgodnie z art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej, która była w ich przypadku podstawą do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, a które zapobiegałyby błędnym ustaleniom na gruntach użytkowanych rolniczo podatku od nieruchomości zamiast podatku rolnego. W związku z powyższym podatnicy wskazali, iż wnoszą o stwierdzenie nieważności wydanych decyzji ostatecznych w latach 2005-2007, które zgodnie z art. 247 § 1 pkt 3 zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa. Zdaniem podatników równe prawo winno obowiązywać organ podatkowy jak i podatników, a w niniejszej sprawie jest inaczej. Podatnicy wnieśli o bardziej wnikliwe rozpatrzenie ich odwołania i zakończenia sprawy naliczonego niesłusznie podatku w wysokości [...] wraz z odsetkami i zaliczenie tej kwoty na poczet podatku za lata następne. Wskazali, ze ich odwołania trwają już 2 lata. Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję, Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że zgodnie z wyrażoną w art. 128 Ordynacji podatkowej zasadą trwałości decyzji, decyzje, od których nie służy odwołanie w postępowaniu podatkowym, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana tych decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania mogą nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w niniejszej ustawie oraz w ustawach podatkowych. Za lata 2005-2007 zostały wydane ostateczne decyzje Burmistrza Morynia, dlatego też ich zmiana bądź uchylenie mogłyby nastąpić wyłącznie w jednym z wyżej wskazanych trybów. Wobec nieprecyzyjności wniosku z dnia 8 października 2008 roku, strona została wezwana do wskazania czy jej pismo stanowi wniosek o stwierdzenie nieważności czy też o wznowienie postępowania. Pismem z dnia 18 grudnia 2008 r. strona wyjaśniła wprost, iż jej pismo stanowi wniosek o wznowienie postępowania w sprawie ponownego ustalenia wymiaru opodatkowania za lata 2005-2007. Odnosząc się do tej okoliczności, Kolegium stwierdziło, że organy były takim żądaniem związane, w związku z czym prowadzono postępowanie w zakresie wznowienia postępowania (art. 240-246 Ordynacji podatkowej), nie zaś stwierdzenia nieważności decyzji (art. 247-252 Ordynacji podatkowej). Pismem z dnia 8 października 2009 r. wezwano stronę do uzupełnienia braku wniosku o wskazanie która z przesłanek wymienionych w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej jest podstawą do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Pismem z dnia 19 października 2009 r. strona wskazała jako podstawę wniosku art. 240 § 1 pkt 4 i pkt 8 Ordynacji podatkowej, bez jakiegokolwiek uzasadniła, dlaczego uważa, że te akurat przepisy stanowią podstawę do wznowienia postępowania. Stosownie do zapisów art. 245 organ podatkowy po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 243 § 2 wydaje decyzję, w której 1) uchyla w całości lub w części decyzję dotychczasową, jeżeli stwierdzi istnienie przesłanek określonych w art. 240 § 1, i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy lub umarza postępowanie w sprawie 2) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej w całości lub w części, jeżeli nie stwierdzi istnienia przesłanek określonych w art. 240 § 1; 3) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej w całości lub w części, jeżeli stwierdzi istnienie przesłanek określonych w art. 240 § 1, lecz: w wyniku uchylenia mogłaby zostać wydana wyłącznie decyzja rozstrzygająca istotę sprawy tak jak decyzja dotychczasowa, albo wydanie nowej decyzji orzekającej co do istoty sprawy nie mogłoby nastąpić z uwagi na upływ terminów przewidzianych w art. 68 lub art. 70. § 2. W niniejszej sprawie organ wznowił postępowanie, a następnie na podstawie art. 245 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej odmówił uchylenia decyzji ostatecznych za lata 2005-2007 r. Strona jako podstawę żądania wskazała art. 240 § 1 pkt 4 i pkt 8 Ordynacji podatkowej. Art. 240 § 1 pkt 4 nakazuje wznowić postępowanie gdy strona nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. W niniejszym przypadku nie wskazano żadnych okoliczności wskazujących na to aby strona nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Nadto strona jako drugą podstawę wznowienia postępowania wskazała art. 240 § 1 pkt 8, tj. sytuację w której decyzja ostateczna została wydana na podstawie przepisu, o którego niezgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej, ustawą lub ratyfikowaną umową międzynarodową orzekł Trybunał Konstytucyjny. Również tutaj strona nie wskazała jaki to przepis, ani jakie to orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego uznało jego niezgodność z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej, ustawą lub ratyfikowaną umową międzynarodową. Za zupełnie nietrafne organ uznał argumenty podatników wskazane w odwołaniu, albowiem w istocie nie dotyczą one zaskarżonej decyzji Burmistrza M. z dnia [...] a ponownie decyzji ostatecznych za lata 2005-2007. Strona zupełnie nie wskazała na czym miało polegać to, iż nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Nie może także stanowić podstawy uchylenia decyzji z dnia [...] ponowne żądanie stwierdzenia nieważności decyzji za lata 2005-2007 skoro podatnicy wielokrotnie wzywani do uzupełnienia wniosków jasno sprecyzowali iż domagają się wznowienia postępowania, a nie stwierdzenia nieważności decyzji i w tym kierunku zgodnie z żądaniem strony prowadzone było niniejsze postępowanie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący małż. K. i J. W. wnieśli o uchylenie wydanych decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji oraz zwrócili się do Sądu o zwrot niesłusznie zawyżonego podatku zgodnie z obowiązującymi przepisami za lata 2005-2007. W uzasadnieniu skarżący poinformował, że od blisko 10 lat obciążeni są niesłusznie podatkiem od nieruchomości za grunty sklasyfikowane w ewidencji geodezyjnej gruntów i budynków użytkowych rolniczo. Jako byli pracownicy PGR oprócz podstawowego wynagrodzenia zgodnie z układem zbiorowym pracy otrzymali działkę rolną. Działkę tę nabyli od Agencji Nieruchomości Rolnej Skarbu Państwa i nadal użytkowują ją rolniczo. Nigdy działka ta nie była przeznaczona w planach zagospodarowania przestrzennego pod zabudowę. W tych okolicznościach skarżący uważają, że wydane decyzje dotyczące wymiaru podatku były rażącym naruszeniem prawa. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Oceniając legalność zaskarżonej decyzji rozpocząć należy od stwierdzenia, że została ona wydana w trybie wznowienia postępowania zgodnie z wnioskiem strony skarżącej z 8 października 2008r., sprecyzowanym w dniu 18 grudnia 2008r. jako wniosek o wznowienie postępowania w sprawie ponownego ustalenia wymiaru opodatkowania za lata 2005-2007. Jako podstawę prawną wznowienia postępowania na wezwanie organu strona skarżąca podała art. 240 § 1 pkt 4 i pkt 8 ustawy Ordynacja podatkowa nie uzasadniając jednak w żaden sposób zaistnienia tych przesłanek wznowienia postępowania. W tych okolicznościach wyjaśnić należy, że przesłanki uzasadniające wznowie postępowania muszą dotyczyć kwalifikowanych wad, które dotknęły postępowanie podatkowe zakończone wydaniem decyzji. Wznowienie postępowania jest więc spowodowanie wadą procesową, a nie wadą decyzji. Wznowienie jest zatem instytucją szczególną, stanowiącą wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnej a przesłanki określone w art. 240 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa wymienione są enumeratywnie i tworzą zamknięty krąg. Oznacza to, że w sprawie o wznowienie postępowania organ nie może brać pod uwagę innych okoliczności niż wskazane w powołanym wyżej przepisie. Ponadto wyjątkowy charakter omawianej instytucji wyklucza możliwość rozszerzającej interpretacji przepisów określających warunki jej zastosowania. W rozpatrywanej sprawie strona skarżąca wskazała jako przesłanki wznowienia postępowania art. 240 § 1 pkt 4 i pkt 8 Ordynacji podatkowej. Pierwszy z przepisów nakazuje wznowienie postępowania gdy strona nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Jednak w tym przypadku strona skarżąca nie podała żadnych okoliczności wskazujących na faktyczne zaistnienie tej przesłanki, a tym samym na wadę postępowania podatkowego zakończonego decyzją ustalającą podatek od nieruchomości. Również wskazując na przesłankę wymienioną w art. 240 §1 pkt 8 Ordynacji podatkowej, strona nie podała żadnych okoliczności, które mogłyby wskazywać na zasadność jej żądania. Zaznaczyć należy, że strona skarżąca zarówno w odwołaniu jak i w skardze twierdzi, iż decyzje rażąco naruszają prawo. Wobec takiego twierdzenia wyjaśnić należy, że zarówno wznowienie postępowania jak i stwierdzenie nieważności decyzją są nadzwyczajnymi trybami wzruszenia decyzji ostatecznych, stanowiącymi wyjątki od zasady trwałości decyzji podatkowych. Uruchomienie każdego z nich oparte jest na innych przesłankach, które nie mogą być stosowane zamiennie oznacza to, że skoro strona skarżąca wyraźnie sprecyzowała, iż wnosi o wznowienie postępowania to organy podatkowe były obowiązane do badania sprawy włącznie pod kątem przesłanek uprawniających do wznowienia postępowania a nie przesłanek dających podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji. Zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i dlatego skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.