I SA/Sz 259/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia W S A – Joanna Wojciechowska po rozpoznaniu w dniu 28 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M S o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 16 grudnia 2014 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za 2010 rok p o s t a n a w i a: odmówić przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie postanowieniem z dnia 28 marca 2014 r., sygn. akt I SA/Sz 259/14 odrzucił skargę M S na powołaną wyżej decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z uwagi na niewykonanie zarządzenia wzywającego do uiszczenia wpisu sądowego. Pismem z dnia 5 września 2014 r. skarżący wniósł o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi, albowiem do nieopłacenia wpisu doszło bez jego winy. We wniosku skarżący wskazał, że po wniesieniu skargi oczekiwał wezwania do jej opłacenia, jednakże żadnej korespondencji w tej sprawie nie otrzymał ani też awiza. Skarżący podniósł, że wszystkie awizowane dotychczas przesyłki odbierał, a także nie posiadając awiza zgłaszał się w Urzędzie Pocztowym Nr 5 w S, pytając o ewentualne przesyłki polecone do odbioru. Wyjaśnił także, że pod adresem do doręczeń przebywa stale jego obłożnie chora mama oraz zatrudniona opiekunka i nie było przeszkód aby listonosz udał się do drzwi mieszkania. Ponadto wnioskodawca wskazał, że o wezwaniu do uiszczenia wpisu oraz o odrzuceniu skargi z powodu braku wpisu dowiedział się w dniu 2 września 2014 r. podczas przeglądania akt sprawy w Sądzie, a także, iż jeszcze tego samego dnia złożył reklamację dotyczącą doręczeń w Urzędzie Pocztowym nr 5 w S. Skarżący wniósł o przesłuchanie go na okoliczność braku zawiadamiania go o nadejściu przesyłek poleconych z Sądu. Do wniosku dołączony został dowód uiszczenia wpisu od skargi w kwocie [...] zł. W dniu 30 września 2014 r. skarżący złożył w Sądzie pismo Poczty Polskiej S.A. stanowiące odpowiedź na reklamację z dnia 2 września 2014 r. W piśmie tym operator pocztowy stwierdził, że zostało ustalone, że wszystkie przesyłki kierowane do skarżącego, a jest to większość korespondencji, były prawidłowo dwukrotnie awizowane, zauważając, iż osoby zamieszkujące wspólnie z adresatem nie odbierają przesyłek do niego kierowanych. W kwestii zarzutu niewydania przesyłek stanowiących przedmiot sprawy wskazano, że pomimo odbioru przez skarżącego innej korespondencji, ustalono że skarżący często odbierał tylko część przesyłek prosząc jednocześnie o udzielenie informacji o korespondencji skierowanej do nadawców, a także, że zgłaszał się po odbiór przesyłek awizowanych bez zawiadomień. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 86 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej powoływanej jako "p.p.s.a.", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Jednocześnie zgodnie z art. 87 § 1, § 2 i § 4 p.p.s.a, pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. W niniejszej sprawie niespornym jest, że skarżący nie zachował terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Należy bowiem wskazać, iż zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi zostało doręczone w dniu 14 marca 2014r. w trybie art. 73 p.p.s.a. Wobec powyższego, skarżący zasadnie zwrócił się z wnioskiem o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu, zachowując termin na jego złożenie i opłacając jednocześnie wpis od skargi. Jednakże wniosek ten nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż skarżący nie uprawdopodobnił przesłanki braku winy w uchybieniu terminu. Oceniając wystąpienie tej przesłanki, Sąd przyjmuje obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć zaistniałej przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przy czym należy podkreślić, iż to na stronie ciąży obowiązek uprawdopodobnienia przyczyn uchybienia terminu. Kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się - zgodnie z orzecznictwem i literaturą przedmiotu - z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie nie jest więc dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Uchybienie terminu może być przykładowo poczytane jako zawinione przez nią, "jeśli strona nie chciała dopełnić czynności w terminie albo chciała czynności dopełnić, lecz nie dopełniła z powodu jakiejś przeszkody, którą mogła przezwyciężyć" (v. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz wyd. 7, Wydawnictwo C.H. Beck. Warszawa 2005, str. 334). Warunkiem dopuszczalności przywrócenia stronie terminu do dokonania czynności procesowej, jest zatem uprawdopodobnienie przez stronę, że mimo całej staranności nie mogła dokonać czynności w terminie, to znaczy, że zachodziły przeszkody od niej niezależne oraz istniejące przez cały czas biegu terminu przewidzianego dla dokonania czynności procesowej (v. wyrok NSA z 13 października 1999 r., sygn. akt IV SA 1656/97). Przywrócenie terminu ma zatem charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, iż niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia prośby o przywrócenie terminu. Należy wskazać, iż jako kryterium braku winy w uchybieniu terminu procesowego należy przyjąć obiektywny miernik staranności jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. W niniejszej sprawie, jako powód uchybienia terminu do uiszczenia wpisu od skargi skarżący podał niedoręczenie skarżącemu przez pocztę awiza, informującego o oczekującej na niego na poczcie korespondencji z Sądu, w tym zawierającej wezwanie o wpis sądowy, a więc nieprawidłowości w działaniu operatora pocztowego. Jak wyżej wskazano, przesyłkę zawierającą wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego doręczono w trybie art. 73 p.p.s.a. Należy wskazać, że w myśl art. 73 p.p.s.a. w razie niemożności doręczenia adresatowi pisma osobiście lub sposób zastępczy, pismo takie składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej lub w urzędzie gminy, a zawiadomienie o tym umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia tego okresu. Ustawodawca ustanawia w cytowanym przepisie domniemanie faktyczne doręczenia pisma, o ile zostaną spełnione warunki w przepisie tym przewidziane. Domniemanie faktyczne wynikające z art. 73 p.p.s.a. może być obalone wówczas, gdy adresat pisma wykaże, iż dane wynikające z dowodu doręczenia nie są zgodne z rzeczywistością. W rozpoznanej sprawie twierdzenia skarżącego w tym przedmiocie nie mogą zostać uwzględnione. W kontekście dowodu z dokumentu jakim jest koperta ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru (zgodnie bowiem z art. 45 ustawy z dnia 12 czerwca 2003 r. Prawo pocztowe (Dz. U. z 2008 r., Nr 189, poz. 1159 ze zm.) potwierdzenie nadania przesyłki rejestrowanej lub przekazu pocztowego wydane przez placówkę operatora publicznego ma moc dokumentu urzędowego) z pewnością takiego przeciwdowodu nie stanowi oświadczenie skarżącego, o braku awizo. W związku z tym trudno założyć aby awizo nie zostało pozostawione w skrzynce pocztowej. O pozostawieniu awiza świadczy natomiast negatywny wynik dokonanej przez skarżącego reklamacji przesyłek kierowanych do skarżącego z Sądu. Ze znajdującej się w aktach sprawy przesyłki pocztowej zwróconej do nadawcy jako niepojętej w terminie wyraźnie wynika, że z powodu niemożności doręczenia adresatowi w dniu 28 lutego 2014 r. przesyłkę pozostawiono na okres 14 dni do dyspozycji adresata w Urzędzie Pocztowym nr 5 w S, a zawiadomienie o pozostawieniu pisma w tym Urzędzie Pocztowym umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Na przedmiotowej przesyłce widnieje również adnotacja o powtórnym awizowaniu w dniu 10 marca 2014 r., a także informacja o zwrocie przesyłki w dniu 18 marca 2014 r. jako niepojętej w terminie. Obok powyższych informacji znajdują się stosowne pieczątki oraz podpisy listonosza (k. 65 i 66 akt sądowych). Sąd nie ma w takim przypadku podstaw do tego, żeby kwestionować prawidłowość doręczenia "zastępczego" przesyłki. Dlatego też należy uznać, iż nieodbieranie przez skarżącego korespondencji, wskazuje jednoznacznie na brak należytej dbałości o swoje sprawy, a tym samym nie można uznać, że nie zaistniała w sprawie przesłanka braku winy. Należy w tym miejscu zwrócić uwagę, że przy ocenie winy lub jej braku w uchybieniu terminu, należy wziąć pod uwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez nią działań mających na celu dotrzymanie terminu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 lutego 2014 r., sygn. akt II FZ 54/14, publ. Lex nr 1450608). W tych ramach należy odnotować, że w ocenie Sądu, nic nie stało na przeszkodzie, aby skarżący tak zorganizował swoje sprawy, np. poprzez ustanowienie pełnomocnika do doręczeń, aby podczas jego nieobecności jego interesy nie doznały uszczerbku. Natomiast skarżący, choć w domu przebywała obłożnie chora mama i zatrudniona opiekunka, niebędąca domownikiem i były trudności z odbiorem korespondencji (co też wynika z pisma poczty), to nie podjął czynności gwarantujących właściwego prowadzenia spraw. Osoba należycie dbająca o swe interesy winna tak zorganizować odbiór korespondencji, mając świadomość przebywania poza miejscem zamieszkania, aby uniknąć ewentualnych ujemnych skutków związanych z niemożnością osobistego odbioru. Zdaniem Sądu, pozyskiwanie na bieżąco wiedzy o wpływie kierowanej do skarżącego korespondencji i zapoznawanie się z jej treścią stanowiło wyłącznie kwestię dołożenia należytej staranności w dbaniu o własne interesy, a skarżący nie wykazał, iż nie było to możliwe. Reasumując, należy wskazać, iż przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy. W ocenie Sądu, skarżący nie uprawdopodobnił w niniejszej sprawie braku winy w uchybieniu terminu. Nawiązując, do zawartego we wniosku żądania przesłuchania skarżącego na okoliczność braku awiza, Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 106 p.p.s.a., w postępowaniu sądowoadministracyjnym sąd nie przeprowadza dowodów z przesłuchania stron i z zeznań świadków, a wyłącznie z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.