I SA/Sz 260/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Wojtysiak po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie z jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości za lata 2007-2011 p o s t a n a w i a: przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata Skarżąca M. P. w odpowiedzi na wezwanie Sądu do uiszczenia wpisu w kwocie [...] zł od wniesionej skargi na wyżej powołaną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. złożyła na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub doradcy podatkowego z urzędu. Z oświadczenia majątkowego i dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika, że skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z rodzicami, a jej majątek to nieruchomość położona w P. o pow. [...] m kw. związana z wcześniej prowadzoną działalnością gospodarczą (wyrejestrowaną w 2012 r.), w chwili obecnej niewykorzystywana gospodarczo oraz obciążona hipoteką umowną, a majątek rodziców to dom o pow. [...] m kw. Dochody rodziny to kwota [...] zł otrzymywana przez rodziców z emerytury. Skarżąca podała, że jest bezrobotna bez dochodów, nie zarejestrowała się w urzędzie pracy. Z akt sprawy wynika, że za 2010 r. deklarowała przychody z działalności wykonywanej osobiście w kwocie [...] zł. Skarżąca wykazała, że rodzice spłacają kredyt hipoteczny na dom w kwocie ok. [...] zł, w ratach miesięcznych po ok. [...] zł. Rodzice także ponoszą wydatki związane z utrzymaniem domu – gaz, energia elektryczna, telefon w łącznej kwocie [...] zł. Ponadto skarżąca w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą zaciągnęła kredyt inwestycyjny, wobec jego niespłacania w dniu 14 czerwca 2010 r. została wszczęta egzekucja z nieruchomości w P. Skarżąca nie korzysta z pomocy społecznej. Postanowieniem z dnia 21 maja 2012 r. referendarz sądowy odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym z uwagi na nieprzedstawienie pełnej informacji o sytuacji majątkowej swojej i rodziny oraz o ich możliwościach płatniczych, przyjmując, że nie wykazała ona, że nie stać jej na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania w rozumieniu art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Pismem z dnia 5 czerwca 2012 r. skarżąca złożyła sprzeciw od powyższego postanowienia, w którym zwróciła się o przyznanie prawa pomocy, wyjaśniając, że przyczyną nieprzedłożenia wszystkich wymaganych dokumentów był zbyt krótki termin na ich zgromadzenie ora długi weekend majowy. Do sprzeciwu skarżąca załączyła brakujące dokumenty, w tym wyciąg z rachunku bankowego matki D.P.-L., kopię zawiadomienia o wszczęciu egzekucji z 22 maja 2012 r. dotyczącą dłużnika R.J. (były wspólnik skarżącej), pisma dotyczące zadłużenia w podatku od nieruchomości w P., zaświadczenie Urzędu Skarbowego w P. o niezaewidencjonowaniu zeznania podatkowego za rok 2011 oraz braku informacji o przychodzie M.P., zaświadczenie Powiatowego Urzędu Pracy w P. z dnia 16 maja 2012 r. o zarejestrowaniu skarżącej od dnia 9 lutego 2009 r. do nadal jako osoby bezrobotnej, w chwili obecnej bez prawa do zasiłku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, że w związku ze złożeniem sprzeciwu postanowienie referendarza sądowego utraciło moc, a wniosek podlega rozpoznaniu przez Sąd. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2012 r., poz. 270, dalej: "p.p.s.a.") przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Należy mieć na względzie fakt, że instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od wyrażonej w art. 199 p.p.s.a. zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania związanych ze swoim udziałem w sprawie. Odstępstwo od tej zasady ma na celu zagwarantowanie prawa do sądu osobom, których obiektywnie nie stać na poniesienie kosztów postępowania. Jak wskazuje się doktrynie oraz w orzecznictwie sądów administracyjnych prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku. Nie można, stosując prawo pomocy, chronić czy też wzbogacać majątku osób prywatnych, gdyż celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie dostępu do sądu osobom, którym brak środków finansowych ten dostęp uniemożliwia. (por. Hanna Knysiak - Molczyk, (w:) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s.628). Podkreślić należy, że oceniając możliwości strony w powyższym zakresie sąd administracyjny bierze pod uwagę także majątek i możliwości zarobkowe osób pozostających z wnioskodawcą we wspólnym gospodarstwie domowym, jak i osób zobowiązanych do alimentacji. Analizując wniosek skarżącej oraz załączone do niego dokumenty, Sąd stwierdził, iż skarżąca wykazała w sposób przekonujący, że nie jest w stanie samodzielnie lub przy pomocy rodziców ponieść jakichkolwiek kosztów sądowych, zarówno w postaci opłat sądowych, jak i wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. W ocenie Sądu, przedstawione we wniosku dane potwierdzone dokumentami źródłowymi dotyczące braku oszczędności, utrzymującego się bezrobocia, a także okoliczność, że skarżąca pozostaje na utrzymaniu rodziców, których deklarowany dochód z emerytury wynosi ok. [...] zł, świadczą o zasadności wniosku skarżącej. Kwota ok. [...] zł, która pozostaje w budżecie domowym na pozostałe potrzeby życiowe trzyosobowej rodziny po potrąceniu koniecznych wydatków mieszkaniowych oraz na spłatę kredytu, pozwala stwierdzić, że rodzina skarżącej znajduje się w wyjątkowej sytuacji i istnieją podstawy aby koszty zainicjowanej przez skarżącą sprawy ponieśli pozostali podatnicy. Ponieważ na tym w istocie polega zwolnienie od kosztów sądowych, że koszty te są wykładane z budżetu państwa, a więc pośrednio obciążają współobywateli. Skarżąca wprawdzie posiada nieruchomość związaną z wcześniej prowadzoną działalnością gospodarczą (jest to współwłasność z byłym wspolnikiem), ale jak wynika z przedłożonych dokumentów i oświadczeń nie jest ona wykorzystywana gospodarczo i prowadzone z niej są egzekucje sądowa i administracyjna z tytułu znacznego zadłużenia bakowego oraz w podatku od nieruchomości. Mając to na uwadze, Sąd, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji.