I SA/Sz 264/12
PostanowienieWSA w Szczecinie2012-04-24
Skład orzekający: Aleksandra Jawoszek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, utrzymująca się z niskiej renty, ponosząca wydatki na leczenie i leki, wspierana finansowo przez dzieci, może zostać zwolniona z kosztów sądowych w części obejmującej wpis od skargi na decyzję odmawiającą zwolnienia z podatku rolnego?Ratio decidendi
Skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania, ze względu na niskie dochody z renty, brak majątku i oszczędności oraz ponoszenie jedynie niezbędnych wydatków. W związku z tym, przyznano jej prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Stan faktyczny
Skarżąca M.D. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. odmawiającą jej zwolnienia z podatku rolnego na 5 lat. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego, skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżąca utrzymuje się z niskiej renty, ponosi wydatki na leczenie i leki, a jej sytuację finansową pogarsza brak majątku i oszczędności.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - Aleksandra Jawoszek po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia na 5 lat z podatku rolnego p o s t a n a w i a: przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych
Skarżąca M.D., w odpowiedzi na wezwanie Sądu do uiszczenia wpisu w kwocie [...] zł od wniesionej skargi na wyżej powołaną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. złożyła na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Z uzasadnienia wniosku oraz ustaleń dotyczących sytuacji finansowej
i rodzinnej skarżącej dokonanych w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy
w sprawie I SA/Sz 177/12 wynika, co następuje.
M.D. utrzymuje się z renty z tytułu niezdolności do pracy w wysokości [...] zł netto. Ponosi wydatki na zakup opału, leków i opłacenie lekarzy (leczy się na cukrzycę, nadciśnienie, ma problemy ze wzrokiem). Z powodu ograniczonych środków pieniężnych skarżącą wspierają finansowo dzieci, opłacając rachunki za media, podatki i opłaty za mieszkanie. Skarżąca prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, zajmuje lokal udostępniony przez syna. W oświadczeniu majątkowym nie wykazała żadnego majątku w postaci nieruchomości, wartościowych rzeczy ruchomych, zgromadzonych zasobów pieniężnych (oszczędności, papierów wartościowych itp.). Skarżąca dzierżawi od Lasów Państwowych grunty rolne, na których w przyszłości ma zamiar utworzyć z dziećmi gospodarstwo ekologiczne
w postaci siedlisk dla zagrożonych wyginięciem gatunków ptaków. Z nadesłanej
w sprawie I SA/Sz 177/12 kserokopii deklaracji PIT-37 wynika, że w roku 2010 r. nie deklarowała innych dochodów poza rentą, a z wyciągu z rachunku bankowego
w [...] S.A. za okres od 1.12. 2011 r. do 23.03.2012 r. - saldo końcowe w kwocie ujemnej [...] zł.
Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270), dalej
w skrócie p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje
w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Wskazać należy, że zasadą jest, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.). Oznacza to, że każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do ich uiszczenia (art. 211 p.p.s.a.). Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Jest to forma dofinansowania strony postępowania sądowego z budżetu państwa i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy winna wynikać
z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy należy również mieć na uwadze, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wyjaśnienia oraz udokumentowania sytuacji majątkowej, uzasadniającej przyznanie prawa pomocy, do Sądu (referendarza sądowego) natomiast należy ocena przytoczonych okoliczności.
Oceniając wniosek skarżącej złożony w kolejnej sprawie wniesionej do tut. Sądu, należy stwierdzić, że wykazała ona, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania.
Okoliczności takie jak niskie dochody z renty z tytułu niezdolności do pracy ([...] zł), brak majątku i oszczędności, ponoszenie jedynie koniecznych wydatków,
a także wysokość kosztów sądowych w rozpoznawanej sprawie (wpis od skargi
w kwocie [...] zł), przekonują o tym, że M.D. nie ma możliwości finansowych, aby uiścić koszty sądowe dlatego jej wniosek został uwzględniony.
Wobec powyższego, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło