I SA/Sz 266/23

PostanowienieWSA w Szczecinie2023-05-25

Skład orzekający: Anna Sokołowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ pierwszej instancji, który wydał decyzję uchyloną następnie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, posiada legitymację procesową do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję organu odwoławczego?
Ratio decidendi
Organ pierwszej instancji, który wydał decyzję uchyloną następnie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, nie posiada legitymacji procesowej do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję organu odwoławczego. System prawny opiera się na zasadzie, że rola organu orzekającego nie może być łączona ani zamienna z rolą strony w danej sprawie, a postępowanie sądowoadministracyjne ma charakter kontradyktoryjny, w którym spór toczy się między skarżącym a organem, którego działanie jest przedmiotem oceny.
Stan faktyczny
Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję organu pierwszej instancji (Burmistrza) dotyczącą ustalenia kwoty dotacji pobranej w nadmiernej wysokości i zobowiązującą do jej zwrotu. Skargę na decyzję Kolegium wniósł Burmistrz. Kolegium wniosło o odrzucenie skargi, argumentując, że organ pierwszej instancji nie posiada legitymacji procesowej do jej wniesienia.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I SA/Sz [...] P O S T A N O W I E N I E Dnia 25 maja 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodnicząca Sędzia WSA – Anna Sokołowska po rozpatrzeniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 maja 2023 r. sprawy ze skargi B. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 20 marca 2023 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty dotacji pobranej w nadmiernej wysokości p o s t a n a w i a: odrzucić skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z 20 marca 2023 r., nr [...] uchyliło w całości decyzję B. B. z 2 listopada 2022 r., nr [...] ustalającą kwotę dotacji podmiotowej pobranej w nadmiernej wysokości przez F. B. z budżetu jednostki samorządu terytorialnego za 2017 r. w wysokości [...] zł i zobowiązującą do zwrotu tejże kwoty w terminie do 17 listopada 2022 r. oraz określającą termin naliczania odsetek należnych od kwoty wymienionej w pkt 1 naliczanych jak od zaległości podatkowych- od 2 listopada 2022 r. i umarzyło postępowanie pierwszej instancji w całości. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na powyższą decyzję Kolegium wniósł B. B. (dalej: "Skarżący"). W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej odrzucenie wskazując, że skargę wniósł organ I instancji, czyli podmiot nie posiadający legitymacji procesowej. Tym zakresie Kolegium odwołało się do uchwały składu siedmiu sędziów NSA z dnia 19 maja 2003 r., sygn. akt I OPS 1/03, orzecznictwa sądów administracyjnych oraz poglądów doktryny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 50 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.) – dalej: "p.p.s.a." uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Sąd zaznacza, że zgodnie z art. 28 k.p.a. pojęcia strony nie można odnieść do podmiotu występującego w sprawie w charakterze organu administracyjnego, dopuszczenie zaś możliwości wniesienia skargi przez organ administracji publicznej, który orzekał w sprawie, nadawałoby temu organowi dwojakie uprawnienia. Z jednej strony uprawnienia władcze w zakresie rozstrzygnięcia, z drugiej zaś - uprawnienia strony, która kwestionuje poprzez skargę takie rozstrzygnięcie. Odnosi się to także do organu pierwszej instancji, któremu żaden przepis nie przyznaje uprawnienia do przekształcenia się w określonej fazie postępowania z organu podejmującego władcze rozstrzygnięcia w podmiot kwestionujący takie rozstrzygnięcia w drodze skargi (por. postanowienie NSA z 2 marca 2006 r., sygn. akt II GSK 387/05, lex nr 197511, zob. także uchwałę SN z 27 lipca 1993 r., sygn. akt III AZP 8/93, publ. OSNPC 1994 r., nr 1, poz. 3). Sąd podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, że w systemie prawa obowiązuje zasada, według której rola organu orzekającego nie może być łączona bądź zamienna z rolą strony w danej sprawie. W niniejszej sprawie, skarga została wniesiona przez B. B., który działał w sprawie jako organ pierwszej instancji. Sam fakt prowadzenia postępowania w przedmiocie uchylenia decyzji Burmistrza przez inny organ, nie daje możliwości przyznania organowi pierwszej instancji prawa do udziału w takim postępowaniu w charakterze strony. Zatem Burmistrz nie posiada legitymacji skargowej i czyli nie może kwestionować w postępowaniu sądowoadminstracyjnym decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, mocą którego uchylono jego własną. Zauważyć należy, iż charakterystyczną cechą postępowania sądowoadministracyjnego w odróżnieniu od postępowania administracyjnego jest jego kontradyktoryjność. Spór przed sądem prowadzony jest przez dwa podmioty: podmiot żądający udzielenia ochrony prawnej (skarżącego) i organ administracji publicznej, którego działanie lub zaniechanie stało się przyczyną zgłoszenia żądania udzielenia ochrony prawnej. Ukształtowana w ten sposób struktura postępowania sądowoadministracyjnego determinuje krąg podmiotów, którym przepisy procesowe mogą przyznać prawo do jego uruchomienia. Nie może zostać ono uruchomione z urzędu, jak też w drodze złożenia skargi przez organ administracji publicznej, którego działanie ma być przedmiotem oceny z punktu widzenia zgodności z prawem, ani żaden inny organ pozostający w strukturze organizacyjnej administracji publicznej (por. postanowienie NSA z 20 kwietnia 2012 r., sygn. akt II FSK 527/12, LEX 1137662). W rozpoznawanej sprawie nie może budzić wątpliwości, że organowi I instancji, tj. B. B. ustawodawca wyznaczył rolę organu administracji publicznej, a więc w konsekwencji organ ten nie posiada legitymacji do złożenia skargi w indywidualnej sprawie na decyzję wydaną przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło