I SA/Sz 27/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Chorzępa, Sędziowie Sędzia NSA Kazimiera Sobocińska,, Sędzia NSA Krystyna Zaremba (spr.), Protokolant Anna Kalisiak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi M. T. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej 1. oddala skargę, 2. Przyznaje od Skarbu Państwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie adwokatowi A. B. kwotę [...] złotych plus podatek VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej oraz kwotę [...] złotych z tytułu poniesionych wydatków. Dyrektor Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną w trybie odwoławczym utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla Powiatu K. i Miasta Ś. z siedzibą w G. z dnia [...] nr [...] odmawiającą M. T. przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2006. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia przytoczono następującą argumentację: M. T. wnioskiem z dnia 15 maja 2006 r. zwrócił się do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w G. o przyznanie płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2006. W treści wniosku do przyznania płatności zadeklarowano jedną działkę rolną Ł z zadeklarowaną trawą na gruntach ornych położoną na działce ewidencyjnej o numerze [...] zlokalizowanej w województwie zachodniopomorskim, powiecie k., gminie G., obrębie U. Dnia 6 lipca 2006 roku gospodarstwo Wnioskodawcy zostało wytypowane do kontroli metodą foto, którą przeprowadzono w dniu 19 sierpnia 2006 roku. Wśród ustalonych nieprawidłowości, dla w/w działki stwierdzono, iż w dniu kontroli nie była na niej prowadzona działalność rolnicza. Dnia 7 października 2006 roku doszło do spotkania z M.T. w celu omówienia wyników z przeprowadzonej kontroli. Wnioskodawca zgodził się wówczas z uwagami zawartymi w protokole i nieprawidłowościami stwierdzonymi dla działki rolnej Ł. Dnia 19 grudnia 2006 roku, na spotkaniu z producentem rolnym, przeprowadzono kontrolę w zakresie ONW, podczas której sprawdzeniu podlegało prowadzenie przez Wnioskodawcę działalności rolniczej zgodnie z zasadami zwykłej dobrej praktyki rolniczej, w tym ustalenie przestrzegania wymagań określonych w § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 73, poz. 657). Dnia 19 lutego 2007 r. została wysłana zgodnie z art. 10 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego informacja o zakończeniu postępowania i możliwości zapoznania się z aktami sprawy. M. T. nie skorzystał jednak z przysługującego mu prawa do zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym, nie zgłosił również konieczności przeprowadzenia dodatkowych dowodów mogących mieć znaczenie w sprawie. Decyzją z dnia [...] nr [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla Powiatu K. i Miasta Ś. odmówił przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że powodem odmowy przyznania płatności ONW były ustalenia przeprowadzonej kontroli, w tym stwierdzenie, iż na w/w działce nie była prowadzona działalność rolnicza. W związku z tym, nie został spełniony przez Wnioskodawcę określony w § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. Nr 73, poz. 657), warunek co do prowadzenia działalności rolniczej jako jednego z koniecznych do spełnienia w celu uzyskania płatności ONW. W odwołaniu od decyzji M. T. podniósł, że grunt działki [...] od 2002r. był użytkowany rolniczo w celu przygotowania gleby pod pastwisko i zaorany w 2006r., w związku z całkowitą niemożnością użytkowania. Wraz z odwołaniem złożono dokumenty dotyczące prowadzonej w gospodarstwie produkcji roślinnej i zwierzęcej. Dyrektor Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nie znalazł podstaw do uwzględnienia odwołania. Stwierdzono, że zgodnie z art. 32 ust.5 rozporządzenia Komisji (WE) 796/2004 z 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającym szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli przewidzianych schematów w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników, wykorzystując możliwość przeprowadzenia kontroli w ramach teledetekcji Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ma "przeprowadzić fotointerpretację obrazów satelitarnych lub zdjęć lotniczych wszystkich działek rolnych (...) w celu rozpoznania pokrycia gruntu i zmierzenia powierzchni". W związku z powyższym ustalenie granic działki rolnej Ł deklarowanej we wniosku M. T. do płatności ONW nastąpiło w oparciu o wektoryzację granic tej działki w granicach działki ewidencyjnej na cyfrowej ortofotomapie a ocenę kwalifikowalności gruntów wykonano poprzez jej pomiar również na ortofotomapie. Granice działki potwierdzono podczas wizytacji w terenie. Dla udokumentowania stwierdzonej roślinności - w tym: licznych skupisk wrotycza pospolitego czy krwawnika pospolitego z rozwiniętym kwiatostanem, przesuszonego dziurawca i bylicy pospolitej (większość roślinności w stadium wzrostu odpowiadającemu kilkuletniemu rozwojowi) oraz kilkuletnich samosiejnych brzózek - sporządzono liczne fotografie. Stwierdzona roślinność w pełni potwierdza fakt nie prowadzenia działalności rolniczej do dnia przeprowadzenia kontroli. Organ odwoławczy, ustosunkowując się do podniesionych przez odwołującego argumentów, w tym zaorania gruntu działki [...], stwierdza że w dniu kontroli nie uzyskano potwierdzenia dla wykonania tychże czynności. Załączone do odwołania dokumenty, w tym: zaświadczenia o uczestniczeniu w szkoleniu nt. zalesiania gruntów rolnych, umowy na zakup piskląt gęsich, dowody zakupu usług i materiałów, decyzja o wysokości opodatkowania gruntów wchodzących w skład gospodarstwa, umowa kupna - sprzedaży sprzętu, umowa dzierżawy czy dokumenty dotyczące historii choroby rolnika nie mogą zostać uwzględnione jako dowody potwierdzające faktycznie użytkowaną rolniczo w/w działkę rolną, a jedynie fakt, iż w gospodarstwie prowadzona jest produkcja. Ustalenie jednak na tej podstawie faktu użytkowania wskazanych we wniosku gruntów jest niemożliwe. Zaznaczyć ponadto należy, że w dniu 7 października 2006 roku, podczas omówienia wyników z kontroli na miejscu metodą foto przeprowadzonej w dniu 19 sierpnia 2006 r. M. T. zapoznany z jej wynikami, w tym dla działki rolnej o identyfikatorze Ł potwierdził ustalone nieprawidłowości, nie wniósł żadnych uwag, czego nie uczynił również w odpowiedzi na otrzymaną od Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa informację o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów przed wydaniem decyzji. Biorąc powyższe pod uwagę, organ odwoławczy stwierdził, że postępowanie przeprowadzone w II instancji w sprawie wniosku M. T. doprowadziło do rozstrzygnięć tożsamych z zapisami decyzji organu l instancji. Jednocześnie wyjaśniono, że błędne uzasadnienie decyzji w części dotyczącej nieprawidłowości stanowiących podstawę do wydania decyzji odmawiającej przyznania płatności, tj. nie utrzymywania gruntów w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003r. nie jest jednak podstawą do uchylenia decyzji, ponieważ Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 29 września 1987 roku (IV S. A. 220/87) stwierdził, że "uchylenie decyzji z powodu błędnego powołania podstawy prawnej decyzji oraz niewłaściwego jej uzasadnienia (...) jest sprzeczne z przepisami art. 138 Kpa". Ponadto ustalenie nie utrzymywania gruntów w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 roku - w stosunku do działek ze stwierdzoną tego typu nieprawidłowością nie stoi w sprzeczności z ubieganiem się o płatność z tytułu prowadzenia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania w latach kolejnych. Na powyższą decyzję M. T. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Wnosząc o uchylenie decyzji w całości zarzucił brak podstaw prawnych do odmówienia mu przyznania płatności oraz że nie został poinformowany o przeprowadzonej nierzetelnie kontroli zgłoszonych gruntów.. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutu skarżącego dotyczącego kontroli organ odwoławczy wyjaśnił, iż zgodnie z przepisami kontrole na miejscu przeprowadzane są bez uprzedzenia. Wyjątek dotyczy sytuacji, w której brak zawiadomienia zagrażałby celowi kontroli. A zatem kontrolerzy nie mieli obowiązku informowania skarżącego o terminie odbycia kontroli w zakresie sprawdzenia powierzchni gruntów użytkowanych rolniczo w gospodarstwie skarżącego, a w jej przeprowadzaniu udział brali jedynie inspektorzy terenowi skierowani do jej wykonania, bez obecności osób trzecich. Odnośnie zaś nierzetelności kontroli wskazano, że kontrola była przeprowadzana przez zespół wyspecjalizowanych inspektorów terenowych, którzy zostali przeszkoleni i wyposażeni w wysokiej jakości materiały do jej przeprowadzenia, w tym aktualne ortofotomapy kontrolowanych obszarów. Ponadto po zakończeniu każdej kontroli trwa proces weryfikacji pracy inspektorów terenowych, a mianowicie przeprowadzona jest kontrola formalna jakości wykonanych pomiarów. W razie jakichkolwiek wątpliwości co do jakości danych przekazanych przez zespól inspektorów terenowych przeprowadzana jest ponowna kontrola działek rolnych zgłoszonych we wniosku. W przedmiotowej sprawie natomiast nie wystąpiły takie przesłanki, sam skarżący również nie zgłosił konieczności ponownego skontrolowania gruntów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. Przyznanie płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania uregulowane zostało w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 73 poz. 657). Zgodnie z § 2 ust. 1 tego rozporządzenia płatność ONW udziela się producentowi rolnemu: 1) który zobowiąże się do przestrzegania wymagań, o których mowa w art. 14 ust. 2 i 3 rozporządzenia 1257/1999/WE z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju wsi przez Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOiGR), nowelizującego i uchylającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. WE L 160, z 26.06.1999, z późn. zm.), oraz 2) jeżeli łączna powierzchnia działek rolnych położonych na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, zwanych dalej "obszarami ONW", na których jest prowadzona działalność rolnicza, wynosi co najmniej hektar. Za działalność rolniczą, o której mowa w ust. 1 pkt 2, uważa się produkcję roślinną i zwierzęcą, w tym również produkcję materiału siewnego, szkółkarskiego, hodowlanego i reprodukcyjnego, produkcję warzywniczą, roślin ozdobnych i grzybów uprawnych, sadownictwo, hodowlę i produkcję materiału zarodowego ssaków, ptaków i owadów użytkowych, produkcję zwierzęcą typu przemysłowego fermowego oraz chów i hodowlę ryb (ust. 2). Na skutek wniosku skarżącego o przyznanie płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania przeprowadzono w dniu 19 sierpnia 2006 r. kontrolę, mającą na celu sprawdzenie spełnienia przez skarżącego wszelkich wymogów do przyznania mu płatności ONW, w tym prowadzenie działalności rolniczej zgodnie z zasadami zwykłej dobrej praktyki rolniczej. Jak wynika bowiem z § 3 ww. rozporządzenia działalność rolnicza jest prowadzona zgodnie z zasadami zwykłej dobrej praktyki rolniczej, o której mowa w art. 14 ust. 2 rozporządzenia 1257/1999/WE, jeżeli w gospodarstwie rolnym są przestrzegane wymagania w zakresie: 1) stosowania nawozów i ich przechowywania, 2) rolniczego wykorzystania ścieków na terenie gospodarstwa rolnego, 3) rolniczego wykorzystania komunalnych osadów ściekowych, 4) stosowania i przechowywania środków ochrony roślin, 5) gospodarki na użytkach zielonych, 6) utrzymywania czystości i porządku w gospodarstwie rolnym, 7) ochrony siedlisk przyrodniczych, 8) ochrony gleb, 9) gospodarki wodnej. Z ustaleń kontroli przeprowadzonej w dniu 19 sierpnia 2006r. wynikało, że w na zadeklarowanej działce Ł o numerze ewidencyjnym [...] trawy na gruncie rolnym – nie była w 2006r. prowadzona działalność rolnicza. Potwierdzają to jednoznacznie znajdujące się w aktach sprawy zdjęcia. Skarżący zapoznany z wynikami tej kontroli w dniu 7 października 2006r. i w dniu 19 grudnia 2006r. nie wniósł żadnych zastrzeżeń do przedstawionej mu dokumentacji. Skoro zatem nie został spełniony warunek prowadzenia działalności rolniczej na działce zadeklarowanej do przyznania płatności ONW odmowa przyznania skarżącemu przedmiotowej płatności nie budzi zastrzeżeń. Jeśli chodzi o podniesiony skardze zarzut, że organ I instancji nie zawiadomił skarżącego o zamiarze przeprowadzenia kontroli głoszonych gruntów – to należy mieć na uwadze art. 25 pkt 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz.U.UE.L.04.141.18) w brzmieniu obowiązującym przed dniem 24 grudnia 2007 r.), że kontrole na miejscu przeprowadzane są bez uprzedzenia. Jeżeli jednak nie zagrażałoby to celowi kontroli, można zawiadomić o niej z wyprzedzeniem ściśle ograniczonym do koniecznego minimum. Okres wyprzedzenia nie może przekraczać 48 godzin z wyjątkiem uzasadnionych przypadków. Kontrolerzy nie mieli zatem obowiązku informowania skarżącego o terminie odbycia kontroli w zakresie sprawdzenia upraw znajdujących się na działce zadeklarowanej do przyznania płatności ONW. Jak wyjaśniono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, kontrola przeprowadzona metodą foto podlegała weryfikacji. Należy przypomnieć, że w toku postępowania administracyjnego, skarżący nie zgłaszał zastrzeżeń co do wyniku kontroli. Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ze zm.) oddalił skargę. O wynagrodzeniu przyznanemu pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu Sąd orzekł stosownie do art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w zw. § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c i § 19 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163 poz.1348).