I SA/Sz 27/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Dziel, Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska (spr.),, Sędzia WSA Bolesław Stachura, Protokolant starszy inspektor sądowy Anna Kalisiak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 21 maja 2025 r. sprawy ze skargi A.G. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 19 listopada 2024 r. nr 9016-2024-316/M-8110 w przedmiocie udzielenia pomocy finansowej na dofinansowanie zakupu nawozów mineralnych I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz strony skarżącej A. G. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z [...] listopada 2024 r., nr [...] Dyrektor Z. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: "Organ odwoławczy") utrzymał w mocy decyzję Kierownika P. Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: "Organ I instancji") z [...] października 2023 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia pomocy finansowej na dofinansowanie zakupu w okresie od dnia [...] maja 2022 r. do dnia 15 maja 2023 r. nawozów mineralnych innych niż wapno nawozowe i wapno nawozowe zawierające magnez, przyznającą A. G. (dalej: "Strona", "Skarżący") pomoc finansową o wartości brutto w wysokości [...] zł, stanowiącej równowartość [...] euro oraz odmawiającą pomocy finansowej do pozostałej wnioskowanej części. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że [...] lipca 2023 r. Strona złożyła wniosek o udzielenie pomocy finansowej na dofinansowanie zakupu w okresie od [...] maja 2022 r. do [...] maja 2023 r. nawozów mineralnych innych niż wapno nawozowe i wapno nawozowe zawierające magnez. Do wniosku załączyła: fakturę VAT [...] za zakup nawozu: SALETRA AMONOWA BOREALIS 33,5% (600 kg) z [...] września 2022 r., fakturę [...] za zakup nawozu: TARKAN-Saletrosan 26 PLUS (500 kg) z [...] marca 2023 r. oraz fakturę VAT [...] za zakup nawozu: FCA PROSAN NPK 7-12-14+25 SO3+ CALCORIUM A (600 kg) z [...] września 2022 r. W dniu [...] października 2023 r. Organ I instancji wydał decyzję o przyznaniu pomocy w części. W uzasadnieniu decyzji, organ I instancji wskazał, że faktura nr [...] potwierdziła zakup nawozu FCA PROSAN NPK 7-12-25 SO3+ CALCORIUM, natomiast zgodnie z informacjami pozyskanymi od producenta jest to nawóz organiczny, tzw. bezchlorkowy NPK z potasem w formie siarczanowej i kompleksem Calkorium. Biorąc zatem pod uwagę, że nawóz ten nie spełnia definicji nawozu mineralnego do zakupu którego wnioskodawca może ubiegać się o dofinansowanie, organ I instancji wykluczył tą fakturę z dofinansowania. Od powyższej decyzji strona wniosła odwołanie oświadczając, że nawóz wykluczony z płatności jest nawozem mineralnym. Do odwołania strona dołączyła certyfikat zgodności z firmy F. . Organ odwoławczy po rozpatrzeniu zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz po zapoznaniu się ze stanowiskiem Strony stwierdził, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie i decyzją z [...] listopada 2023 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzje Organu I instancji. Następnie [...] grudnia 2023 r. Strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, który wyrokiem z 24 kwietnia 2024 r., I SA/Sz 5/24 uchylił decyzję Organu odwoławczego i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Sąd w uzasadnieniu wyroku wskazał, że Organ odwoławczy nie rozpoznał istoty sprawy w instancji odwoławczej, albowiem nie przeprowadził żadnej analizy dotyczącej konkretnej charakterystyki spornego nawozu. Ograniczył się jedynie do lakonicznego stwierdzenia, że "nawóz FCA PROSAN NPK 7-12-14+CALCORIUM A’600 KG zakupiony przez Skarżącego jest nawozem organiczno-mineralnym, połączeniem: siarki, azotu, pięciotlenku fosforu, tlenku potasu w jednym produkcie". W rezultacie Organ nie wyjaśnił konkretnie, z nawiązaniem do zupełnego materiału dowodowego, dlaczego nawóz wymieniony przez Skarżącego we wniosku o udzielenie pomocy finansowej, oznaczony symbolem NPK, nie jest tym, który został ujęty w ogłoszeniu MRiRW dokonanym w wykonaniu § 13 zx ust. 7 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U.2015.187 t.j. ze zm., dalej: "Rozporządzenie"). W ocenie Sądu Organ odwoławczy nie wyjaśnił kluczowych kwestii dotyczących charakterystyki poszczególnych nawozów, którym odmówił przymiotu nawozów mineralnych. Nie przedstawił analizy: czym są nawozy mineralne, co je odróżnia od pozostałych kategorii nawozów, jakie kryteria, parametry decydują o zaliczeniu konkretnego nawozu do nawozów mineralnych, co jest podstawą tych kryteriów, co konkretnie oznaczają poszczególne symbole przypisane spornym w sprawie nawozom i jakie przełożenie mają te symbole na definicję nawozu mineralnego w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy z 10 lipca 2007 r. o nawozach i nawożeniu (Dz.U.2024.105 t.j. ze zm., dalej: "u.n.n."), § 13zx ust. 1 Rozporządzenia. Wyjaśnienie tych zagadnień wymagało od organu wyczerpującego zgromadzenia i rzetelnej oceny materiału dowodowego, czego dotychczas Organ nie uczynił. Zdaniem Sądu w świetle powyższego rozstrzygnięcie przyjęte przez Organ odwoławczy w kontrolowanej decyzji nosi istotne znamiona dowolności, arbitralności. Wyłącznie stwierdzenie Organu, że sporny nawóz "jest nawozem organiczno-mineralnymi, połączeniem: siarki, azotu, pięciotlenku fosforu, tlenku potasu w jednym produkcie" nie wyjaśnia zakresu nawozów mineralnych ani z perspektywy art. 2 ust. 1 pkt 3 u.n.n., ani § 13zx ust. 1 Rozporządzenia, ani ogłoszenia dokonanego na podstawie § 13zx ust. 7 pkt 2 rozporządzenia. Tymi podstawowymi zaniechaniami Organ naruszył art. 10a ust. 1 i 1a ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U.2023.1199 t.j. ze zm., dalej: "u.a.r.m.r.) oraz art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2024.572 t.j. ze zm., dalej: "K.p.a.") w sposób, który niewątpliwie może wpłynąć na wynik sprawy. W następstwie uzasadnienie decyzji organu nie spełnia standardów określonych w art. 107 § 3 K.p.a., który wymaga, aby uzasadnienie faktyczne decyzji zawierało w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Następnie Sąd wskazał, że w dalszym postępowaniu Organ powinien uwzględnić stanowisko prawne Sądu. Rzetelnie i wszechstronnie rozważyć charakterystykę spornego nawozu, którą wyprowadzi z wiarygodnego i kompletnego materiału dowodowego. Na tej podstawie Organ odwoławczy w zgodzie z prawdą obiektywną rozstrzygnie, czy nawóz dotąd wykluczony z pomocy wnioskowanej przez Skarżącego, należy zaliczyć do nawozów mineralnych w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 3 u.n.n. oraz § 13 zx ust. 1 Rozporządzenia, czy też nie i jakie są ku temu przesłanki faktyczne i prawne. Sąd wskazał ponadto, że do Organu należy również rozważenie, na ile prawidłowe rozpatrzenie i rozstrzygnięcie istoty sprawy będzie wymagało zastosowania art. 138 § 2 K.p.a. i uchylenia decyzji organu I instancji z przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia. Ponownie rozpatrując sprawę, Organ odwoławczy zaskarżoną decyzją z [...] listopada 2024 r. utrzymał w mocy decyzję Organu I instancji. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji Organ odwoławczy na wstępie powołał treść § 13zx ust. 1 Rozporządzenia wskazującego kiedy pomoc finansowa udzielana jest producentowi rolnemu. Organ odwoławczy wskazał, że w toku prowadzonego postępowania ustalono, że strona zakupiła nawóz: FCA PROSAN NPK 7-12-14+CALCORIUM, który nie kwalifikuje się do przyznania pomocy. Nawóz zakupiony przez Stronę jest bowiem nawozem organiczno-mineralnym, połączeniem: siarki, azotu, pięciotlenku fosforu, tlenku potasu w jednym produkcie. Natomiast, przepis rozporządzania, na podstawie którego przyznawana jest pomoc dopuszcza do przyznania pomocy tylko nawozy mineralne inne niż wapno nawozowe i wapno nawozowe zawierające magnez. Odnosząc się do przedstawionego przez Stronę certyfikatu zgodności z firmy F. z [...] sierpnia 2022 r., w którym Kierownik Produktu Firmy F. S.A. oświadcza, że nawozy PROSAN MAX, PROSAN NPKO, PROSAN MG są produktami, które ściśle przestrzegają przepisów dotyczących nawozów mineralnych, Organ odwoławczy wskazał, że samo przestrzeganie przy produkcji zasad dotyczących nawozów mineralnych nie oznacza, że są to nawozy mineralne. Ustawodawca jasno wskazał, że pomoc przyznawana jest tylko do nawozów mineralnych inne niż wapno nawozowe i wapno nawozowe zawierające magnez, a lista nawozów refundowanych była aktualizowana przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi zarówno w trakcie jak i po naborze wniosków. Organ odwoławczy przeprowadził postępowanie wyjaśniające dotyczące niezakwalifikowanie spornych nawozów do płatności. W tym celu wystąpił z pismem do Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi o wskazanie kryteriów uznania nawozów za dotowane w ramach omawianego dofinansowania. W dalszej części uzasadnienia Organ odwoławczy powołał stanowisko otrzymane z Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi zawarte w odpowiedzi otrzymanej [...] października 2024 r. Organ wskazał, że w ww. odpowiedzi Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi zwróciło uwagę na następujące kwestie dotyczące braku zakwalifikowania spornych nawozów do płatności w ramach dofinansowania zakupu w okresie od [...] maja 2022 r. do [...] maja 2023 r. nawozów mineralnych innych niż wapno nawozowe i wapno nawozowe zawierające magnez. I tak ww. Ministerstwo wskazało, że podstawą wprowadzenia produktów nawozowych do obrotu w Polsce są następujące przepisy: - ustawa z 10 lipca 2007 r. o nawozach i nawożeniu (Dz.U.2024.105 t.j. ze zm., dalej: "u.n.n."), - Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) 2019/1009 ustanawiające przepisy dotyczące udostępnienia na rynku produktów nawozowych UE, zmieniające rozporządzenie (WE) nr 1069/2009 i (WE) nr 1107/2009 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 2003/2003 (Dz.U.UE.L.2019.170.1 ze zm., dalej: "rozporządzenie 2019/1009"). Cytując w dalszej części ww. pismo Ministerstwa Organ przytoczył przepisy art. 2 ust. 1 pkt 3,5,i 6 ustawy o nawozach i nawożeniu i zapisy rozporządzenia (UE) 2019.1009. Wobec powyższego rozpatrując problem dotyczący niezakwalifikowania nawozu FCA PROSAN NPK 7-12-14+CALCORIUM A Ministerstwo wskazało, że określenie czy dany produkt jest nawozem mineralnym zależy od sposobu wprowadzenia do obrotu tego produktu. Strona nie dostarczyła żadnych dokumentów pozwalających na ustalenie podstawy prawnej wprowadzenia spornych nawozów do obrotu i zakwalifikowania ich do właściwego typu. Informacje zamieszczone w Internecie, w tym na stronie internetowej dystrybutora tych nawozów, również nie pozwalają na jednoznaczne stwierdzenie składu tych nawozów, ani podstawy ich wprowadzenie do obrotu. Nawóz FCA PROSAN NPK 7-12-14+CALCORIUM nie znajduje się w prowadzonym przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi wykazie nawozów i środków wspomagających uprawę roślin, które mogą być wprowadzone do obrotu na podstawie pozwoleń, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.n.n. A zatem nie są to nawozy dopuszczone do obrotu na podstawie przepisów krajowych. Po drugie Ministerstwo wskazało, że zgodnie z informacjami zamieszczonymi na ulotce dystrybutora "Prosan Max S to organiczny nawóz azotowo siarkowy z potasem w formie siarczanowej i kompleksem Calkorium (...). Nawóz ten ze względu na zawartość w swoim składzie Calkorium nie powoduje wtórnego zakwaszenia (20% - kompleks zawierający aminokwasy, mikroelementy, wapń oraz substancje organiczne). Nawóz organicznego pochodzenia zapewnia lepsza przyswajalność, a dodatek aminokwasów oraz oligolementów wzbogaca formę mikroorganizmów glebowych." "PROSAN MAX S - skład: 16% - azot, 5% - potas, 45% - siarka, 20% - Calkorium (kompleks odżywczy zawierający: wapń, mikroelementy, aminokwasy, cukry)." Następnie Ministerstwo wskazało, że na stronie internetowej https://horti.procam.pl/produkty-prosan-npk-7-12-14 zawarto z kolei następująco informacje: "To organiczny tzw. bezchlorkowy nawóz NPK z potasem w formie siarczanowej i kompleksem Calkorium. Nawóz ten ze względu na zawartość w swoim składzie Calkorium nie powoduje wtórnego zakwaszenia (kompleks zawierający aminokwasy, mikroelementy, wapń oraz substancje organiczne). Nawóz organicznego pochodzenia zapewnia lepszą przyswajalność, a dodatek aminokwasów oraz oligoelementów wzbogaca florę mikroorganizmów glebowych. Ma to istotny wpływ na dostępność głównych składników pokarmowych, co w rezultacie przekłada się na widoczną zwyżkę plonów. Wszystkie te czynniki sprawiają, że nawóz jest bezpieczny dla gleby jak i dla rośliny uprawnej, nie powoduje uszkodzeń tkanki w momencie aplikacji na mokre rośliny. Bardzo wysoki % wykorzystania wszystkich elementów (powyżej 90 %>) poprzez pochodzenie produktu, formy elementów, higroskopijność, dodatek Calkorium (wapń, cukry, aminokwasy roślinne) wpływają w dużym stopniu na lepszą przyswajalność poszczególnym elementów a to z kolei wiąże się ze znacznie mniejszymi stratami. Aminokwasy siarkowe: metionina czy cysteina to również wpływ na namnażanie się bakterii nitryfikacyjnych i celulozowych, co przekłada się na szybsze przemiany azotu w glebie i automatycznie ponownie jego mniejsze straty." Mając powyższe informacje na uwadze, z których wynika, że są to nawozy organiczne, Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi zwróciło się z prośbą do dystrybutora z prośbą o wyjaśnienia. W korespondencji mailowej dystrybutor poinformował, że są to nawozy WE, jednak powołuje się na zgodność z przepisami rozporządzenia 2019/1009, a nie 2003/2003. Nie przesłał również deklaracji zgodności z żadnym z tych aktów prawnych. Wskazał, ze nawóz PROSAN MAX S 16-0-5 to typ B.5.1.4. zaś PROSANNPK 7-12-14 to typ B.3.1.3 a domieszka substancji organicznych nie przekracza 5%, a więc jest to zgodnie z rozporządzeniem UE nr 2019/1009. Tu jednak zauważył, ze w załączniku do rozporządzenia 2003/2003 nie ma wskazanych przez dystrybutora typów nawozów. Wymieniono w nim trzy typy nawozów (wymienione w skarżonej decyzji) i sugerując się składem i nazwą można przypuszczać, że PROSAN MAX S 16-05-5 to typ b.3.1 Nawozy NK, natomiast PROSAN NPK 7-12-14 to typ B. 1.1 Nawozy NPK. Niezależnie jednak od prawidłowości przyporządkowania typu, w przypadku wszystkich nawozów WE w informacjach dotyczących sposobu produkcji zawarto wymóg: "Produkty otrzymywane w wyniku procesu chemicznego lub przez zmieszanie, bez dodatku organicznych składników pokarmowych pochodzenia zwierzęcego lub roślinnego." A zatem w przypadku nawozów WE, wprowadzonych do obrotu na podstawie rozporządzenia WE nr 2003/2003 nie ma możliwości dodawania do nich substancji organicznych. Nawozy takie nie są zgodne z rozporządzeniem. Następnie Ministerstwo wskazało, że jeżeli natomiast miałyby korzystać z okresu przejściowego musiałyby być zgodne z rozporządzeniem 2019/1009 i zaopatrzone w deklaracje zgodności UE określoną w załączniku V do rozporządzenia 2019/1009 i oznakowane znakiem CE, których Strona ani dystrybutor nie dostarczyli. Po trzecie Ministerstwo poinformowało, że odnosząc się do nazw handlowych nawozów - zamieszczenie w nazwie oznaczeń pierwiastków (NPK, NK itp.) nie świadczy o tym, że taki nawóz jest nawozem mineralnym. Są to działania producentów lub dystrybutorów, mające na celu przekazanie informacji, jakie składniki pokarmowe zawiera dany nawóz. Organ odwoławczy stwierdził zatem, że biorąc pod uwagę treść złożonego przez Stronę odwołania oraz odpowiedzi Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Organ I instancji nie naruszył przepisów materialnych i proceduralnych. Ponadto Organ odwoławczy uznał, że nie ma podstaw prawnych ani możliwości aby uznać odwołanie Skarżącego za zasadne a Organ I instancji w sposób prawidłowy dokonał oceny faktury za zakup nawozu FCA PROSAN NPK 7-12-14+CALCORIUM A'600 KG i odmówił Stronie przyznania pomocy na dofinansowanie jego zakupu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucił: 1. obrazę przepisów postępowania, która miała istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji, a mianowicie art. 10a ust. 1 i 1a ustawy z 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w związku z art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego wyrażającą się w braku wszechstronnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz zaniechaniu dążenia do ustalenia zgodnego z prawdą stanu faktycznego sprawy, przejawiającą się w uznaniu przez organ, że nawóz FCA PROSAN NPK 7-12-14+CALCORIUM jest nawozem organicznym, gdy w rzeczywistości nawóz FCA PROSAN NPK 7-12-14+CALCOR1UM jest nawozem kwalifikującym się do przyznania pomocy; 2. przepisu § 13 zx ust. 1 Rozporządzenia, polegające na jego nie zastosowaniu w sytuacji gdy wystąpiły przesłanki do jego zastosowania, a tym samym organ zobowiązany był do przyznania wsparcia do zakupu przedmiotowego nawozu. W uzasadnieniu skargi Skarżący przywołał metodologię produkcji powodującą kategoryzację poszczególnych nawozów. Skarżący wskazał, że najważniejsza różnica między nawozami mineralnymi a organicznymi polega na źródle pochodzenia ich składników mineralnych oraz na procesach, które zachodzą w glebie pod wpływem tych nawozów. Nawozy organiczne pochodzą z materii organicznej (roślinnej, zwierzęcej, mikrobiologicznej) i stopniowo uwalniają składniki mineralne w miarę jej rozkładu, podczas gdy nawozy mineralne dostarczają roślinom składników mineralnych bezpośrednio z surowców nieorganicznych. Skarżący zwrócił uwagę, że jak wskazują ogólnodostępne informacje odnoszące się do nawozów organicznych i mineralnych, to właśnie nie skład chemicznych jest determinantą a raczej źródło jego pochodzenia wynikające z technologii wytworzenia. Tym samym certyfikat zgodności potwierdza fakt, iż nawóz FCA PROSAN NPK 7-12-14+CALCORIUM A jest nawozem mineralnym. W odpowiedzi na skargę, Organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2024.1267 t.j.) oraz art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2024.935 t.j.; dalej: "P.p.s.a."), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, w tym decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem, tj. prawidłowości zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów obowiązującego prawa oraz trafności jego wykładni. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, a także ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c i pkt 2 P.p.s.a.). Z kolei, w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 P.p.s.a.). Sąd wskazuje również, że zgodnie z przepisem art. 135 P.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Orzekając, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą, a rozstrzyga jedynie w granicach danej sprawy (art. 134 § 1 P.p.s.a.). Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w oparciu o powyższe kryteria Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Sąd zauważa, że zaskarżona wydana została w wyniku ponownego rozpoznania sprawy wskutek uchylenia przez tutejszy Sąd wyrokiem z 24 kwietnia 2024 r., I SA/Sz 5/24 decyzji Organu odwoławczego z [...] listopada 2023 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia pomocy finansowej na dofinansowanie zakupu nawozów mineralnych. W pierwszej kolejności wymaga zatem rozważenia, czy Organ odwoławczy stosownie do art. 153 P.p.s.a., uwzględnił ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w ww. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. z [...] kwietnia 2024 r. Wskazać w tym miejscu należy, że zgodnie z art. 153 P.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Przez ocenę prawną należy rozumieć sąd o prawnej wartości sprawy. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego oraz kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania decyzji. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencję oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych i wskazanie kierunku, w którym winno zmierzać przyszłe postępowanie (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012 r., s. 397; M. Jagielska, J. Jagielski, R. Stankiewicz, w: red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011 r., s. 544). Artykuł 153 P.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. W myśl natomiast utrwalonego w tej mierze orzecznictwa wyłączenie związania oceną prawną i jej konsekwencjami w postaci zawartych w wyroku wskazań co do dalszego postępowania, może nastąpić tylko w razie istotnej zmiany stanu faktycznego lub zmiany przepisów prawa, a także po wzruszeniu wyroku w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 lutego 2007 r., II GSK 240/06), co jednakże w rozpoznawanej sprawie nie miało miejsca. W wyroku z 24 kwietnia 2024 r., I SA/Sz 5/24 Sąd wskazał, iż Organ odwoławczy nie przeprowadził żadnej analizy dotyczącej konkretnej charakterystyki spornego nawozu. Organ ograniczył się jedynie do lakonicznego stwierdzenia, że "nawóz FCA PROSAN NPK 7-12-14+CALCORIUM A’600 KG zakupiony przez Skarżącego jest nawozem organiczno-mineralnym, połączeniem: siarki, azotu, pięciotlenku fosforu, tlenku potasu w jednym produkcie". W rezultacie Organ nie wyjaśnił konkretnie, z nawiązaniem do zupełnego materiału dowodowego, dlaczego nawóz wymieniony przez Skarżącego we wniosku o udzielenie pomocy finansowej, oznaczony symbolem NPK, nie jest tym, który został ujęty w ogłoszeniu MRiRW dokonanym w wykonaniu § 13 zx ust. 7 pkt 2 rozporządzenia. Ponadto z wyroku z dnia [...] kwietnia 2024 r. wynika, iż Organ odwoławczy nie analizował, ewentualnie na czym miałyby polegać różnice między niektórymi nawozami pochodzenia organicznego, w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 3 u.n.n., a nawozami opartymi na produktach organicznych, o czym można znaleźć informacje w odniesieniu do nawozów PROSAN. Zdaniem Sądu Organ odwoławczy nie wyjaśnił również kluczowych kwestii dotyczących charakterystyki poszczególnych nawozów, którym odmówił przymiotu nawozów mineralnych. W szczególności Organ nie przedstawił analizy czym są nawozy mineralne, co je odróżnia od pozostałych kategorii nawozów, jakie kryteria, parametry decydują o zaliczeniu konkretnego nawozu do nawozów mineralnych, co jest podstawą tych kryteriów, co konkretnie oznaczają poszczególne symbole przypisane spornym w sprawie nawozom i jakie przełożenie mają te symbole na definicję nawozu mineralnego w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 3 u.n.n., § 13zx ust. 1 rozporządzenia. W ocenie Sądu wyjaśnienie tych zagadnień wymagało od Organu wyczerpującego zgromadzenia i rzetelnej oceny materiału dowodowego, czego dotychczas organ nie uczynił. Ponadto Sąd w wyroku z dnia [...] kwietnia 2024 r. wskazał, że rozstrzygnięcie przyjęte przez Organ w kontrolowanej decyzji nosi istotne znamiona dowolności, arbitralności. Wyłącznie stwierdzenie organu, że sporny nawóz "jest nawozem organiczno-mineralnymi, połączeniem: siarki, azotu, pięciotlenku fosforu, tlenku potasu w jednym produkcie" nie wyjaśnia zakresu nawozów mineralnych ani z perspektywy art. 2 ust. 1 pkt 3 u.n.n., ani § 13zx ust. 1 rozporządzenia, ani ogłoszenia dokonanego na podstawie § 13zx ust. 7 pkt 2 rozporządzenia. Dlatego też Sąd w wyroku z dnia [...] kwietnia 2024 r., nakazał w toku dalszego postępowania aby przy ponownym rozpoznaniu sprawy Organ odwoławczy rzetelnie i wszechstronnie rozważy charakterystykę spornego nawozu, która wyprowadzi z wiarygodnego i kompletnego materiału dowodowego i na tej podstawie - w zgodzie z prawda obiektywną – rozstrzygnie, czy nawóz dotąd wykluczony z pomocy wnioskowanej przez Skarżącego, należy zaliczyć do nawozów mineralnych w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 3 u.n.n. oraz § 13 zx ust. 1 rozporządzenia, czy też nie i jakie są ku temu przesłanki faktyczne i prawne. Analiza wskazanego wyroku Sądu prowadzi do wniosku, że u podstaw wydania orzeczenia uchylającego decyzję Organu odwoławczego z dnia [...] listopada 2023 r. legły przede wszystkim uchybienia natury proceduralnej polegające na tym, że Organ odwoławczy nie rozważył charakterystyki spornego nawozu, którą wyprowadziłby z wiarygodnego i kompletnego materiału dowodowego. Ponownie rozpoznając sprawę Organ odwoławczy w ocenie Sądu, nie zrealizował w całości powyższych zaleceń i tym samym nie wykonał prawomocnego wyroku w sprawie o sygn.. akt I SA/Sz 5/24. Organ odwoławczy w szczególności - nie dokonał na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego charakterystyki nawozów kwalifikujących się do wnioskowanej pomocy; - nie wyjaśnił konkretnie, z nawiązaniem do materiału dowodowego, dlaczego nawóz wymieniony przez Skarżącego we wniosku o pomoc finansową został wykluczony z wnioskowanej pomocy finansowej; - nie rozstrzygnął, na podstawie wiarygodnego i kompletnego materiału dowodowego - w zgodzie z prawda obiektywną – czy nawóz dotąd wykluczony z pomocy wnioskowanej przez Skarżącego, należy zaliczyć do nawozów mineralnych w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 3 u.n.n. oraz § 13 zx ust. 1 rozporządzenia, czy też nie i jakie są ku temu przesłanki faktyczne i prawne. Organ odwoławczy co prawda przedstawił w aktach korespondencję prowadzoną elektronicznie, pisma z Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, ale nadal nie przeprowadził żadnej analizy dotyczącej konkretnej charakterystyki spornych nawozów. Ograniczył się bowiem w zaskarżonej decyzji do cytowania pisma i wniosków Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, nie wyprowadzając przy tym jakichkolwiek własnych wniosków i oceny. Nie wyjaśnił w sposób rzetelny i wszechstronny wszystkich istotnych aspektów sprawy dotyczących spornego nawozu nabytego przez Skarżącego. Stanowisko i czynności Organu odwoławczego ograniczyły się de facto wskazania, że "Zważywszy na treść złożonego przez Stronę odwołania oraz przytoczonej odpowiedzi Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, nie ma podstaw prawnych ani możliwości aby uznać odwołanie Skarżącego za zasadne ...". Sąd podkreśla, że działanie i stanowisko Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi przytoczone przez Organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie może zastąpić rozpoznania sprawy przez Organ odwoławczy. Sąd zauważa bowiem, że podstawę zarzutów Skarżącego w rozpoznawanej sprawie stanowiła m.in. podnoszony przez Skarżącego fakt, że metodologia produkcji powoduje kategoryzację poszczególnych nawozów. Skarżący wskazał, że najważniejsza różnica między nawozami mineralnymi a organicznymi polega na źródle pochodzenia ich składników mineralnych oraz na procesach, które zachodzą w glebie pod wpływem tych nawozów. Nawozy organiczne pochodzą z materii organicznej (roślinnej, zwierzęcej, mikrobiologicznej) i stopniowo uwalniają składniki mineralne w miarę jej rozkładu, podczas gdy nawozy mineralne dostarczają roślinom składników mineralnych bezpośrednio z surowców nieorganicznych. Z kolei Organ odwoławczy nie dokonał własnej charakterystyki poszczególnych nawozów, nie przedstawił również własnej analizy czym są nawozy mineralne, co je odróżnia od pozostałych kategorii nawozów, jakie kryteria, parametry decydują o zaliczeniu konkretnego nawozu do nawozów mineralnych, co jest podstawą tych kryteriów, co konkretnie oznaczają poszczególne symbole przypisane spornym w sprawie nawozom i jakie przełożenie mają te symbole na definicję nawozu mineralnego w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 3 u.n.n., § 13zx ust. 1 Rozporządzenia. W konsekwencji nadal Organ odwoławczy naruszył art. 10a ust. 1, ust. 1a pkt 1, pkt 2 ustawy o ARiMR, art. 8 § 1, art. 80 K.p.a. w sposób, który niewątpliwie mógł wpłynąć na wynik sprawy. W następstwie uzasadnienie decyzji organu nie spełniało standardów określonych w art. 107 § 3 K.p.a., który wymaga, aby uzasadnienie faktyczne decyzji zawierało w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. W niniejszej sprawie uzasadnienie decyzji nie spełnia wyżej wskazanych wymagań. Organ odwoławczy szeroko zacytował ustalenia Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi i wskazał de facto, że to treść przytoczonej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odpowiedzi Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi przesądza o braku podstaw prawnych do uznania odwołania Skarżącego za zasadne. W ocenie Sądu nie można jednak uznać, że z rozważań Organu wyłania się jasno przedstawiony stan faktyczny i prawny sprawy, albowiem praktycznie nie został on ustalony przez Organ odwoławczy, który ograniczył się do akceptacji stanowiska Organu I instancji oraz przytoczenia fragmentów pisma Ministerstwa. W ocenie Sądu nie można tym samym przyjąć, że Organ odwoławczy przeprowadził postępowanie odwoławcze i wyjaśnił istotę sprawy wykonując zalecenia zawarte w ww. wyroku WSA w Szczecinie z 24 kwietnia 2024 r., I SA/Sz 5/24. Z decyzji nie sposób wywieść jakie fakty Organ odwoławczy uznał za udowodnione, jakim dowodom dał wiarę a jakim nie i dlaczego odmówił danym dowodom wiarygodności. W uzasadnieniu decyzji wskazano jedynie na fakt przeprowadzenia czynności wyjaśniających w postaci zwrócenia się z zapytaniem do ww. ministerstwa, nie zawierając jednakże własnych rozważań w sprawie. Prawidłowo sporządzone uzasadnienie powinno zawierać nie tylko opis stanu faktycznego, ustalonego przez organ, ale także wskazanie, w jakim stopniu został on przyjęty przez organ i dlaczego oraz przedstawienie przez organ własnego procesu subsumpcji, który doprowadził ten organ do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. W ocenie Sądu Organ nie uczynił zadość powyższym wymogom tym samym jednocześnie pomijając wskazania zawarte w ww. wyroku z 24 kwietnia 2024 r., I SA/Sz 5/24. Mając na uwadze powyższe, w ocenie Sądu aktualne pozostają wytyczne zawarte w ww. wyroku z [...] kwietnia 2024 r., I SA/Sz [...], w tym w szczególności aby Organ odwoławczy rzetelnie i wszechstronnie rozważył charakterystykę spornego nawozu, którą wyprowadzi z wiarygodnego i kompletnego materiału dowodowego i na tej podstawie - w zgodzie z prawda obiektywną – rozstrzygnie, czy nawóz dotąd wykluczony z pomocy wnioskowanej przez Skarżącego, należy zaliczyć do nawozów mineralnych w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 3 u.n.n. oraz § 13 zx ust. 1 rozporządzenia, czy też nie i jakie są ku temu przesłanki faktyczne i prawne. Powyższego Organ nie może zstąpić wyłącznie przytoczeniem w uzasadnieniu wydanej decyzji pozyskanego stanowiska Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, które nie zwalnia Organu od rozpoznania sprawy w instancji odwoławczej. Powyższy sposób działania Organu odwoławczego w rozpoznawanej sprawie, w ocenie Sądu, stanowi nie tylko o naruszeniu przez Organ art. 153 P.p.s.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy ale i uniemożliwia sądową kontrolę zaskarżonej decyzji. Powtórzyć zatem należy, że aktualne więc pozostaje zobowiązanie Organu odwoławczego do rzetelnego i wszechstronnego wyjaśnienia wszystkich istotnych aspektów sprawy dotyczących spornego nawozu nabytego przez Skarżącego stosowanie do wskazań zawartych w ww. wyroku WSA w Szczecinie z 24 kwietnia 2024 r., I SA/Sz 5/24. Do Organu odwoławczego ponownie należy również rozważanie na ile prawidłowe rozpatrzenie i rozstrzygnięcie istoty sprawy będzie wymagało zastosowania art. 138 § 2 K.p.a. i uchylenia decyzji Organu I instancji z [...] października 2023 r. z przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. uznając, że naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, orzekł - zgodnie z wnioskiem Skarżącego - o uchyleniu zaskarżonej decyzji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a w związku z art. 205 § 2 P.p.s.a. oraz w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U.2023.1935). Na kwotę zasądzonych kosztów postępowania sądowego składa się wpis od skargi w kwocie [...]zł, koszty zastępstwa procesowego [...] zł, ustalone stosownie do § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c ww. rozporządzenia. Wszystkie wyroki sądów administracyjnych powołane w przedmiotowym uzasadnieniu dostępne są na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl.