I SA/Sz 273/17
WyrokWSA w Szczecinie2017-06-13
Skład orzekający: Elżbieta Woźniak, Anna Sokołowska, Bolesław Stachura
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo naliczył odsetki za zwłokę od zaległości podatkowej, uwzględniając opóźnienia w postępowaniu wynikające z przyczyn niezależnych od organu oraz przyczynienia się strony do przedłużenia postępowania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo naliczyły odsetki za zwłokę, ponieważ opóźnienie w wydaniu decyzji podatkowej wynikało z przyczyn niezależnych od organu oraz z przyczynienia się strony do przedłużenia postępowania. W związku z tym nie było podstaw do zastosowania art. 54 § 1 pkt 7 Ordynacji podatkowej, który pozwala na odstąpienie od naliczania odsetek. Sąd podkreślił, że organy prawidłowo zastosowały się do wskazań poprzedniego wyroku sądu, szczegółowo uzasadniając swoje rozstrzygnięcia i uwzględniając wszystkie okoliczności sprawy.Stan faktyczny
Spółka O. S.A. złożyła skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza o zaliczeniu wpłaty na poczet zaległości podatkowych w podatku od nieruchomości za 2010 r. Spółka zarzuciła organom naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w szczególności dotyczące sposobu naliczania odsetek za zwłokę i braku uwzględnienia art. 54 § 1 pkt 7 Ordynacji podatkowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił poprzednie postanowienie organu odwoławczego, wskazując na konieczność szczegółowego uzasadnienia sposobu naliczania odsetek i uwzględnienia przyczyn opóźnień w postępowaniu. Po ponownym rozpoznaniu sprawy przez organy, spółka ponownie wniosła skargę, kwestionując uznanie opóźnień za wynikające z przyczyn niezależnych od organu i przyczynienia się strony.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Woźniak, Sędziowie Sędzia WSA Anna Sokołowska, Sędzia WSA Bolesław Stachura (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi O. Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 16 stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie zaliczenia wpłaty na poczet zaległości głównej wraz z odsetkami za zwłokę w podatku od nieruchomości za 2010 r. oddala skargę.
| | |
U Z A S A D N I E N I E
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. (zwane dalej: "organem
II instancji") postanowieniem z dnia [...] r. znak [...] utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza Cz. (zwanego dalej: "organem I instancji") z dnia [...] r. znak [...], na mocy którego zaliczono wpłatę z dnia [...] r. dokonaną przez [...] (dawniej: [...] S.A.) – dalej zwanej też: "stroną", "spółką" lub "skarżącą" - z tytułu podatku od nieruchomości za 2010 rok w kwocie [...] zł (należność główna – [...] zł, odsetki za zwłokę – [...] zł oraz koszty upomnienia – [...] zł).
Zasadnicze ustalenia stanu faktycznego są następujące:
W dniu [...] r. spółka wpłaciła do budżetu gminy Cz.
z tytułu podatku od nieruchomości za 2010 r. kwotę [...] zł. Organ I instancji postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] zaliczył ww. wpłatę
na poczet zaległości podatkowych w podatku od nieruchomości za 2010 r., dokonując proporcjonalnego zarachowania wpłaconej kwoty na poczet zaległego podatku od nieruchomości i na odsetki.
Na ww. postanowienie spółka złożyła zażalenie, domagając się jego uchylenia
i zarzucając zaniechanie dokonania przez organ ustaleń w zakresie odsetek (od jakiej kwoty, za jaki okres, według jakich stawek zostały naliczone), skutkujące brakiem możliwości sprawdzenia prawidłowości naliczenia odsetek, co w konsekwencji stanowiło naruszenie przepisu art. 210 § 4 o.p.
Organ II instancji postanowieniem z dnia [...] r. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji, wskazując m.in., że w rozpatrywanej sprawie organ
miał ustawowy obowiązek zarachowania wniesionej wpłaty na podatek i na odsetki zgodnie z art. 55 § 1 i 2 o.p. W ocenie organu II instancji, treść zaskarżonego postanowienia zawierała wszystkie konieczne elementy wymagane przez art. 210 § 4 o.p.
W skardze na postanowienie organu II instancji wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia. Spółka zarzuciła naruszenie
art. 210 § 4 o.p. oraz art. 122 o.p. w związku z art. 54 § 1 i 2 o.p.
Sąd wyrokiem z dnia 18 maja 2016 r., sygn. akt I SA/Sz 293/16 uchylił postanowienie organu II instancji. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, wskazał m.in., że skarżąca uiściła wpłatę po ustawowych terminach płatności rat podatku,
co skutkowało powstaniem odsetek, z tym że skarżąca dokonując zapłaty podatku, nie podała jaką część wpłaty stanowią odsetki a jaką należność główna. Wobec tego organ podatkowy miał obowiązek dokonania podziału zgodnie z art. 55 § 1 o.p., co skutkowało wydaniem postanowienia w przedmiocie zarachowania wpłaty na poczet zaległości głównej i odsetek za zwłokę.
Zdaniem Sądu z uzasadnienia postanowienia w sprawie zaliczenia wpłat
na poczet istniejących zaległości powinno jasno wynikać w jaki sposób organ ustalił wysokość odsetek, tj. od jakiej kwoty, za jaki okres oraz według jakich stawek zostały one naliczone, tak by była pełna możliwość zweryfikowania ich wysokości, bowiem postanowienie, stosownie do treści art. 210 § 1 pkt 6 o.p., winno zawierać uzasadnienie prawne i faktyczne.
Sąd wskazał, że czas jaki upłynął od wszczęcia postępowania podatkowego
do wydania decyzji to ponad trzy miesiące, a organy w swoich postanowieniach
nie uwzględniły tej okoliczności, choć powinny – i to z wykazaniem powodów,
dla których postępowanie trwało tak długo. Organy zobowiązane były do dokładnego
i kompletnego wymieniania okoliczności, przez które doszło do opóźnienia w wydaniu decyzji i do których przyczyniła się strona lub jej przedstawiciel lub opóźnienie powstało z przyczyn niezależnych od organu. Natomiast uzasadnienie zaskarżonego postanowienia powinno zawierać argumentację, która pozwoliłaby na ocenę, że dokonywane czynności były podejmowane w sprawie z zachowaniem zasady szybkości postępowania, jak również, że były niezbędne i konieczne przy rozstrzyganiu sprawy.
W związku z powyższym, sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie wydane zostało z istotnym naruszeniem przepisów art. 210 § 4 o.p. oraz 122 o.p. w zw. z art. 54 § 1 pkt 7 o.p. oraz art. 54 § 2 o.p. Organy podatkowe bądź nie zawarły w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia bądź w ogóle nie poczyniły ustaleń w powyższym zakresie, co uniemożliwiło Sądowi jak i skarżącej pełną kontrolę prawidłowości zaskarżonego orzeczenia. Tym samym skutecznymi czyni podniesione przez skarżącą zarzuty naruszenia zasady prawdy materialnej, wyrażonej w art. 122 o.p., której realizacji służy ustanowiony w art. 187 § 1 o.p. obowiązek organów podatkowych zebrania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Sąd uznał, że ponownie rozpoznając sprawę, organ uwzględni fakt, że decyzja określająca zobowiązanie podatkowe za 2010 r. wydana została i doręczona skarżącej po upływie trzech miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, przy czym naliczając odsetki za ten okres, organ uwzględni podane wcześniej uwagi dotyczące "przyczynienia się strony" do opóźnienia załatwienia sprawy podatkowej, konieczność poczynienia ustaleń faktycznych co do powodów prowadzenia postępowania podatkowego dłużej niż 3 miesiące, wskazane w art. 54 § 1 pkt 7 o.p. jak i rozważy przesłanki ewentualnego zastosowania w sprawie art. 54 § 2 o.p. Rozważania organu w powyżej wskazanym zakresie winny znaleźć pełne odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanego orzeczenia.
Odnosząc się do naruszenia przez organ przepisu art. 210 § 4 o.p., Sąd wskazał m.in., że brak wskazania przez organ w rozpoznawanej sprawie, w treści uzasadnienia orzeczenia zastosowanych przez organ stawek naliczania odsetek, mógł utrudniać skarżącej weryfikację rozstrzygnięcia organu.
Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd wskazał, że organ przy ponownym rozpoznaniu sprawy uwzględni okoliczność, że wskazanie zastosowanych przez organ stawek naliczanie odsetek, umożliwi skarżącej jednoznaczną weryfikację wydanego na jej rzecz rozstrzygnięcia, przyczyniając się tym samym do pogłębiania ogólnych zasad postępowania podatkowego wyrażonych w art. 121 § 1 o.p., art. 124 o.p.
Sąd zauważył również, że z uwagi na to, że zaskarżone postanowienie
nie zawierało odniesienia się do wszystkich zarzutów zażalenia, nie sposób bowiem
za takie uznać stwierdzenia organu, że ogólnikowe przywołanie przepisu art. 54 § 1 o.p. nie spełniało warunku prawidłowo zdefiniowanego zarzutu, należało stwierdzić,
że postanowienie to nie może zostać prawidłowo skontrolowane. Powyższe uchybienia stanowiły zdaniem Sądu wystarczającą podstawę do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Sąd wskazał, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ odwoławczy uwzględni wyrażoną ocenę prawną i wskazania Sądu co do dalszego postępowania, celem dokonania właściwych ustaleń faktycznych koniecznych do realizacji zasady dwuinstancyjności.
Organ II instancji po ponownym rozpoznaniu sprawy, postanowieniem z dnia
[...] r., znak [...] uchylił w całości postanowienie z dnia [...] r. i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania.
Postanowieniem z dnia [...] r. organ I instancji orzekł
o zarachowaniu wpłaty wniesionej przez spółkę w dniu [...] r. na poczet zaległości z tytułu podatku od nieruchomości za rok 2010 w kwocie [...] zł, przedstawiając w tabeli kwoty należności głównej i odsetek za poszczególne miesiące 2010 r., a także wysokość kosztów upomnienia. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, organ powołał się m.in. na treść art. 53 § 1 i § 4, art. 54, art. 55 § 1 o.p., art. 62 § 1 i § 4 o.p. Przytaczając treść art. 56 o.p., organ przedstawił poszczególne stawki odsetek, które zastosował w sprawie. Analizując art. 54 o.p., wskazał, że okoliczności, o których jest mowa w pkt 1, pkt 4, pkt 7a oraz pkt 8 nie dotyczą spółki. Okoliczności wynikające z art. 54 § 1 pkt 2 i pkt 3 o.p. nie mają zastosowania w sprawie, bowiem odwołanie spółki od decyzji określającej wysokość zobowiązania za 2010 r. wniesione w dniu [...] r. przekazane zostało do organu II instancji w dniu [...] r., a decyzja wydana została przez organ II instancji w dniu [...] r., co oznacza, iż zachowane zostały terminy. Dokonując zarachowania dokonanej przez spółkę wpłaty, organ nie naliczył od rat odsetek poniżej kwoty wykazanej w pkt 5. Natomiast organ nie znalazł podstaw do zastosowania pkt 7, bowiem przedłużenie terminu załatwienia sprawy w zakresie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2010 rok, poza 3-miesięczny okres między wszczęciem postępowania a doręczeniem decyzji w tej sprawie, zaistniało z przyczyn niezależnych od organu, a do terminu załatwienia sprawy przyczyniła się również strona postępowania.
Następnie organ I instancji przedstawił przebieg postępowania wymiarowego, które zostało wszczęte z urzędu z uwagi na pomniejszenie podstawy opodatkowania w zakresie budowli - wyłączenie wartości linii kablowych ułożonych w kanalizacji kablowej - i nie skorygowanie deklaracji pomimo wezwań organu. Odnosząc się do informacji udzielonych przez spółkę na wezwanie organu, wskazał, że wyjaśnienia spółki zmierzające do uszczegółowienia wartości budowli, nie zawierały w swej treści informacji istotnych dla sprawy, a skutkowały przewlekaniem prowadzonego postępowania z uwagi na odbiór korespondencji w ostatnim dniu upływu dwukrotnego awizo. Wobec tego, organ uznał za zasadne włączenie do postępowania dokumentów stanowiących dowód w sprawie w postaci deklaracji składanych przez spółkę w 2006 r. i 2007 r. wraz z korespondencją prowadzoną ze spółką w latach 2007 - 2008 w zakresie opodatkowania budowli.
Organ wskazał również, że mając na względzie zgromadzony materiał dowodowy oraz działanie pełnomocnika spółki w zakresie odbioru pism kierowanych
do strony, tj. podejmowaniem ich w ostatnim dniu upływu dwukrotnego awizo,
co skutkowało przedłużaniem terminu załatwienia sprawy, a także z uwagi na zbliżający się upływ terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, po wyznaczeniu spółce terminu do wypowiedzenia się w zakresie zgromadzonego materiału, decyzją z dnia [...] r. określił spółce wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2010 rok w wysokości [...] zł (decyzja odebrana została po dwukrotnym awizowaniu w dniu [...] r.). Organ wskazał, że 3-miesięczny termin na załatwienie sprawy (liczony od wszczęcia postępowania do wydania decyzji) został przekroczony, jednakże w ocenie organu przekroczenie to nastąpiło z przyczyn niezależnych od organu, a do terminu załatwienia sprawy przyczyniła się również strona postępowania, co stosownie do art. 54 § 2 stanowi przesłankę niestosowania okoliczności odstępstwa od naliczenia odsetek.
Organ I instancji wskazał, że w toku prowadzonego postępowania podatkowego zmierzając do ustalenia prawidłowej wartości budowli wyłączonych przez spółkę z opodatkowania, podejmował wszelkie działania mające na celu ustalenie prawidłowej podstawy opodatkowania, wzywając do podania na piśmie wartości budowli, o której mowa w art. 4 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. według stanu na dzień 1 stycznia 2010 r. jednakże udzielone wyjaśnienia były niewyczerpujące, co rodziło konieczność podejmowania kolejnych działań zmierzających do ustalenia prawidłowej wartości budowli. Organ w toku prowadzonego postępowania nie miał wpływu na okoliczności związane z doręczaniem korespondencji, bowiem jest ona zależna wyłączenie od podmiotu doręczającego, a także samego odbiorcy. Ponadto organ podkreślił, że był zobowiązany do wstrzymania biegu czynności postępowania do chwili otrzymania zwrotnego potwierdzenia odbioru, pozwalającego ustalić datę odbioru pisma, co również ma wpływ na wydłużenie terminu załatwienia sprawy, z uwagi na brzmienie art. 150 o.p.
Reasumując, organ stwierdził, że nie wystąpiły przesłanki, o których mowa
w art. 54 § 1 o.p. skutkujące odstąpieniem od naliczania odsetek, bowiem opóźnienie
w doręczeniu decyzji określającej wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2010 r. nie było następstwem okoliczności leżących po stronie organu.
Na koniec organ I instancji wskazał, że po wnikliwej analizie wszelkich obowiązujących przepisów w zakresie zarachowania wniesionej wpłaty, zaliczył kwotę [...] zł na: należność główną – [...] zł, odsetki – [...] zł, koszty upomnienia – [...] zł. Organ wskazał, że miał ustawowy obowiązek zarachowania wniesionej wpłaty na podatek i na odsetki.
Po rozpoznaniu zażalenia spółki, organ II instancji postanowieniem z dnia
[...] r., znak [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W pierwszej kolejności zaznaczył, że aktualnie spółka zarzuciła tylko jedno uchybienie organowi I instancji, tj. niezastosowanie w sprawie przepisu art. 54 § 1 pkt 7 o.p. Organ wskazał, że istota sporu sprowadza się do ustalenia tego, czy w okolicznościach rozpatrywanej sprawy organ podatkowy był uprawniony do naliczania odsetek za zwłokę za okres od dnia wszczęcia wobec spółki postępowania podatkowego do dnia doręczenia decyzji organu pierwszej instancji.
Zdaniem organu II instancji analiza uzasadnienia zaskarżonego postanowienia
i akt sprawy pozwoliła na stwierdzenie, że słuszne jest stanowisko organu I instancji
o zastosowaniu w sprawie art. 54 § 2 o.p. wyłączającego możliwość odstąpienia
od naliczania odsetek za czas trwania postępowania przed organem I instancji
na podstawie art. 54 § 1 pkt 7 o.p. Postępowanie to prowadzone było bowiem bez zbędnej zwłoki. Z przedłożonych dokumentów, w tym zestawienia podjętych czynności wynikało, że organ I instancji w dniu [...] r. wszczął postępowanie podatkowe a decyzję wydał w dniu [...] r., przy czym jej skuteczne doręczenie nastąpiło w dniu [...] r. Pomiędzy [...] a [...] r. upłynęło 4,5 miesiąca, jakkolwiek w tym okresie organ podatkowy czynności zależne od niego podejmował w okresie 1 - 5 dni roboczych (analiza całego zebranego materiału dowodowego zajęła 11 dni - pomiędzy [...] a [...] r.), zaś pozostały czas był przeznaczony wyłącznie na prowadzenie korespondencji i odbiór korespondencji przez stronę, która wzywana o dokumenty dostarczała je w sposób wybiórczy, niekompletny, który uniemożliwiał wydanie merytorycznej decyzji, stąd organ podatkowy poszukiwał również innych źródeł dowodowych niż dokumenty od strony (tj. poproszono o wyjaśnienia [...] sp. z o.o.). Jednocześnie organ wskazał, że na 10 przesyłek pocztowych kierowanych do spółki (w tym sama już decyzja) były odbierane przez jej pełnomocnika w ostatnim dniu, po drugim awizo, co powodowało, że przez okres ponad 2 miesięcy postępowania (a wraz z doręczeniem decyzji określającej podatek prawie 3 miesiące) organ podatkowy wyłącznie oczekiwał na odbiór korespondencji przez spółkę. Organ zauważył, że gdyby przesyłki pocztowe były odbierane w pierwszym terminie awizo, a tym bardziej bezpośrednio od listonosza, postępowanie trwałoby krócej niż 3 miesiące.
W ocenie organu II instancji uznać należało, że organ I instancji działał bez zbędnej zwłoki, jednocześnie respektując wszelkie prawa procesowe spółki jako strony, stąd opóźnienie powstało z przyczyn niezależnych od organu. Już z tego powodu naliczanie odsetek za zwłokę było uzasadnione i niewadliwe. Jakkolwiek analiza akt sprawy a przede wszystkim prowadzonej korespondencji (daty nadania i odbioru przesyłek przez pełnomocnika spółki) pozwoliło na słuszny wniosek, że gdyby spółka odbierała korespondencję szybciej niż ostatni dzień drugiego terminu i to aż 8 razy, to postępowanie zakończyłoby się w terminie krótszym niż 3 miesiące.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie spółka zaskarżyła w całości postanowienie organu II instancji, zarzucając naruszenie przez organ art. 54 § 2 o.p. poprzez uznanie, że opóźnienie w terminowym zakończeniu postępowania nastąpiło z winy skarżącej oraz z przyczyn niezależnych od organu. Zdaniem skarżącej za okoliczności, o których mowa w art. 54 § 2 o.p., nie mogą zostać uznane powołane okresy konieczne do doręczenia pisma procesowego stronie (gdyż doręczenia stanowią "zwykłe" czynności podejmowane w toku postępowania, zatem przepisy o terminach zakończenia postępowania uwzględniają już konieczność doręczeń), a także konieczność przeprowadzenia dowodu z przekazanych dokumentów, tj. wykazu budowli i linii kablowych ułożonych w kanalizacji (trudno przyjąć, aby przeprowadzenie tego dowodu spowodowało wydłużenie załatwienia sprawy o prawie pięć miesięcy), w sytuacji gdy organ nie miał zamiaru wykorzystywać tych dokumentów, gdyż w decyzji wymiarowej ustalił podstawę opodatkowania poprzez porównanie poszczególnych deklaracji podatkowych, czego mógł dokonać już w pierwszym miesiącu prowadzenia postępowania podatkowego, co w konsekwencji spowodowało opóźnienie w wydaniu decyzji z winy organu podatkowego i w związku z czym organ zobowiązany był do zastosowania art. 54 § 1 pkt 7 o.p.
W związku z powyższym skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia z dnia [...] r. oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zaskarżone postanowienie zostało wydane w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia
18 maja 2016 r., sygn. akt I SA/Sz 293/16. Okoliczność ta ma istotne znaczenie dla prawidłowego ponownego rozpoznania sprawy przez Sąd.
Zgodnie bowiem z brzmieniem art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. - zwanej dalej: "p.p.s.a.") ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba, że przepisy prawa uległy zmianie.
Przez ocenę prawną rozumie się wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w rozpoznanej sprawie. Pojęcie to obejmuje zarówno krytykę sposobu zastosowania normy prawnej w zaskarżonym akcie, jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie tej normy przez organ, który wydał dany akt zostało uznane za błędne, bądź za prawidłowe. Natomiast wskazania co do dalszego postępowania dotyczą sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia jego wadliwości (zob. A. Kabat, B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 345).
W orzecznictwie wskazuje się, że związanie sądu i organu oceną prawną wyrażoną w orzeczeniu sądu trwa w danej sprawie dopóty, dopóki nie zostanie ono uchylone lub zmienione lub nie ulegną zmianie przepisy, czyniąc pogląd prawny nieaktualnym. Zatem skutki wyroku sądu administracyjnego dotyczą każdego nowego postępowania prowadzonego w zakresie danej sprawy i obejmują zarówno postępowanie sądowoadministracyjne, w którym orzeczenie to zostało wydane; postępowanie administracyjne, w którym zapadło zaskarżone rozstrzygnięcie administracyjne; przyszłe postępowanie administracyjne, oraz ewentualne przyszłe postępowanie sądowoadministracyjne, w tym także przed NSA w przypadku ewentualnego rozpoznawania skargi kasacyjnej od ponownego wyroku sądu pierwszej instancji (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 17 marca 2009 r., sygn. akt I SA/Łd 1230/08, LEX nr 493588). Stąd skutkiem wyroku sądu administracyjnego w toku każdego z tych postępowań jest zakaz formułowania nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej przez sąd administracyjny poglądem, a sąd zobowiązany jest do podporządkowania się im w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania poprzez treść nowego wyroku. Ponadto, zgodnie z art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Artykuł ten wprowadza zasadę, zgodnie z którą moc wiążąca wcześniejszego orzeczenia, w odniesieniu do sądów oznacza, że muszą one przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 maja 2008 r., sygn. akt I FSK 613/08, LEX nr 551652). Przytoczony powyżej pogląd jest również aktualny w zakresie związania oceną prawną organu administracji publicznej, który wydał kwestionowane rozstrzygnięcie.
Ponadto zauważyć należy, że stosownie do treści art. 134 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (...). Zatem uwzględniając przytoczoną regulację prawną, stwierdzić należy, że rozpoznając niniejszą sprawę, należy mieć na uwadze ocenę prawną i wskazania zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 18 maja 2016 r., sygn. akt I SA/Sz 293/16. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie wystąpiła żadna z okoliczności uzasadniających odstąpienie od oceny prawnej wyrażonej w ww. wyroku. Wobec tego ocena w nim wyrażona jest nadal wiążąca przy ponownym rozpoznaniu sprawy przez Sąd. W konsekwencji nie straciły aktualności zalecenia Sądu co do dalszego postępowania. W związku z powyższym zaskarżone postanowienie należało ocenić, biorąc pod uwagę treść ww. wyroku.
W pierwszej kolejności zauważyć należy, że w ww. orzeczeniu Sąd wskazał,
iż ponownie rozpoznając sprawę, organ uwzględni fakt, że decyzja określająca zobowiązanie podatkowe za 2010 r. wydana została i doręczona skarżącej po upływie trzech miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, przy czym naliczając odsetki za ten okres, organ uwzględni podane wcześniej uwagi dotyczące "przyczynienia się strony" do opóźnienia załatwienia sprawy podatkowej, konieczność poczynienia ustaleń faktycznych co do powodów prowadzenia postępowania podatkowego dłużej niż 3 miesiące, wskazane w art. 54 § 1 pkt 7 o.p. jak i rozważy przesłanki ewentualnego zastosowania w sprawie art. 54 § 2 o.p. Sąd dodał, że rozważania organu w powyżej wskazanym zakresie winny znaleźć pełne odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanego orzeczenia.
Sąd w składzie ponownie rozpoznającym sprawę, stwierdził, że organy podatkowe zastosowały się do powyżej wskazanych zaleceń Sądu, bowiem organ
I instancji wydając ponownie postanowienie w przedmiocie zaliczenia wpłaty na poczet zaległości podatkowej z tytułu podatku od nieruchomości, uwzględnił okoliczność, że decyzję określającą zobowiązanie podatkowe za 2010 r. wydał po upływie trzech miesięcy od dnia wydania postanowienia o wszczęciu postępowania z urzędu, czemu dał wyraz w uzasadnieniu postanowienia. Organ w dalszej części uzasadnienia przedstawił kalendarium podjętych czynności w postępowaniu podatkowym, jednocześnie wskazując powody zaistniałych opóźnień w wykonaniu kolejnych czynności. Z wyjaśnień organu wynika mianowicie, że do przewlekłego prowadzenia postępowania przyczyniła się sama spółka, która adresowaną do niej przez organ korespondencję (zawierającą m.in. wezwania do złożenia niezbędnych wyjaśnień lub przedłożenia stosownych dokumentów) w większości przypadków odbierała dopiero po skierowaniu do niej powtórnego awiza. Organ zwrócił uwagę, że również wyjaśnienia spółki (będące odpowiedzią na wezwania organu) dotyczące wartości budowli, nie zawierały w swej treści informacji istotnych dla sprawy, przez co spowodowały przewlekanie prowadzonego postępowania. Zdaniem Sądu należy przyznać rację organowi, bowiem brak rzetelnych i wiarygodnych danych potrzebnych do wydania prawidłowego rozstrzygnięcia, obligował organ do podejmowania kolejnych czynności pozwalających na zebranie kompletnego materiału dowodowego. W ocenie Sądu organ podejmował niezbędne czynności z poszanowaniem zasady szybkości postępowania. Ponadto należy zauważyć, że organ wskazał również, iż do opóźnienia w wydaniu decyzji nie doszło z jego strony, bowiem czynności procesowe podejmował w ciągu kilku dni, nie miał zaś wpływu na czas doręczania korespondencji i fakt, iż ośmiokrotnie strona podejmowała kierowane do niej pisma w ostatnim dniu terminu po pozostawieniu drugiego awizo.
Według Sądu należy zgodzić się z organem co do tego, że niewątpliwie
w prowadzonym postępowaniu w sprawie określenia wysokości zobowiązania
w podatku od nieruchomości za 2010 rok został przekroczony trzymiesięczny termin załatwienia sprawy (postępowanie wszczęto w dniu [...] r., decyzję wydano w dniu [...] r., a doręczono ją stronie w dniu [...] r.). Słusznie jednakże wskazał organ, że w jego ocenie przekroczenie to nastąpiło z przyczyn niezależnych od niego, a do wydłużenia terminu załatwienia sprawy przyczyniła się również strona postępowania, co stosownie do art. 54 § 2 o.p. stanowiło przesłankę uniemożliwiającą odstąpienie od naliczenia odsetek. Przy czym zauważyć należy, że wydając swoje rozstrzygnięcie, organ miał na uwadze m.in. art.139 o.p., regulujący terminy załatwienia spraw, który w § 4 stanowi, że do terminów określonych w tym artykule nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa podatkowego dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu. Zgodzić należy się, że w myśl art. 150 o.p. strona ma w przypadkach tam określonych prawo odebrać pismo w ostatnim 14 dniu po złożeniu przez go przez doręczyciela w placówce pocztowej, jednak fakt uczynienia niemal reguły z takiego sposobu odbierania pism nie może być podstawą zarzutu wobec organu, że przyczynił się on do opóźnienia w wydaniu decyzji, bowiem jest to niewątpliwie okoliczność niezależna od organu w rozumieniu art. 54 § 2 o.p. Tym samym sformułowany w skardze zarzut strony naruszenia przez organ art. 54 § 2 o.p. nie mógł zasłużyć na uwzględnienie.
W ocenie Sądu zbyt daleko idące jest także twierdzenie skarżącej, że organ I instancji "nie zamierzał" wykorzystać w toku postępowania przedłożonych przez nią dokumentów, bo jak wynika z treści postanowienia, organ po przeanalizowaniu wyjaśnień spółki, uznał, że nie zawierały one istotnych dla sprawy informacji, a w związku z tym dopiero uznał za zasadne włączenie w poczet materiału dowodowego dowodów zgromadzonych w innym postępowaniu, m.in. deklaracji składanych przez spółkę w 2006 i w 2007 roku. Zdaniem Sądu należy zwrócić uwagę na fakt, że organ przed uzyskaniem wskazanych dokumentów nie mógł a priori ocenić ich wartości dowodowej dla potrzeb postępowania. Dopiero ich uzyskanie i analiza mogły pozwolić na należytą ich ocenę pod tym kątem. Strona nie wykazała zatem, że organ już wzywając ja do przedłożenia dokumentów nie miał zamiaru ich wykorzystać w postępowaniu. Zatem nie można uznać za zbędne i przedłużające postępowanie podatkowe czynności organu polegające na wzywaniu spółki do przedłożenia stosownych dokumentów lub złożenia wyjaśnień. Wobec czego słusznie organ uznał, że w sprawie nie znalazł zastosowania art. 54 § 1 pkt 7 o.p., do czego organ również odniósł się w swoim rozstrzygnięciu.
Zauważyć także należy, że organ odwoławczy postąpił w myśl zasady dwuinstancyjności postępowania podatkowego, wyrażonej w art. 127 o.p., bowiem ponownie przeanalizował cały zebrany materiał dowodowy oraz odniósł się w obszerny sposób do podniesionego w odwołaniu zarzutu, czemu dał wyraz w uzasadnieniu postanowienia. Ponadto, swoje rozstrzygnięcie organ podjął, po uprzednim przeprowadzeniu wnikliwej kontroli rozstrzygnięcia organu I instancji.
Sąd stwierdził również, że organ I instancji zastosował się również do kolejnych wytycznych, bowiem w uzasadnieniu wydanego postanowienia, powołując się na konkretne akty prawne, szczegółowo przedstawił jakie stawki odsetek za zwłokę obowiązywały w poszczególnych terminach w czasie powstania zaległości podatkowych, np. organ podał, że: w okresie od [...] r. do [...] r. – [...]%, od [...] r. do [...] r. – [...]% itd. (k. 2 postanowienia organu I instancji z dnia [...] r.). Wobec powyższego uznać należy, że organ spełnił stawiane przez ustawodawcę wymogi,
a określone w art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 w zw. z art. 219 o.p.
Zdaniem Sądu sporządzone przez organy uzasadnienia postanowień należy uznać za zgodne z zasadą zaufania i informowania stron, bowiem okoliczności faktyczne znajdowały oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym, a ich treść została sformułowana w sposób zrozumiały i nie budzący wątpliwości. Organy nie tylko przedstawiły ustalony stan faktyczny w rozpoznawanej sprawie, ale również w sposób wyczerpujący i jasny omówiły podstawę prawną wydania swoich rozstrzygnięć, ze wskazaniem i przytoczeniem treści konkretnych przepisów prawa. Ponadto, organy uwzględniły wszystkie wytyczne Sądu. Wobec tego uznać należy, że orzeczenia organów są zgodne z regulacjami zawartymi w art. 210 § 4 w związku z art. 219 o.p. oraz art. 121 § 1 o.p.
Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa materialnego ani procesowego. Z tych względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło