I SA/Sz 280/14
PostanowienieWSA w Szczecinie2014-06-18
Skład orzekający: Iwona Golec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, wobec której prowadzone jest postępowanie egzekucyjne z nieruchomości, a której dochody z działalności gospodarczej są ograniczone, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym?Ratio decidendi
Osoba fizyczna może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W przypadku skarżącego, który posiada znaczne zadłużenie, wobec którego prowadzona jest egzekucja z nieruchomości, a jego dochody są ograniczone, należy uznać, że wykazał on brak realnych możliwości finansowych do pokrycia kosztów sądowych.Stan faktyczny
Skarżący J. L. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, w związku ze skargą na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. dotyczące uznania zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym za nieuzasadnione. Skarżący wskazał na prowadzoną przez komornika i Naczelnika Urzędu Skarbowego egzekucję z jego nieruchomości, znaczne zadłużenie oraz ograniczone dochody z działalności gospodarczej. Przedłożył dokumenty potwierdzające postępowanie egzekucyjne, opis i oszacowanie nieruchomości oraz wykaz hipotek.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - Iwona Golec po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uznania zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym za nieuzasadnione p o s t a n a w i a: przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych
J. L., w związku ze skargą złożoną na wyżej powołane postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w S. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał na prowadzoną przez komornika sądowego i Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w S. egzekucję z nieruchomości (dom skarżącego).
W oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym J. L. podał, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną, która jest osobą [...] oraz dwójką dzieci w wieku [...] lat [...] lat (student i licealistka). Źródłem utrzymania rodziny jest dochód z prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej w wysokości netto około [...] zł miesięcznie. Skarżący oświadczył, że pozostali członkowie rodziny odmówili podania danych o dochodach z obawy przed komornikami. Odnośnie do majątku, skarżący wskazał na dom o powierzchni użytkowej [...] m2 położony na działce o powierzchni [...] m2 (zajęty przez komorników); oświadczył, że zarówno on, jak i pozostali członkowie rodziny prowadzący ze skarżącym wspólne gospodarstwo domowe, nie posiadają żadnych oszczędności, innych nieruchomości, wartościowych rzeczy ruchomych.
Skarżący przedłożył kopie dokumentów potwierdzających prowadzone wobec niego postepowanie egzekucyjne, tj:
- zawiadomienie komornika sądowego z dnia 22 sierpnia 2013 r. o wszczęciu z wniosku wierzyciela – [...] S.A. w W. egzekucji z nieruchomości miejskiej zabudowanej domem, położonej w S. przy ul. [...], ze wskazaniem, że należność główna z odsetkami wynosi [...] zł, koszty procesu [...] zł, koszty zastępstwa w postępowaniu egzekucyjnym [...] zł, a koszty egzekucji [...] zł,
- stan zaległości z tytułu zobowiązań podatkowych według stanu na dzień 26 września 2006 r. – [...] zł
- zawiadomienie komornika sądowego z dnia 3 marca 2014 r. – przekazujące skarżącemu odpis protokołu opisu i oszacowania, operat szacunkowy oraz postanowienie o przyznaniu kosztów biegłemu,
- postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego z dnia 6 maja 2014 r. odmawiające umorzenia postepowania egzekucyjnego,
- wykaz hipotek przymusowych ustanowionych na rzecz Skarbu Państwa – Drugiego Urzędu Skarbowego w S. oraz na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w S. na łączną kwotę około [...] zł,
- opis nieruchomości z podaniem jej wartości rynkowej [...] zł).
Z akt niniejszej sprawy oraz zawisłej przed WSA w Szczecinie sprawy ze skargi J. L. o sygn. akt I SA/Sz 279/14, w której również ubiega się o przyznanie prawa pomocy, wynika, że wobec skarżącego prowadzone jest postępowanie egzekucyjne dotyczące należności z tytułu podatku od nieruchomości za 2008, 2009, 2010 i 2011 rok.
Dodatkowo skarżący wskazał, że aktualnie prowadzonych jest kilka procesów z jego udziałem: trzy postępowania w sprawach cywilnych, jedna sprawa przed sądem rodzinnym oraz sprawy karne.
Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje:
W niniejszej sprawie skarżący ubiega się o przyznanie prawa pomocy
w zakresie częściowym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych.
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.).
Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia, obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym
i majątkowym. Od oceny referendarza rozpoznającego wniosek należy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej.
Rozpoznając wniosek skarżącego należało mieć na względzie przede wszystkim fakt, że prawo pomocy jest instytucją, której zasadniczym celem jest umożliwienie realizacji prawa do sądu osobom ubogim, nie dysponującym wystarczającymi środkami na prowadzenie sporów przed sądem. Do osób tych można zaliczyć bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, oraz które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe.
Biorąc pod uwagę okoliczności wskazane we wniosku i dane wynikające z akt sprawy, w szczególności znaczne zadłużenie skarżącego (z tytułu zobowiązań podatkowych, składek na ubezpieczenie społeczne, należności wobec [...] S.A. w W.) na kwotę przekraczającą [...] zł, prowadzoną wobec skarżącego egzekucję z nieruchomości stanowiącej miejsce zamieszkania czteroosobowej rodziny skarżącego, utrzymującej się z dochodów z działalności gospodarczej w wysokości około [...] zł miesięcznie, brak oszczędności i majątku, należało uznać, że wykazał on, że nie ma realnych możliwości finansowych pozwalających na poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Skarżący znajduje się w trudnej sytuacji i nie będzie w stanie pokryć należnego na tym etapie sprawy wpisu od skargi, ustalonego w kwocie [...] zł, a także przewidywanych dalszych kosztów postępowania.
Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło